YENİ ve YAKINÇAĞ da AVRUPA BULUŞLAR LAR COĞRAF RAFİ KEŞİ ŞİFLER RÖNESANS ve REFORM FRANSIZ İHTİLALİ SANAYİ DEVRİMİ
Yeni Çağ Avrupa sının n Genel Özellikleri 1. Feodalite (derebeylik) yıkıldy ldı. 2. Mutlak krallıklar klar ( monarşi) kuruldu. 3. Kilise nin gücü g azaldı. 4. Papazların n devlet işlerine i karış ışmaları engellendi. 5. Ticaret faaliyetleri bölgesel b olmaktan çıkt ktı. Bütün n Avrupa ya ve kıtalara k yayıld ldı. I-Teknolojik Gelişmeler A) Barutun ateşli silahlarda kullanılmas lması. 1. -Derebeylik yıkıldy ldı,mutlak krallıklar klar (monarşi) kuruldu 2. -Güçlenen krallar papaların n etkilerine son verdiler 3. -Şövalyelik olgusuna son verildi,sürekli rekli ordular kuruldu
B) Kağı ğıt t ve matbaanın n yayılmas lması. 1. -Çok sayıda kitap basılm lmış ve ucuza satılm lmıştır 2. -Okur yazar sayısı artmış ıştır 3. -Bilim kültk ltür r ve düşünce d hayatı gelişmi miştir. 4. -Rönesans ve reform hareketlerine zemin hazırlanm rlanmıştır 5. -Skolastik düşünce d yerine pozitif düşünceye d bırakmıştır. C) Pusula, gemicilik ve haritacılığı ığın n gelişmesi. 1. Coğrafi keşifler gerçekle ekleşti 2. Yeni ticaret yolları bulundu
D) Coğrafi Keşifler Coğrafi keşiflerin Sebepleri 1- Pusula, gemicilik ve coğrafya bilgilerinin gelişmesi 2- Avrupalılar ların n Hindistan hammadde kaynaklarına ulaşmak istemeleri 3- Ticaret yollarının n Türklerin T elinde olması 4- Uzak doğudan gelen malların n Avrupalılara lara pahalıya mal olması 5- Ticaretin gelişmesiyle Avrupa da az bulunan altın ve gümüşe g e daha fazla ihtiyaç duyulması 6- Avrupalılar ların n HıristiyanlH ristiyanlığı Avrupa dışıd ışına yaymak istemeleri
YAPILAN KEŞİ ŞİFLER 1- Ümit Burnu nun nun Bulunması: Portekizli denizci Bartelmi Diaz,, 1487 de yeni bir umut kaynağı olan Ümit Burnu nu keş fetmiş tir. 1497 de Portekizli gemici Vasko Dö Gama Hindistan a a ulaşmış ıştır. B ö ylece Hint Deniz yolu Portekizlilerin eline ge ç ti. Osmanl ı Devleti, ekonomik yönden y olumsuz etkilenmiştir. tir. 2- Amerika nın n Keşfi fi: İ spanyol denizci Cristoph Colomb 1492 de Hindistan sand ı ğ ı Amerika ya ulaşmış ıştır. Fakat buranın n yeni bir kıta k olduğunu unu Portekizli denizci Americo Vespuçi ispatlamış ve kıtaya k adını vermiştir. 3- DünyaD nya nın n Dolaşı şılması Portekizli Macellan Dünya nı n yuvarlakl ığını ispatlamak i çin s ü rekli bat ı ya do ğ ru hareket etmi ş tir. Ö lmesi üzerine arkada ş ı Del Kano seyahati 1522 de tamamlam ı ş ve dünyanın n yuvarlak olduğunu unu ispatlamış ıştır.
Coğrafi Keşiflerin Sonuçlar ları 1. Yeni Ülkeler, bitkiler, medeniyetler ve hayvan türleri t keşfedildi. 2. Avrupalılar lar keşfedilen yerlerde sömürge s imp.. kurdular. 3. Değerli erli madenler Avrupa ya taşı şındı Avrupa da zenginlik kaynağı altın n vs oldu. 4. Yeni ticaret yolları bulundu, İpek ve Baharat yolları önemini kaybetti. 5. Akdeniz Limanları önemini kaybetti,atlas Okyanusundaki Limanlar önem kazandılar. 6. Avrupa devletleri arasında sömürgecilik s savaşlar ları başlad ladı 7. Ticaretle uğrau raşan an Burjuva sınıfı s zenginleşti. 8. Hıristiyanlık k keşfedilen yerlere yayıld ldı. 9. Kiliseye güven g ve dini inançlar zayıflad fladı, çünkü kilisenin dünya d ile ilgili bilgilerinin yanlış olduğu u ortaya çıkt ktı. 10. Osmanlı devleti ve İslam dünyasd nyası olumsuz yönde y etkilendi. 11. Rönesans ve reforma ortam hazırland rlandı.
RÖNESANS Avrupa da XV. ve XVl. YY larda Önce İtalya da başlay layıp p sonra tüm t Avrupa'ya yayılan edebiyat, sanat, düşünce d ve bilim alanlarındaki, ndaki, yenilik, gelişme ve anlayış ışlara RÖNESANS (Yeniden Doğuş) denir. Rönesans ın n Sebepleri 1. Haçlı seferleri ile İslam dünyasd nyasındaki ndaki bilimsel ve teknolojik gelişmelerin batıya taşı şıması 2. Eski Roma ve Yunan uygarlığı ığına ait eserlerin incelenmesi 3. Matbaanın n etkisi 4. Coğrafi keşiflerin etkisiyle düşünce d ve sanat eserlerine değer er veren MESEN sınıfının n ortaya çıkmas kması 5. Avrupa'da Üstün n yetenekli sanatçı çıların n yetişmesi 6. Yazar, şair ve sanatçı çıları koruyan kişilerin ilerin bulunması 7. İlk Olarak İtalya da başlam lamıştır, Rönesans ın İtalya da Başlama Sebepleri 1. Coğrafi konumu, İslam dünyasd nyasına na yakınl nlığı,, ortada bulunması 2. İtalyan şehir devletlerinin zenginliği 3. Hıristiyanlığın n dini merkezi olması 4. Sanatçı çıların n korunması
RÖNESANS; 1. İlk Olarak HÜMANH MANİZMA akımı ile edebiyat alanında nda başlam lamıştır 2. Yunanca,İbranice,Latince metinleri inceleyenlere Hümanist H doğan akıma da hümanizma h denir 3. Resim heykeltıra raş mimari alanlarda da etkili olmuştur. Rönesans' nesans'ın n Sonuçlar ları 1. Avrupa da Skolastik düşünce d yıkılmy lmış,, deney ve gözleme g dayalı pozitif düşünce doğmu muştur 2. Bilim sanat ve edebiyatta yeni düşünceler d ortaya çıkm kmıştır 3. Teknoloji ve sanayinin gelişmesine zemin hazırlanm rlanmıştır. 4. Reform hareketlerinin başlamas laması sağlanm lanmıştır
REFORM XVI.YY da Katolik mezhebindeki bozulmalar karşı şısında İlk olarak Almanya'da başlayan dinde yeni düzenlemelerd yapılmas lmasına Reform denir. Reformun Sebepleri 1. Katolik kilisenin bozulması 2. İncil in in Latinceden İngilizce Fransızca Ve Almanca gibi ulusal dillere çevrilmesiyle din adamlarının n söyledikleriyle s İncil de yazılanlar lanların n uymadıklar klarının n görülmesig 3. Rönesans ın n etkisiyle özgür r düşüncenin d yayılmas lması 4. Kilisenin elindeki yetkilerle halkı sömürmesi 5. Endülijans sorunu, para karşı şılığında günahlarg nahların n affı ve cennet vaadi
Reform un Almanya da Ortaya Çıkma Nedenleri 1- İncil in in ilk olarak Almancaya çevrilmesi 2- Almanya da siyasi birliğin in olmaması 3- Katolik Kilisesi nin ekonomik ve siyasi baskı uygulaması 4- Alman hümanistlerin h etkili olması.
Reformun ortaya çıkışı ışı ve Yayılmas lması İlk olarak Almanya da Martin Luther Başlatm latmıştır. 1517 de Wittenberg kilisenin kapısına bildiri asan Luther, -Papalığı ığın n günah g affı yetkisinin olmadığı ığını -Allah ile Kul arasına kimsenin giremeyeceğini ini -Endülijansın bir suç olduğunu unu açıa çıklamıştır Bu fikirler fakir Alman halkı arasında büyük b k ilgi görürg Papa X. Leon,, Martin Luther i Aforoz eder Luther Aforoz kağı ğıdını herkesin gözü g önünde nde yırtary Papa Şarlken den Luther'in İdamını ister ancak Saksonya prensi Luther i korur Luther'in görüşlerinin etkisiyle ayaklanan halk ve şövalyeler kilise mallarını yağmalarlar
Şarlken sorunu çözmek için i in Diyet Meclisini Toplamış ıştır r (1529) Burada alınan kararlara Alman Prensleri Protesto ettiler. Bu nedenle yeni oluşan mezhebe PROTESTANLIK denmiştir. Almanya da 25 yıl y l süren s mücadeleler m sonunda taraflar arasında OUGSBURG ANLAŞMASI imzalanarak Protestanlık resmen tanınm nmıştır. (1555) Halk bağlı olduğu u hükümdar h ve ya prensin kabul ettiği mezhebe girecekti.(henüz z din ve mezhep özgürlüğünün olmadığı görülmektedir) -Almanya dışında; Fransa da Kalven Kalvenizm i i kurdu.1598 de Nant Fermanı ile mezhepler serbest bırakb rakıldı. İngiltere de Kral VIII. Henry Anglikan Kilisesini kurarak kendisine bağlad ladı (Anglikanizm)
MEZHEP SAVAŞLARI ve ANTLAŞMALAR ALMANYA da (1555 Ogsburg Barışı ışı) FRANSA (1598 NANT Fermanı) İle kısmen k inanç serbestliği gelmiştir.
Reformun Sonuçlar ları 1. Avrupa da Mezhep birliği i bozuldu 2. Protestanlık, Kalvenizm, ve Anglikanizm gibi yeni mezhepler ortaya çıkm kmıştır 3. Katolik kilisesi kendine çeki düzen d vererek Hıristiyanlığın n yayılmas lmasına çalışmıştır. 4. Papa ve din adamlarına duyulan güven g azalmış ıştır. 5. Katolik mezhebinden ayrılan ülkelerde kilisenin malları yağmalanm malanmış,topraklarına el konulmuştur 6. Okullar, kiliselerin elinden alınarak laik eğitim e kurumları açılmıştır.. Böylece B kilisenin eğitim e ve bilim üzerindeki baskılar ları ortadan kalkmış ıştır. 7. Osmanlılar lar HıristiyanlH ristiyanlığı parçalamak alamak için i in Reformu desteklemiştir, tir, bu sayede Osmanlının n Avrupa içlerine ilerlemesi kolaylaşmış ıştır.
1. İskoçya daki Kalvenizm e e ne ad verilmiştir? 2. Fransa da, İhtilalin başlamas lamasında etkili olan ve soylular, rahipler ve halk temsilcilerinden oluşan meclisin adı nedir? 3. Kral yada imparatorun yanında nda meclis var ise bu yönetim biçiminin iminin adı ne olmalıdır? 4. Kilisenin eğitim e ve bilimin gelişmesini engelleyen düşünce sisteminin adı nedir? SKOLASTİK PRESBİTER TERİYEN ETAJENERÖ PARLAMENTO MONARŞİ MEŞRUT RUTİYET
FRANSIZ İHTİLALİ İHTİLALİN ÇIKMASINDA AYDINLANMA ÇAĞININ ETKİSİ OLMUŞTUR BURJUVA (TÜCCAR-ORTA) SINIFIN ÇALIŞMALARI İLE ÇIKMIŞTIR
Fransız İhtilali nin sonuçlar ları Milliyetçilik ilik (ulusçuluk) uluk) akımı yayılm lmıştır. İmparatorluklar parçalanmaya, alanmaya, ulus devletler kurulmaya başlam lamıştır. Özgürlük, adalet, eşitlike kavramları dünyada yaygınla nlaştı. Yeniçağ sona erdi, yakınçağ başlad ladı.
Fransız İhtilali nin Osmanlı ya Etkisi OLUMLU ETKİSİ Vatandaş haklar larının korunmasına, na, Yargı güvencesine, Din ayrımının kalkmasına, Tanzimat, Islahat ve Meşrutiyet gelişmelerine sebep olmuştur. Demokratikleşme me süreci başlam lamıştır. OLUMSUZ ETKİSİ Milliyetçilik ilik akımı Müslüman olmayan unsur arasında hızla h yayılm lmıştır, Milliyetçilik ilik isyanları, Rusya nın da desteği i ile Osmanlı nın parçalanmas alanmasına na yol açtı.
not: Çok uluslu (milletli) bir İmparatorluk olan Osmanlı da azınl nlık k isyanları çıkm kmıştır. Azınl nlıkların n isyanını engellemek ve Avrupalı devletlerin baskısını azaltmak için in bazı ıslahatlar yapılm lmıştır. (Tanzimat, Islahat Fermanları) Osmanlı da isyan eden ilk millet SIRP lard lardır. Osmanlı dan bağı ğımsızlığını kazanan ilk millet Rum (Yunan) lar olmuştur.
FRANSIZ İHTİLALİ SONRASI AVRUPA İhtilalden sonra Fransa, Napolyon Bonapart yönetiminde Avrupa da büyük b k bir güç g durumuna geldi. Napolyon un amacı,, Fransa yı Avrupa nın n en güçlü devleti yapmak ve ihtilal fikirlerini yaymaktı.. Avrupalı devletler ise mutlakıyet yetçi yapılar larını korumak istiyorlardı. Fransa ile Avrupa devletleri arasında 1805-1815 yılları arasında meydana gelen Napolyon Savaşlar ları nda önceleri Fransa başar arılı olmuş. 1814 te Napolyon teslim olmuştur.
1815 VİYANA V KONGRESİ Napolyon un bozduğu Avrupa haritasını çizmek için in toplanmış ıştır. İngiltere, Fransa, Avusturya, Prusya ve Rusya. Avrupa devletlerinin sınırlars rları yeniden çizilmiş ama bu sınırlar, s din, dil, milliyet unsuru dikkate alınmad nmadığı için in kalıcı olmamış ıştır. Alman prenslikleri Germen Federasyonu olarak birleştirilmi tirilmiştir. tir., Avrupa devletleri Fransız İhtilali nin fikirlerini engellemek istedikleri halde başar arılı olamamış ve Avrupa da yeni İhtilaller yaşanm anmıştır.
1830 İHTİLALLERİ Fransa da kralın meşrutiyeti iptal ederek eski düzen d olan mutlak monarşiyi kurmak istemesi üzerine meşruti yönetim yanlılar ları ayaklandı ve X.Şarl arl ı tahttan indirdi. Lui Filip yeni kral seçilerek meşrutiyet rejimine geçmi miş ve Mutlak monarşiye geçişi i tam olarak engellemiştir. Bu ihtilaller bütün b n Avrupa yı etkilemiştir. tir. Viyana Kongresi ile birleştirilen Belçika ile Hollanda, İsveç ve Norveç birbirlerinden ayrılm lmıştır.
1848 İHTİLALLERİ 1830 İhtilali gibi önce Fransa da başlam lamış ve bütün b n Avrupa ya yayılm lmıştır. İki ana nedeni vardır; r; Avrupa da milliyetçilik ilik hareketleri ve liberalizmin güçlenmesi, Sanayi Devrimi ile ortaya çıkan işçi- işveren çatışmalarıdır. r. Sonuçta Fransa da Cumhuriyet ilan edilmiş ve tüm t m Fransızlara seçim hakkı tanınm nmıştır. Ölüm m cezası kaldırılm lmış ve esir ticareti yasaklanmış ıştır. 1852 de Fransa, imparatorluk olmuştur.
SANAYİ DEVRİMİ (Endüstri İnkılabı- Bilimsel Rönesans) R İNGİLTERE de BAŞLAMI LAMIŞTIR BUHARLI MAKİNE NE nin YAPILMASI (James
Sanayi Devrimi nin Sonuçlar ları Üretim arttı. Pazar ve hammadde arayışı arttı. Sömürgecilik faaliyetleri hız h z kazandı. İşçi i ve işveren i sınıfı s oluştu. Yeni düşünce d akımlar mları ortaya çıkt ktı. (Kapitalizm, liberalizm, komünizm)
Köyden kente göç hızlandı, Kentler sanayi ve ticaret merkezi haline geldi, Şehir nüfusu n artınca; Gecekondulaşma arttı, Güvenlik sorunu ortaya çıkt ktı, Suç işleme oranı arttı, Alt yapı sorunları ortaya çıkt ktı.
Sanayi Devrimi nin Osmanlıya Etkisi Osmanlı ticaret anlayışı ışında aşırı kâr yapmak ayıp sayılıyordu. yordu. Ticarette amaç ülke ihtiyacını karşı şılamaktı. Osmanlı devleti, arz-talep dengesini korumak için in ve özellikle üretilen malların, üretildiği i yerin ihtiyaçlar larını karşı şılaması için in iç gümrük k vergisi uygulaması getirmiştir. tir.
Sanayi Devrimi nin Osmanlıya Etkisi Avrupa da üretilen ucuz mallar Osmanlı ülkesine kapitülasyonlar sayesinde rahatça a girmiştir. Osmanlı devleti; hammadde satan ve dışarıdan işlenmiş (mamul) mal alan bir ülke haline gelmiştir. Osmanlı el tezgahları çökmüştür. İthalat artmış ış,, ihracat azalmış ıştır. (Osmanlı,, Avrupa nın açık k pazarı oldu)
Lonca Örgütü (esnaf dayanış ışma örgütü) zayıflayarak ortadan kalkmış ıştır. Ekonomideki olumsuz gelişmeler siyasal çöküşü hızlandırmıştır. Osmanlı toprakları sömürgeleştirilmeye başlam lamıştır. CEZAYİR R TUNUS KIBRIS MISIR Trablusgarp Fransa İngiltere İtalya