ONWARD ( İ L E R İ )
ONWARD ( İ L E R İ ) STARBUCKS RUHUNU KAYBETMEDEN NASIL YAŞAM SAVAŞI VERDİ HOWARD SCHULTZ JOANNE GORDON İLE BİRLİKTE Çeviren Pınar Şengözer
ISBN 978-605-4538-11-9 Howard Schultz, 2011 Orijinal adı ve yayıncısı: Onward, Wiley Türkçe yayın hakları William Morris Endeavor Entertainment, LLC tarafından sağlanmıştır. Optimist Yay nlar Telefon : 0216 481 29 17-18 Faks : 0216 521 10 64 e-posta: optimist@optimistkitap.com www.optimistkitap.com www.iskitaplari.com facebook.com/optimistkitap twitter.com/optimistkitap Optimist yay n no. : 263 Konu : ş ve Yönetim Yay na haz rlayan : Zeynep Hale Akman Bas m Dü zel ti Düzenleme Bas k ve cilt : Kasım 2011, stanbul : Cengiz Alkan : Nermin Uçar Vatan : Tor Ofset San. Tic. Ltd. Şti. Hadımköy Yolu Akçaburgaz Mah. 4. Bölge 9. Cadde 116. Sokak. No: 2 Esenyurt - STANBUL Tel: 0212 886 34 74
Sevgileri ve anlayışlarıyla tüm bunların mümkün olmasını sağlayan karım Sheri ve çocuklarım Jordan ile Addison a
Evet, sizi baştan çıkarıp akıntıya karşı yüzmeye ikna etmek istiyorum. Çok çalışmanın, gelişmenin, tasarruflarınızı bir dükkân ya da atölye açıp sadece para kazanmak için değil, bir fikre, iyi yapılan ve iyi satılan şeylerin canlılığı fikrine hayat vermek için kullanmanın tadını başkalarına, gençlere aktarmak istiyorum. Bir adam atölyesini, dükkânını veya işini kaybederse yolunu da kaybeder. Aldo Lorenzi Coltelleria G. Lorenzi nin sahibi That Shop in Via Montenapoleone kitabının yazarı
İÇİNDEKİLER Giriş 9 1. KISIM: AŞK 13 1 Gerçeğin İçeceği 15 2 Bir Aşk Hikâyesi 21 3 Ortaya Çıkış 28 4 Hiçbir Şey Gizli Kalmaz 42 5 Büyü 50 6 Sadakat 57 7 İnanç 66 2. KISIM: GÜVEN 73 8 Güven Havuzu 75 9 Yeni Bir Bakış 91 10 Kazanmak İçin Oynamak 105 11 Özünü Yüceltmek 113 12 Çamura Girmek 122 13 Varlık Nedeni 128 14 İyilik 144 15 Statükonun Ötesi 152 16 Cesur Hamleler 157
3. KISIM: ACI 169 17 Anafor 171 18 Ölümcül Kombinasyon 181 19 Hürmet 190 20 Sihirli Değnek Yok 201 21 Bunun Gerçek Olduğunu Biliyorum 207 4. KISIM: UMUT 221 22 Krizdeki Gerçek 223 23 Heyecan Verici Bir An 233 24 Çevik 253 25 B Planı 264 26 Yoluna Sadık Kal 272 5. KISIM: CESARET 287 27 İnovasyon 289 28 Kararlılık 301 29 Noktaları Birleştirmek 315 30 Denge 326 31 Vicdan 345 32 Kazanmak 355 33 Nı Hao 362 Övgü 373 Teşekkür 393 Fotoğraflar 397
GİRİŞ Bugün benim için çok özel bir gün dedim küçük bir restoranda etrafımda oturan espresso uzmanı baristalara ve mağaza müdürüne. Tam 28 yıl önce, 7 Eylül 1982 de, şu an bulunduğumuz yerde, Pike Place Market taki ilk Starbucks mağazasında çalışmaya başlamıştım. Cebime uzanıp bir anahtar çıkardım. Ön kapının anahtarını hâlâ saklıyorum. Bu, Starbucks ın ceo sunun yanında taşıması beklenen bir şey değildi ama ben anahtarlığımı şirketin mirasını onurlandırma sorumluluğumun bir parçası olarak hep üstümde taşıyordum. 1971 de açıldığından beri, Pike Place mağazasının dekorasyonu orijinal logo dahil hiç değişmemişti. Birkaç hafta önce mağaza müdürü Chad Moore ekibinin art arda sekiz hafta satış rekorları kırmasından övgüyle bahseden bir e-posta göndermişti. Son derece etkilendim ve tüm ekibi akşam yemeğine davet ettim. Şimdi bu sıcak Seattle akşamında restoranda 27 kişiyle yemek yiyorduk. Yemek boyunca her masayı ziyaret ettim. Yaşları 28 ile 40 arasında değişen grupta sohbetler keyifli ve canlıydı. Bir ara 9
10 GİRİŞ birisi benden biraz kendi hikâyemden bahsetmemi istedi. Gülümsemekten alamadım kendimi. H H H New York un Brooklyn semtindeki yoksul sosyal konutlarda büyüdüm, üniversiteyi bitirene kadar eğitim masraflarımı kendim karşıladım ve sonrasında Starbucks adlı küçük bir kahve şirketinde pazarlama direktörlüğü yapmak üzere karım Sheri yle Washington ın Seattle kentine taşındık. İlk haftalarımı Pike Place mağazasında çalışıp kahve hakkında bilgi edinerek, taze kahve çekirdeklerini kepçeleyip küçük torbalara doldurarak geçirdim. Ancak gerçek tutkumu İtalya ya yaptığım bir iş gezisi sırasında keşfettim. Milano ve Verona daki küçük espresso barlarını gezerken sıradan bir fincan kahvenin tadının insanları birleştirme gücüne vuruldum ve o andan itibaren İtalyan espresso barlarının birinci sınıf kahvesini ve romantizmini ABD ye getirmeye karar verdim. İnsanların yaşamlarını zenginleştirebileceğime tutkuyla inanıyordum. Ancak birçok insan benim vizyonuma inanmıyordu o tarihlerde Starbucks dükkânları içecek satmıyor, sadece çekirdek ve çekilmiş kahve satıyordu. Bu nedenle Starbucks tan ayrılarak kendi kahve şirketim Il Giornale yi kurdum. Seattle da iki ve Kanada nın Vancouver kentinde bir espresso barı açtık. Sonra, 1987 de yeterince param olmaksızın eski işverenlerimin altı mağazasını ve kavurma tesisini satın alıverdim. Birkaç yatırımcının desteğiyle iki şirketi birleştirdim ve Starbucks Coffee Company adını korumaya karar verdim. O yılın sonunda 11 mağazamız, 100 çalışanımız ve ulusal marka olma hayalimiz vardı. 2010 sonbaharında bu kitap basıma girerken Starbucks neredeyse 40 yıllık tarihinin en iyi mali performansını kaydetti üstelik eleştirmenlerin en iyi günlerimizin geride kaldığı yönündeki tahminlerine rağmen. Oysa Starbucks ın işleri hiç bu kadar iyi olmamıştı. Sadece dünyanın dört bir yanında yeni