IMF ve Avrupa IMF, politika tavsiyeleri, finansman ve teknik yardım sağlamak suretiyle Avrupa da aktif olarak faaliyette bulunmaktadır. Biz, hem bağımsız olarak hem de Avrupa Komisyonu ve Avrupa Merkez Bankası gibi Avrupa kuruluşlarıyla işbirliği içerisinde Avrupa Birliği ülkelerinde çalışıyoruz. IMF nin Avrupa daki işi, 2008 deki küresel finans krizinin başlangıcından bu yana yoğunlaşmış ve 2010 un ortasından itibaren Avro bölgesinde baş gösteren ülke borçları kaynaklı krizin sonucunda daha da hız kazanmıştır. Avro Bölgesinin Değerlendirilmesi IMF, daha çok bireysel olarak üye ülkelerle düzenli istişarelerde (genellikle yılda bir kez) olmak üzere, bireysel ekonomiler için süregelen gözetim sürecinin bir parçası olarak politika tavsiyesi ve ekonomik analiz sunmaktadır. Avro bölgesinin 17 bireysel üyesi ile yapılan politika görüşmelerine ek olarak, IMF personeli ayrıca bir bütün olarak avro bölgesinde yıllık konsültasyonlarda bulunmaktadır. Benzer görüşmeler, Orta Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği, Doğu Karayip Para Birliği ve Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği de dahil olmak üzere diğer para birlikleri ile de yapılmaktadır. Avro bölgesi konsültasyonlarının bir parçası olarak, IMF personeli, para ve döviz kuru politikaları; ve finansal sektör düzenleme ve gözetimi, ticaret ve rekabet politikaları ve diğer yapısal politikalar gibi alanlardaki ortak politikalardan sorumlu Avrupa Merkez Bankası, Avrupa Komisyonu ve ilgili diğer Avrupa kuruluşlarındaki muhataplarıyla görüş alışverişinde bulunur. Ekonomik görünümün, Avro nun bütün olarak mali konumunun mali istikrarın değerlendirmeleri de makroekonomik politikaların değerlendirilmesinin parçası olarak nihai personel raporunda sunulmaktadır. Konsültasyon çerçevesinde, IMF personeli, Avro Bölgesinin 18 maliye bakanından oluşan Avro Grubu na IMF nin ekonomik görünüm ve politikalar konusundaki görüşlerini sunar. Bölgesel analiz Dünya Ekonomik Görünüm Raporu, Küresel Finansal İstikrar Raporu ve Mali İzleme Raporu nda yılda iki kez yayımlanan IMF nin başlıca yayınları yer alan analiz ve projeksiyonlar IMF nin gerçekleştirdiği, üye ülkelerdeki ekonomik gelişmeler ve politikalar ve finansal istikrar gözetiminin ayrılmaz unsurlarıdır. Bu yayımların çeşitli bölümlerinde gelişmiş ve yükselen Avrupa ülkelerindeki ekonomik gelişmeler ve kilit politika konuları düzenli olarak tartışılmaktadır. Merkezi, Doğu ve Güneydoğu Avrupa (CESEE) için IMF CESEE Bölgesel Ekonomik Konular adlı bölgeyi daha çok ilgilendiren analitik konular hakkında yarı yıllık bir Dış İlişkiler Dairesi Washington, D.C. 20431 Telefon 202 623 7300 Faks 202 623-6278 Bilgi Belgesi URL : http://www.imf.org/external/np/exr/facts/g20map.htm
- 2 - yayın çıkartmaktadır. Nisan 2013 de yayınlanan ilk sayıda Gelecekteki Büyümeyi Finanse Etmek: Gelişen Banka Sisteminin CESEE deki Yeri incelenmiştir. Ekim 2013 sayısının teması ise Daha Hızlı, Daha Yüksek, Daha Güçlü- CESEE nin Büyüme Potansiyelini Arttırmak tır. Finansal sektörün değerlendirilmesi ve bankaların birleştirilmesine yönelim Avrupa Birliği genelinde gerçekleştirilen ilk Mali Sektör Değerlendirme Programı (FSAP) Mart 2013 de tamamlandı. Bu program hem Avrupa daki mali krizi ele almada gerçekleştirilen önemli gelişmeyi ana hatlarıyla belirtti, hem de bankaların bilançolarını onarımında geriye kalan zorlukları vurguladı ve Tek Denetleyici Mekanizma ya (SSM) doğru hızlı ve aralıksız ilerlemeyi savundu. Bir IMF makalesi Avrupa Birliği mali gözetim çerçevesini güçlendirmek ve bağımsız bankaların oluşturduğu geri besleme döngüsünü kırmak için Banka Birliği nin kurulması yönündeki tezleri ortaya koymuştur. Mali birlik üzerine başka bir makale ise Avro bölgesinin yapısındaki bazı boşlukların ele alınmasında mali entegrasyonun yararlı olacağını savunmuştur. Yayılma etkisinin analizi IMF ayrıca diğer ülkeler üzerinde ticaret, finansal ve diğer bağlantılar aracılığıyla en büyük etkilere sahip dünyanın beş ekonomisi için yayılma raporları düzenlemiştir. Bu raporlardan ikisi Avrupa (Avro bölgesi ve Birleşik Krallık) odaklıdır. Yayılma raporlarının amacı, küresel finansal sistemin istikrarını önemli derecede etkileyebilecek politikalara veya koşullara sahip ülkelerden dışarı doğru yayılmaları incelemektir. 2013 yılında, IMF, üye ülkelerin gözleminde bütün alanları etkileyen konuları vurgulayan farklı bir yaklaşım denemiştir. Ortak endişeleri ve güçlü bağları olan ekonomileri inceleyen bu yaklaşım, IMF nin iki ve çok taraflı gözetimini tamamlamaktadır. Pilot proje Nordik Bölgesel Raporu ve Almanya- Merkez Avrupa Tedarik Zinciri Raporu nu içermektedir. Baltık bölgesi üzerine bir rapor üzerinde de çalışılmaktadır. Finansman temini Küresel finansal kriz sırasında, birkaç yükselen Avrupa ülkesi IMF den mali ve dış dengesizliklerinin üstesinden gelmek için finansal destek talebinde bulunmuşlardır. 2010-13 de, Avro bölgesinin dört üyesi Yunanistan, Portekiz, İrlanda ve Kıbrıs da IMF kaynaklarına erişim sağlamıştır.
- 3 - Para nereden geliyor Avrupa da farklı etkinliklere tahsis edilen IMF kaynaklarının çoğu, genellikle kendi kotalarıyla ilgili yaptıkları ödemeler aracılığıyla, üye ülkeler tarafından sağlanmaktadır. 2009 un başlarından itibaren, IMF, küresel ekonomik kriz sırasında üye ülkeleri desteklemek amacıyla kapasitesini arttırmak için birtakım yeni ikili kredi ve senet satın alım anlaşmaları imzalamıştır. 2011 in başlarında, değiştirilen ve geliştirilen Yeni Borç Alma Düzenlemeleri (NAB) yürürlüğe girmiş ve etkin hale getirilmiştir. Bu aşamada, NAB katılımcılarının ikili anlaşmalar NAB ye katılmıştır. Nisan 2013 te bütün ikili anlaşmalar sonlandırılmıştır. Aralık 2011 de, Avro bölgesi ülkeleri IMF ye 150 milyar Avro ya (200 milyar dolar) kadar ek kaynak temin etme taahhüdünde bulunmuşlardır. Üyelerimizin, geçen seneki Uluslararası Para ve Finans Komitesi aracılığıyla ilettiği talepleri ve G-20 liderlerinin Cannes Zirvesi nde verdiği genel desteği müteakip IMF İcra Kurulu, Ocak 2012 de Fon un kaynaklarının yeterliliğini müzakere etmiştir. 2012 ortasında, birçok üye ülke IMF nin kaynaklarını arttırmak için ek ikili taahhütlerde 461 milyar dolar söz vermiştir. Avrupa daki IMF düzenlemeleri, çoğunlukla stand-by düzenlemeleri (SBA), Esnek Kredi Hattı (FCL), İhtiyati Likidite Hattı (PLL) ve Genişletilmiş Fon Kolaylığı (EFF) aracılığıyla sağlanmaktadır. İrlanda nın EFF si 15 Aralık 2013 te tamamlanmıştır ve sonrasında Program Sonrası Gözetime (PPM) girmiştir. 8 Nisan 2014 tarihi itibariyle, IMF nin Avrupa da (tabloya bakınız) toplamda yaklaşık olarak 82 milyar Avro veya 113 milyar Dolar tutarında 7 ülke ile düzenlemesi mevcuttur. 2008-09 daki IMF-destekli programların ilk dalgasının büyük bir bölümü, Avrupa daki yükselen ekonomiler için kullanıldı. IMF, birçok yükselen Avrupa ülkesine önden yüklemeli, esnek ve yüksek seviyelerde finansman tedarik etmiştir. AB ülkelerinde Macaristan, Letonya ve Romanya dahil bu finansman AB bağlantılı olarak temin edilmiştir. Polonya ise IMF ile Esnek Kredi Hattı düzenlemesi yapmıştır. IMF aynı zamanda İzlanda ya da 2008 in sonlarında banka sistemi çöktüğü zaman finansman sağlamıştır. Avro bölgesi ülkeleri Kıbrıs, Yunanistan, İrlanda ve Portekiz- IMF den destek talep ettiğinde Orta ve Doğu Avrupa da ortak programlarla geliştirilen tecrübe çok faydalı olmuştur. Bu aşamada, işbirliği bir başka ortağı daha Avrupa Merkez Bankası- dahil
- 4 - etmek için biraz daha genişletilmiştir. IMF, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Merkez Bankası arasında program ülkelerinde oluşan bu ilerletilmiş işbirliği Troyka olarak bilinmektedir. Troyka Troyka aracılığıyla gerçekleştirilen işbirliği ile, ülkelerin ekonomilerini sürdürülebilir ekonomik büyüme ve iş imkanları yaratacak bir hale getirmek için gerekli olan politikalar konusunda hükümetlerle IMF personeli arasındaki program tartışmaları sırasında azami tutarlılık ve etkinlik sağlanması amaçlanmaktadır. IMF, Troyka nın diğer üyeleriyle yakından işbirliği yaparken, finansman ve politika tavsiyeleri ile ilgili Fon kararları, nihai olarak IMF nin 24 üyeden oluşan İcra Kurulu tarafından Troyka sürecinden bağımsız olarak alınır. Avrupa Bankası İşbirliği İnisiyatifi Bir başka işbirliği girişimi (daha çok Viyana İnisiyatifi olarak bilinir) olan Avrupa Bankası Eşgüdüm İnisiyatifi, sınır ötesindeki banka gruplarının bölgeden geniş çaplı ve koordinesiz bir şekilde çekilmesini engellemek amacıyla finansal krizin en tepede olduğu sırada başlatıldı, çünkü bu durum sistematik banka krizlerini yalnızca bireysel olarak ülkelerde değil, genel olarak tüm bölgede tetikleme riski taşıyordu. Viyana İnisiyatifi; IMF, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, Avrupa Yatırım Bankası ve Dünya Bankası, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Merkez Bankası, ana ülke ve ev sahibi ülkelerin merkez bankaları, düzenleyici ve kamu maliyesi makamları ile yükselen Avrupa da faaliyet gösteren en büyük batılı banka gruplarını bir araya getirmiştir İkinci girişim Viyana 2 adı altında Ocak 2012 de ikinci dalga bilanço küçültmesi ve koruyucu denetime cevap olarak başlatılmıştır. Bu girişimin odak noktası, bilanço küçültmelerinin kredi gelişmelerini takip eden düzenli bir yapıda ilerlemesini sağlamak için izlenmesi ile yatırım yapılan ve yatırım yapan yetkililer arasında işbirliğinin geliştirilmesidir. Üç ayda bir CESEE Bilanço Küçültme ve Kredi Gözetimi yayınlamakta ve denetim işbirliği ve sınır ötesi banka kararlarının geliştirilmesi için ilgili Avrupa kuruluşlarına önerilerde bulunmaktadır. Ayrıca, Sistemik olarak bir ülke için önemli olan bankalar ve bu bankalardaki önemli muhataplar (örneğin mali yetkili ve düzenleyici, bankanın sahibi olan ana uluslararası banka grubu ve bu grubun düzenleyicileri) arasında iletişim olanağı sağlamaktadır. Geçmiş yıllarda bu forumlar Hırvatistan, Arnavutluk ve Sırbistan da düzenlenmiştir. Avrupa daki IMF destekli programlar 8 Nisan 2014 itibariyle, IMF, Avrupa da yaklaşık olarak toplam 83 milyar Avro ya da 113 milyar Dol değerinde, 7 Avrupa ülkesiyle düzenleme yapmıştır. Anlaşılan Miktar (milyar) Kullanılmayan Miktar
- 5 - Üye Yürürlüğe Girme Tarihi Sona Erme Tarihi Avro Dolar Kota Yüzdesi Olarak (milyar) Avro Dolar Stand-by Düzenlemeleri Bosna 26/9/12 30/6/15 0.53 0.73 280 0.25 0.34 130 Romanya³ 27/9/13 26/9/15 1.97 2.71 170 1.97 2.71 170 Kota Yüzd Olara Genişletilmiş Fon Olanağı Arnavutluk 28/2/14 27/2/17 0.33 0.46 492 0.33 0.46 492 Kıbrıs 15/5/13 14/5/16 1.00 1.38 563 0.67 0.92 375 Yunanistan 15/3/12 14/3/16 26.7 36.8 2,159 18.6 25.7 1504 Portekiz 20/5/11 19/5/14 26.6 36.8 2,306 1.8 2.4 152 Esnek Kredi Hattı Polonya 1 18/1/13 17/1/15 24.7 34.1 1303 24.7 34.1 1303 Total 103.3 137.3 51.3 68.2 Kaynak: IMF personel hesaplamaları. 1 Otoriteler tarafından ihtiyati olarak değerlendirilmiştir. 2 9 Nisan 2014 te geçerli olan ilgili döviz kuru ile hesaplanmıştır. Teknik uzmanlık sağlanması IMF tarafından sağlanan teknik destek, ülkelerin kurum kapasitelerini iyileştirmeleri ve politika yapma süreçlerini daha etkin bir hale getirmeye yardımcı olmaktadır. Benzer şekilde, Fon un gözetim ve borç verme programlarının da genel etkinliğine katkıda bulunur. IMF; makroekonomik politika, vergi politikası ve gelir yönetimi, harcama yönetimi, para politikası, döviz kuru sistemi, finansal sektör istikrarı, mevzuat çerçeveleri ve makroekonomik ve finansal istatistikler de dahil olmak üzere birçok alanda teknik destek sağlar. Özellikle de, Avrupa da gösterilen çabalar dahil olmak üzere uluslararası finansal sistemi güçlendirmek için son yıllarda IMF tarafından gösterilen çabalar, IMF nin teknik desteğine olan talebin artmasına sebep olmuştur. Örneğin IMF, hükümetin gerçekleştirdiği mali sektör reformlarındaki ilerlemenin gözetimini de içeren bağımsız tavsiyeler sağlayarak, yeni tamamlanan ESM destekli program dahilinde, İspanya mali sektörünün denetlenmesi için yardım sağlamıştır. IMF, teknik desteği çeşitli yollarla sağlar. Destek genellikle genel merkezden gönderilen sınırlı süredeki personel misyonları aracılığıyla veya uzmanların ve/veya yerleşik danışmanların birkaç hafta ile birkaç yıl arasında değişen bir dönem için görevlendirilmesiyle sağlanır. Ayrıca, bu destek, teknik ve tanısal çalışmalar, eğitim kursları, seminerler, çalıştaylar ve online danışma ve destek şeklinde de sunulabilir.
- 6 - IMF, teknik destek ve eğitimin verilmesi konusunda gittikçe daha bölgesel bir yaklaşım benimsemiştir. IMF Kuruluşu, yeni AB üyesi ülkelerden ve Avrupa ve Asya daki geçiş ekonomilerinin yetkilileri için Avusturya daki Ortak Viyana Enstitüsü nde kurslar düzenlemektedir. BU BİLGİ AĞUSTOS 2014 İTİBARİYLE GEÇERLİDİR