Son Düzenlemeler Işığında E-FATURA E-DEFTER 11 Ocak 2014
SUNUM PLANI 1.TANIMLAR 2.YASAL DAYANAK 3.E-FATURA 4.E-DEFTER 5.SON DÜZENLEMELER (E-ARŞİV, E-KAYIT) 2
Bölüm 1 TANIMLAR 3
e-fatura 397 Sıra numaralı VUK Genel Tebliği ndeki şartlara uygun, Şekil hükümlerinden bağımsız, Faturada yer alması gereken bilgileri kapsayan, Elektronik kayıtlar bütünü biçiminde oluşturulan, Kaynağının doğruluğu, içeriğinin bütünlüğü, değişmezliği e-imza/mali mühür ile sağlanan, ilgililer nezdinde ispat aracı olarak kullanılabilmesine imkan tanıyan, hukuki ve teknik düzenlemeler bütünüdür. e-defter VUK ve TTK hükümleri gereğince tutulması zorunlu olan defterlerin belirli standartlara uygun biçimde elektronik dosya biçiminde hazırlanması, bastırmadan kaydedilmesi, değişmezliğinin, bütünlüğünün ve kaynağının doğruluğunun garanti altına altına alınması ve ilgililer nezdinde ispat aracı olarak kullanılabilmesine imkan tanımayı hedefleyen hukuki ve teknik düzenlemeler bütünüdür. 4
Bölüm 2 YASAL DAYANAK 5
Düzenlemelerin Yasal Kaynakları e-fatura e-defter 1-213 sy. VUK mük. m.242 2-6102 sy TTK m.64 3-397 Seri No lu VUK GT 4-416 seri no lu VUK GT, 5-421 seri no lu VUK GT 6-424 seri no lu VUK GT 7-433 seri no lu VUK GT 8-58 no lu VUK SİRKÜLERİ 1-6102 sy TTK m.64/3 2-213 sy. VUK mük.m.242 3-213 sy. VUK mük.m.257 4-213 sy. VUK, m.175, 5-1 ve 2 Sıra no lu Elektronik Defter G.Tebliği, 6- Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ. 7-421 seri no lu VUK GT 8-67 no lu VUK Sirküleri 6
Bölüm 3 E-FATURA 7
KİMLER e-faturaya GEÇMEK ZORUNDAYDI? 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu kapsamında madeni yağ lisansına sahip olanlar 4760 sayılı Özel Tük. Vergisi Kan. (III) sayılı listedeki malları (kolalı gazozlar, alkollü içkiler, tütün ve tütün mam.)imal, inşa veya ithal edenler + + 2011 yılında mal alan 25 milyon ve üstü brüt satış hasılatına sahip olan mükellefler 2011 yılında mal alan 10 milyon ve üstü brüt satış hasılatına sahip mükellefler 8
E-FATURA UYGULAMASINI KULLANMA YÖNTEMLERİ 1-e-Fatura Portalı Yöntemi GİB tarafından www.efatura.gov.tr adresinde sunulan e-fatura hizmeti olup ücretsizdir. 2-Entegrasyon Yöntemi İşletmelerin kendilerine ait bilgi işlem sistemini Gelir İdaresi Başkanlığı'nın sistemine entegre ederek 7/24 kesintisiz bağlantı sağlayabilecek duruma getirmeleri halinde kullanabilecekleri bir yöntemdir. 3-Özel Entegrasyon Yöntemi Teknik yeterliliğe sahip bir özel entegratörün bilgi işlem sistemi vasıtasıyla elektronik fatura alıp gönderebilme imkanı sağlayan yöntemdir. Özel entegratörlerin listesi www.efatura.gov.tr internet adresinde yayımlanmaktadır. 9
GEÇİŞ SÜRESİ İlk düzenlemede zorunluluk kapsamına giren mükelleflerin, e-fatura uygulamasına kullandıkları yönteme göre 2013 takvim yılı içerisinde geçmeleri gerekmekteydi. 30 Aralık 2013 tarihli ve 28867 sayılı Mükerrer Resmi Gazete'de Yayımlan 433 No lu VUK Genel Tebliği ile bu süreler değiştirildi. Buna göre; zorunluluk kapsamında olup başvuru yapan bütün mükelleflerin kullanıcı hesapları 01.01.2014 tarihinde GİB tarafından aktive edildi. e-fatura uygulamasına kayıtlı olan mükellefler için e-fatura gönderme ve alma zorunluluğu 01.04.2014 tarihi itibariyle başlamıştır. 10
GEÇİŞ SÜRESİ 31.03.2014 tarihine kadar kayıtlı kullanıcılara mal veya hizmet satışı dolayısıyla fatura düzenlemek zorunda olan mükellefler, genel hükümler çerçevesinde e-fatura düzenleyebilecekleri gibi kâğıt fatura da düzenleyebilirler. Ancak sistemde kayıtlı kullanıcılar kendilerine gelen e- faturaları kabul etmek zorundadırlar. Entegrasyon yöntemi ile başvurup henüz testlerini tamamlayamayanlar ile özel entegrasyon yöntemi ile yararlanma talebinde bulunup henüz herhangi bir özel entegratör ile anlaşmayanların da GİB Portal hesapları 01.01.2014 itibari ile aktive edildiğinden kendilerine gelen e- faturaları kabul etmek zorundadırlar. 01.01.2014 tarihi itibariyle hesapları aktive edilen mükelleflerden henüz mali mühürlerini edinmeyenlerin ise GİB Portal hesaplarına gelen faturalarına erişebilmeleri için ivedilikle mali mühürlerini temin etmeleri gerekmektedir. 11
E-FATURA HAKKINDA KISA KISA.. e-fatura uygulamasına tabi mükelleflerin birbirlerine yapmış oldukları mal teslimi veya hizmet ifaları için e-fatura düzenlemeleri zorunludur. Kullanıcıların her an güncellenen listesi www.efatura.gov.tr internet adresinden yayımlanmaktadır. Muhatap kayıtlı kullanıcı ise e-fatura, kayıtlı kullanıcı değilse kâğıt fatura düzenleyeceklerdir. Mükellef üç farklı yöntemden istediğini seçebilir. Kullanılan yöntem koşulların yerine getirilmesi şartıyla her zaman değiştirilebilir. Elektronik faturaların işletmelerin kendi bilgi işlem sistemlerinde saklanması esastır. Üçüncü kişiler nezdinde de elektronik saklama yapılabilecektir. Muhafaza ve ibraz sorumluluğu mükellefe aittir. 12
E-FATURA HAKKINDA KISA KISA.. E-fatura uygulamasında 2 senaryoya göre fatura kesilebilir. Temel Fatura senaryosunda alıcı faturayı reddedemez. İtiraz sürecinin harici kanallardan yürütülmesi veya iade faturası kesmesi gerekir. e-faturanın Ticari Fatura senaryosundan düzenlenmesi halinde alıcının faturayı reddetme seçeneği konulmuştur. Harici bir itiraz süreci başlatılmasına gerek yoktur. Fatura alıcısı durumundaki mükelleflerin Ticari Faturaları kabul ya da reddetme işlemini 8 gün içinde gerçekleştirmeleri gerekmektedir. Bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır. (TTK m. 21/2) Ticari Fatura Senaryosu ticari ihtiyaçlar göz önünde tutularak oluşturulmuştur. 13
E-FATURA HAKKINDA KISA KISA.. Grup Şirketi olarak Entegrasyon yapılması halinde grup lideri ve alt firmaları ayrı ayrı testlerini yapıp başarıyla tamamlamaları gerekmektedir. Entegrasyon Onayı her firmaya ayrı ayrı verilmektedir. Vuk gereği fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azamî yedi gün içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır. Dolayısıyla e- faturalar mal teslimi veya hizmet ifasından itibaren en geç 7 gün içerisinde oluşturulup onaylanarak karşı tarafa gönderilmek zorundadır. Fatura gönderimi başarısız şeklinde sistem yanıtı alındı ise faturalar geçersizdir. Yeni bir fatura düzenlenerek Faturayı gönderenler ise gönderilmeye çalışılan fatura gelen sistem yanıtı ile birlikte saklanması gerekmektedir. Portal yükleme modülünü kullanarak, portal harici bir programla faturanızı oluştururken şirketinizin logosu ve hesap numarası gibi bilgileri program sağlayıcınıza gerekli yazılım yaptırarak faturanız üzerine ekleyebilirsiniz. 14
Bölüm 4 E-DEFTER 15
Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu na göre tutulması zorunlu olan defterlerin elektronik ortamda oluşturulması, kaydedilmesi, muhafaza edilmesi ve ibraz edilmesini sağlayan hukuki ve teknik sistemin genel adıdır. Şimdilik sadece Yevmiye defteri ve büyük defter (defteri kebir) e- defter olarak tutulabilecektir. Yeni düzenleme yapılıncaya kadar diğer defterler fiziki ortamda tutulmaya devam edecektir. 16
KİMLER e-deftere GEÇMEK ZORUNDA? 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu kapsamında madeni yağ lisansına sahip olanlar 4760 sayılı Özel Tük. Vergisi Kan. (III) sayılı listedeki malları (kolalı gazozlar, alkollü içkiler, tütün ve tütün mam.)imal, inşa veya ithal edenler + + 2011 yılında mal alan 25 milyon ve üstü brüt satış hasılatına sahip olan mükellefler 2011 yılında mal alan 10 milyon ve üstü brüt satış hasılatına sahip olan mükellefler 17
E-DEFTER BAŞVURUSU NASIL YAPILACAK? e-defter tutacak mükelleflerin www.edefter.gov.tr internet adresinde yayımlanan başvuru kılavuzuna uygun olarak başvuruda bulunması gerekmektedir. Buna göre; Gerçek kişi mükellefler için nitelikli elektronik sertifikaya (e-imza) veya mali mühüre sahip olunması, Tüzel kişi mükellefler için Mali Mühür temin edilmiş olması, (e- fatura uygulamasından yararlanma iznine sahip olması şartı kalktı) Kullanılacak yazılımın uyumluluk onayı almış bir yazılım olması Gerekmektedir. Bu şartları sağlayan mükelleflerin Gelir İdaresi Başkanlığı İlkadım Caddesi 06450 Dikmen/ ANKARA adresine yazılı başvuruda bulunması gerekmektedir. Başvuru dilekçesinin ekine; Elektronik Defter Uygulaması Başvuru Formu ve Taahhütnamesi nin imzalı aslı, Şirket imza sirkülerinin noter tasdikli örneği (e-faturayı kullanan ve imza sirkülerinde herhangi bir değişiklik bulunmayan mükellefler için bu şart değil) Uyumluluk onayı alınmış bir yazılımın kullanılması durumunda söz konusu yazılım hakkında yazılımın adı, sürüm numarası gibi mükellef kullanımına özgü bilgiler, Eklenecektir. 18
GEÇİŞ SÜRESİ e-defter zorunluluğu bulunan mükelleflerden; a) 2014 Aralık ayından önce başvuranlar en geç 2014 Aralık ayından başlamak üzere, b) 2014 Aralık ayı içerisinde başvuranlar 01.01.2015 tarihinden itibaren c) Özel hesap dönemine tabi olanların 01.12.2014 tarihinden önce e- defter uygulamasına başvuru yapmaları ve en geç 2014 Aralık ayı içerisinde, e-defter tutmaya başlamaları gerekmektedir. Hesap dönemi veya takvim yılı içerisinde de elektronik defter uygulamasına geçmek mümkündür. Hesap dönemi veya takvim yılı içerisinde e-defter tutmaya başlayanların izleyen ilk ayda oluşturacakları elektronik defterlerde, önceki dönem kayıtlarına yer verme zorunluluğu yoktur. 19
OLUŞTURMA VE ONAY SÜRELERİ e-fatura kullanım iznini alan ve kullanıcı hesapları GİB tarafından aktive edilenler e- defter sürecini başlatmak zorundadırlar. e-defter tutmak zorunda olanlar aylık dönemler itibarıyla e-defterlerini oluşturmaya ve saklamaya başlayacaklardır. Tüzel kişiler aylık dönemler itibariyle oluşturdukları e-defterlerini, ilgili olduğu ayı takip eden üçüncü ayın son gününe kadar kendilerine ait mali mühür ile onaylar. Hesap döneminin son ayına ait e-defter, kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği ayın son gününe kadar (Takip eden yıl 30 Nisan)mali mühür ile onaylanır. Hesap dönemi veya takvim yılı içerisinde elektronik defter tutmaya başlayanlar, eski defterlerinin kapanış tasdiklerini, e-defter kullanmaya başladıkları tarihi izleyen bir aylık süre içerisinde yaptırabilecekler. Maliye Bakanlığı tarafından mücbir sebep halinin ilan edildiği yerlerde, defterlerin kapanış onayları, mücbir sebebin sona erdiği tarihi takip eden ayın sonuna kadar yapılabilir. Ticari defterlerin elektronik ortamda tutulması hâlinde bu defterlerin açılışlarında ve yevmiye defteri ile yönetim kurulu karar defterinin kapanışında noter onayı aranmaz. (TTK 64/3) Hesap döneminin ilk ayının beratının alınması açılış onayı, son ayının beratının alınması ise kapanış onayı yerine geçmektedir. 20
e-defterler, GİB tarafından onaylanan beratları ile birlikte VUK ve TTK kapsamında geçerli kanuni defter olarak kabul edilecektir. e-defterler, istenildiğinde ibraz edilmek üzere ilgili olduğu beratları ile birlikte muhafaza edilmek zorundadır. Mükellefler e-defterlerini ve ilgili beratlarını kanuni süreler dahilinde elektronik, manyetik veya optik ortamlarda muhafaza etmek ve istenildiğinde ibraz etmekle yükümlüdür. e-defterler ve beratların elektronik defter izni verilenlerin kendilerine ait bilgi işlem sistemlerinde muhafaza edilmesi mecburidir. e-defterler kağıt ortamında saklanmayacaktır. 21
E-DEFTER UYGULAMASI NASIL ÇALIŞIR? 22
E-DEFTERE UYUMLU PROGRAMLAR ve ÜRETİCİLERİ Yazılım Üreticisi Yazılım Üreticisi 1 C/S Enformasyon Teknolojileri Ltd.ġti (Cybersoft) 12 NETBT DanıĢmanlık Hizmetleri Tic. Ltd. ġti. (NETSign) 2 ETA BĠLGĠSAYAR SANAYĠ VE TĠCARET LTD.ġTĠ. 13 Netsis Yazılım San. ve Tic. A.ġ. 3 F.I.T. Bilgi ĠĢlem Sistl. Servisleri San.Tic.Ltd.ġti. (SAP) 14 ORKA BĠLGĠSAYAR TĠCARET SANAYĠ LĠMĠTED ġġrketġ 4 ISIS BiliĢim Teknolojileri San.Tic.Ltd.ġti. 15 Partnera Bilgi Sistemleri ve Dan.Hiz.A.ġ. 5 Ġnfina Yazılım A.ġ. (Infleks) 16 Sfs-Dev DanıĢmanlık Bilgi ĠĢlem San. Tic. Ltd. ġti 6 ĠNTECON BĠLĠġĠM VE DAN. HĠZM.TĠC. LTD. ġtġ. (Intecon) 17 Tabim BiliĢim Eğitim DanıĢmanlık San. Tic. A.ġ. 7 Likom Yazılım Hizmetleri ve Ticaret A.ġ. 18 TÜRMOB-TESMER EĞT. YAY. YAZ. H. ĠġLETMESĠ (LUCA) 8 Link Bilgisayar Sis. Yazılımı ve Donan. San. ve Tic. A.ġ. 19 Uzman BiliĢim DanıĢmanlık A.ġ. (Experteam) 9 Login Bilgisayar Yazılımları A.ġ. 20 VBT Vizyon Bilgi Teknolojileri ve Yayıncılık Ltd.ġti. (i-gate) 10 Logo Yazılım San. ve Tic. A.ġ. 21 Zirve Bilgi Tekn. Medikal Turizm San. Tic. Ltd.ġti. 11 Mikro Yazılımevi San. ve Tic. A.ġ. 23
E-DEFTER VE DENETİM E-defter ile işletmelerin standart bir veri formatının olması sayesinde bu işletmelerin yönetim ve iç denetim faaliyetlerinin iyileştirilmesi mümkün hale gelecektir. (İç Denetim) 6102 sayılı TTK ve 660 sayılı KHK etrafında bu defter verileri ile denetime girdi sağlanarak yeni bir denetim çerçevesi için düzenlemeler yapılacağı belirtilmektedir. (E-denetim) Elektronik kayıtların orijinal biçimi ile geleceğe taşınması mümkün hale gelecektir. Kayıtların güvenliği, değiştirilememesi, inkar edilememesi sağlanacaktır. Kayıtlara hızlı ve uzaktan erişim imkanı sağlanacaktır. Madenî yağ, tütün ve alkol sektörleri ile başlanarak e-defter kullanımı zorunlu hale getirilmiş, zaman içinde büyük mükelleflerden başlanarak diğer sektörlerde de e-defter e geçiş ile ilgili zorunluluklar getirilmesi beklenmektedir. 24
Elektronik defter tutanlar, elektronik defterlere ait kayıtların bozulması, silinmesi, zarar görmesi, işlem görememesi halleri ile olağanüstü durumların meydana gelmesi halinde, durumu on beş gün içinde GİB E bildirmek ve kayıtları nasıl tamamlayacağına ilişkin ayrıntılı bir plan sunmak zorundadır. Elektronik defter tutanlar, elektronik defterlerini oluşturdukları ve muhafaza ettikleri bilgi işlem sistemlerinin haczedilmesi veya bu sistemlere yetkili mercilerce el konulması halinde, durumu en geç üç iş günü içerisinde Başkanlığa bildirmek zorundadır. Maliye Bakanlığı ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığı gerek görmesi halinde, Elektronik Defter Tebliğinde belirlenen esaslar ile sınırlı olmak üzere, uygulamadan yararlananların bilgi işlem sistemlerini denetleme yetkisine sahiptir. Elektronik defter tutanlar bu denetimler sırasında, gerekli her türlü imkânı (uygun donanım ve yazılımlar, terminallere ulaşım izinleri ve uzman personel gibi) sağlamak zorundadır. Bu kapsamdaki denetim yetkisi mahallinde kullanılabileceği gibi, bu süreçte uzaktan erişim yöntemlerinin kullanılması da istenilebilir. Hukuki açıdan bu zorunluluk tartışmaya açıktır!!! 25
Bölüm 5 SON DÜZENLEMELER (E-ARŞİV, E-KAYIT) 26
433 SERİ no lu VUK GEN.TEBLİĞİ GETİRİLEN YENİLİKLER Maliye Bakanlığı 433 No lu VUK Genel Tebliği ile kâğıt ortamında düzenlenmek, muhafaza ve ibraz edilmek zorunluluğu bulunan faturaların elektronik ortamda düzenlenmesi ve ikinci nüshalarının elektronik ortamda muhafaza ve ibraz edilmesine imkân tanıyan e-arşiv Uygulamasına ilişkin usul ve esasları yayımlamıştır. Bu tebliğ kapsamında oluşturulan faturanın, alıcısına kâğıt veya e-fatura olarak iletilen şekli belgenin aslı, düzenleyen tarafından muhafaza edilen elektronik hali ise ikinci nüsha hükmündedir. Bu Tebliğ kapsamında Başkanlıktan e-arşiv izni alan mükellefler, elektronik ortamda oluşturdukları faturayı elektronik ortamda muhafaza ederler. 27
KİMLER GEÇMEK ZORUNDA? İlk aşamada e-arşiv uygulamasından yararlanmak isteğe bağlıdır. İnternet üzerinden mal ve hizmet satışı yapan ve 2014 yılı gelir tablosu brüt satış hasılatı tutarı 5 milyon lira ve üzerinde olan mükellefler, en geç 1/1/2016 tarihine kadar e-arşiv Uygulamasına geçmek zorundadır. Elektronik Fatura Kayıt Sistemi (EFKS) kapsamında faturalarını elektronik ortamda oluşturma ve muhafaza izni almış olan mükellefler, bu Tebliğin yayım tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde, faturalama süreçleri ile bilgi işlem sistemlerini bu sisteme uygun hale getirmek zorundadır. Kapsama giren mükelleflerin belirlenen tarihten önce e-fatura ve e- arşiv başvurularını ve fiili geçiş hazırlıklarını tamamlamaları gerekmektedir. İnternet üzerinden yaptıkları satışlarda münhasıran bilet, sigorta poliçesi vb. belgeleri düzenleyenler zorunluluk kapsamı dışındadır. 28
EFKS NEDİR? Elektronik Fatura Kayıt Sistemi (EFKS), şirketlerin düzenledikleri faturalarda bulunan bazı bilgilerin, belirlenen uygulama ve veri standartları çerçevesinde GİB sistemine aktarılması şartı ile faturalara ait ikinci nüshaların kağıt olarak saklanması zorunluluğunu ortadan kaldıran; ayrıca alıcılarına verilmek üzere hazırlanan birinci nüsha faturaların da güvenli e-imzalı dijital belge şeklinde oluşturulmasına imkan sağlayan pilot bir uygulamadır. Söz konusu uygulama, Avea İletişim Hizmetleri A.Ş., Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt A.Ş., TTNet A.Ş., Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş., Türk Telekomünikasyon A.Ş., Vodafone Telekomünikasyon A.Ş. ile protokol imzalanmak sureti ile 2008 yılı içerisinde devreye alınmıştır. 29
E-ARŞİVE BAŞVURU NASIL YAPILACAK? Uygulamadan yararlanmak için mükelleflerin e-fatura Uygulamasına kayıtlı olmaları gerekmektedir. Mükellefler e-arşiv Uygulamasını, kendi bilgi işlem sistemi veya Başkanlıktan izin almış özel entegratör bilgi işlem sistemi üzerinden olmak üzere iki yöntemle kullanabilirler. Uygulamayı kendi bilgi işlem sistemi üzerinde kullanmak isteyen mükellefler www.efatura.gov.tr İnternet adresinde yayımlanan e-arşiv Uygulaması Başvuru Kılavuzu nda açıklanan şartlara uygun olarak başvuru yaparlar. Özel entegratörlerin bilgi işlem sistemi üzerinde kullanmak isteyen mükellefler, doğrudan özel entegratöre başvuracak olup ayrıca Başkanlığa başvuruda bulunmazlar. 30
YETKİLENDİRİLMİŞ ÖZEL ENTEGRATÖRLER ÖZEL ENTEGRATÖR HİZMETİ VERENLER İdea Teknoloji Çözümleri Bilgisayar San. ve 1 Ticaret Limited Şirketi D.T.P. Bilgi İşlem İletişim ve Ticaret Limited 2 Şirketi (Digital Planet) Mebitech Bilişim Bilgisayar Hizmetleri 3 Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Veriban Elektronik Veri İşleme ve Saklama 4 Hizmetleri A.Ş. Uyumsoft Bilgi Sistemleri ve Teknolojileri 5 Ticaret Anonim Şirketi Koç Sistem Bilgi ve İletişim Hizmetleri Anonim 6 Şirketi (KoçSistem) ISIS Bilişim Teknolojileri Sanayi Ticaret Limited 7 Şirketi C/S Enformasyon Teknolojileri Limited Şirketi 8 (Cybersoft) LOGO Elektronik Ticaret Hizmetleri Anonim 9 Şirketi Bizofis Bilgi Teknolojileri ve Yönetim 10 Danışmanlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi Türkkep Kayıtlı Elektronik Posta Hizmetleri 14 Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi 15 İnnova Bilişim Çözümleri Anonim Şirketi Oyak Teknoloji Bilişim ve Kart Hizmetleri 16 Anonim Şirketi 17 Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi Mikro Yazılımevi Yazılım Hizmetleri Bilgisayar ve 18 Sanayi Ticaret A.Ş. Havelsan Hava Elektronik Sanayi Ve Ticaret 19 Anonim Şirketi Efinans Elektronik Ticaret ve Bilişim Hizmetleri 20 Anonim Şirketi Doğuş Bilgi İşlem ve Teknolojileri Anonim 21 Şirketi İşNet Elektronik Bilgi Üretim Dağıtım Ticaret ve 22 İletişim Hizmetleri A.Ş. 23 Akbank Türk Anonim Şirketi IBM Global Services İş ve Teknoloji Hizmetleri 11 İzibiz Bilişim Teknolojileri Anonim Şirketi 24 ve Ticaret Limited Şirketi 12 ING Bank Anonim Şirketi 25 Türk Ekonomi Bankası Anonim Şirketi BİMSA Uluslararası İş. Bilgi Yönetim Sistemleri Intertech Bilgi İşlem Ve Pazarlama Anonim 13 26 A.Ş. Şirketi 31
GİB, e-arşiv Uygulamasını kendi bilgi işlem sistemi üzerinden kullanmak için başvuran mükellefler, kendilerine ait sistemin yapısı, işleyişi ve bu sistemde düzenlenen belge ve raporların bu Tebliğde ve www.efatura.gov.tr İnternet adresinde yayımlanan e-arşiv Kılavuzunda belirlenen usul ve esaslara uygun olup olmadığı değerlendirir. GİB tarafından yapılan değerlendirme sonucunda (gerekirse ilave bilgiler de istenerek) başvuruları uygun bulunan mükelleflere yazı ile e- arşiv izni verilir. Tebliğde değerlendirme aşamaları ile eksikliklerin giderilme usulleri ayrıntılı olarak belirlenmiştir. VUK a göre belgelerin önyüzünün üst orta kısmına gelecek şekilde basılması zorunlu olan Belgelere Konulacak Özel İşaret (GİB Amblemi) ile İl Kod Numarası yerine aynı konumda bulunmak üzere, Gelir İdaresi Başkanlığı amblemi,. amblemin altında ise e-arşiv Fatura ibaresi bulunur. Bu kapsamda düzenlenen belgelerde, seri-sıra numarası yerine 3 haneli birim kodu ve 13 haneli sıra numarasından (4 karakter yıl ve 9 karakter müteselsil numara ) oluşan belge numarası kullanılır. Birim kodu serbestçe belirlenebilir. (Örn. ASL2014000000001) 32
FATURALARIN ALICILARA TESLİMİ Mükellefler e-arşiv Uygulaması kapsamında elektronik belge biçiminde oluşturdukları faturayı (vergi mükellefi olmayanlar için tanınan istisna haricinde) alıcısına kâğıt ortamında teslim ederler. Elektronik ortamda oluşturulan faturanın kâğıt ortamında teslimi halinde baskı işlemini mükellefin kendisi yapılabileceği gibi anlaşmalı matbaa işletmelerine veya özel entegratörlere de yaptırılabilir. Bu durumda anlaşmalı matbaa işletmeleri veya özel entegratörler tarafından GİB'e herhangi bir bildirim yapılmaz. Vergi mükellefi olmayanlara düzenlenen fatura, alıcının talep ve rızasına bağlı olarak kâğıt veya elektronik ortamda teslim edilecektir. Vergi mükellefi olmayan alıcı tarafından elektronik ortamda teslimi istenen fatura internet dâhil olmak üzere her türlü elektronik araç ve ortamlar vasıtasıyla iletilebilecektir. e-fatura Uygulamasından yararlanma hakkı olup henüz kayıtlı olmayan mükelleflere e-arşiv Uygulaması kapsamında düzenlenen fatura kâğıt ortamında teslim edilir. Bu kapsamda, alıcısına malın yanında kâğıt olarak verilen fatura, irsaliyeli fatura yerine kullanılabilir. Ancak bu imkândan yararlanabilmek için faturanın, malın teslimi anında düzenlenmesi ve İrsaliye yerine geçer. ifadesinin yazılması zorunludur. 33
e-arşiv izni olup internet üzerinden vergi mükellefi olmayanlara mal ve hizmet satışı yapanlar, malın teslimi ya da hizmetin ifası anında faturayı elektronik ortamda iletiyorsa müşteriye bu faturanın kâğıt çıktısı verilir. Bu durumda çıktının satıcı veya yetkilisi tarafından imzalanması zorunludur. Söz konusu satışlarda kâğıt çıktının sevk edilen malın yanında bulunması gerekmektedir. e-arşiv Uygulaması kapsamında internet üzerinden mal ve hizmet satışında düzenlenecek faturalarda; 1. Satış işleminin yapıldığı web adresi, 2. Ödeme şekli, 3. Ödeme tarihi, 4. Gönderiyi taşıyanın adı soyadı/unvanı ve VKN/TCKN bilgisi, 5. Satışa konu malın gönderildiği veya hizmetin ifa edildiği tarih, 6. İade bölümünde; malı iade edenin adı soyadı, adresi, imzası, iade edilen mala ilişkin cins, miktar, birim fiyat ve tutar bilgilerinin bulunması zorunlu olup fatura üzerinde ayrıca Bu satış internet üzerinden yapılmıştır. ifadesine yer verilir. Bu imkândan yararlanabilmek için faturanın malın teslimi anında düzenlenmesi zorunludur. 34
E-ARŞİV UYGULAMASINDA FATURANIN GÖNDERİLMESİ 35
FAYDALARI NELERDİR? Sistemin fiilen hayata geçmesi ile Türkiye'de kağıt ortamında düzenlenen ve saklanan faturaların büyük bir bölümü elektronik ortama taşınacaktır. Yazar kasa (ÖKC) üzerinden gerçekleştirilen ve e-fatura veya e-arşiv faturası ile belgelendirilen satışlarda, 3100 sayılı Kanun ve 426 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği kapsamında yapılan düzenlemelere uygun olarak ödeme kaydedici cihazlardan (yeni nesil dâhil) düzenlenecek bilgi fişi, satış anında düzenlenmek ve satıcı veya yetkilisi tarafından imzalanmak şartıyla irsaliye yerine geçer. Daha önce telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren 6 firmanın pilot uygulama olarak kullandığı Elektronik Fatura Kayıt Sistemi (EFKS), e-arşivle birlikte, ilgili şartları sağlayan bütün mükelleflerin kullanımına açılmıştır. Tebliğ ile nihai tüketicilerin de e-fatura almalarının önü açılmıştır. 36
FAYDALARI NELERDİR? Uygulama kapsamındaki şirketler, nihai tüketici statüsündeki müşterilerinin cep telefonları, e-posta adresleri gibi belirttikleri her türlü elektronik adreslere e-fatura gönderebilecektir. Tüketicinin istemesi halinde tüketicilere kağıt fatura da verilebilecektir. İnternet üzerinden yapılan ticaretin daha kolay ve güvenli hale gelecektir. Mükellefler, uygulama kapsamında düzenledikleri faturaları ve raporları kendi bünyelerinde veya Gelir İdaresi Başkanlığından (GİB) yetki alan saklamacı kuruluşlarda saklayabileceklerdir. Uygulama kapsamında düzenlenen faturalara ait belli bilgileri içeren raporlar, periyodik olarak GİB'in sistemine aktarılacaktır. 37
431 SERİ no lu VUK GEN.TEBLİĞİ GETİRİLEN YENİLİKLER 29.12.2013 tarih ve 28866 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 431 No lu VUK Genel Tebliği ile, vergi denetim faaliyetlerinin gelişen teknolojilere uygun bir şekilde yürütülebilmesi amacı ile Tebliğ le belirlenen mükellefler için 01.07.2014 tarihinden itibaren tebliğde belirlenmiş konular itibariyle istenilen asgari içeriklere uygun kayıtları elektronik ortamda oluşturmak ve istenildiğinde ibraz etmek üzere elektronik ortamda muhafaza etmek zorunluluğu getirmiştir. Tebliğ kapsamına giren mükellefler aşağıda yer alan konular itibarıyla belirlenen asgari içeriklere uygun kayıtları, elektronik ortamda oluşturmak ve istenildiğinde ibraz etmek üzere elektronik ortamda muhafaza etmek zorundadırlar. Bu kayıtların, mükelleflerin tüm faaliyetlerine ilişkin olarak hazırlanması mecburidir. ASGARİ KAYIT SAKLAMA GEREKSİNİMİ BELİRTİLEN KONULAR Satış kayıtları, Alış kayıtları, Dönem başı ve dönem sonu mal stoklarına ilişkin envanter kayıtları, İthalat kayıtları, İhracat kayıtları, Üretim kayıtları. 38
Tebliğ, 01.07.2014 tarihinde yürürlüğe girecektir. Tebliğde söz konusu bilgilerin aylık mı yoksa yıllık olarak mı saklanacağına dair herhangi bir açıklama bulunmamaktadır. Ancak dönem başı ve dönem sonu mal stokları bilgilerinin saklanmasının konu edilmesi nedeniyle söz konusu kayıtların yıllık olarak tutulması gerektiğini düşünüyoruz. Dolayısıyla kapsama giren mükelleflerin 01.07.2014-31.12.2014 tarihleri arasındaki bilgileri, izleyen yıllarda ise 01.01-31.12 arasındaki kayıtları saklamaları gerekecektir. Özel hesap dönemine tabi ve tebliğ kapsamına giren mükelleflerin ise 01.07.2014 tarihinden özel hesap dönemi kapanma tarihine kadar olan kayıtları saklamaları gerekmektedir. Maliye Bakanlığı, söz konusu bilgilere istinaden, kapsama giren mükelleflerin kaydi envanter ile randıman ve fire gibi üretim analizlerini elektronik ortamda yapabilecektir. Elektronik ortamda oluşturulan kayıtların muhafazası, mükelleflere ait bilgi işlem sistemlerinde gerçekleştirilecektir. Maliye Bakanlığı, bu kayıtların ibrazını, belirlenecek standartlara uygun mükelleflere ait bilgi işlem sistemlerine sürekli erişimin sağlanması da dâhil olmak üzere farklı yöntemler kullanmak suretiyle isteyebilecektir. Maliye Bakanlığı kayıtların saklanması, e-imza kullanımı ve veri aktarımı ile ilgili yetkisini, sektörler, mükellef grupları ve/veya faaliyet hacimleri itibarıyla belirleyerek kullanabilecektir. 39
BU MÜKELLEFLER KİMLERDİR? Bu tebliğ ile; a)özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanunu ekinde yer alan (I) sayılı liste kapsamında ÖTV mükellefiyeti olanlar ile ÖTV mükellefiyeti olmasa dahi aşağıdaki faaliyetlerde bulunanlar; 1) Petrol Piyasası Kanunu kapsamında bayilik, taşıma, dağıtıcı, depolama (deniz taşıtları dâhil), madeni yağ, serbest kullanıcı, ihrakiye teslimi, iletim, rafinerici ve işleme lisanslarından herhangi birisine sahip olanlar, 2) Doğal Gaz Piyasası Kanunu kapsamında CNG, depolama, toptan satış, dağıtım, iletim, ithalat ve ihracat lisanslarından herhangi birisine sahip olanlar, 3) Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu kapsamında dağıtıcı, depolama, taşıma ve otogaz bayilik lisanslarından herhangi birisine sahip olanlar, b) Özel Tüketim Vergisi Kanunu ekinde yer alan (III) sayılı listenin B cetvelinde yer alan ürünlerle ilgili olarak, 1) Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan Tütün Ticareti Yetki Belgesi almış gerçek ve tüzel kişiler, 2) Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi almış gerçek ve tüzel kişiler, 3) Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi almış gerçek ve tüzel kişilerin mamullerinin, Toptan Satış Belgesi sahibi mükelleflere pazarlama ve dağıtımını gerçekleştiren gerçek ve tüzel kişiler. Kapsamdayken, Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamındaki kurum, kuruluşlar, kamu iktisadi kuruluşları ve sermayesinin yüzde 50 veya daha fazlası kamuya ait olan kurum ve kuruluşlar yukarıda belirlenen kapsamın dışındadır. 40
İlginiz için teşekkür ederiz Hikmet ŞENTÜRK S.M. Mali Müşavir / Denetçi Asil YMM ve Bağımsız Denetim A.Ş. Kısıklı Mah. Bosna Bulvarı No:25 Çamlıca Ulusoy Plaza Üsküdar/İstanbul Tel : (216) 520 22 50 Faks : (216) 521 50 05 hikmet@asildenetim.com / www.asildenetim.com