30 Kasım 2011 Türkiye nin İlk ve Tek Türev Borsası Çetin Ali Dönmez VOB Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Üyesi
Vadeli İşlem Sözleşmesi? Uzlaşması ya da teslimatı gelecekte yapılmak üzere alınıp satılan sözleşmeye vadeli işlem sözleşmesi denir. Borsalarda işlem gördüğü için alınıp satılacak mal veya kıymet, vade tarihleri, sözleşme büyüklükleri vb. özellikler standarttır. Vade sonunda alıcı ve satıcı yükümlülüğünü yerine getirmek zorundadır. Yükümlülük teslimatın gerçekleşmesi ya da vade sonu spot fiyat referans alınarak hesaplanan nakit uzlaşma ile gerçekleşir.
Vadeli İşlem Sözleşmesi Örneği Ev almak istiyorsunuz, evin fiyatı 100.000 Euro. Ev güzel ama kiracı var ve 4 ay sonra çıkacağını söylüyor. «Kiracı çıksın öyle alırım» diyorsunuz, ama evi de gözünüz tuttu kaçırmak istemiyorsunuz. Evi satana teklifiniz: «Ben evi almak istiyorum, fakat kiracı çıkar mı çıkmaz mı güvenemem, sen bunu çıkar ben de evi alayım.» Ev sahibi doğal olarak kaparo istiyor. Sizin de aklınıza «ya ev sahibi satmaktan vazgeçerse?» sorusu geliyor. Hem alan hem de ev sahibi emlakçıya gidiyor, sözleşme imzalıyor ve her iki taraf da bağlayıcı olması açısından emlakçıya kaparo mahiyetinde para veriyor. 4 ay sonra kiracı çıkıyor, paranın tamamını evsahibine ödeyip evin tapusunu alıyorsunuz, yükümlülükler yerine getirildiği için emlakçı da aradan çıkıyor BU İŞLEMİN BORSADA YAPILMASI DURUMUNDA ADI «VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMESİ» OLUYOR
İşlem Hacminin Yıllık Gelişimi (TL) İşlem Hacmi (TL) 431.681.986.516 334.172.858.081 375.574.627.478 207.962.600.500 118.035.442.771 3.029.588.946 17.876.421.234 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2010 yılında toplam işlem hacmi bir önceki yıla göre %29 artarak 431 milyar TL ye ulaşmıştır. Not: 2011 yılı verileri 31 Ekim 2011 tarihine kadar olan dönemi kapsamaktadır.
İşlem Hacminin Yıllık Gelişimi (Adet) Adet Bazında İşlem Hacmi 79.431.343 63.952.177 61.806.214 54.472.835 24.867.033 1.832.871 6.848.087 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Not: 2011 yılı verileri 31 Ekim 2011 tarihine kadar olan dönemi kapsamaktadır.
Günlük Ortalama İşlem Hacmi (TL) Günlük Ortalama İşlem Hacmi (TL) 1.726.727.946 1.771.745.464 1.326.082.770 828.536.257 468.394.614 13.058.573 71.220.802 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Not: 2011 yılı verileri 31 Ekim 2011 tarihine kadar olan dönemi kapsamaktadır. 6
Yıllık Döviz İşlem Hacmi Döviz İşlem Hacmi Gelişimi 22.633.451.061 27.634.569.123 19.628.771.064 6.985.643.931 10.426.033.098 11.155.281.390 2.315.841.472 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 BSMV ninkaldırılması ile beraber, ilk 10 ayın işlem hacminde geçen yıla kıyasla 3 katı kadar artış yaşanmıştır. Not: 2011 yılı verileri 31 Ekim 2011 tarihine kadar olan dönemi kapsamaktadır.
Yıllık Endeks İşlem Hacmi Endeks İşlem Hacmi Gelişimi 419.605.351.870 310.940.738.030 345.653.626.385 188.231.237.133 107.605.751.295 681.438.446 10.852.150.025 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Not: 2011 yılı verileri 31 Ekim 2011 tarihine kadar olan dönemi kapsamaktadır.
Yıllık Endeks Sözleşmeleri Gelişimi Endeks Sözleşmeleri Adet Bazında Gelişimi 65.399.748 56.519.304 40.334.968 45.886.441 17.016.913 170.272 2.243.725 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Not: 2011 yılı verileri 31 Ekim 2011 tarihine kadar olan dönemi kapsamaktadır.
Yıllık Altın İşlem Hacmi Altın İşlem Hacmi Gelişimi (TL) 2.281.964.302 871.695.815 593.852.744 4.769.447 238.482 84.926.183 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Not: 2011 yılı verileri 31 Ekim 2011 tarihine kadar olan dönemi kapsamaktadır.
Açık Pozisyon Dağılımı Dayanak Varlık Bazında Açık Pozisyon Değeri Dağılımı (TL) -28.10.2011 VOB-İMKB 30; 1.567.989.490,00 TL; 79% Diğer; 221.296.853,21 TL; 11% VOB-TLDolar; 202.054.616,50 TL; 10% Not: Ayların son işlem gününden bir önceki gün baz alınmıştır.
İşlem Hacminde Yerli-Yabancı Dağılımı İşlem Hacminde Yerli-Yabancı Dağılımı Yerli Yabancı 17% 83% Not: Veriler 2011 yılı ilk 10 ayını yansıtmaktadır.
İşlem Hacminde Bireysel-Kurumsal Dağılımı İşlem Hacminde Bireysel-Kurumsal Dağılımı Bireysel Kurumsal 33% 67% Not: Veriler 2011 yılı ilk 10 ayını yansıtmaktadır.
Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminde Yerli-Yabancı Dağılımı Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminde Yerli-Yabancı Dağılımı Yabancı Yerli 18% 82% Not: Veriler 2011 yılı ilk 10 ayını yansıtmaktadır.
Döviz Sözleşmeleri İşlem Hacminde Yerli-Yabancı Dağılımı Döviz Sözleşmeleri İşlem Hacminde Yerli-Yabancı Dağılımı Yabancı Yerli 4% 96% Not: Veriler 2011 yılı ilk 10 ayını yansıtmaktadır.
Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminde Bireysel-Kurumsal Dağılımı Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminde Bireysel-Kurumsal Dağılımı Bireysel Kurumsal 32% 68% Not:Veriler 2011 yılı ilk 10 ayını yansıtmaktadır.
Döviz Sözleşmeleri İşlem Hacminde Bireysel-Kurumsal Dağılımı Döviz Sözleşmeleri İşlem Hacminde Bireysel-Kurumsal Dağılımı Bireysel Kurumsal 48% 52% Not:Veriler 2011 yılı ilk 10 ayını yansıtmaktadır.
Endeks Sözleşmeleri Açık Pozisyonu Yerli-Yabancı Dağılımı Endeks Sözleşmeleri Açık Pozisyonu Yerli-Yabancı Dağılım (28 Ekim 2011) Yabancı Yerli 26% 74%
Döviz Sözleşmeleri Açık Pozisyonu Yerli-Yabancı Dağılımı Döviz Sözleşmeleri Açık Pozisyonu Yerli-Yabancı Dağılım (28 Ekim 2011) Yabancı Yerli 1% 99%
Endeks Sözleşmeleri Açık Pozisyonu Bireysel-Kurumsal Dağılımı Endeks Sözleşmeleri Açık Pozisyonu Bireysel-Kurumsal Dağılımı (28 Ekim 2011) Bireysel Kurumsal 15% 85%
Döviz Sözleşmeleri Açık Pozisyonu Bireysel-Kurumsal Dağılımı Döviz Sözleşmeleri Açık Pozisyonu Dağılımı Bireysel Kurumsal 46% 54%
Hesap Sayısı Gelişimi Hesap Sayısı Gelişimi 65.119 70.833 57.322 42.512 26.636 12.223 287 591 3.939 Açılış 2005 Şub.05 Oca.06 Oca.07 Oca.08 Oca.09 Oca.10 Oca.11 Eki.11 2011 Ekim sonu itibariyle hesap sayısı 70.833 adede ulaşmıştır.
İşlem Gören Sözleşmeler İMKB30 Endeksi İMKB100 Endeksi TL/ Dolar TL /Euro Dolar/Euro Altın Pamuk Buğday Enerji (Baz Elektrik) Faiz (Gösterge Tahvil/Bono)
VOB da Yeni Sözleşmeler 26 Eylül 2011 tarihinden itibaren, Enerji (Baz Elektrik) VİS işleme açılmıştır. 3 Ekim 2011 tarihinden itibaren, Kurban Bayramı Vadeli Canlı Hayvan VİS açılmıştır. 2010 yılı sonunda dolar bazında fiyatlama yapılan sözleşmeler işleme açılmıştır: Euro/Dolar sözleşmeleri ve Dolar/Ons Altın VİS.
VOB da Nasıl İşlem Yapabilirim? Kurumsal ve Bireysel Yatırımcılar VOB da Nasıl İşlem Yapabilir? VOB un herhangi bir üyesinde (Türkiye de yerleşik banka ve aracı kurumlar) VOB hesabı açtıran müşteri işlem yapabilmektedir. Yatırımcı Aracı Kuruluş
Piyasa Güvenliği Piyasa Güvenliği Müşteri bazında Teminatlandırma Sistemi (Ekim Sonu itibariyle toplam 1.3 milyar TL İşlem Teminatı) Garanti Fonu (Ekim Sonu itibariyle toplam büyüklük 90 milyon TL) Etkin Gözetim Sistemi
Vergi Konusunda Ne Oldu? 2010 yılında yapılan düzenlemeler ile VOB da gerçekleşen işlemlere ilişkin BSMV ve Stopaj uygulamaları değiştirildi. BSMV mükellefi kurumların VOB da gerçekleşen işlemlerinden doğan kârlarına uygulanmakta olan% 5 oranındaki Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) kaldırıldı. Endeks vadeli işlem sözleşmeleri dışındaki sözleşmelerde uygulanmakta olan stopaj oranı kurumsal yatırımcılar için sıfırlandı.
Projelerimiz 2012 Yılı İlk Çeyreğinde Tamamlanacak Projelerimiz Kaldıraçlı Foreks İşlemleri için platform sunulması Opsiyon sözleşmelerinin işleme açılması
Opsiyon Sözleşmesi Nedir? Opsiyon sözleşmesi, sözleşmeyi alan tarafa - belli miktarda bir kıymeti - belli bir fiyattan (Kullanım Fiyatı) - ileride belli bir tarihte veya öncesinde - alma veya satma HAKKI veren sözleşmedir. Alan taraf bir hak aldığı için satan tarafa para (opsiyon primi) öder Vadeli İşlem Piyasaları 29
Teşekkürler 30