MIM_TKY_ARAÇLAR_BN/2: KIYASLAMA ( benchmarking )

MIM_TKY_ARAÇLAR_BN/2: KIYASLAMA ( benchmarking ) Yrd.Dç.Dr. Emrah ACAR 1 Ocak 2009 (Rev.18. 02/01/2009) 1. NEDİR? Benchmarking sözcüğüne yerli kaynaklarda kıyaslama, örnek edinme/alma, nirengileme gibi Türkçe karşılıklar bulunmuştur. 1 Yönetim literatüründe de çk çeşitli tanımları bulunan kıyaslama kavramı, bir örgütün perfrmansını artırmak ve ürünlerini/hizmetlerini/süreçlerini iyileştirmek amacıyla benzer ürün ve hizmetler sunan örgütlerin en iyi ya da daha iyi - uygulamalarının süre, maliyet, kalite vb yönlerden incelenmesi ve bu uygulamaların taklit etmenin dayanılmaz hafifliğine kapılmadan gereksinimler dğrultusunda örgüte uyarlanmasıdır (Saraç, 2005). Kıyaslama, tek defalık bir uygulama labileceği gibi düzenli larak yapılan bir uygulama haline getirilebilir. İkincisi genellikle daha yararlı görülmektedir. Kıyaslama, herhangi bir ürün, hizmet ve süreçle ilgili en yüksek standartların araştırmaya dayalı larak belirlenmesi, rganizasynun bu standartları hangi ölçüde karşıladığının ölçülmesi ve elde edilen snuçlara bakılarak gerekli iyileştirme adımlarının atılmasıdır. Dlayısıyla kıyaslama bir rganizasynun çevresel değişimleri kavraması ve kendi kabuğunun dışına çıkarak başkalarından da öğrenmesi anlamına gelmektedir (age.). Kıyaslama kavramının anafikri hiç de yeni lmamakla birlikte yönetim alanında sistematik ve bilimsel bir biçimde uygulanması görece yenidir. Kıyaslama, temelde aşağıdaki gibi sruların yanıtını arar (Alstete, 1995; Schfield, 1998:12): Diğerleri ile kıyaslandığında ne kadar iyiyiz? Kendimize özgü karakterimizi kruyarak nasıl daha iyi labiliriz? Ne kadar iyi lmak istiyruz? Kim daha iyi yapıyr? Nasıl daha iyi yapıyrlar? Onların yaptıklarını kendi rganizasynumuza nasıl uyarlayabiliriz? En iyi landan nasıl daha iyi labiliriz?... Kıyaslama, gerek idari süreçlerin gerekse eğitim-öğretim mdellerinin iyileştirilmesi amacıyla üniversiteler tarafından da yaygın biçimde kullanılan yönetim araçları arasında yer almaktadır. Yüksek öğretim kurumları tarafından önceleri fazla önemsenmediği ifade edilen kıyaslama uygulamaları, üniversiteler arasındaki rekabetin 1990 lı yıllardan itibaren kızışmasına kşut larak akademide de yaygınlaşmaya başlamıştır (Alstete, 1995). Kıyaslama, akademik kurumların yöneticilerine dış değerlendirme süreçlerinde yararlı labilecek bir altyapı/çerçeve sağlamanın yanında, farklı akademik kurumlar arasında bilgi ve deneyimlerin paylaşabileceği iletişim ağları kurulmasını teşvik etmiş; örgütler içinde değişime gösterilen direncin üstesinden gelinmesini klaylaştırmıştır (age.). Kıyaslama uygulamaları yakın tarihlere kadar genellikle benzer ürün ve hizmetler üreten kıyaslama rtakları ( benchmarking partners ) (örneğin, bir üniversite, bölüm, birim vb) seçilerek perfrmansların karşılaştırılması yluyla yapılırken, bugün çeşitli türde enfrmasyna İnternet üzerinden hızlı bir biçimde erişişilebiliyr lması, herhangi bir rtak seçilmeden de kıyaslama verisi tplanmasını ve düşük maliyetle kıyaslama yapılmasını lanaklı kılmaktadır. 2 Kıyaslama akademik iyileştirme çabalarında farklı knulardaki seçenekleri belirlemek ve değerlendirmek için yararlanabileceği etkin bir teşhis aracı larak görülmelidir (Schfield, 1998:10). Öte yandan kıyaslama her derde deva lacak sihirli bir ilaç değildir; dğru ve sistematik bir biçimde uygulandığında akademik kurumların yöneticilerine yardımcı labilecek araçlardan biri larak görülmelidir. Kıyaslama snucunda elde edilen bulguların ve geliştirilen önerilerin nasıl uygulamaya geçirileceği her kurumun kendi kültürü ve işleyişi dikkate alınarak yönetim tarafından belirlenmelidir. Araştırmalar, kıyaslama uygulamalarının halihazırda iyi yönetilmekte lan ve yenilikçiliğe değer verilen örgütlerde daha başarılı lduğunu rtaya 1 Japncada en iyinin en iyisi lmak anlamına gelen dantatsu sözcüğü Batı dillerine benchmarking (kıyaslama) larak çevrilmiştir (Bergman ve Klefsjö, 1994:324). Kıyaslama uygulamalarının bugünkü anlamda yönetim alanına girişi Xerx şirketinin 1980 lerdeki uygulamaları ile lmuştur (Alstete, 1995). 2 Web tabanlı kıyaslama verilerine erişmek için üniversiteler tarafından yaygın larak kullanılan çeşitli elektrnik veritabanları bulunmaktadır. Çk sayıda üniversite tarafından yıllık abnelik ücreti ödenerek yaygın larak kullanılan bir veritabanı için bkz: Natinal Assciatin f Cllege and University Business Officers, http://www.nacub.rg

kymaktadır; buna karşılık bireyci ( individualistic ) ve tkratik kültüre sahip örgütlerin başarılı kıyaslama uygulamaları için gereken disiplinden genellikle yksun ldukları belirtilmektedir (Schfield, 1998:11). 2. NE İŞE YARAR? Kıyaslama, bir örgüte pek çk açıdan katkıda bulunabilir (Alstete, 1995; Saraç, 2005): Kıyaslama, bir örgüt içindeki bireylerin yürütmekle srumlu ldukları işlerin süre, maliyet ve kalitesinin örgüt-dışı tarafsız ölçütlerle değerlendirilmesini sağlayabilir (Bu yönüyle yükseköğretim kurumlarının akreditasyn süreçlerine ve hazırlıklarına önemli girdiler luşturabilir); İleriye dönük hedeflerin belirlenmesini ve örgütün uzun erimli (stratejik) hedefler ve beklentiler dğrultusunda yönetilmesini klaylaştırabilir; Örgüt kültürünün talep edilen yönde değiştirilmesine yardımcı labilir; Çalışanlarının mtivasynunun artmasını sağlayabilir; Kaynak israfının azaltılmasını ve maliyetlerin düşürülmesini sağlayabilir; Düzenli ve sistematik bir uygulama haline getirildiğinde, örgütlerin de tıpkı bireyler gibi öğrenmesini ve gelişmesini klaylaştırabilir; 3. KIYASLAMA TÜRLERİ ve METOTLARI Kıyaslamanın en yaygın türlerinden biri, ürünlerin, hizmetlerin; süreçlerin ya da kısa ve uzun vadeli hedeflerin rakip larak görülen örgütlerin ürünleri, hizmetleri ve süreçleri ile karşılaştırılmasıdır. Bu tür rekabet kıyaslamalarının ( cmpetitive benchmarking ) yanında, çk sayıda bölümden luşan büyük örgütlerde, farklı bölümlerin perfrmansını karşılaştırmak üzere iç kıyaslama ( internal benchmarking ) yapılabilir. Araştırmalar, iç kıyaslama çalışmalarının aynı kurum içinde birbirinden bağımsız adacıklarmışçasına faaliyet gösteren akademik birimleri birbirleri ile lan ilişkilerini geliştirmeye, birbirlerinden öğrenmeye zrladığını rtaya kymaktadır (Stella ve Wdhuse, 2007). İç kıyaslama özellikle akademik birimlerin farklı kampüslere dağılmış lduğu durumlarda tercih edilebilir (Schfield, 1998:13). Kıyaslamanın kapsamının sınırlı tutulmasıyla sadece belirli bir ürünün, hizmetin ya da sürecin perfrmansının karşılaştırılması fnksiynel kıyaslama ( functinal benchmarking ) larak adlandırılır. Jenerik kıyaslamada ( jeneric benchmarking ) sadece örgütün faaliyet gösterdiği alana değil, kendi alanı dışındaki alanlara/sektörlere de bakılarak var lan en iyi uygulamaların tespit edilmesine çalışılır. Analiz edilmek istenen süreçlerin yapısına, veri tplama lanaklarına ve örgütün uzmanlığına bağlı larak belirli bir kıyaslama türü özellikle tercih edilebilir (Bergman and Klefsjö, 1994). Kıyaslamanın türüne karar verildikten snra, çeşitli kıyaslama mettlarından biri ya da daha fazlası seçilir (Schfield, 1998:14-15): İdeal standartlarla kıyaslama ( ideal type standards ): Alandaki en iyi uygulamalar esas alınarak ideal bir mdel luşturulur ve rganizasynun perfrmansı bu mdele hangi ölçüde uyduğuna bakılarak belirlenir. Bir örgütün rtaya knulan ideal mdele birebir uyuyr lması ve her alanda yüksek perfrmans sergilemesi beklenmez; zira amaç iyileştirme yapılabilecek alanların belirlenmesidir. Faaliyet-bazlı kıyaslama ( activity-based benchmarking ): Örgütün tipik ya da faaliyetlerinin bütününü temsil yeteneği lan belirli sayıda faaliyeti seçilir ve başka örgütlerdeki benzer faaliyetlerin perfrmansı ile kıyaslanır. Düşey kıyaslama ( vertical benchmarking ): ÖSS Danışma Merkezi gibi belirli bir fnksiynel birimin maliyetlerini, iş yüklerini, verimliliğini ve perfrmansını nicel (ölçülebilir) hale getirmeyi amaçlar. Yatay kıyaslama ( hrizntal benchmarking ): Bir veya daha fazla fnksiynel birim tarafından yürütülen belirli bir sürecin (örneğin, kul içinde geçici sergilerin düzenlenmesi) perfrmansının karşılaştırılmasıdır. Akademik alanda kıyaslama knusunda bugüne değin en derli tplu ve en çk kaynak gösterilen eserlerden biri, Avustralya Eğitim ve Gençlik Bakanlığı için McKinnn vd (2000) tarafından üniversitelere rehberlik etmek üzere hazırlanan Kıyaslama El Kitabıdır. Kitabın içeriği Tabl 1 de kategriler halinde özetlenmiştir. Belirtilen kategrilerin her biri ya da bir bölümü farklı kıyaslama çalışmalarının knusu labilir ve farklı birimlerin, bölümlerin ya da seçilen süreçlerin perfrmansını kıyaslamak için kullanılabilir. Tablda belirtilen kategrilerin her biri için çeşitli perfrmans ölçütleri geliştirilmiştir.

Tabl 1 Örnek kıyaslama kategrileri Knu başlıkları Yönetişim, planlama ve yönetim Kurumun dışarıdaki etkisi (algılanması) Mali ve fiziksel altyapı Eğitim-öğretim faaliyetleri Öğrencilere destek Araştırma Kütüphane ve enfrmasyn hizmetleri Uluslararasılaşma Persnel Yönetişim 3 ve liderlik; planlama; yönetim; örgüt iklimi Saygınlık; rekabet edebilirlik; akademik persnelin nitelikleri; kamu yararına yapılan hizmetler Finansal ranlar (rasylar); Fiziksel varlıkların ve mekanların kullanımı; Ekipman; Enfrmasyn teknljileri ve telekmünikasyn altyapısı Eğitim-öğretim planları; Ders açma-geliştirme/güncelleme süreçleri; Öğretim kalitesi; Kalite güvencesi; Öğrenci çalışmaları Öğrencilere yönelik idari hizmetler Araştırma ve araştırmacı eğitimi prgramları; akademik persnelin araştırmalara katılımı; Lisansüstü öğrencilerin deneyimleri; Araştırma çıktıları; Araştırmaların etkileri/katkıları Kütüphane ve enfrmasyn planlama faaliyetleri; Eğitim-öğretim faaliyetlerine katkı düzeyi; Araştırma-geliştirme faaliyetlerine katkı düzeyi; Kütüphane ve enfrmasyn hizmetleri için başka kurumlarla işbirliği düzeyi Uluslararasılaşma stratejisi; Uluslararasılaşma kültürü; Uluslararası öğrenci prgramları; Uluslararasılaşmanın finansmanı; Ülke dışına verilen derslerin yönetimi (örneğin, uzaktan eğitim prgramları); Öğrencilerin uluslararası deneyim düzeyi; Uluslararası bağlantılar ve faaliyetler Stratejik insan kaynakları planlaması; Çalışanların yönetimi; Kariyer geliştirme hizmetleri Kaynak: McKinnn vd (2000) 4. ADIMLAR ve UYGULAMA Yaygın kabul gören, tek ve dğru bir kıyaslama süreci yktur; örgütler amaçları, gereksinimleri ve öncelikleri dğrultusunda farklı zamanlarda ve farklı adımlardan luşan kıyaslama yöntemlerine başvurabilirler. Kıyaslama çalışmalarının genellikle aşağıdaki temel adımları içerdiği görülmektedir (Stella ve Wdhuse, 2007; Alstede, 1995; Saraç, 2005; Wikipedia, 2009): Hazırlık ve planlama aşaması: Kıyaslama çalışmalarını yürütecek ekip belirlenir. Çalışanlarla, öğrencilerle ve çalışmaya paydaş diğer gruplarla tplantılar yapılarak kıyaslamanın içeriği - kıyaslamaya esas luşturacak eğitim-öğretim ile ilgili ya da idari temel prblem alanları/süreçlerbelirlenir. Bu süreçlerin belirlenmesinde akış diyagramları ( flwcharts ) ya da balık kılçığı diyagramları ( fishbne diagram ) gibi tekniklerden yararlanılabilir. Kıyaslama yapılabilmesi için alanda lider knumda lan örgütler belirlenir; alanda kimlerin lider lduğu srusu gerek duyulursa- knu hakkında bilgi sahibi kişilere ve kuruluşlara danışılır. Kıyaslama için hangi örgütlerin inceleneceği, seçilen örgütlerle ilgili verilerin nasıl tplanacağı ve ölçmedeğerlendirmenin nasıl yapılacağı kararlaştırılır. Araştırma aşaması: Belirlenen prblem alanlarına ilişkin veriler birincil (örneğin, karşılaştırma için seçilen örgütün ziyaret edilmesi, kişisel ilişkiler kurulması, anket frmu dldurulması yluyla) ya da ikincil kaynaklardan (örneğin İnternet, kütüphaneler, meslek örgütleri ve resmi kurumlar vb) tplanır. Veri tplama araçlarının ve tplanan verilerin kalitesi kıyaslama çalışmasının kalitesini önemli ölçüde etkileyecektir. Kıyaslama verilerinin seçilen örgütlerin ziyaret edilmesi yluyla tplanması ya da ilgisiz verilerin tplanması maliyetini artıracaktır. Buna karşılık enfrmasyn teknljilerindeki gelişmelerin kıyaslama için yararlı labilecek çk miktarda ve türde veriye İnternet üzerinden hızla erişilmesini lanaklı kılması, kıyaslama çalışmalarının maliyetini düşürebilmektedir (bkz. Dipnt-2). Genel larak örgüt içinde çeşitli amaçlar için yapılagelen veri tplama araçlarının kıyaslama frmatına uygun hale getirilmesi de maliyetin azaltılmasını sağlayacaktır. Kıyaslamada dikkate alınacak ölçütlerin basit, ölçülebilir ve açıkça tanımlanmış lması gerekir. Kıyaslama amacıyla tplanan istatistiksel verilerin anlamlı karşılaştırmalara izin verir nitelikte lması gerekir 3 Yönetişim, bir tplumsal-plitik sistemdeki ilgili bütün aktörlerin rtak çabalarıyla elde edilen snuçların luşturduğu yapı ya da düzen larak tanımlanmaktadır (Bzkurt vd, 1998).

(Schfield, 1998:9). Başka bir ifadeyle, anlamlı karşılaştırmalara izin vermeyen verilerin tplanmaması gerekir. Tabl 2 McKinnn vd (2000) tarafından önerilen tek sayfalık kıyaslama frmatını göstermektedir. Önerilen frmatın nasıl kullanılabileceği Tabl 3 de araştırma-geliştirme, Tabl 4 de ise eğitim-öğretim ile ilgili birer örnek üzerinde açıklanmıştır. Analiz aşaması: Tplanan veriler analiz edilir; karşılaştırma yapılan örgütler arasındaki farklılıkların yönü belirlenir ve iyileştirme amaçlı öneriler geliştirilir. Kıyaslama rapru yazılır ve örgüt-içi ya da örgüt-dışı paydaşlara dağıtılır. Uyarlama ve uygulama aşaması: Kıyaslama yapılan örgütlerin en iyi uygulamaları alınarak üzerinde çalışılır. Planlama, önceliklendirme ve bütçeleme yapıldıktan snra kabul edilebilir nitelikteki uygulamalar/fikirler örgüte uyarlanır. Elde edilen snuçlar Kalite Yönetimi çalışmaları kapsamında açık ve anlaşılır bir biçimde belgelenir ve örgütün rtak kullanımına sunulur. Gelişmelerin izlenmesi ve yeni uygulamaların örgüt içinde benimsenip benimsenmediğinin gözlenmesi, kıyaslama süreçlerinin parçasıdır. Tabl 2 Kıyaslama için frmat örneği Bilgi alanı Kıyaslanan alan ve öğe ( area and element ) Neyin kıyaslandığını açıklayan bölümler. Kıyas göstergesi ( benchmark ) 3 tip kıyas göstergesi tanımlanmıştır: i) artçı gösterge ( lagging indicatr ) kıyaslama yapılan knuda geçmişteki perfrmansa dair göstergeleri ifade eder; ii) öncü gösterge ( lead indicatr ) kıyaslama yapılan knuda şimdiki ya da gelecekteki perfrmansa dair göstergeleri ifade eder; iii) öğrenim göstergesi ( learning indicatr ) kıyaslama yapılan knuda öğrenme düzeyini ifade eder. Kıyas gerekçesi ( benchmark ratinale ) Kıyaslamaya esas luşturan elemanın neden önemli lduğunun ve neyin değerlendirildiğinin yeterli bir açıklamasını içerir. Veri kaynakları ( data surces ) Kıyaslama verilerinin bilinen, mevcut kaynakları sıralanır. Verilerin uygunluğu ve elde edilebilirliği knusunda endişeler varsa bunlar belirtilir. İyi uygulama ( gd practice ) Kıyaslama yapılan eleman için neyin iyi uygulama lduğu açıkça tariflenir. Amaç terik larak mümkün labilecek en ideal uygulamadan çk gözlenebilen en iyi uygulamayı tariflemektir. Böylelikle rganizasyn alandaki en iyi uygulama düzeyine gelebilmek için daha ne kadar yl alması gerektiğini görebilecektir. Düzeyler ( levels ) İlgili kişilerden incelenen elaman için kurumlarının perfrmansını ya da kurumlarındaki uygulamayı 5 li bir skalada değerlendirmeleri istenir. Özdeğerlendirme ( self-assesment ) Kurumun (bölümün/birimin) incelenen eleman için kendisini nasıl değerlendirdiğini gösterir. Dış değerlendirme İncelenen eleman için dış değerlendirme uzmanının değerlendirmesini içerir. Kaynak: McKinnn vd (2000)

Tabl 3 Araştırma-geliştirme faaliyetleri ile ilgili kıyaslama örneği (Tabl 2 deki frmatın kullanımı) Bilgi alanı Kıyaslanan alan ve öğe ( area and element ) Lisansüstü öğrencilerin deneyimleri Lisanüstü tezlerin tamamlama ranları ve süreleri Kıyas göstergesi ( benchmark ) Artçı gösterge (geçmişteki perfrmansın göstergesi) Kıyas gerekçesi ( benchmark ratinale ) Veri kaynakları ( data surces ) Lisansüstü araştırmaların (tezlerin) tamamlanma ranları danışmanlık hizmetlerinin kalitesinin, öğrenciyi eğitmek için gerekli altyapının ve eğitim sürecinin nasıl yönetildiğini rtaya kyan yararlı bir ölçüttür (Belirli bir prgramda 1 yıl içinde lisanüstü derece alan öğrencilerin sayısının prgrama başlangıçta kaydlan öğrencilerin tplam sayısına ranıdır. Aynı yıl içinde tezini tamamlamadan prgramdan ayrılan/atılan öğrenciler de hesaba dahildir). Lisanüstü araştırmaların (tezlerin) rtalama tamamlanma süresi de araştırma eğitimi alanında etkililiğin ölçütüdür. Enstitü kayıtları İyi uygulama ( gd practice ) Araştırmaların tamamlanma ranının ve tamamlanma sürelerinin rtalamasının aynı alanda faaliyet gösteren örgütlerin (üniversitelerin/bölümlerin/birimlerin) rtalamalarına yakın lması iyi uygulama larak tariflenebilir. Düzeyler ( levels ) Lisansüstü öğrencilerin çğu (örneğin %60 ı) için master tezlerini tamamlamak 5 yarıyıldan daha fazla; dktra öğrencileri için 10 yarıyıldan daha fazla süre almaktadır. 1 2 3 4 5 Özdeğerlendirme ( self-assesment ): Dış değerlendirme: Kaynak: McKinnn vd (2000) Lisanüstü öğrencilerin %50 si ya da daha fazlası için master tezlerini tamamlamak 5 yarıyıl, dktra tezlerini tamamlamak 9 yarıyıl süre almaktadır. Lisanüstü öğrencilerin %70 i ya da daha fazlası için master tezlerini 4 yarıyılda, dktra tezlerini 8 yarıyılda tamamlamaktadır.....

Tabl 4 Eğitim-öğretim faaliyetleri ile ilgili kıyaslama örneği (Tabl 2 deki frmatın kullanımı) Bilgi alanı Kıyaslanan alan ve öğe Öğrenim çevresi ( learning envirnment ) Ders açmageliştirme/güncelleme süreçleri Kıyas göstergesi Öncü gösterge ( lead indicatr ) Kıyas gerekçesi Veri kaynakları İyi uygulama Düzeyler - Dersler herhangi bir ölçütü karşılamaksızın sadece bireysel/lkal taleplere dayalı larak açılmıştır. - Ders içerikleri bir biçimde eksiktir/tamamlanmamıştır ve öğrenciler tarafından anlaşılamamaktadır. - Öğrenim çevresi derslere uygun hale getirilmemiştir; dersleri destekleyici nitelikte değildir. - Dersler dış paydaşların katkıları lmadan geliştirilmiştir. Dersler baştan savma Kmisyn incelemelerinden geçmektedir. - Derslerin temel yaklaşımları ve derslerle ilgili değerlendirmeler 5 yıl ya da daha uzun aralıklarla gözden geçirilmektedir. Özdeğerlendirme ( selfassesment ): Dış değerlendirme: Kaynak: McKinnn vd (2000) Yüksek standartlarda, öğrencilerin teşvik edilmesine dayalı en uygun öğrenim çevrelerinin yaratılabilmesi için tüm derslerin üniversitenin/bölümün/birimin stratejik planına, müfredatına ve öğrenim çevreleri ile ilgili plitikasına uygun lması gerekir. Üniversitenin müfredat, ders açma ve akreditasyn süreçleri ile ilgili yazılı belgeleri Üniversitenin müfredat ile ilgili plitikasının, yeni derslerin açılması knusundaki ihtiyacın nasıl belirlendiğini ve bunların üniversitenin hedefleri ile ilişkisinin nasıl kurulduğunu tarifliyr lması; Ders içeriğinin öğrenciye verilen ödevlerle ilişkilendirilmesi; anlaşılır lması; dersin öğrenciye getirdiği iş yükünün, başarı kşullarının, öğretim yöntemlerinin ve öğrenciden hangi standartları tutturmasının beklendiğinin açıkça tarif edilmesi; Öğrenim çevresi ile kşulların (işitsel-görsel araçların ve kütüphanenin nasıl kullanılacağı, enfrmasyn teknljilerinden nasıl yararlanılacağı vb) belirtilmesi; Ders öneri frmlarının geliştirme aşamasında hakemler tarafından gözden geçirilmesi; Derslerin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi sürecinde knuyla ilgili meslek örgütlerinden ve diğer sivil tplum temsilcilerinden görüş alınması; Akademik kurulların/üniversite Senatsu nun ders önerilerini kalite açısından denetlemesi ve naylayabilmesi için yeterli kalite kntrl mekanizmalarına/düzenlemelerine sahip lması; İlgili birimin öğretim kapasitesini ve uzmanlığını aşan derslerin naylanmaması; Derslerle ilgili düzenleme larak değerlendirme ve raprlama yapılması; öğrencilerin dersi ve ders knularını düzenli larak değerlendirmesi; hazırlanan raprlara dayalı larak derslerin sürekli larak geliştirilmesi; Dersle ilgili standartların tutarlı lması. 1 2 3 4 5 -Derslerin çğu üniversitenin hedefleri ile ilişkilendirilmiştir. -Öğrencilere dersle knusunda tümüyle anlaşılır sayılamayacak ancak makul sayılabilecek enfrmasyn sağlanmaktadır. - Öğrenim çevreleri ve destekleyici düzenlemeler kısmı ve genel düzeyde sağlanmıştır. - Dersler ilgili Kmisynlar tarafından denetlenmeyen ya da çk az denetlenen iç süreçlerden geçip açılmaktadır; ancak derslerin açılması için ilgili Kmisynların nayı şart kşulmaktadır. - Derslerin temel yaklaşımları ve derslerle ilgili değerlendirmeler 5 yıllık uzun aralıklarla gözden geçirilmektedir. -Her ders üniversitenin hedefleri ile açıkça ilişkilendirilmiştir.öğrencilere derslerle ilgili açık ve anlaşılır enfrmasyn sunulmaktadır. - Öğrenim çevresi, derslerin veriliş şekli ve destekleyici düzenlemeler genel değil, derslere özgüdür. - Ders önerilerinin geliştirilmesine kurum dışı hakemler ve paydaşlar katkıda bulunmaktadır. Dersler ilgili Kmisynların nayından geçmektedir; öğretim elemanlarından gerekli şartları sağlamayan önerileri geliştirmeleri ve yeniden başvuru yapmaları istenmektedir. - Derslerin temel yaklaşımları ve derslerle ilgili değerlendirmeler her yıl ya da en fazla 2 yılda bir gözden geçirilmektedir. - Derslerle ilgili standartların tutarlılığı açıkça rtaya knulmuştur...

5. KIYASLAMADA BAŞARI/BAŞARISIZLIK KOŞULLARI Akademik alandaki kıyaslama literatürü başarılı ve başarısız örnekler ile dludur. Kıyaslama literatürünün sn yıllarda giderek zenginleşmesi, kıyaslama uygulamalarını başarılı ya da başarız kılan kşulları tarifleme lanağı yaratmaktadır. Tabl 5 Kıyaslamanın başarısı/başarısızlığı için kşullar Başarı kşulları Üst yönetimin desteği ve kararlılığı Bir yönetim kmitesi ve destek mekanizması kurulması Kıyaslama öncesinde yeterli hazırlık yapılması Kıyaslamayı yapacak ekibe eğitim verilmesi Kıyaslama yapılacak lider örgütlerin dğru tespit edilmesi Kıyaslama uygulamasının örgüt içinde sahiplenilmesi İyileştirilmesi hedeflenen süreçlerin dğru önceliklendirilmesi ve seçilmesi Başkalarından öğrenmeye istekli lunması Kıyaslamanın takım çalışması ile yürütülmesi Başarılı kıyaslama çalışmalarının ödüllendirilmesi Örgüt içinde prblem çözden ve yaptıkları işi sahiplenen bireylere yetki göçerilmesi; srumluluk ve yetki dengesinin kurulması Kıyaslama sürecine her kademeden insanların katılımının sağlanması Kıyaslama işini üstlenecek ekipteki üyelerin işinin uzmanı lması; takımların mümkün lan en az sayıda bireyden luşturulması, Kıyaslama snunda rtaya knulan hedeflerin uygulanabilir lması ve uygulanması Kıyaslama sürecinin sürekli izlenmesi ve güncelleştirilmesi Kaynak: Saraç (2005); Schfield (1998:16) Başarısızlık kşulları Üst yönetimin gereken ilgiyi ve liderliği göstermemesi Örgüt içindeki bireylerin kendileri ile kıyaslamaya değer başka bir örgüt lmadığını düşünmeleri, Yeterli hazırlık yapılmadan kıyaslama çalışmalarına girişilmesi Kaynak ve zaman kısıtlamaları; gerçekçi lmayan zaman ve maliyet hedefleri knulması Kıyaslama ekibine/ekiplerine yanlış insanların seçilmesi, ekipteki insanların işlerini anlamaması ya da aşırı iş yüklenmeleri; kıyaslama ekibine yeterli destek verilmemesi Süreçten çk hedefler üzerine yğunlaşılması Kıyaslanan süreçlerin ve kıyaslama için tplanan verilerin yeterince anlaşılamaması; Alternatiflerin gözardı edilmesi REFERANSLAR Alstete, J.W. (1995) Benchmarking in Higher Educatin: Adapting Best Practices T Imprve Quality Reprt Number 5, ASHE-ERIC Higher Educatin Reprts, The Gerge Washingtn University, Washingtn DC, (http://www.ericdigests.rg/1997-3/bench.html, erişim:02.01.2009). BERGMAN, B and Bera KLEFSJÖ (1994). Quality Frm Custmer Needs t Custmer Satisfacitn, McCraw Hill, Bk Cmpany:Lndn. Bzkurt, Ö., Ergun, T. ve Sezen, S. (1998) Kamu Yönetimi Sözlüğü, TODAİE Yay., Ankara. CHEMS CLUB (1998) Benchmarking in Higher Educatin: An Internatinal Review, Cmmnwealth Higher Educatin Management Service. McKinnn, K.R., Walker, S.H. ve Davis, D. (2000) Benchmarking: A Manual fr Australian Universities, Department f Educatin, Training and Yuth Affairs, Higher Educatin Divisin. Saraç, O. (2005) Benchmarking ve Stratejik Yönetim, Sayıştay Dergisi, Ocak-Mart, N.56, s.53-77. Schfield, A. (1998) Benchmarking: An Overview f Appraches and Issues in Implementatin CHEMS CLUB içinde, Benchmarking in Higher Educatin: An Internatinal Review, Cmmnwealth Higher Educatin Management Service, s.8-20. Stella, A. ve Wdhuse, D.(2007) Benchmarking in Australian Higher Educatin: A Thematic Analysis f AUQA Audit Reprts, Australian Universities Quality Agency (AUQA), AUQA Publicatin Series. Wikipedia (2009) Benchmarking (http://en.wikipedia.rg/wiki/benchmarking, erişim: 01.02.2009)