YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Mi mar Kı vanç GÜRTAŞ. Anabili m Dalı : Mİ MARLI K. Pr ogr a mı : YAPI Bİ LGİ Sİ



Benzer belgeler
SGK ya Taci ki stan Sağlı k Bakanlı ğı Heyeti nden Zi yaret

KKTC deki Türk Vat andaşl arı İçi n Sağlı k Hi z metl eri nde Yeni Döne m

SANAL, SANAL KÜLTÜR VE Mİ MARLI K. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Mi m. Ni hal KAYAPA. Anabili m Dalı : Mİ MARLI K. Progra mı : Bİ NA Bİ LGİ Sİ

1. GĠ RĠ ġ Giri Ģ ve Çalı Ģmanı n Amacı

POLİ MERLERİ N LAZER İ LE KAYNAKLANMASI NDA İ ŞLEM PARAMETRELERİ Nİ N DENEYSEL OLARAK BELİ RLENMESİ. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Mak. Müh.

HASTANE ATI KLARI NI N YÖNETİ Mİ NDE ATI K Mİ Nİ Mİ ZASYONU. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Çevre Müh. Aslı han ESKİ TÜRK. Anabili m Dalı : ÇEVRE MÜHENDİ SLİ Ğİ

GELENEKS EL YI ĞMA TAŞ YAPI LARI N FİZİ KSEL VE MEKANİ K ÖZELLİ KLERİ Nİ N İNCELENMESİ BEŞKONAK ÖRNEĞİ. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Mi mar Meli ke ÖZBUDAK

KENTSEL AÇI K ALANLARDA PEYZAJ- SANAT İ LİŞKİ LERİ, İSTANBUL ÖRNEĞİ. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Mi mar Gül nur Tahralı ARI SALAN

I ŞI K VE RENK KULLANI MI NI N SAHNE AYDI NLAT MASI NDAKİ YERİ. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Mi mar İ dil GENÇAYDI N. Anabili m Dalı : Mİ MARLI K

İ STANBUL TEKNİ K ÜNİ VERSİ TESİ FEN Bİ Lİ MLERİ ENSTİ TÜSÜ Bİ LGİ SAYAR DESTEKLİ TASARI MI N İ Ç Mİ MARLI K BÜROLARI NA ETKİ LERİ

İSTANBUL İ MAJI NI ALGI LAMAYA YÖNELİ K Bİ R OYUN DENE MESİ YÜKSEK Lİ SANS TEZİ. Mi mar Gül çi n ÇUHACI. Anabili m Dalı : Mİ MARLI K

SÜRDÜRÜLEBİ Lİ R KONUT VE YAKI N ÇEVRESİ TASARI MI. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Mi mar Gül seren GEREDE. Anabili m Dalı : Mİ MARLI K

YÜKSEK Lİ SANS TEZİ. Mi mar Bur ak ASI Lİ SKENDER. Anabili m Dalı: Mi marlı k. Pr ogr a mı : Bi na Bil gi si

YÜKSEK Lİ SANS TEZİ. Tezi n Enstitüye Veril diği Tari h : 30 Hazi ran 2005 Tezi n Savunul duğu Tari h : 30 Mayıs Prof. Dr.

ÖNS ÖZ TABLO LĠ STESĠ. AKI ġ DĠ YAGRAMI LĠSTESĠ FOTOĞRAF LĠ STESĠ SUMMARY. 1. GĠ RĠ ġ 1

KI SALT MALAR TABLO LĠ STESĠ SEMBOL LĠ STESĠ ÖZET SUMMARY. 1. GĠ RĠ ġ 1

MĠ MARĠ ÖNCÜL ÖRNEKLERĠ N ANALĠ ZĠNE DAYALI VERĠ TABANLARI NI N TAS ARI M EĞĠ TĠ MĠ NDE KULLANI MI. YÜKSEK LĠ SANS TEZĠ Mi mar Çi ğde m CANBAY

ADANA NI N SI CAK- NE MLİ İ KLİ Mİ NDE DI Ş DUVARLARDA OLUŞAN HASARLARI Nİ RDELENMESİ VE YAPI SAL ÇÖZÜM ÖNERİ LERİ YÜKSEK Lİ SANS TEZİ

AYDI NLAT MA TASARI MI NI N PARK KULLANI MI NA ETKĠ LERĠ: ULUS PARKI. YÜKSEK LĠ SANS TEZĠ M. Pı nar COġ KUN. Anabili m Dalı: ġehġ R ve BÖLGE PLANLAMA

YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Mi mar Must afa ÖZKEÇECİ. Anabili m Dalı : Mİ MARLI K. Progra mı : Bİ NA Bİ LGİ Sİ

BURSA SOĞANLI BOTANİ K PARKI NI N Bİ TKİ SEL TASARI MI NI N DEĞERLENDİ RİLMESİ. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Şehi r Pl ancısı Levent TURAN

YÜKSEK Lİ SANS TEZİ İnş. Müh. Eren AKGÜL. Anabili m Dalı : İ NŞAAT MÜHENDİ SLİ Ğİ. Progra mı : ULAŞTI RMA MÜHENDİ SLİ Ğİ

ÖNS ÖZ Ağust os 2002 Ayçe Döşe mecil er

YAPI ELE MANLARI NI N OLUŞTURUL MASI NDA VE ÇELİ K İSKELET TAŞI YI CI SİSTEMLE BÜTÜNLENMESİ NDE KULLANI LAN YAPIM Sİ STEMLERİ

METROPOL DEVİ Nİ Mİ NDE GÜNDELİ K YAŞAM VE KONUTUN DÖNÜŞÜMÜ. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Mi mar Özgür Esra KAHVECİ. Anabili m Dalı : Mİ MARLI K

STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI

TARİ Hİ YI ĞMA KARGİ R YAPI LARI N GÜÇLENDİ Rİ LMESİ. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Mi mar Mah mut Murat SARAÇ. Anabili m Dalı : Mİ MARLI K

TARİ HSEL SÜREÇ İ Çİ NDE İSLAM BAHÇE SANATI Hİ NT- MOĞOL BAHÇELERİ ÖRNEĞİ VE İSLAM BAHÇELERİ Nİ N TÜRK BAHÇE SANATI NA ETKİ LERİ YÜKSEK Lİ SANS TEZİ

ÇELİ K TAŞI YI CI SİSTE MLERİ N YANGI NA KARŞI KORUN MASI NDA TARİ HSEL SÜREÇ VE KORUMA İ LKELERİ. Mi mar Jül üde Gürbüz

ÖNS ÖZ Oc ak, 2003 Hal e EREZ

Türkçe Dil Bilgisi B R N C BÖ LÜM SES B L G S. a b c ç d e f g h i j k l m n o ö p r s t u ü v y z TÖMER. Gazi Üniversitesi 17

DAR GELİ RLİ LERE KONUT SAĞLAN MASI NDA Fİ NANS MAN MODELLERİ Nİ N DEĞERLENDİ Rİ LMESİ VE YENİ Bİ R MODEL ÖNERİ Sİ

ADLİ AMAÇLI KONUŞMA VE KONUŞMACI TANIMADAKİ ETMENLERDEN BİRİ OLARAK PROSODY (BÜRÜN) ÖĞELERİ

1050A, 3003, 3105, 5005 ALÜMİ NYUM ALAŞIMLARI NI N Çİ FT MERDANELİ DÖKÜM YÖNTE Mİ YLE LEVHA ŞEKLİ NDE İ MALATI VE Mİ KROYAPI LARI NI N İ NCELENMESİ

Çİ MENTO HARÇLARI NI N Nİ TELİ KLERİ Nİ N İ Yİ LEŞTİ Rİ LMESİ. Mi m. Neşe ERDOĞAN

Bugünün Günde mi. Kuş Bakı şı Pi yasal ar. 3 Şubat 2014

DEPRE ME DAYANI KLI YÜKSEK YAPI TASARI MI. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Mi mar Ayşen GÜMRÜKÇÜ. Anabili m Dalı : Mİ MARLI K. Progra mı : Bİ NA Bİ LGİ Sİ

GECE SOĞUT MASI NDA Bİ NALARI N ISI L PERFORMANSI. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Ma k. Müh. Edvi n ÇETEGEN. Anabili m Dalı : MAKİ NA MÜHENDİ SLİ Ğİ

AKI LLI Bİ NALARDA ENERJİ ETKİ N TASARI MPARAMETRELERİ. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Mi mar M. Esi n Özl er. Anabili mdalı : Mİ MARLI K

TAŞI YI CI SİSTEM SEÇİ Mİ NE YÖNELİ K ÇOK ÖLÇÜTLÜ Bİ R YAKLAŞI M

KAMUSAL ALAN KAMUYA AÇI K ÖZEL MEKAN İ Lİ ŞKİ Sİ NDE GEÇİ Ş BÖLGELERİ. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Şehi r Pl ancı sı V. Sir men PERİ NÇEK

TÜRKÇE KONUŞMA VE KONUŞMACI TANIMAYA YÖNELİK VERİ TABANI ÖRNEKLEMİNİN OLUŞTURULMASI

ÇORUM ORGANİ ZE SANAYİ BÖLGESİ AFET Bİ LGİ SİSTEMİ ALTYAPI SINI N OLUŞTURUL MASI. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Müh. Mehmet N. ALKAN

E Mİ NÖNÜ- HANLAR BÖLGESİ Nİ N CUMHURİ YET TEN GÜNÜMÜZE İ ZLENEN DEĞİ Şİ Mİ VE YENİ DEN DEĞERLENDİ Rİ LMESİ NDE ÖNCELİ KLİ BÖLGENİ N SAPTANMASI

ĠSTANBUL TEKNĠ K ÜNĠ VERSĠ TESĠ FEN BĠ LĠ MLERĠ ENSTĠ TÜSÜ

DEĞİ Şİ Mİ N SÜREKLİ Lİ Ğİ NDE ZAMANSAL KI RI LMA NOKTALARI; DEĞİ ŞEN İ NSAN VE KENTLERİ N KARŞI LI KLI ETKİ LEŞİ Mİ

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

BULANI K MANTI ĞI N VERİ MADENCİ LİĞİ NE UYGULANMASI. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Mat. Müh. Sel ahatti n BOSTANCI. Anabili m Dalı : MÜHENDİ SLİ K Bİ Lİ MLERİ

YÜKSEK LĠ SANS TEZĠ ( ) Tezi n Enstitüye Veril diği Tari h : 22 Aralı k 2003 Tezi n Savunul duğu Tari h : 14 Ocak 2004

TÜRKĠ YE DE KONUT Ġ Ç MEKANLARI VE DONATI LARI NDA DEĞĠ ġġ M VE SÜREKLĠ LĠ K. YÜKSEK LĠ SANS TEZĠ Gökçe CEYHAN ( )

17 AĞUSTOS 1999 İ ZMİ T VE 12 KASI M1999 DÜZCE DEPRE MLERİ YLE OLUŞ AN DÜŞEY DEFORMAS YONUN MODELLENDİ Rİ LMESİ YÜKSEK Lİ SANS TEZİ

ÇAMAġI R MAKĠ NALARI NI N AKI LLI KONTROLU Ġ ÇĠ N GEREKLĠ PARAMETRE VE DEĞĠ ġkenlerġ N Ġ NCELENMESĠ

ÖRME KUMAŞLARI N ISLANMA VE KURUMA DAVRANI ŞLARI NI N Gİ YSİ KONFORU AÇISI NDAN İ NCELENMESİ. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Müh. Ce m ÜNSAL

ÜNĠ VERSĠ TE KURULUġUNUN KENT MERKEZĠ ARAZĠ KULLANI M BĠ ÇĠ MĠ NE OLAN ETKĠ LERĠ: ÇANAKKALE ÖRNEĞĠ. YÜKSEK LĠ SANS TEZĠ Ül kü ÖZEN ( )

Gü ven ce He sa b Mü dü rü

TABLO Lİ STESİ ŞEKİ L LİSTESİ EKLER Lİ STESİ 1. Gİ Rİ Ş 1

HARİ TA SEKTÖRÜNDE PROJ E PLANLAMA YÖNTE MLERİ Nİ N KULLANI LMASI ULUSLARARASI DEKASTRI TERMİ NAL SAHA DÜZENLE MESİ VE TOPRAK İŞLERİ PROJESİ ÖRNEĞİ

L BERAL MARX STE FAfi ST NASYONAL SOSYAL ST VE SOSYAL DEVLET

COذRAF B LG SSTEMLER NDE NESNEYE DAYALI VER MODELLEMES

-gi de ra yak- se ve bi lir sin... Öl mek öz gür lü ğü de ya şa mak öz gür lü ğü de önem li dir. Be yoğ lu nda ge zer sin... Şöy le di yor du ken di

Isopanel Sandviç Panel

İ KLİ MLENDİ RME SİSTE MLERİ GÜRÜLTÜS Ü AÇI SI NDAN İSKİ İ KİTELLİ KÜLTÜR MERKEZİ Nİ N PERFORMANS DEĞERLENDİ RİLMESİ. Ma ki na Müh.

Sİ NEMATİ K ŞEHİ RLER VE KAPADOKYA / AS MALI KONAK ÖRNEĞİ. Şehi r Pl ancısı Şebne münal

KOROZYON ONARI MI NDA KULLANI LAN BETON TAMİ R HARÇLARI NI N Fİ Zİ KSEL VE MEKANİ K ÖZELLİ KLERİ. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Burçak GÜVEN

METRO İSTASYONLARI TASARI M KRİ TERLERİ İSTANBUL METROSU VE LONDRA TOTTENHAM COURT ROAD İSTASYONU ÖRNEKLERİ YÜKSEK Lİ SANS TEZİ

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ T U T A N A K D E R G İ S İ. 15 inci Birleşim 1 Kasım 2012 Perşembe

29 Ni san 2014 Salı Bİ Rİ NCİ OT URUM

SI CAKLI K AYARLI FONKSİ YONEL KUMAŞLARI N TASARLANMASI. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Müh. Al ev KARAKAŞ. Anabili m Dalı : TEKSTİ L MÜHENDİ SLİ Ğİ

İ NSAN VÜCUDUNUN FOTOGRAMETRİ K YÖNTE MLE MODELLENMESİ. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Müh. Hasan ATAY. Anabili m Dalı : JEODEZİ ve FOTOGRAMETRİ MÜHENDİ SLİ Ğİ

TAŞI MA AÇI SI NDAN LOJİ STİ K. İnş. Müh. Meh met KATMER

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Fiilden İsim Yapma Ekleri

ANTREPO MODÜLÜ UYGULAMASI

HAVA FOTOĞRAFLARI NDAN YARI OTOMATİ K OLARAK Çİ ZGİ SEL DETAYLARI N BELİ RLENMESİ. DOKTORA TEZİ Y. Müh. Okt ay EKER

KOMPLEKS SÜLFÜRLÜ CEVHERLERİ N ÖN ZENGİ NLEŞTİ RME KRİ TERLERİ Nİ Nİ NCELENMESİ, ÖN EKONOMİ K DEĞERLENDİ RME YÜKSEK Lİ SANS TEZİ

Ġ ÇME SULARI NDA TE MAS Ġ LE OLUġAN MĠ KROKĠ RLETĠ CĠ LERĠ N RĠ SK DEĞERLENDĠ RMESĠ. YÜKSEK LĠ SANS TEZĠ Çev. Müh. Ġre m KARATAġLI

DEPRE ME DAYANI KLI Bİ NA TASARI MI NDA KONFİ GÜRASYONUN ÖNE Mİ. Mi mar Si nan ÖZGEN

SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA

MOBĠ L KONUTLARI N TÜRKĠ YE DEKĠ UYGULANABĠ LĠ RLĠĞĠ NĠ N Ġ RDELENMESĠ YÜKSEK LĠ SANS TEZĠ. Y. Mi m. AyĢe Ferhan ÇOLAK ( )

ÖNS ÖZ TABLO LĠ STESĠ. ġekġ L LĠ STESĠ SE MBOL LĠ STESĠ. 1. GĠ RĠ ġ 1

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

AKARYAKI T VE LPG İSTASYONLARI NDA KAMU GÜVENLİ Ğİ AÇI SI NDAN YAPI VE YAPI M DENETİ Mİ. Mi mar Sedef YUVAKUR

COĞRAFĠ ĠġARETLEME DĠ LĠ NĠ N TAPU VE KADASTRO VERĠ LERĠ Ġ ÇĠ N SANAL DOKU ORTAMI NDA KULLANI LMASI. DOKTORA TEZĠ Y. Müh.

Sİ MÜLASYON ORTAMI NDA ZEKİ ETMENLER. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Müh. Ergün ÖZDE Mİ R. Anabili m Dalı : UZAY MÜHENDİ SLİ Ğİ. Progra mı : UZAY MÜHENDİ SLİ Ğİ

KI SALT MALAR TABLO Lİ STESİ ŞEKİ L LİSTESİ SEMBOL Lİ STESİ

Tezi n Enstitüye Veril diği Tari h : 22 Aralı k 2003 Tezi n Savunul duğu Tari h : 14 Ocak 2004

ÖNSÖZ. Özden SARI KAYA

Cümlede Anlam İlişkileri

KI SALT MALAR TABLO LĠ STESĠ SEMBOL LĠ STESĠ. 1. GĠ RĠ ġ 1

ÇAĞDAŞ Tİ YATRO MEKANI

1-2. M an agers, lov i ng thei r j ob and never leav i ng the of f i ce to work a lot, know wh at an ef fe c t i ve at mo sphere i s.

JEODEZİ K VERİ TABANI TASARI MI ve WEB TABANLI YÖNETİ Mİ

ya kın ol ma yı is ter dim. Gü neş le ısı nan top rak üze rinde ki çat lak la rı da ha net gö rür düm o za man. Bel ki de ka rın ca la rı hat ta yağ

U MK E K A MP Ç IL IK E Ğ T İ M İ İ 2008

D o sy a i n di rme iş l em i b i t t ik den s on ra zi p do sy an ı z ı c : \ ph p k l as ö rü i çi n e a ç ın. PHP b i rç ok d eğ iş ik yolda n

AGREGALARI N MEKANİ K ÖZELLİ KLERİ İ LE DOKUS AL ÖZELLİ KLERİ ARASI NDAKİ İLİ ŞKİ Nİ N ARAŞTI RI LMASI. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Müh. Emel AKKOÇ

TURİ ZM Tİ CARET ALANI NDA YAYALAŞTI RMA ÖLÇÜTLERİ Hİ SARÖNÜ ÖRNEĞİ

SONLU ELEMANLAR YÖNTE Mİ İ LE Vİ DA OVALAMA MERDANESİ PROFİ L TASARI MI. YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Ma k. Müh. Erte m AYGI N

3. KONAKLAMA TESİSLERİ VE TATİ L KÖYLERİ Konakl a ma Tesisleri Tanı mı

Transkript:

İ STANBUL TEKNİ K ÜNİ VERSİ TESİ FEN Bİ LİMLERİ ENSTİ TÜSÜ BETONARME PREFABRİ KE Sİ STEMLERDE DI Ş CEPHE PANELLERİ ARASI NDAKİ DERZLERİ N YALI TI MI YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Mi mar Kı vanç GÜRTAŞ Anabili m Dalı : Mİ MARLI K Pr ogr a mı : YAPI Bİ LGİ Sİ OCAK 2004

İ STANBUL TEKNİ K ÜNİ VERSİ TESİ FEN Bİ LİMLERİ ENSTİ TÜSÜ BETONARME PREFABRİ KE Sİ STEMLERDE DI Ş CEPHE PANELLERİ ARASI NDAKİ DERZLERİ N YALI TI MI YÜKSEK Lİ SANS TEZİ Mi mar Kı vanç GÜRTAŞ 502011135 Tezi n Enstit üye Veril diği Tari h : 22 Aralı k 2003 Tezi n Savunul duğu Tari h: 14 Ocak 2004 Tez Danı ş manı : Di ğer Jüri Üyel eri: Doç. Dr. Bil ge I ŞI K Doç. Dr. Canan TAŞDEMİ R Doç. Dr. Must af a E. KARAGÜLER ARALI K 2004

ÖNSÖZ Bu çalı şmayı çok önceden bitir meyi i st er di m ya da öyl e ol ması gereki r di; ama aksili kl er beni ve bu çalı şmadan f aydal anacak si zl eri bugünl er e getirdi. Ama sonunda ol du i şt e, bu yazıyı yazabili yorsamt ez de t ama ml anmı ş demektir. Tezi mi n şekill enmesi nden son hali ni al ması na kadar geçen sür eçt e bana deva ml ı ve düzenli zaman ayıran danı ş man hocam Sn. Doç. Dr. Bil ge I ŞI K a; Hi ç sı kıl madan usan madan, kar kı ş de meden bana yar dı m eli ni uzat an kuzenl eri m Or çun ve Gözde il e mesl ekt aşı m Elif GÜRTAŞ a (ve onunl a evl endi ği i çi n ağabeyi m Kor ay a); Tez aşa ması sırası nda bunal dı ğı m ve de i şimi n yoğunl uğuyl a bi rli kt e i çi nden çı kıl maz hal al dı ğı m günl er de bana her t ürl ü dest eği göst er en ; çalı şma ma t ekr ar moti ve ol ma m i çi n ell eri nden gel eni yapan sevgili dostl arı m İ br ahi m CANSEVEN il e Fer ay ÇAKANEL e; Tezi ml e il gili çalı şma sırası nda beni anl ayı şl a karşıl ayı p, yar dı ml arı nı esi rgemeyen Sn. Onur ÖZSOY a ve sevgili çalışma ar kadaşl arı m İ br ahi m, Yüksel, Far uk. Mur at ve Bül ent e, Anket çalı şmal arı sırasında t üm yazı ş mal arı n hazırl anması, çı ktıl arı nı n def al arca alı nması, dağıtıl ması, dağıtıl an yerl er e ger ekli açıkl amal arı n yapılı p bel gel eri n t ekr ar geri gel mesi ni sağl ayan ve değerl endir mesi ni yapan sevgili arkadaşım Kayhan ÇAKANEL e Her fırsatt a beni destekl eyen, sı kıl dı ğı mı hi ssetti kl eri an mesaf e di nl emeyi p Bur sa dan kal kı p gel en, bana adet a bi r çocuk gi bi bakı p konsantr asyonu mu üst düzeyde t ut an ; bu eseri ithaf etti ği m her şeyl eri m sevgili anne m KUTSEL ve sevgili baba m AYHAN GÜRTAŞ a Teşekkürl eri mi ve saygıları mı sunarı m. Ocak 2004 KI VANÇ GÜRTAŞ ii

Ġ ÇĠ NDEKĠ LER KI SALTMALAR... TABLO LĠ STESĠ... ġekġ L LĠ STESĠ... TÜRKÇE ÖZET... SUMMARY... vii viii ix xi xiii 1. GĠ RĠ ġ... 1 1. 1. Tezi n Amacı... 2 1. 2. Kapsa mı ve Yönt e m... 2 2. PREFABRĠ KASYON VE BETONARME PREFABRĠ KE SĠ STEMLER... 3 2. 1. Yapı mı n Endüstril eģ mesi... 3 2. 1. 1. Yapı m Yönt eml erini n Endüstril eş me Düzeyi... 4 2. 1. 1. 1. Geli ştiril mi ş Gel eneksel Si st eml er... 5 2. 1. 1. 2. Yapı nı n Pr ef abrike Bil eşenl er den Ol uşt urul ması... 6 2. 2. Pref abri kasyonun Tanı mı... 7 2. 3. Pref abri kasyonun Sı nıfl andırıl ması... 7 2. 3. 1. İ mal atı n Yapıl dı ğı Yer Açı sı ndan... 8 2. 3. 2. Bil eşenl eri n Ağırlık ve Boyutl arı Açı sı ndan... 9 2. 3. 3. Taşı yı cı Si st emi n Kur ul uşu Şekli Açı sı ndan... 9 2. 3. 4. Ür eti mve Pazarl ama Açı sı ndan... 10 2. 3. 4. 1. Kapalı Si st eml er... 10 2. 3. 4. 2. Yarı Kapalı Si st eml er... 11 2. 3. 4. 3. Açı k Si st eml er... 12 2. 4. Bet onar me Pref abri ke Si st e ml er... 14 2. 4. 1. Panel Si st eml er... 16 2. 4. 1. 1. Küçük Boy Panelli Si st eml er... 17 2. 4. 1. 2. Büyük Boy Panelli Si st eml er... 19 2. 4. 2. İskel et Si st eml er... 25 2. 4. 3. Hücr e Si st eml er... 29 2. 4. 3. 1. Kapalı Hücr eli Sist eml er... 29 2. 4. 3. 2. Açı k Hücr eli Si ste ml er... 30 2. 4. 3. 3. Kompozit Konstrüksi yon... 30 3. DI ġ CEPHE PANELLERĠ VE DERZLER... 32 3. 1. Dı Ģ Duvar Kur ul uģ Özelli kl eri... 32 3. 1. 1. Dı ş Duvarl ar da Aranan Nit eli kl er... 35 3. 2. Cephe Panell eri... 37 3. 3. Cephe Panell eri ni n Sı nıfl andırıl ması... 39 3. 3. 1. Boyutl arı na Gör e Cephe Panell eri... 39 3. 3. 1. 1. Büyük Boy Cephe Panell eri... 39 iii

3. 3. 1. 2. Küçük Boy Cephe Panell eri... 41 3. 3. 2. St ati k Açı dan Yükl endi kl eri Gör evl er e Gör e Cephe Panell eri 42 3. 3. 2. 1. Taşı yı cı Cephe Panell eri... 43 3. 3. 2. 2. Kendi ni Taşı yan Cephe Panell eri... 45 3. 3. 2. 3. Taşı nan Cephe Panell eri... 45 3. 3. 3. Tabaka Sayı sı na Gör e Cephe Panell eri... 46 3. 3. 3. 1. Tek Tabakalı Cephe Panell eri... 46 3. 3. 3. 2. İki Tabakalı Cephe Panell eri... 48 3. 3. 3. 3. Üç veya Daha Fazl a Tabakalı Cephe Panell eri... 52 3. 4. Derz Tanı mı... 59 3. 5. Derzl eri n Yapı m Nedenl eri... 60 3. 6. Derz Türl eri... 60 3. 6. 1. Har eket Der zl eri... 61 3. 6. 1. 1. Ayır ma Der zl eri... 61 3. 6. 1. 2. Genl eş me ( Dil atasyon) Der zl eri... 62 3. 6. 1. 3. Ot ur ma Der zl eri... 63 3. 6. 2. İş Der zl eri 63 3. 6. 3. Birl eşi m Der zl eri (Pr ef abri ke Hazır Yapı El e manl arı Ar ası ndaki Der zl er)... 64 3. 7. Pref abri ke Yapıl arda Derzl eri n Sı nıfl andırılması... 65 3. 8. Pref abri ke Yapıl arda Derz Yapı mı... 66 3. 8. 1. Der zl eri n Kar şıl aması Ger eken İ şl evl er... 66 3. 8. 2. Der z Tasarı m Süreci... 70 3. 8. 3. Der zl eri n Yapı Fi ziği ne İli şki n Nit eli kl eri... 72 3. 8. 3. 1. Isı Yalıtı mı... 72 3. 8. 3. 2. Su ve rüzgar Geçiri msi zli ği... 73 3. 8. 3. 3. Kor ozyondan Korunma... 73 3. 8. 3. 4. Di ğer Nit eli kl er... 74 3. 8. 4. Der zl eri n St ati k Niteli kl eri... 74 3. 8. 4. 1. Yükl eri n Akt arılması... 74 3. 8. 4. 2. Def or masyonl arın Kar şıl anması... 74 3. 8. 4. 3. Depr em Et ki si ne Karşı Mukavemet... 75 3. 8. 4. 4. Titreşi m Et ki si ne Karşı Mukavemet... 75 3. 9. Boyut Hat al arı ve Tol erans... 75 3. 9. 1. Boyut Hat al arı... 76 3. 9. 2. Tol er ans, Tol er ans Türl eri ve Tol er ansı n Belirl enmesi... 78 3. 9. 3. Boyut Hat al arı nı n Bi rl eşi m Der zl eri ne Et ki si... 81 4. DI ġ CEPHELERĠ ETKĠ LEYEN FAKTÖRLER VE YAPI FĠ ZĠ ĞĠ... 84 4. 1. Dı Ģ Cephel eri Et kileyen Fakt örl er... 84 4. 1. 1. Yağı ş Et ki si... 85 4. 1. 1. 1. Rüzgarl a İtil en Yağ mur... 86 4. 1. 1. 2. Kapil arit e Et ki si... 86 4. 1. 1. 3. Mal zemedeki Çözünebilir Tuzl arı n Reaksi yonu... 87 4. 1. 2. Nem Et ki si... 88 4. 1. 2. 1. Dif üzyon... 89 4. 1. 2. 2. Yoğuş ma... 90 4. 1. 3. Isı Et ki si... 92 4. 1. 4. Güneş I şı nl arı nı n Et ki si... 94 4. 1. 5. Don Et ki si... 95 4. 1. 6. Rüzgar Et ki si... 96 4. 1. 7. Hava Ki rlili ği ve Gazl arı n Et ki si... 96 iv

4. 1. 8. Kor ozyon Et ki si... 97 4. 1. 9. Ses Et ki si... 98 4. 1. 10. Depr em Et ki si... 98 4. 2. Yapı Fi zi ği ni n Tanı mı... 99 4. 2. 1. Yapı Fi zi ği ni n Görevi... 99 4. 2. 2. Yapıfi zi ksel Hasarlar... 100 4. 3. Cephe Panell eri ni n Yapı Fi zi ği Açı sı ndan Ġncel enmesi... 101 4. 3. 1. Isı Yalıt ma Özelli ği... 102 4. 3. 2. Su ve Ne m Geçi rimsi zli ği... 103 4. 3. 3. Ses Geçiri msi zli ği... 104 4. 3. 4. Güneş I şı nl arı na Kar şı Dayanı klılık... 105 4. 3. 5. Yangı na Kar şı Dayanı klılık... 105 4. 3. 6. Kirl enmeye Kar şı Dayanı klılık... 106 4. 3. 7. Mekani k Mukavemet... 107 4. 3. 8. Kor ozyon... 107 5. DI ġ CEPHE PANELLERĠ VE TAġI YI CI SĠ STEM ARASI NDAKĠ BĠ RLEġĠ MLER... 108 5. 1. Pref abri ke El emanl ar Arası ndaki Birl eģi mtekni kl eri... 108 5. 1. 1. Isl ak Birl eşi ml er... 110 5. 1. 2. Yarı Isl ak Birl eşi ml er... 112 5. 1. 3. Kur u Bi rl eşi ml er... 113 5. 2. Dı Ģ Cephe Panell eri ni n TaĢı yı cı Si st eme Bağl antıl arı... 114 5. 2. 1. Kendi ni Taşı yan Cephe Panell eri ni n Bağl antıl arı... 115 5. 2. 2. Taşı nan Cephe Panell eri ni n Bağl antıl arı... 115 5. 2. 2. 1. Üstt en As ma... 118 5. 2. 2. 2. Yandan As ma... 121 5. 2. 2. 3. Altt an Ot urt ma... 122 5. 2. 3. Taşı yı cı Cephe Panell eri ni n Bağl antıl arı... 123 5. 2. 3. 1. Taşı yı cı Cephe Paneli- Döşe me Bağl antısı... 124 5. 2. 3. 2. Taşı yı cı Cephe Paneli-İç Duvar Bağl antısı... 125 6. DI ġ CEPHE PANELLERĠ NĠ N KENDĠ ARALARI NDAKĠ BĠ RLEġĠ MLERĠ, DERZLERĠ N YALI TI MI VE DERZ YALI TI M MALZEMELERĠ... 128 6. 1. Dı Ģ Cephe Panell eri Arası ndaki Derzl eri n Yalıtı mı... 129 6. 1. 1. Açı k Der zl er... 129 6. 1. 2. Kapalı Der zl er... 131 6. 1. 2. 1. Tek Kade mede Yalıtıl mı ş Der zl er... 131 6. 1. 2. 2. İki Kade mede Yalıtıl mı ş Der zl er... 133 6. 2. Derzl er de Kull anıl an Yalıtı m Mal ze mel eri ve Özelli kl eri... 136 6. 2. 1. Bet on ve Har çl ar... 138 6. 2. 2. Macunl ar... 138 6. 2. 2. 1. Pl asti k Kı vaml ı Macunl ar ( Masti kl er)... 140 6. 2. 2. 2. El asti k Macunl ar... 141 6. 2. 2. 3. Macun Seçi mi... 144 6. 2. 3. Fitill er... 148 6. 2. 3. 1. Sı kı şabilir Fitill er... 148 6. 2. 3. 2. Bant Fitill er... 150 6. 3. Derz Geçiri msi zli k ve Dol gu Mal ze mel eri Uygul a ma Ġl kel eri... 151 v

7. PREFABRĠ KE DI ġ CEPHE PANELLERĠ ARASI NDAKĠ DERZ YALI TI MLARI NI N TÜRKĠ YE DEN ÖRNEKLERLE Ġ NCELENMESĠ... 7. 1. Ör nek Si st eml eri n Ġncel enmesi... 156 7. 2. Ör nekl er deki Birl eģi msor unl arı nı n Anali zi... 160 7. 2. 1. Cephe Panell eri nin Kar şıl aştır malı Anali zi... 161 7. 2. 2. Birl eşi m Der zl eri nin Kar şıl aştır malı Anali zi... 162 7. 2. 3. Ör nekl er den Çı karıl an Sonuçl ar... 164 8. SONUÇ... 166 KAYNAKLAR... 170 ÖZ GEÇMĠ ġ... 174 156 vi

KI SALTMALAR PVC TS TÜBĠ TAK TSE DI N : Poli vi nyl kl or ür : Türk St andartl arı : Türki ye Bili mve Tekni k AraĢtır ma Kur umu : Türk St andartl arı Enstitüsü : Deut sche I ndustry Nor ms vii

TABLO LĠ STESĠ Tabl o 3. 1: İki t abakalı dı ş cephe panell eri ni n özelli kl eri... 51 Tabl o 3. 2: Sandvi ç dı ş cephe panelleri ni n özelli kl eri... 54 Tabl o 3. 3: Ko mpozit dı ş cephe panell eri ni n özelli kl eri... 56 Tabl o 3. 4: Bet on esaslı cephe panell eri nde çeşitli t ol er ansl ar... 83 Tabl o 6. 1: Macunl arı n özelli kl eri... 147 viii

ġekġ L LĠ STESĠ ġekil 2. 1 : Kar ma si st eml er e ör nekl er... 15 ġekil 2. 2 : Taşı yı cı panell eri n düzenl eni şi ne gör e sı nıfl andırma... 17 ġekil 2. 3 : Küçük boy panel si st emkur ul uşu... 18 ġekil 2. 4 : Büyük boy panel si st emkur ul uşu... 19 ġekil 2. 5 : Çapr az si st eme gör e t asarl anan bir pl an ti pi... 22 ġekil 2. 6 : Boyl aması na si st eme göre t asarl anan bir pl an ti pi... 24 ġekil 2. 7 : Enl emesi ne si st eme göre t asarl anan bir pl an ti pi... 24 ġekil 2. 8 : Bağl antı sı z (sür ekli) kol onl arl a kur ul an i skel et si ste m... 26 ġekil 2. 9 : Bağl antılı (sür eksi z) kol onl arl a kur ul an i skel et si ste m... 27 ġekil 2. 10: Çer çeve ti pi i skel et si st em... 28 ġekil 2. 11: Mant ar ti pi i skel et si st em... 29 ġekil 2. 12: Enl emesi ne ve boyl aması na açı k hücr e si st eml er... 30 ġekil 2. 13: Ko mpozit konstrüksi yonl u hücr e si st emi... 31 ġekil 3. 1 : Cephe el emanl arı nı n düzenl enmesi... 41 ġekil 3. 2 : Cephe panell eri ni n st ati k açı dan sı nıfl andırıl ması... 43 ġekil 3. 3 : Tek ve i ki t abakalı dı ş cephe panell eri... 48 ġekil 3. 4 : Tuğl a+bet onl a ür etil en dış cephe panell eri nden en kesitl er... 49 ġekil 3. 5 : İki t abakalı t aşı nan cephe paneli... 50 ġekil 3. 6 : İki t abakalı t aşı yı cı cephe paneli... 50 ġekil 3. 7 : Sandvi ç cephe panel ör nekl eri... 55 ġekil 3. 8 : Ko mpozit cephe panel örnekl eri... 57 ġekil 3. 9 : Enl emesi ne si st eml er de t aşı yı cı i ç duvarı n dı şt an büyük boy bet on panell erl e kapl anması... 58 ġekil 3. 10: Taşı yı cı i ç duvar paneli nin dı şt an büyük boy bet onar me panell erl e kapl anabil mesi i çi n geli ştiril en bir det ay çözümü... 59 ġekil 3. 11: Der z t asarı msür eci... 71 ġekil 3. 12: Ür eti mboyutl arı sapt anması... 79 ġekil 3. 13: Briti sh St andart 3626 da el emanl arı n maksi mu m ve mi ni mu m boyutl arı hesapl ama yönt emi... 80 ġekil 5. 1 : Düzl emsel el emanl ar a kuvvet et ki ti pl eri... 109 ġekil 5. 2 : Isl ak birl eşi m... 111 ġekil 5. 3 : Yarı ısl ak birl eşi m... 112 ġekil 5. 4 : Kur u birl eşi m... 114 ġekil 5. 5 : Kendi ni t aşı yan hafif bet on cephe paneli ni n i ç duvar a ve döşemeye t espiti... 116 ġekil 5. 6 : Kendi ni t aşı yan cephe paneli i ç duvar ve döşeme bağl antıl arı... 117 ġekil 5. 7 : Lar sen+ni el sen si st emi nde t aşı nan cephe paneli ni n üst kenarl arı ndaki konsoll ar ar acılı ğı il e enl emesi ne duvarl ar a asıl ması... 118 ġekil 5. 8 : Cephe paneli ni n döşemeye üstt en asıl ması... 119 ġekil 5. 9 : Yat ay ol ar ak düzenl enen sandvi ç panell eri n kol onl ara üstt en asıl ması... 120 ġekil 5. 10: Yan kenarl arı ndan t aşı yı cı i ç duvarl ar a asıl ar ak cephe panell eri ni n yat ay kuvvetl er e kar şı yer yer döşe meye de bağl anması nı sağl ayan det ayl ama... 121 ġekil 5. 11: Par apet el emanl arı nı n enl emesi ne t aşı yı cı duvarlar a asıl ması... 122 ix

ġekil 5. 12: Cephe paneli-t emel bağl antı det ayı... 123 ġekil 5. 13: Kaynaklı bir cephe panel i-döşeme bağl antı sı... 125 ġekil 5. 14: Taşı yı cı cephe paneli ve döşeme ar ası nda yapıl abil en pi m- har çlı bağl antı... 125 ġekil 5. 15: Cephe ve i ç duvar panelleri ar ası nda düşey bağl antı nı n bir kol on 125 ol uşt ur ul ar ak yapıl ması ve düşey derzi n i ki kademede yalıtıl ması ġekil 5. 16: Şekil 5. 15.t eki uygul amanı n düşey kesiti... 126 ġekil 5. 17: Taşı yı cı cephe ve dı ş duvar panell eri ar ası ndaki kaynaklı düşey bağl antı... 127 ġekil 5. 18: Şekil 5. 17.t eki uygul amadan düşey kesitl er... 127 ġekil 6. 1 : Der z ol uşt ur ma t ekni kl eri... 132 ġekil 6. 2 : Der zl eri n yalıtıl ması... 135 ġekil 6. 3 : Der z yalıtı m mal zemel erinden ör nekl er... 144 ġekil 6. 4 : Der z yalıtı mı nda macun ve bant pr ofil kull anıl ması na bir ör nek... 146 ġekil 6. 5 : Yat ay ve düşey der z yalıtı mı nda macun kull anıl ması... 148 ġekil 6. 6 : Sı kı ştırıl abilir pl asti k pr ofil örnekl eri... 150 ġekil 6. 7 : Sı kı ştırıl abilir met al pr ofil ör nekl eri... 151 ġekil 6. 8 : Düşey ve yat ay derz yalıtı mı nda kull anıl abil en özel pr ofill er... 152 ġekil 7. 1 : Çeşitli birl eşi mdet ayl arı ( At aköy- Oyak Kutl ut aş)... 157 ġekil 7. 2 : Çeşitli birl eşi mdet ayl arı ( Yunuskent- Est on)... 158 ġekil 7. 3 : Cephe paneli-döşeme paneli birl eşi mdet ayı ( Yunuskent- Est on) 159 ġekil 7. 4 : Çeşitli birl eşi mdet ayl arı ( Ev- Ka 2- Bet onsan)... 160 x

ÖZET Yapı der zl eri ger ek gel eneksel, ger ekse endüstril eş mi ş yapı m t ekni kl eri nde sı kça kull anılır. Gel eneksel yapı m si st eml eri nde derz di zaynı öne mli bi r sorun ol ar ak kar şı mı za çı k maz. Bunun nedeni ol ar ak, kull anıl an bil eşenl eri n küçük boyutl ar da ol ması, mal zemel eri n hat a gi zl eme özelli kl erini n ol ması ve yapı cephesi nde kor uyucu bi rt akı m el emanl arı n kull anıl ması dır. Oysa bet on hazır bil eşenl er den ol uşan endüstril eş mi ş yapı m si st eml eri nde, bi rl eştiril ecek el emanl ar, ni spet en daha büyük, ağır ve t ol er ans değerl eri f azl a ol duğundan der z yapı mı daha da öne m kazan mı ştır. Bu çalı ş ma bet onar me pr ef abri ke si st eml er de dı ş cephe panell eri ar ası ndaki der zl eri n doğr u bi r şekil de yapıl ması ve yalıtıl ması na bi r kaynak ol uşt ur mak a macı yl a hazırl anmı ştır. Tezi n 1. böl ü münde bu a maç doğrult usunda t ezi n kapsamı ve i zl enen yönt eml er anl atıl mı ştır. Tezi n 2. böl ümünde yapı mda endüstril eş me ve pr ef abri kasyon t anı ml arı yapıl ar ak pr ef abri kasyon sı nıfl andırıl mı ştır. Ayrı ca bu böl ümde bet onar me pr ef abrike si st eml er t anıtıl mı ştır. Bet onar me pr ef abri ke si st eml er yapı m sekt ör ündeki endüstril eş meni n bi r sonucu ol ar ak ort aya çı k mı ş bi r yapı m t ür üdür. Pr ef abri kasyonda a maç daha az i şgücü il e daha kı sa sürede, daha çok, daha kal iteli ve daha ucuz bi r yapı ür eti mi ger çekl eştir mektir. Bet onar me pr ef abri ke si st eml er de yapıl ar; yapı bil eşenl eri ni n büyük bi r kı s mı nı n veya t ama mı nı n f abri ka ve at öl yel er de ür etil di kt en sonr a şanti yel er e t aşı nı p bur ada yapı yı meydana getirecek şekil de mont e edilmesi il kesi ne dayanır. Bet onar me pr ef abri ke si st eml er; panel si st eml er, i skel et si st eml er, hücr e si st eml er ve bu si st eml eri n bir ar ada kullanıl abil di ği kar ma si st eml er ol mak üzer e sı nıfl andırıl abilir. Tezi n 3. böl ümünde dı ş duvar kur ul uş nit eli kl eri yl e bi rli kt e dı ş cephe panell eri özelli kl eri ne gör e sı nıfl andırıl ar ak i ncel enmi ştir. Bet onar me pr ef abri ke si st eml er de yapı nı n dı ş kabuğunu ol uşt ur an el emanl ar dı ş cephe panell eri dir. Dı ş et kiler altı nda kendil eri nden bekl enen gör evl eri yeri ne getir mesi bekl enen cephe panell eri; kesit özelli kl eri ne, boyutl arı na ve st ati k nit eli kl eri ne gör e f arklı t ürl er de ol abilirl er. Bu çalı şmada üzeri nde duracağı mı z dı ş cephe panell eri bet on esaslı ol anl ar dır. Dı ş cephe panell eri ni n f arklı kar akt er deki özelli kl eri, panell eri n kendi ar al arı ndaki ve t aşı yı cı si st eme birl eş me det ayl arı nda çeşitlili k göst er mesi ne neden ol ur. xi

3. böl ümde der z t anı mı da yapıl ar ak der z t ürl eri, der zl er den bekl enen ni t eli kl er ve der z t asarı mı ndan söz edil mi ştir. Der z; yapı bi l eşenl eri ni n veya yapı nın, doğal, yapı sal ve mekani k et kil er karşı sı ndaki har eketleri nde, yapı ve yapı bileşenl eri ne zar ar ver me mesi i çi n bırakıl an boşl uk veya ar alıkl ar dır. Der zl er yapı m nedenl eri ne gör e har eket, i ş ve bi rl eşi m der zl eri ol ar ak ayrılırl ar. İ ki veya daha f azl a pr ef abri ke yapı el emanı nı n bi rl eşiml eri nde bır akıl an ar alıkl ar a bi rl eşi m der zi denir. Bi rl eşi m der zl eri ni n göst er eceği perf or mans, yapı daki kritik i şl eml er den bi ri ol an der z yapı mı i çi n büyük öne m t aşımakt adır. Der z yapı mı nda bır akıl acak der z geni şli ği ni n belirl enmesi i çi n bi rl eşen yapı el emanl arı nı n boyut hat al arı ve ger ekli t ol er ans değerl eri hesapl anmalı dır. Dı ş cephe panell eri ar ası ndaki birl eş mel erdeki boyut hat al arı derzi n gör evi ni yeri ne getireme mesi ne neden ol acaktır. Tezi n 4. böl ümünde dı ş cephel eri et kil eyen f akt örler sıral anar ak cephe panell eri yapı fi zi ği açı sı ndan i ncel enmi ştir. Dı ş cephe panelleri ve ar al arı ndaki bi rl eşi m der zl eri sür ekli doğal ve mekani k et kil er altı ndadırl ar. Bu dı ş f akt örl er doğrult usunda göst er ecekl eri davr anı şları n t anı ml anması ve çözüml eri ni n belirl enmesi yapı nı n ve kull anı cı sı nı n konf or unun sağl anması nda önemli bir rol oynar. Tezi n 5. böl ümünde pr efabri ke el emanl ar ar ası ndaki bi rl eşi m t ekni kl eri ne ve dı ş cephe panell eri ni n t aşıyı cı si st eme bağl antıları na yer veril mi ştir. Pr ef abri ke el emanl ar ar ası ndaki birl eşi ml er her bi ri f arklı özelli kt eki ı sl ak, yarı ı sl ak ve kur u(kaynaklı) birl eşi ml er ol mak üzer e 3 şekil de yapıl makt adır. Dı ş cephe panell eri t aşı yı cı si st eme bu bi rl eşi m t ekni kl eri yl e bağl anmakt adırl ar. Bi rl eşi m derzl eri he m t aşı yı cı he m de kor uyucu özelli kt e ol mak zor undadır. Cephe panell eri ar ası ndaki der zl eri n kor uyucul uk niteli kl eri su, r üzgar ve yağ mur geçi şi ni n önl enmesi şekli nde ol makt adır. Tezi n 6. böl ümünde derz yapı m t ekni kl eri, der z yalıtı m mal zemel eri ve özelli kl eri t anıtıl ar ak der z yalıtı mı hakkı nda bil gil er veril mi ştir. Pr ef abri ke yapıl ar da dı ş cephe panell eri ar ası ndaki derzl eri n yalıtı mı yapı nı n kriti k i şl eml eri nden bi ri dir. Der z yalıtı mı nı n doğr u yapıl abil mesi i çi n bi rl eşen cephe panell eri ni n ve bi rl eşi m t ekni ği ni n özelli kl eri, hangi der z t ekni ği ni n yapıl ması gerekti ği ve kull anıl acak der z yalıtı m mal zemesi ni n özelli kl eri bili nmesi ger ek mekt edir. Ancak bu şekil de sağlıklı, kalit eli ve uzun ömürl ü bir derz yapılır. Tezi n 7. böl ümünde Tür ki ye den ör nekl er de i ncel ener ek, dı ş cephe panell eri ar ası ndaki birl eşi m der zleri ndeki sor unl ar t espit edil mi ştir. Bu sor unl arı n belirl ener ek alı nması ger eken önl eml eri n nel er ol abil eceği konusuna i se t ezi n son böl ümünde yer veril mi ştir. xii

I SOLATI ON OF J OI NTS BET WEEN EXTERNAL WALL PANELS I N REI NFORCED CONCRETE PREFABRI CATED SYSTEMS SUMMARY Constr ucti on j oi nt s fr equentl y used i n bot h of tr aditi onal and i ndustri ali sed constructi on t echni cs. The j oi nt desi gn i s not an i mport ant pr obl em i n t he tr aditi onal constructi on syst ems. The r eason f or t hi s; t o use s mall di mensi onal component s, mat eri al-f ault hi di ng charect eri sti cs and t o use some pr eventi ve el ement s i n t he buil di ng el evati on. However; j oi nt desi gn i s much mor e i mport ant i n t he i ndustri ali sed constructi on syst ems co mposed of pr ef abri cat ed el ement s, because of bi g, heavy and hi gh t ol erance val ues. Thi s st udy i s pr epar ed f or, t he corr ect f or mi ng and i sol ati ng of t he j oint s bet ween ext er nal wall panel s i n r ei nf orced concr et e pr ef abri cat ed syst ems. For t hi s pur pose t he cont ent s and met hods ar e descri bed i n t he 1st chapt er of t hesi s. In t he 2nd chapt er, pr efabri cati on i s cl assifi ed by descri bi ng i ndustri al constr ucti on and pr ef abri cati on. Al so i n t hi s chapt er r ei nf orced concr et e pr ef abri cat ed syst ems ar e defi ned. Rei nf orced concr et e pr ef abri cat ed syst ems ar e i ntroduced as t he i ndustri ali sed of t he constructi on sect or. The ai m of t he pr ef abri cati on i s to use l ess man power wit h l ess ti me and t o i ncr ease quality, quantity and cost eff ecti veness of t he constructi on. The r ei nf orced concr et e pr ef abricat ed syst ems buil di ngs ar e based on assembl ed constructi on co mponent s whi ch ar e pr oduced i n f actori es and transport ed t o construction sit es. The r ei nf orced concr et e pr ef abri cat ed syst em can be cl assifi ed as panel syst ems, skel et on syst ems, cel ul ar syst ems and mi xt ur e of all t hese syst ems. I n t he 3r d chapt er, t he char ect eri sti cs of ext er nal wall panel s ar e exami ned wi t h pr operti es of ext er nal wall f or mati on. I n t he rei nf orced concr et e pr ef abri cat ed syst ems, t he out er coveri ng i s ext er nal wall panel s. Under ext er nal circu mst ances t he wall panel s expect ed f uncti ons can be diff er ent by secti on pr operti es, di mensi on and st ati c pr operti es. I n t hi s st udy we ar e wor ki ng on ext er nal wall panel s consi sti ng of concr et e. The diff er ence of ext er nal wall panel s char ect eri sti c causes assort ment bet ween panel t o panel and panel t o beari ng syst ems co mpositi on det ail s. Joi nt types, j oi nt pr operti es and j oi nt desi gns ar e mentioned by defi ni ng t he j oi nts. Joi nt s ar e t he caviti es and spaces t hat ar e l eft f or, not t o har m constructi on co mponent s or xiii

buil di ngs fr om t he movement s of nat ur al, struct ur al and mechani cal eff ect s. Accor di ng t he constructi on r easons t he j oi nt ar e diff er enti at ed by movement, wor ki ng and co mpositi on j oi nt s. Conj uncti on j oint s ar e descri bed as t he spaces bet ween t he uni on of t wo or mor e pr ef abricat ed constructi on el ement s. The perf or mance of conj uncti on j oi nt s have gr eat i mport ance i n t he j oi nt constr ucti on whi ch i s descri bed as a criti cal pr ocess. Di mensi on err ors and t ol er ance val ues must be cal cul at ed f or t he j oi nt wi dt h i n j oi nt construction. The di mensi on err ors bet ween t he ext er nal wall panel s conj unti ons will cause mi sf uncti on. I n t he 4t h chapt er, t he f act ors eff ecti ng ext er nal wall panel s ar e enu maret ed and wall panel s ar e st udi ed by constructi on pyhsi cs. Ext er nal wall panel s ar e conj uncti on j oi nt s ar e al ways under nat ur al and mechani cal i nfl uences. The constr ucti ons and owner s comf ort can be pr ovi ded by defi ni ng t he behavi ors and sol uti ons t hr ogh t he ext er nal f act ors. I n t he 5t h chapt er, t he conj uncti on t echni cs bet ween pr ef abri cat ed el ement s and t he connecti ons bet ween ext er nal wall panel s and beari ng syst ems ar e descri bed. Ther e ar e 3 diff er ent t ypes of conj uncti ons bet ween pr ef abri cat ed el ement s, t hese types ar e wet, half wet and dr y( welt ed) conj uncti ons. The ext er nal wall panel s ar e connect ed t o beari ng syst ems wi t h t hese conj uncti on t echni cs. Conj uncti on j oi nt s must be not onl y constructi ve but al so pr eventive. The pr ot ecti ve pr operti es of t he j oi nt s bet ween ext er nal wall panel s must have wat er, wi nd and r ai n resi stance. I n t he 6t h chapt er; j oi nt isol ati on i s descri bed by defi ni ng j oi nt s construction t echni cs, j oi nt i sol ati on mat eri al s and pr operti es. The i sol ati on of j oi nt s i n a constructi on i s a criti cal pr ocess bet ween pr ef abri cat ed construction s ext er nal wall panel s. To make corr ect j oi nt s i sol ati on t he pr operti es of j oi ni ng wall panel s and conj uncti on t echni cs, a deci si on of a j oi nt t echni c and pr operti es of the j oi nt i sol ati on mat eri al s must be known. A succesf ull, good quality and a l ong life j oi nt can be constructed by usi ng t hese pr operti es descri be above. I n t he 7t h chapt er, by exami ng t he sampl es i n Tur ki ye, we can see t here ar e still some pr obl ems i n conj uncti on j oi nt s bet ween ext er nal wall panel s. The det er mi nati on of t hese probl ems and what t he sol uti on can be descri bed i n t he l ast chapt er. xi v

1. Gİ Rİ Ş Pr ef abri kasyon, bi na böl ü ml eri ni n büyük bi r kı s mı nı n veya t ama mı nı n at ölyel er veya f abri kal ar da, endüstri yel yönt eml erl e ür etil mesi ni öngör en bi r yapı m si st emi di r. Buna gör e en öne mli özelliği, yapı m sür eci ndeki i şl eml eri n, f abri kada ür eti m ve şanti yedeki ayrı mı dır. Mont aj a dayanan her t ürl ü ür eti mde ol duğu gi bi bi na i nşaatı nda da bi rl eşen par çal ar ar ası ndaki derzl eri n yapı mı en kriti k i şl eml er den bi ri dir. Yapı der zl eri ger ek gel eneksel, ger ekse endüstril eş mi ş yapı m t ekni kl eri nde sı kça kull anılır. Gel eneksel yapı m si st eml eri nde derz di zaynı öne mli bi r sorun ol ar ak kar şı mı za çı k maz. Bunun nedeni ol ar ak, kull anıl an bil eşenl eri n küçük boyutl ar da ol ması, mal zemel eri n hat a gi zl eme özelli kl erini n ol ması ve yapı cephesi nde kor uyucu bi rt akı m el emanl arı n kull anıl ması dır. Oysa bet on hazır bil eşenl er den ol uşan endüstril eş mi ş yapı m si st eml eri nde, bi rl eştiril ecek el emanl ar, ni spet en daha büyük, ağır ve t ol er ans değerl eri f azl a ol duğundan der z yapı mı daha da öne m kazan mı ştır. Der z di zaynı öne msen medi ği nde, yapı nı n t ümünü il gil endiren hasarl ar çı kabil mekt edir. 1. 1. Amaç Bu t ez çalı şması ndaki amaç, bet onar me pr ef abrike si st eml er de yapı dı ş kabuğunu ol uşt ur an pr ef abri ke dı ş cephe panell eri ar ası ndaki bi rl eşi m der zl eri ni n doğr u bi r şekil de yapıl ması na bir kaynak sağl amaktır. Bu a maç doğr ult usunda bet onar me pr ef abri ke si st eml er hakkı nda genel bir bil gi veril mi ş ve bu si st em i çeri si nde yer al an bet on esaslı pr ef abri ke dı ş cephe panel çeşitl eri anl atıl mı ştır. Cephe panell eri ni n kendi ar al arı ndaki ve t aşı yı cı si st em il e bi rl eş mel eri şekill erl e anl atıl ar ak, bu bi rl eşi ml er de ( der zl er de) meydana gel ebil ecek sor unl ar ve sor unl arı n çözüml eri hakkı nda bil gi veril mi ştir. 1

1. 2. Kapsa m ve Yönt em Bu çalı ş mada önceli kl e bet onar me pr ef abri ke si st eml er ana hatl arı yl a anl atıl mı ş ve bu si st emde yapı nı n dı ş kabuğunu ol uşt ur an bet on esaslı pr ef abri ke cephe panell eri i ncel enmi ştir. Yapı da derz kavr amı i rdel ener ek der z t ürl eri hakkı nda genel bi r bil gi verili p, pr ef abri ke el emanl ar ar ası ndaki bi rl eşi m der zl eri, der z yapı m nedenl eri ve der zl er den bekl enen i şl evl er sırası yl a t anı ml anmı ştır. Sür ekli dı ş çevr e f akt örleri et ki si nde kal an, dı ş cephe panell eri ar ası ndaki bi rl eşi m der zl eri yapı i çi nde büyük sor unl ar yar at makt adır. Dı ş et kil eri n cephe panell eri ne ve der zl eri ne et ki yen f akt örl er i ncel eni p, yapı bünyesi nde kar şıl aşıl abil ecek sor unl ar hakkı nda bil gi veril er ek çözü ml eri n alı nabil mesi i çi n bi r çalı şma yapılmı ştır. Dı ş cephe panell eri ni n t aşı yıcı si st em ve kendi ar al arı ndaki birl eşi ml eri nde kull anıl an der z t ekni kl eri ve bağl antıl arı det ayl arl a ör nekl endi ril mi ştir. Doğr u bi r derz t asarı mı ve der z yalıtı mı i çi n çözüm öneril eri sunul ar ak, derz yalıtı m mal zemel eri t anıtıl mı ştır. Bu t ez çalı şması nı n ol uş ması i çi n geni ş bi r lit erat ür t ar aması yapıl ar ak bi r alt yapı ol uşt ur ul muş, bu al anda çalı şma yapan ki şil er belirl ener ek onl arı n araştır mal arı üzeri ne yoğunl aşıl mı ştır. Sor unl arı n ve çözüml eri n belirl enmesi nde Tür ki ye de pr ef abri ke ür eti myapan fir mal arı n ör nek uygul amal arı ndan da yar arl anıl mı ştır. 2

2. PREFABRİ KASYON VE BETONARME PREFABRİ KE Sİ STEMLER Pr ef abri kasyon, yapı yı ol uşt ur an yapı el emanl arı nı n büyük bi r böl ümünün veya t ama mı nı n f abri kal ar da veya at öl yel er de ür etil erek şanti yel er de mont ajı na dayanan bi r endüstril eş mi ş bi r yapı m si st emi dir. Yapı m sekt ör ündeki endüstril eş meni n bi r sonucu ol ar ak ort aya çı kan bet onar me pr ef abri ke yapı m si st eml eri getirdiği mali yet ve yapı msür esi ndeki avant ajl ar sayesi nde kendi ne büyük bir yer bul muştur. Bu böl ümde yapı mı n endüstril eş mesi yl e ort aya çı kan geli ştiril mi ş gel eneksel si st eml er ve pr ef abri ke önyapı m si st eml eri i ncel ener ek, pr ef abri kasyon t anı mı ve sı nıfl andırıl ması yapıl acaktır. Bet onar me pr ef abri ke si st eml er i se panel si st em, i skel et si st em ve hücre si st eml er ol mak üzere sı nıfl andırıl ar ak, bu si st eml eri n ol uşumu, getirdi ği avant aj ve dezavant ajl ar sunul ar ak si st eml er ana hatl arı yl a anl atıl acaktır. 2. 1. Yapı mı n Endüstril eş mesi Pr ef abri ke ( ön yapı m) bet onar me si st eml er, yapı m sekt ör ündeki endüstril eş meni n bi r sonucu ol ar ak ort aya çı k mı ş bi r yapı m t ür üdür. Yapı mda endüstril eş me, ha mmaddel er den bit mi ş ür üne ( yapı ya) geçi ş sür eci nde, mal zeme, e mek ve zamanı n en r asyonel kull anı mı nı sağl amak üzer e alı nacak t edbi rl erin t ümünü kapsar. Amaç daha az i şgücü il e daha kı sa sür ede, daha çok, daha kalit eli ve daha ucuz bi r yapı ür eti mi ni ger çekl eştir mektir. Bu a maca eriş mek i çi n, yapı m sür eci ni n çeşitli aşamal arı nda, endüstri yel t ekni k ve yönt eml eri n kull anı mı ger ekecektir. Endüstri yel ür eti mi n özel li kl eri nden ol an st andartizasyon, seri ür eti m, maki nel eş me il e bi rli kt e, bili msel or gani zasyon ve i şl et mecili k anl ayı şl arı nı n, bi na yapı m sekt ör üne gi r mesi il e sağl anacak avant ajl ar; Ür eti mde veri mve sür eklili k, Mal zeme ve i şgücünden en i yi şekil de f aydal anma, 3

Mevsi mşartl arı ndan et kilen mede azal ma, Şanti yedeki yapı msür eleri nde azal ma şekli nde sıral anabilir. Yapı ür eti mi, en eski bi r teknol oji ol ması na kar şı n, çok yavaş bi r geli şi m göst er mi ştir. Di ğer endüstril erde ol duğu gi bi bi r ül kede genel endüstril eş me düzeyi ni n düşük; ger çek yan endüstril erin ve bil gi bi ri ki mi ni n yet ersi z ol ması, o ül kede yapı endüstri si ni n geli şi mi ni engell eyen önemli et kenl erdir. Bi r ül kede yapı ür eti m endüstri si ni n geli şi mi ni doğur an veya hı zl andıran nedenl er i se i ki gr upt a t opl anabilir. Bunl ar: a) Tekni k nedenl er St ati k ve mühendi sli k al anl arı ndaki, Yapı m mal zeme ve yapım t eknol oji si ndeki, Yapı m maki nel eri il e t aşıma ve mont aj ar açl arı ndaki geli şmel er, b) Sosyo- ekono mi k nedenl er Bi na ür eti m al anı ndaki tal ebi n büyükl üğü ve gereksi nmel eri n kı sa sür ede kar şıl anma zor unl ul uğu, El e meği ni n pahalılı ğı kar şı sı nda, çalı şma koşull arı nı düzelt me ve verimi arttır ma ger eği, Ül ke i çi ekonomi k geli şme ve hayat st andartı nı n yüksel mesi, Ekono mi k i sti krar ve il eriye dönük pl anlı i mar çalış mal arı, Ar aştır ma- geli ştir me çabal arı na veril en önem vb. gi bi et kenl er dir[ 1]. 2. 1. 1. Yapı m Yönt e ml eri ni n Endüstril eş me Düzeyi Günü müzde uygul anan yapı m yönt eml eri ni n her bi ri az çok endüstril eş mi ştir, ancak t amanl amı yl a bir endüstri yel yapı ür eti mi henüz ger çekl eştiril eme mi ştir. Tek katlı yı ğma yapıl arı n, Çok katlı, gel eneksel betonar me yapıl arı n, Yal nı z t aşı yı cı strükt ür ü ön yapı mbil eşenl eri nden ol uşan, 4

He mt aşı yı cı, hem de böl ücü el emanl arı ön yapı m ol an, Ayrı ca, ön yapı mhazır-bit mi ş hücr e biri ml eri ni kapsayan, Ta ma men ön yapı m hücr e veya dili ml er den ol uşan yapıl arı n endüstril eşme düzeyl eri f arklılıkl ar göster ecektir. Ancak, yapı mı n endüstrileş mesi sadece bi r yapı daki f abri ka ür ünü el eman sayı sı nı arttır mak değil dir; gel eneksel yapı m si st eml eri nde de geli şmi ş yönt em ve t eknol ojil eri n, ar aç ve ger eçl eri n kull anı mı il e endüstril eş me düzeyi ni yükselt mek mü mkündür. Endüstril eş mi ş yapı myönt eml eri 2 gr upt a t opl anabilir. Bunl ar; 1) Gel eneksel yapı m sür ecini n r asyonell eştiril mesi (yani geli ştiril mi ş gel eneksel si st eml er) 2) Yapı nı n ön yapı mbil eşenl eri nden ol uşt ur ul ması (pr ef abri ke yapı m) 2. 1. 1. 1. Geli ştiril mi ş Gel eneksel Si st eml er Gel eneksel yapı m sür eci ni n r asyonell eştiril mesi, bu sür eci n ve yatırı ml arın en i nce ayrı ntıl arı na kadar, bili msel yönt eml erl e or gani zasyon ve pl anl aması nı n yanı sır a; yapı mda geli şmi ş mal zeme, t eknol oji ve ar açl arı n kull anı mı nı öngör ür. Ner vürl ü donatı çeli ği, önger me çeli ği, bet onar me hasırı, Hazır bet on ve sı val ar, Kalı psı z bet on dökümünü sağl ayan çeşitli yarı-bit mi ş döşeme ve duvar pl akl arı Ön yapı m küçük ve orta boyda yapı bil eşenl eri ( doğr ama, l ent o, söve vb.) gi bi geli şmi ş mal zeme ve bil eşenl eri n yanı sıra, Çeşitli boyl ar da yüzeysel, modül er kalı pl arı n, Üç boyutl u mekansal (t ünel ) kalı pl arı n, Tır manan, kayar, gezer kalı pl arı n, Ze mi nde dökül üp kal dırıl an döşemel eri n (lift-sl ab) kull anıl dı ğı yapı m yönt eml eri ni n seçi mi il e ve el i şçili ği ni azalt an veya kol ayl aştıran t eçhi zat ve 5

ar açl arı n yar dı mı, gel eneksel yapı m sür ecine büyük ür et kenli k ve hı z kazandır abilir. Ayrı ca gel eneksel pr oj elendi r me sür eci nden f arklı ol ar ak mi mar ; Bi r eki p çalı şması nı n i çi ne giril ebilirse, Boyutl arı n st andarti zasyonu ve modül er pl anl ama gi bi yönt eml erl e yapı bil eşenl eri ni en sade bi çimde pl anl ayabilir ve en az sayı ya i ndirebilirse, Bazı ti p pl an, ünit e veya det ayl arı n kull anı mı gi bi önl eml erl e, yapı m sır asında bazı i şl em ve t eknol ojil eri n t ekr arı nı sağl ayabilirse, uygul amanı n rasyonell eş mesi ni kol aylaştır mı ş ve böyl ece yapımı n endüstril eş me düzeyi ni arttır ma açı sı ndan kat kı da bul unmuş ol ur[ 1]. 2. 1. 1. 2. Yapı nı n Pref abri ke Bil eşenl er den Ol uştur ul ması Yapı m sür eci ne ve organi zasyonuna büyük deği şi kli kl er getiren bi r yapı m yönt emi dir. Amacı; Şanti yedeki i şl eml eri n büyük bir kı smı nı f abri ka veya at öl yel er e akt ar mak, Yapı mi şl eml eri nde mevsi ml er e bağı mlılı ğı azaltmak, Çeşitli i şl eml eri n par al el bi r şekil de yür üt ül mesi ni sağl amak, İşgücü, mal zeme ve zaman t asarr uf unu, Daha i yi bir kalit e kontrolünü sağl amaktır. Bi na yapı mı nda kull anıl an ön yapı m mal zeme ve öğel er aşağı daki şekil de gr upl andırıl abilir. 1) Yapı m mal zemel eri; şekil si z mal zemel er ( Toz, sı vı, hamur şekli nde ol anl ar) bi r boyutl arı belirsi z, şekilli mal zemel er ( Yalıtı m pestill eri, t el, bor u, çekme pr ofill er...) 2) Yapı bil eşenl eri; Basit-bit mi ş bil eşenl er (her üç boyut u da belirl enmi ş, ancak t ek başı na kull anıl amayan, t uğl a, kire mi t, çi vi gi bi öğel er...) 6

Bil eşi k yapı bil eşenl eri ( çeşitli mal zeme ve basit bil eşeni n bi r araya getiril mesi il e ol uşt ur ul an, t ek veya bi rkaç f onksi yon gör ebil en öğel er; t aşıyı cı kol onl ar, cephe panol arı, çatı pl akl arı vb. ) Bi r yapı da ön yapı m bileşen veya ünit el eri n kullanı m or anı arttıkça, yani i şl eml eri n f abri kada ür eti m yönü ağır bastı kça, yapı nı n endüstril eş me düzeyi de yükselir. Yani bi r bakı ma, pr ef abri ke yapı mda endüstril eş me der ecesi ni, f abri ka i şçiliği/ şanti ye i şçili ği or anı belirl er. Ayrıca f abri kada ür etil en el e manl arı n bit mi şli k der ecesi de bu or anı önemli bir şekil de etkil er[ 1]. 2. 2. Pref abri kasyonun Tanı mı Pr ef abri kasyon, yapı sanatı al anı nda i nsan aklı nı n ul aştı ğı en son aşamadır. Pr ef abri kasyon fi kri ni n geç mi şi çok eskil er e dayanan, i nsanl arı n bili nçli ya da bili nçsi z ol ar ak ön yapım yönt eml eri ni; ahşap, t aş veya met ali n yapı da kull anı mı sırası nda uygul amı şl ar dır. Yapıl arı n ger ek t aşı yıcı si st eml eri nde ger ekse dekor atif a maçl arl a cephe el emanl arı nda ve kapl amal arı nda ön yapı m yönt eml eri ni kull anmı şl ar dır. Bugünkü anl amı yl a pr ef abri kasyon kavr amı 19. yy. başl arı nda düşünül müş ve ör nekl eri ser gil enmi ştir[ 2]. Pr ef abri kasyon, yapı yı ol uşt ur an yapı el emanl arı nı n büyük bi r böl ümünün veya t ama mı nı n f abri kal ar da veya şanti yel er de kur ul an at öl yel er de ür etil erek, şanti yel er de mont ajı nı öngör en bi r endüstril eş mi ş bi r yapı m si st emi dir. Bu yapı m si st emi ni n en öne mli özelli ği yapı m süreci ndeki i şl eml eri n f abrikada ür eti m ve şanti yede mont aj ol ar ak ayrıl ması dır[ 1]. Pr ef abri kasyon; mali yet düşür ücü özelli kl eri, yapım sür esi ni n kı saltıl ması ve yüksek kalit ede ür eti m sağl aması nedeni yl e yapı ma büyük kol aylıkl ar getiren bi r yapı m si st emi dir[ 2]. 2. 3. Pref abri kasyonun Sı nıfl andırıl ması Pr ef abri kasyon konusunda çok çeşitli si st eml er ar ası nda kesi n bi r sı nıflandır maya git mek ger çekt en çok zordur. Bu böl ümde pr ef abrike si st eml er (pr ef abri kasyon): 1) İ mal atı n yapıl dı ğı yer bakı mı ndan, 2) Bil eşenl eri n ağırlık ve boyutl arı açı sı ndan, 3) Taşı yı cı si st emi n kur ul uş şekli ne gör e, 7

4) Ür eti mve pazarl ama açısı ndan bakıl ar ak sı nıfl andırıl abilir[ 1]. 2. 3. 1. İ mal atı n Yapıl dı ğı Yer Açı sı ndan A) Şanti ye Ür eti mi: ( Üstü açı k veya ört ül ü, sabit kalı plı ür eti m) a1) El emanl arı n, mont e edil ecekl eri yeri n he men altı nda, zemi nde i mal edil mel eri şekli nde ol abilir. Bu t ür bi r uygul ama, çok büyük boyutl u kiri ş, döşeme pl ağı, kabuk veya katl anmı ş pl akl arı n, nakli ye ve ar a depol ama ger ek meden, doğr udan mont ajı na ol anak verir. Mont aj hi dr oli k pr esl erl e kal dır ma yol u il e veya vinç ar acılı ğı yl a gerçekl eştirilir. Bur ada seri ür eti m değil, kol ay ve uygun şartl ar da ür eti m söz konusudur. Gel eneksel yapı mdan f arkı, yüksek i skel e ger ektir me mesi, buna kar şı n kal dır ma ve mont aj sor ununu getir mesi dir. a2) El emanl ar, şanti yede kur ul an, üst ü açı k veya ört ül ü bi r geçi ci f abri kada ür etil ebilir. Ür eti m bitti kt en sonr a sökül üp başka bi r şanti yeye nakl edil ebildi kl eri i çi n gezi ci f abri kal ar da denilebil mekt edir. Bur ada f abri ka kur ma ve sök me zorl uğunun kar şıl anabil mesi i çi n ür etil ecek el eman sayı sı nı n yet erli ol ması esastır. Taşı madan yapıl an t asarr uf mi kt arı, t esi s masr afı daha az ol an şanti ye at öl yel eri ni n kur ul ması nda et ki n bir rol oynar. B) Fabri ka Ür eti mi ( Sabi t ür eti mveya har eketli bant ür eti mi ) Sabit f abri kal ar da yapıl an ür eti m maki nel eş meye ve i yi bir kalit e kontr ol üne ol anak verir. Ancak t esi s masr afı nı amort e et mesi, t am kapasit eyl e çalı şması na bağlı ol ar ak bi r kaç senede ger çekl eşebilir. Ür eti m mer kezi ni n üst ünün açı k veya kapalı ol ması nı i kli msel et kenl er belirl er. Genelli kl e bu mer kez, Esas ür eti mal anı Yar dı mcı mahall er Depol ama yerl eri ol ar ak üç böl üml üdür. Fabri ka ür eti mi, endüstril eş meni n büt ün ol anakl arı ndan f aydal an ma i mkanı nı verir. Ancak bunun i çi nde, deva ml ı ür eti m ve büyük seril eri n ür eti mi şarttır. Böyl e bi r ür eti m i se st okl ama sor ununu getirir. Yani yet erli büyükl ükt e bi r depol ama al anı nı n 8

sağl anması ve st okl anan ti pl eştiril mi ş el emanl arı n sonr adan başka konstr üksi yon pr ogr aml arı nda kull anıl ma ol anağı nı n bul unması ger ekir. Fabri kada ön yapı m bet on el emanl arı n ür eti mi nde kull anıl an yönt eml er i ki gr upt a t opl anabilir. Bunl ar sabi t kalı pl arl a ür eti m ve har eketli kalı pl arl a ür eti mdi r. Sabit kalı plı ür eti m si st eml eri nde, ür eti m hep aynı yerde ger çekl eşir. Tek bi r eki p veya dur uma gör e yer deği ştiren uz man eki pl er sırası yl a büt ün i şl eml eri yaparl ar. Bi r i şl em bitti kt en sonr a di ğeri ne geçilir, bu nedenl e ür eti m pl anl aması nda ol uşabil ecek bazı geci k mel er f azl a öne mt aşı maz[ 1]. 2. 3. 2. Bil eşenl eri n Ağırlı k ve Boyutl arı Açı sı ndan Yapıl an bu t ür gr upl andırmada; Bil eşen ağırlı ğı 500 kg i se ağır pr ef abri kasyon, Bil eşen ağırlı ğı 30-500 kg i se ort a ağırlıkt a bir pref abri kasyon, Bil eşen ağırlı ğı 30 kg ise hafif pr ef abri kasyon söz konusu ol makt adır. Ancak çoğu kez ort a ağırlıkt aki el emanl ar da ağır bil eşenl er sı nıfı na sokul ar ak sadece ağır ve hafif pref abri kasyon şekli nde bir sı nıfl andır ma yapıl makt adır. Bu sı nıfl andır mayı, bil eşenl eri n m 3 üne gör e de yap mak mü mkündür. Buna gör e, m 3 ağırlı ğı 1000 kg dan hafif bil eşenl erl e ( ör neği n ahşap, pl asti k met al esasl ı ol anl arl a) hafif pr ef abri ke si st eml erin, m 3 ağırlı ğı 1000 kg dan daha f azl a ol anl arl a i se ( ör neği n bet on esaslı ol anl arl a) ağır pr ef abri ke si st eml eri n ol uşt ur ul duğu kabul edilebilir. Bil eşenl eri n boyutl arı açısı ndan bakıl dı ğı nda i se, yüzeyl eri yakl aşı k 1, 5 m 2 ye kadar ol anl ar küçük boy; 2-5 m 2 ol anl ar ort a boy; 5 m 2 den daha büyük yüzeylil er i se büyük boy bil eşenl er sayıl abilir[ 1]. 2. 3. 3. Taşı yı cı Si st emi n Kur ul uş Şekli ne Gör e Taşı yı cı si st emi n kur ul uş si st emi ne gör e i se pr ef abri ke si st eml er de; Doğr usal bil eşenli i skel et si st eml er, Yüzeysel t aşı yı cıl arl a kur ul an si st eml er, ( Bunl ar a panel si st eml erde denil mekt edir.) Daha sonr aki böl üml er de panel si st eml er det aylı şekil de anl atıl acaktır. Taşı yı cı hücr el er den ol uşan si st eml er, 9

Kar ma si st eml er, ( Panel +i skel et, hücr e+panel, hücr e+i skel et) gi bi ayırı m ve gr upl andır mal arı yapıl abilir[ 1]. 2. 3. 4. Üreti mve Pazarl ama Bakı mı ndan Ür eti m ve pazarl ama bakı mı ndan el e alı ndı ğı nda pr ef abri ke si st eml er aşağı daki şekil de sı nıfl andırıl abilir. 1) Kapalı si st eml er 2) Yarı kapalı si st eml er 3) Açı k si st eml er 2. 3. 4. 1. Kapalı Si st eml er ( I smarl ama Si st e ml er ) Sadece t ek bi r bi nanı n ı s marl ama ( si pari ş) pref abri ke el emanl arl a yapı mı söz konusu ol abilir. Bu dur umda bi r def aya özgü t asarl anan bil eşenl eri n ür etim, mont aj ve bağl antıl arı i çi n özel yönt em ve det ayl amal ar geli ştirilir. Bu kendi i çi nde kapalı bi r uygul amadır. Ancak bu si st em ol mayı p, daha çok r asyonell eştir me yönt e mi ol ar ak kabul edil ebilir. Çünkü her yapı yı böl üml er e ayırı p, bunl arı f abri ka veya şanti yede önceden ür et mek mü mkündür. Böyl ece i şl eml er i kli msel et kenl er den korun muş ve bi rbirl eri ne par al el ol ar ak ger çekl eştiril ebilir. Modül er bi r pl anl ama il e, bunu daha da kol ayl aştır mak ve el eman ti p sayı sı nı azalt mak mü mkündür. Büyük öl çekt e bi r seri üreti mi n getireceği avant ajları t aşı mayan bu yapı m yönt emi ni n seçi mi aşağı daki nedenl erl e ol abilir. Yapı da t ekr ar eden el eman sayı sı nı n f azl alı ğı, şanti ye ve f abri kadaki ön yapı mı avant ajlı kılıyorsa, El emanl arı n yapı mı i çi n endüstri yel t ekni k ve hassasi yet ger eki yorsa, El emanl arı n önceden ür eti mi ni n yapı m sür esi ni kı salt mak bakı mı ndan getireceği avant aj çok öne mli i se, Ön yapı mçok kar maşı k ve pahalı kalı p i skel el erinden t asarr uf u sağlı yorsa. Bi r çok bi nanı n yapı mı söz konusu ol duğunda, kapalı pr ef abri kasyon si ste mi bi r t ek ür eti m mer kezi ni n sağl adı ğı el emanl arl a, önceden t ürl eri ve pl an ti pl eri belirl enmi ş bi na şanti yede mont e edi l mesi ni öngör ür. 10

Yani bur ada da, öncelikl e pr oj el endir meni n yapıl ması, sonr a bu pr oj eni n uygun boyut ve bi çi ml er de bil eşenl er e ayrıl ması yol una gi dil mekt edir. Bu dur umda belli bi r bi na ti pi ne özgü nit eli kl er t aşı yan ve başka yapı m si st eml eri nde kull anıla mayan bi r bil eşenl er t akı mı söz konusudur. Kendi ar al arı nda boyut sal ve t ekni k açı dan uyuml u ol an pr ef abri ke el emanl ar, belirli bir pr oj e i çi n ür etilirl er ve pi yasada ser best çe satıl mazl ar. Bil eşenl eri n yal nı z bi r t ek bi rl eş me şekli ol duğundan, t asarl ama süreci nde bi r modül er koor di nasyona yönel me ger eği kal ma makt adır. Kapalı si st eml er de, bil eşenl eri n endüstril eş me düzeyi yüksek ol malı dır. Hem t aşı ma, he m de böl me gör evl erini yükl enebil en. Kapl ama, doğr ama ve t esi sat öğel eri ni de kapsaya, t amol ar ak bit mi ş bir bil eşeni n, ancak kapalı bir si st emde yeri vardır. Si st emi n ekono mi, ür etim ve det ayl ama açı sı ndan bazı avant ajl arı na karşı n, ancak büyük çapt a ı s marl ama pr oj el er de r ant abl ol ması ve bunun yanı sıra t asarı mda yar attı ğı kı sıtl amal ar ile mi mari ye getirdi ği bit evi yeli k, öne mli sakı ncal arı nı ol uşt ur makt a ve büyük el eştiril er e uğr aması na neden ol makt adır. Bu sakı ncal arı n büyük bi r böl ümünün gi deril mesi amacı il e kapalı si st eml eri n ar al anması, yani yarı kapalı si st eml er e yönel me ol anakl arı ar aştırıl maktadır[ 1]. 2. 3. 4. 2. Yarı Kapalı Si ste ml er Yarı kapalı pr ef abri ke si st eml er de, belli bir f onksi yona hi z met eden yapı el emanl arı kendi i çl eri nde kapalı ol mal arı na r ağmen di ğer f onksi yonel el emanl arın yeri nde yapıl ması na veya başka ür eti m mer kezl eri ni n pi yasaya sundukl arı bil eşenl erl e t ama ml anması na i mkan verirl er. Kapalı si st eme esnekli k kazandır an bi r başka yol da, t ek bi r ür eti ci ni n çeşitli bi nal arı n yapı mı na ol anak ver en bi r bil eşenl er t akı mı nı yani bi r mekano yu gel i ştir mesi dir. Mekanol ar genelli kl e yal nı z t aşı yı cı strükt ür ü, bazen de dı ş kabuğu ve t üm di ğer el emanl arı kapsarl ar. Kapalı si st eml eri n geli şmesi il e ort aya çı kan ve esnek kapalı bi r si st em ol uşt ur an mekanol ar da bil eşenl er; Bi r çok bi na t ür üne uyabil ecek şekil de ti pl eştirilmi ştir. Bu nedenl e bit mi şli k der ecel eri, rijit kapalı bir si st emi n bil eşenl eri nden daha azdı r. Bi çi ml eri aynı kal mak şartıyl a, bir çok modül er boyutl ar da ol abilirl er. Modül er koor di nasyon kur all arı na gör e kes me, kır ma i şl eml eri ol maksızı n bi rbirl eri yl e birl eştiril ebilirler. 11

Bil eşenl er ar ası ndaki bağl antıl ar daha çok kuru yönt eml erl e ger çekl eştirilir. Bu özelli k, mekano bil eşenl eri ni n, daha çok yerinde dök me bet onl u bağl antıl arı n yapıl dı ğı kapalı si st eml eri n bil eşenl eri nden çok daha daki k bi r şekil de, yani çok küçük t ol er ansl arl a i mal atı nı ger ektirir. Bil eşenl eri n çeşitli bi çi ml er de bi r ar aya getiril ebilmel eri, mekanol ar a( kendi i çl eri nde t amkapalı kal sal ar bil e) öne mli bir esnekli k kazandır makt adır. Bi r pr ef abri ke si st emi n, başka ür ünl eri de kabul edebil ecek şekil de ar al anması yol u, ür eti m ekono mi si ve det ayl andır ma kol aylı ğı bakı mı ndan, t am kapal ı bi r si st em kadar avant ajlı ol ma makl a bi rli kt e, getirdi ği daha t asarı m ol anakl arı nedeni yl e günü müzde gitti kçe daha yaygı n bi r uygul ama al anı bul makt adır. Ancak ger ek bi r mekano si st emde, gerekse başka ür ünl eri kabul edebil ecek şekil de aral anmı ş bi r yarı kapalı si st emde, modül er koor di nasyonun ger çekl eştiril mi ş ol ması öne mli şartl ar dan biri si dir[ 1]. 2. 3. 4. 3. Açı k Si st eml er Tasarı mcıl arı n, kı sıtl amal ar dan kurt ul mak, pr ojel endi r mede özgürl ük, deği şkenli k, esnekli k kazan mak gi bi i st ekl eri ni ger çekl eştir mek üzer e, t ümüyl e açı k bi r endüstril eş meni n i mkanl arı ar anmakt adır. Açı k si st emde a maç, her t ürl ü bi nanı n, pi yasada bul unabil en ve bi rbi rl eri nden bağı msı z ür eti cil eri n ür etti ği el emanl arı n bi r ar aya getiril mesi il e i nşa edil ebil mesi dir. Bu si st emde ür eti ci kurul uş, ür ünl eri ni n kull anıl acağı yapıl arı önceden bil mek zor unl ul uğunda değil dir. Açı k endüstril eş meyi gerçekl eştir mek a macı il e yapıl an çalı şmal ar i ki doğr ult uda sür dür ül mekt edir. Bi r t ar aft an mekanol arı n daha da açıl ması, bi rbiri i çi nde eritil mesi, birli kt e kull anıl abil mesi, ul usl ar arası mekano hali ne getirilmesi ni n yoll arı ar anmakt a, Di ğer t ar aft an i se belli bi r mekanoya gi r meyen, çeşitli yatırı mcıl ar t ar afı ndan bağı msı z ol ar ak ür etil en bil eşenl eri n, her t ürl ü yapı da bi rbirl eri yl e ve di ğer mekanol arl a birli kt e kull anıl abil me i mkanl arı düşünül mekt edir. Açı k si st eml eri n en öneml i özelli kl eri; Deği şi k bil eşenl eri n bir araya getiril ebil mesi, Çeşitli kombi nezonl ar a olanak sağl anması, 12

Bil eşenl eri n birbirl eri ni n yeri ne konul abilir ol ması (deği ştiril ebilirli k), Yapı da kull anı cı i st ekl eri ne uygun pl an ve i ç düzenl eme deği şi kli kl erini n yapıl abil mesi (fl eksi bilit e yani esnekli k). Açı k si st emde; Ür ünün büyük pazar bul ması, Büyük seril er hali nde ür eti me gi dil ebil mesi, Geli şmi ş, kar maşı k t eknol ojil eri n kull anıl abilir ol ması, Ür eti mde uz manl aş manı n sağl anması, Küçük çapt a uygul amal ara da ol anak veril mesi, Kull anı cı ya ve t asarı mcıya büyük seçi m ve t asarı m özgürl üğü sunul ması öne mli avant ajl ar getir mekt edir. Ancak açı k si st emi n gerçekl eşebil mesi i çi n; Bil eşenl eri n i yi et üt ediler ek; boyutl arı nı n, esnekli ği kı sıtl amayacak öl çüde st andartl aştırıl ması; et kin bi r modül er koor di nasyona gi dil mesi ve t ol er ans büyükl ükl eri ni n sapt anması ger eği var dır. Bi rl eşi m nokt al arı esasl arı anl aş ması yapıl malı; bi rl eşi m t ekni ği ve bağl antı nokt al arı nı n geo metri k di zaynı, mekani k, fi zi ksel ve ki myasal özelli kleri belirl enmeli dir. Kalit e anl aş mal arı na i hti yaç var dır. Ayrı ca üretil en bil eşenl er aşağı daki şartl arı gerçekl eştirebil meli dir. Bil eşenl er çeşitli maksatlar a uygun ol malı, ör neği n he m duvar, he m döşeme ve çatı el emanı ol ar ak gör ev yapabil meli dir. Çeşitli bi na t ürl eri nde uygul anabil meli, Çeşitli açı klık ve yükseklikl eri geçebil meli, Başka bil eşenl erl e bir araya getiril ebilir, deği ş t okuş edil ebilir ol ması, Çeşitli konu ml ar a ve bi rl eşi ml er e ol anak verer ek, bi çi msel ve i şl evsel f onksi yonl arı nı yeri ne getir meli dir[ 1]. 13