YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ

METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI Sayı : 91 Eylül 2013 YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ 2013 YILI AĞUSTOS AYI YAĞIŞ RAPORU GENEL DURUM : Yağışlar genel olarak normalinden ve geçen yıl Ağustos ayı yağışından az olmuştur. Ağustos ayı yağış ortalaması 10,5 mm, normali 18,2 mm ve 2012 Ağustos ayı yağış ortalaması ise 22,2 mm dir. Yağışlarda normaline göre % 42,1 geçen yıl Ağustos ayı yağışına göre ise % 52,6 azalma gözlenmiştir. MARMARA BÖLGESİ: Bölge yağış ortalaması 7,8 mm, normali 25,5 mm, 2012 Ağustos ayı yağışı ise 29,6 mm dir. Yağışlarda normaline göre % 69,2 geçen yıl Ağustos ayı yağışına göre ise % 73,5 azalma gözlenmiştir. EGE BÖLGESİ: Bölge yağış ortalaması 11,7 mm, normali 7,3 mm, 2012 Ağustos ayı yağışı ise 6,8 mm dir. Yağışlarda normaline göre % 60,4 geçen yıl Ağustos ayı yağışına göre ise % 72,5 artma gözlenmiştir. AKDENİZ BÖLGESİ: Bölge yağış ortalaması 7,8 mm, normali 7,7 mm, 2012 Ağustos ayı yağışı ise 3,5 mm dir. Yağışlarda normaline göre % 0,9 geçen yıl Ağustos ayı yağışına göre ise % 122,4 artma gözlenmiştir. İÇ ANADOLU BÖLGESİ: Bölge yağış ortalaması 1,4 mm, normali 8,3 mm, 2012 Ağustos ayı yağışı ise 8,5 mm dir. Yağışlarda normaline göre % 82,9 geçen yıl Ağustos ayı yağışına göre ise % 83,2 azalma gözlenmiştir. 1

KARADENİZ BÖLGESİ: Bölge yağış ortalaması 31,6 mm, normali 53,0 mm, 2012 Ağustos ayı yağışı ise 78,6 mm dir. Yağışlarda normaline göre % 40,4 geçen yıl Ağustos ayı yağışına göre ise % 59,8 azalma gözlenmiştir. DOĞU ANADOLU BÖLGESİ: Bölge yağış ortalaması 6,6 mm, normali 12,2 mm, 2012 Ağustos ayı yağışı ise 10,2 mm dir. Yağışlarda normaline göre % 45,7 geçen yıl Ağustos ayı yağışına göre ise % 34,8 azalma gözlenmiştir. GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ: Bölge yağış ortalaması 0,2 mm, normali 1,1 mm, 2012 Ağustos ayı yağışı ise 0,7 mm dir. Yağışlarda normaline göre % 81,2 geçen yıl Ağustos ayı yağışına göre % 69,9 azalma gözlenmiştir. 2

3

4

2012-2013 Tarım Yılı Kümülatif Yağış Raporu (11 Aylık, Ağustos 2013) GENEL DURUM : 1 Ekim 2012 31 Ağustos 2013 tarihleri arasında kümülatif yağışlar genel olarak normalinden ve geçen yıl yağışından fazla olmuştur. Kümülâtif yağış ortalaması 671,7 mm, normali 621,0 mm ve geçen yılın aynı dönem ortalaması ise 662,0 mm dir. Kümülâtif yağışlarda normale göre % 8,2 geçen Su Yılına göre ise % 1,5 artma gözlenmiştir. MARMARA BÖLGESİ: Kümülâtif yağışlarda bölge ortalaması 713,5 mm, normali 634,7 mm, geçen yıl aynı dönem ortalaması ise 671,5 mm dir. Kümülâtif yağışlarda normale göre % 12,4 geçen Su Yılına göre ise % 6,3 artma gözlenmiştir. EGE BÖLGESİ: Kümülâtif yağışlarda bölge ortalaması 768,0 mm, normali 608,7 mm, geçen yıl aynı dönem ortalaması ise 726,1 mm dir. Kümülâtif yağışlarda normale göre % 26,2 geçen Su Yılına göre ise % 5,8 artma gözlenmiştir. AKDENİZ BÖLGESİ: Kümülâtif yağışlarda bölge ortalaması 883,5 mm, normali 752,8 mm, geçen yıl aynı dönem ortalaması ise 888,2 mm dir. Kümülâtif yağışlarda normale göre % 17,4 artma, geçen Su Yılına göre ise % 0,5 azalma gözlenmiştir. İÇ ANADOLU BÖLGESİ: Kümülâtif yağışlarda bölge ortalaması 379,1 mm, normali 385,0 mm, geçen yıl aynı dönem ortalaması ise 358,8 mm dir. Kümülâtif yağışlarda normale göre % 1,5 azalma, geçen Su Yılına göre ise % 5,7 artma gözlenmiştir. KARADENİZ BÖLGESİ: Kümülâtif yağışlarda bölge ortalaması 704,7 mm, normali 795,3 mm, geçen yıl aynı dönem ortalaması ise 857,2 mm dir. Kümülâtif yağışlarda normale göre % 11,4 geçen Su Yılına göre ise % 17,8 azalma gözlenmiştir. 5

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ: Kümülâtif yağışlarda bölge ortalaması 703,4 mm, normali 556,0 mm, geçen yıl aynı dönem ortalaması ise 574,1 mm dir. Kümülâtif yağışlarda normale göre % 26,5 geçen Su Yılına göre ise % 22,5 artma gözlenmiştir. DOĞU ANADOLU BÖLGESİ: Kümülâtif yağışlarda bölge ortalaması 601,8 mm, normali 570,1 mm, geçen yıl aynı dönem ortalaması ise 500,1 mm dir. Kümülâtif yağışlarda normale göre % 5,6 geçen yıla göre ise % 20,3 artma gözlenmiştir. 6

7

8

SICAKLIK DEĞERLENDİRMESİ 2013 Yılı Ağustos Ayı Ortalama Sıcaklıklarının 1981-2010 Normallerine Göre Mukayesesi 2013 Yılı Ağustos Ayı Ortalama Sıcaklıklarının 1981-2010 Normallerine Göre Mukayesesi 2013 yılı Ağustos ayında ortalama sıcaklıklar; Mersin, Antalya, Muğla, Çanakkale, Edirne, İstanbul, Kırklareli, Kocaeli, Tekirdağ ve Trabzon dolaylarında mevsim normallerinin üzerinde gerçekleşirken, diğer bölgelerde mevsim normalleri civarında gerçekleşmiştir. Ağustos ayında en düşük ortalama sıcaklık 15,4 ºC ile Sarıkamış ta, en yüksek ortalama sıcaklık ise 33,8 ºC ile Cizre de tespit edilmiştir. Marmara Bölgesi : Ortalama sıcaklıklar, Çanakkale, Edirne, İstanbul, Kırklareli, Kocaeli, Tekirdağ ve Bandırma dolaylarında mensim normallerinin üzerinde gerçekleşirken, bölgenin diğer kesimlerinde mevsim normalleri civarında gerçekleşmiştir. En düşük ortalama sıcaklık 23,4 C olarak Bilecik te, en yüksek ortalama sıcaklık ise 26,7 C olarak Edirne de gerçekleşmiştir. Ege Bölgesi : Ortalama sıcaklıklar, Muğla, Bodrum, Edremit, Marmaris ve Milas dolaylarında mensim normallerinin üzerinde gerçekleşirken, bölgenin diğer kesimlerinde mevsim normalleri civarında gerçekleşmiştir. En düşük ortalama sıcaklık 21,8 C olarak Kütahya da en yüksek ortalama sıcaklık ise 30,2 C olarak Milas da gerçekleşmiştir. Akdeniz Bölgesi : Ortalama sıcaklıklar, Mersin, Antalya, Alanya, Fethiye, Manavgat ve Silifke dolaylarında mevsim normallerinin üzerinde gerçekleşirken, bölgenin diğer yerlerinde mevsim normalleri civarında gerçekleşmiştir. En düşük ortalama sıcaklık 20,9 C olarak Göksun da, en yüksek ortalama sıcaklık ise 29,9 C olarak Manavgat ta gerçekleşmiştir. Karadeniz Bölgesi : Ortalama sıcaklıklar, Trabzon, Akçakoca, Amasra ve İnebolu dolaylarında mevsim normallerinin üzerinde gerçekleşirken, bölgenin diğer yerlerinde mevsim normalleri civarında gerçekleşmiştir. En düşük ortalama sıcaklık 18,4 C olarak Bayburt ta, en yüksek ortalama sıcaklık ise 25,1 C olarak Trabzon da gerçekleşmiştir. Doğu Anadolu Bölgesi : Ortalama sıcaklıklar, bölgenin tamamında mevsim normalleri civarında gerçekleşmiştir. En düşük ortalama sıcaklık 15,4 C olarak Sarıkamış ta, en yüksek ortalama sıcaklık ise 26,9 C olarak Malatya da gerçekleşmiştir. Güney Doğu Anadolu Bölgesi : Ortalama sıcaklıklar, bölgenin tamamında mevsim normalleri civarında gerçekleşmiştir. En düşük ortalama sıcaklık 28,5 C olarak Gaziantep te, en yüksek ortalama sıcaklık ise 33,8 C olarak Cizre de gerçekleşmiştir. İç Anadolu Bölgesi : Ortalama sıcaklıklar, bölgenin tamamında mevsim normalleri civarında gerçekleşmiştir. En düşük ortalama sıcaklık 18,1 C olarak Kangal da, en yüksek ortalama sıcaklık ise 24,2 C olarak Kırıkkale de gerçekleşmiştir. 9

EKSTREM SICAKLIK DEĞERLENDİRMESİ Ağustos 2013 de yeni ekstrem sıcaklık gerçekleşmemiştir. 10

11

2012-2013 TARIM YILI BÖLGELERE GÖRE SICAKLIK DEĞERLENDİRMESİ 12

KURAKLIK ANALİZİ Normalin Yüzdesi Metoduna (PNI) Göre 2013 Ağustos Ayı Kuraklık Durumu 1 AYLIK DEĞERLENDİRME : 3 AYLIK DEĞERLENDİRME : 13

6 AYLIK DEĞERLENDİRME : 9 AYLIK DEĞERLENDİRME : 14

12 AYLIK DEĞERLENDİRME : Standart Yağış İndeksi (SPI) Metoduna Göre 2013 Ağustos Ayı Kuraklık Durumu 3 AYLIK DEĞERLENDİRME : 15

6 AYLIK DEĞERLENDİRME : 9 AYLIK DEĞERLENDİRME : 16

12 AYLIK DEĞERLENDİRME : 24 AYLIK DEĞERLENDİRME : 17

Palmer Kuraklık Şiddet İndeksine (PDSI) Göre 2013 Ağustos Ayı Kuraklık Durumu 2013 Temmuz Ayı Kuraklık Durumu 18

AYIN KONUSU KURUTMA Gıda muhafaza yöntemlerinin en eskilerinden olup halen günümüzde de en fazla uygulanan bir yöntemdir. Kurutmada amaç gıdanın dayanıklı hale getirilmesi olmakla birlikte, kurutma ile depolanması kolay, nakli ucuz ve besin maddelerini konsantre halde içeren bir ürün elde edilmesi mümkün olmaktadır. Bir ton taze meyve ve sebze kurutulunca, ağırlığı ortalama 100-250 kg'a düşmekte, hacmi 10-15 misli azalmaktadır. Bu rakamlar, depolama ve nakilde ne kadar tasarruf edildiğini göstermektedir.kurutmada esas gıdadaki suyu, su buharı olarak uzaklaştırmaktır. Kurutulacak maddeye, sıcak ve fakat düşük nemli hava verilir. Bu hava, gıdanın suyunun bir kısmını alıp, nemi artmış olarak uzaklaşır ve böylece kademe, kademe gıdanın su oranı azalır. Kurutarak muhafazanın prensibi, gıda maddelerin su oranını mikroorganizmaların ihtiyaç duyduğu düzeyin altına indirilmesidir Kurutma sistemleri başlıca iki guruba ayrılır; 1- Güneşte kurutma 2-Yapay yolla kurutma. Güneşte kurutma tamamen doğa koşullarına bağlıdır, bu yüzden bazı riskler taşır. Bütün ürünlerin güneşte kurutulması mümkün değildir. Bu olumsuz önlerinin dışında, güneşte kurutma oldukça ekonomik bir yöntemdir. Yapay yolla kurutma diğer yönteme göre oldukça pahalı olmasına rağmen, güneşte kurutmanın olumsuz yönleri yoktur. Bu yöntemde çeşitli prensiplere dayanan cihazlar kullanılır. Gerek güneşte gerek yapay yolla kurutmada sıcaklık ve nem en önemli meteorolojik faktörlerden ikisidir. 1- SICAKLIK Kurutmada, kurutulacak maddenin üzerine sıcak hava verilir. Hava sıcaklığının ne olacağı kurutulacak maddeye ve kurutmada kullanılan hava miktarına bağlıdır. Örneğin hava hızı azsa yani az miktarda hava kullanılıyorsa, bu durumda hava sıcaklığı daha yüksek olmalıdır. Başka bir ifadeyle, belirli miktar maddeyi kurutmak için, belirli miktar ısı gerektiğine göre, bu ısı ya düşük dereceli fazla miktar hava veya yüksek sıcaklıkta daha az hava ile sağlanabilir. Genel olarak kurutulacak sebze ve meyveye 60 C ile 70 C arasındaki sıcak hava verilmelidir. Kurutulacak maddeye ilk önce yüksek sıcaklıkta hava verilir ve madde kuruyup suyu azaldıkça hava sıcaklığı azaltılır. Ancak, başlangıçta uygulanan bu sıcaklık derecesi, gereğinden fazla olursa, kurutulan gıda yüzeyinden su o şekilde hızlı uçar ki, alt tabakalardaki su yüzeye çıkmaya fırsat bulamadan, yüzey kuruyup sertleşir ve içerdeki su adeta hapsolup dışarı çıkamaz. Böylece dışı sert ve içi ıslak bir duruma gelen bu maddenin kuruması artık çok zorlaşır. Kuruma dolayısıyla yüzeyin buruşması, buna karşılık iç kısmının ıslak ve gergin olması yüzeyin çatlamasına neden olur. 2- NEM Kurutma esnasında maddeye sevk edilen sıcak hava, uçan suyu nem halinde alır ve hava aynı zamanda suyun buharlaşma ısısını sağlar ve bu nedenle de hava bir süre sonra soğur. Sıcak hava soğudukça yüklenebileceği azami su miktarı azalır, yani nispi nemi artar. Bu durum öyle bir noktaya ulaşır ki, hava artık su buharına doyar ve kurutuculuk niteliğini yitirir. Hava bu hale gelmeden önce atılır ve yerine yeniden sıcak ve düşük nemli hava verilir. Ancak bu ayarlama sadece yapay yollarla kurutmada geçerlidir. Güneşte kurutmada, doğrudan doğruya doğa koşulları egemen olduğu için nem ayarlaması mümkün değildir. 19

AYIN BİTKİSİ KAVUN (Cucumis melo) Kavun, sıcak ve ılık bir iklim bitkisidir. En iyi gelişmeyi 20-30 C arasındaki sıcaklıklarda yapar. Uzun yetişme süresi boyunca güneşli, sıcak ve kuru bir hava ile yeterli toprak nemi ister. Bu bakımdan ilkbaharda hava sıcaklığının 15-18C ve toprak sıcaklığının en az 15C olduğu zamanlarda tohum ekilir. Fide dikimi için gece sıcaklığının 10 C'nin üzerinde olmalıdır. SICAKLIK Genel olarak sıcağı seven bir bitki olan kavunun sıcaklık isteği bitki gelişme dönemine göre değişmektedir. Çimlenme için toprak sıcaklığının minimum 25 C olması gereklidir. Optimum çimlenme sıcaklığı 25-30 C'dir. 15 C'nin altında tohumlar çürür. Daha sonraki devreler için toprak sıcaklığının 18-20 C'ler arasında olması idealdir. Sıcaklık ile tohum çimlenmesi arasında doğrusal ilişki bulunmaktadır. 15 C'de tohumlar 15 günde çimlenirken, 20 C'de 8 günde, 25 C'de 4 günde, 30 C'de 3 günde çimlenmektedir. 35 C'nin üzerinde ise çimlenme gerçekleşmemektedir. Vejetatif büyüme ve çiçeklenme başlangıcında gece sıcaklıklarının 15-20 C, gündüz sıcaklıklarının 18-30 C; dişi çiçek açımı ve meyve tutumu için hava sıcaklıklarının 15-20 C, meyve irileşme ve olgunlaşma döneminde ise 20-25 C olması uygundur. 35 C'ye kadar bitkilerde çok önemli zararlanmalar meydana gelmez. 40 C'nin üzerinde güneş yanıklıkları olur ve meyve kalitesi azalır. Meyve kabuğu hızla sararırken, meyve etinde kötü renklenme ve şeker noksanlıkları ortaya çıkar. Meyvelerin olgunluk dönemlerinde normal yüksekte oluşu, kavunlarda şeker oranının artmasına ve rengin uygun olmasına etki yapar. Soğuklardan hemen etkilenir. Yetişme devresi içerisinde don tehlikesi olmamalıdır. IŞIK Kavun yüksek ışıktan hoşlanan bir bitkidir. Gün uzunluğuna bağlı bir bitki olmamakla birlikte, gün uzunluğu çiçeklenme ve çiçek cinsiyeti üzerine etkilidir. NEM Yetişme döneminde hava nispi neminin %60-65 arasında olması tercih edilir. Nem yüksekliği başta mildiyö ve kurşuni küf olmak üzere fungal hastalık etmenlerinin hızla yayılmasına yol açar. Düşük nem durumunda ise külleme,thrips, kırmızı örümcek gibi zararlıların yayılma riski artar. Çiçeklenme, olgunlaşma ve tohum alımı zamanlarında yüksek nem ve yağış olumsuz etki eder. Nemli bölgelerde mantari hastalıklara yakalanma ihtimali yüksektir. 20

OLAĞANÜSTÜ OLAYLAR METEOROLOJİK AFETLER (Ağustos 2013) 20