TÜRK EDEBİYATI DERSİ MÜZÂKERE KONULARI Bu dosyadaki maddeler, 2014 Haziran döneminde yapılan mesleki çalışmalardan seçilmiştir. Bilindiği gibi Haziran döneminde; İHL Meslek Dersleri, DKAB ve Kültür Dersleri öğretmenlerimizin katılımıyla komisyonlar oluşturuldu. Bu komisyonlar, belirlenen ana başlıklar çerçevesinde ilgili dersleri müzakere ettiler ve dile gelen görüşler raportörler tarafından yazıya geçirildi. İllerde birleştirilerek gönderilen bu dosyalardan seçilen bazı önemli maddeler Eylül-2014 Mesleki Çalışmalarda öğretmenlerimizin görüş alışverişine ve müzâkerelerde bulunmasına esas olması için buraya alınmıştır. Bu metin, yayınlanmış bir eser, akademik bir çalışma veya Din Öğretimi Genel Müdürlüğünce hazırlanan bir rapor değildir. Ortaöğretim kurumları yönetmeliğinde belirtilen mesleki çalışmalar çerçevesinde, alan öğretmenlerinin görüşlerinden oluşan ve birbirinden farklı teklifleri de içeren bir metindir. Emeği geçen öğretmenlerimize teşekkür ederiz. 1
A. DERSİN ÖĞRETİM PROGRAMI VE KAZANIMLARIYLA İLGİLİ GÖRÜŞLER 1. 12. sınıf edebiyat programı sınav kaygısı taşıyan ve sınav çalışmalarına ağırlık veren öğrencilerle verimli bir şekilde tamamlanamamaktadır. Bu yoğun müfredatın bir kısmının 11. sınıfa dahil edilmesi daha doğru olacaktır. 2. 9. sınıf Türk Edebiyatı öğretim programı incelendiğinde şiir inceleme yöntemleri konusunda öğrencilerin hazır bulunuşluluk düzeyleri ile öğretim programının öngördüğü hazır bulunuşluluk düzeyi örtüşmediği için öğrencilerimiz şiir bilgisi konusunu yeterince kavrayamamaktadır. Edebiyat dersleri de ezber bilgi yerine metin üzerinde uygulamalı olarak işlenmelidir. 3. 9. Sınıf Türk Edebiyatı dersi müfredatı sadeleştirilmelidir. 4. Lise 3. sınıflarda edebiyat akımları konusuna az yer veriliyor. 5. 4. sınıflarda dünyanın önemli yazarlarına yer verilmelidir. Lise 3. sınıfta yer verilmeyen edebiyat akımlarına bu sınıfta yer verilmelidir. Türk dünyası edebiyatları bu sınıfta öğrencilere tanıtılmalıdır. 6. 10.sınıf edebiyat müfredatında tasavvuf konusuna çok az yer verilmiş. Tasavvuf daha fazla anlatılmalı ve tanıtılmalıdır. 7. 9. sınıf Türk Edebiyatı dersi 2. Ünitenin daha geniş bir zamana yayılması dersin öğretimi ve öğrencilerin kazanımı açısından faydalı olacaktır. 8. Çocukların tarih bilgisi olunca konularımızı anlatmak kolay oluyor. Tarih dersinin müfredatıyla edebiyat dersinin müfredatı eşgüdümlü olmalıdır. 9. Türk Edebiyatı ve Dil ve Anlatım derslerinin zorunlu ve seçmeli olarak ayrılması karışıklığa sebep olmaktadır. Aynı öğretim programına sahip bu iki (seçmeli-zorunlu) dersin birleştirilmesi gerekir. 10. Modern edebiyat konularının 11. sınıftan itibaren başlaması ve 12. sınıfta da YGS sınavının olmasından dolayı konular yetişmiyor. Modern edebiyat konularının 10. Sınıfın başından itibaren verilmeye başlanması verimi arttıracağını düşünüyoruz. 11. 12.sınıf Türk Edebiyatı dersinde Cumhuriyet dönemi edebiyatı konularının kapsamının geniş olması ve yazar sayısının fazla olması nedeniyle kazanımların verilmesinde süre yetişmeyebiliyor. 12. 10. Sınıf Türk Edebiyatı Destan Dönemi ile Sözlü Edebiyat ın ayrı ayrı işlenmesi aynı bilgilerin tekrarı gibi oluyor. Destan Dönemi ile Sözlü Edebiyat birlikte işlenebilir. 13. 9.Sınıf programlarında okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin geliştirilmesine yönelik etkinliklerin arttırılması gerekir. 14. 9. Sınıf Türk Edebiyatı müfredatının son konusu olan öğretici metinler" konusu 11. sınıfta ayrıntılı olarak işlendiği için 9. sınıfta işlenmeyebilir. 2
B. DERSİN ÖĞRETİMİNDE UYGULANAN ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİYLE İLGİLİ GÖRÜŞLER 1. Dersler işlenirken konunun içeriğine uygun yöntem ve tekniklerin seçilmesi etkili bir öğretim için gereklidir. Özellikle öğrenciyi dersin içine çekebilecek, onları öğrenme sürecinin içinde aktif olarak rol almalarını sağlayacak etkinlikler düzenlemek öğretmen merkezli bir süreçten ziyade öğrenci merkezli bir süreç tasarlamak konu kazanımlarının gerçekleştirilmesi bakımından çok önemlidir. 2. Beyin fırtınası, gösteri, soru-cevap, rol yapma, drama, benzetim, ikili ve grup çalışmaları, eğitsel oyunlar, takrir, gibi çeşitli teknikler ders ve konunun içeriğine göre uygulanmaktadır. 3. Zümre öğretmenleri arasında özellikle etkileşimli tahtayı aktif olarak kullanabilmek için yazılı ve görsel kaynak paylaşımının sağlanması gerekmektedir. 4. Yeni yöntem ve teknikleri kullanmada öğretmenler yetersiz kalmaktadır. Canlandırma(Drama), sunum, buluş ve gezi gibi görselliğin ön planda olduğu çağdaş teknikler uzmanlarca öğretmenlere açılacak olan hizmet içi eğitimlerle kavratılmalıdır. 5. Okullarda haftada bir saat seçmeli kitap okuma dersi konularak öğrencilere kitap okuma alışkanlığı kazandırılmalıdır. 6. Yeni bir yöntem olan akıllı tahta uygulamasının bütün yöntem ve tekniklerin merkezi rolünü üstleneceğe benziyor. Akıllı tahta uygulamasıyla öğrencilere daha çok materyal metin sunulmakta bu da eğitim-öğretim açısından olumlu katkılar sağlayacaktır. 7. Edebiyat ve Dil ve Anlatım dersi için kısa yoldan kalıcı öğrenmeyi sağlamak için şifreleme yöntemi, kelime bulmacası, hikaye etme yoluyla öğrenmeyi kolaylaştırmak için faaliyetleri düzenlemelidir. 8. Türk Edebiyatı Öğretiminin etkili olması için derslerde tek bir yönden ya da teknik değil birden çok yöntem kullanılması gerekmektedir. Bu nedenle derslerimizde anlatma, tartışma, soru cevap, gösteri, rol yapma, drama, benzetme, ikili grup çalışmaları yapılmaktadır. Bu teknikler dersin özelliğine göre verimli olarak kullanılmaktadır. 9. Dersin zenginleştirilmesi ve öğrencinin sıkılmaması için bilinmeyen yeni kelimeler öğretme, faydalı bir konu öğretme, atasözü öğretme, deyim öğretme, atasözleri ve deyimleri canlandırma, vecize öğretme, gazete haberlerinden hikâye yazdırma, nükte anlatma, karikatür yorumlatma, meşhur şiir ve beyitleri öğretme, yazarın kılığına girip hayatını anlattırma, faydalı kitapları tanıtarak tavsiye etme, sıkça karıştırılan kelimeleri öğretme, sıkça yapılan kelime hatalarını anlatma, yabancı kelimelere Türkçe karşılıkları öğretme, konu sonunda yaprak testi uygulama, Nasrettin Hoca fıkrası anlatma gibi yöntemlerin kullanılması uygun olacaktır. 10. Sınıftaki bütün öğrencilerin öğrenme sürecine aktif olarak katılımını sağlamak için başarı seviyesi az olan öğrencileri başarı seviyesi daha iyi olan öğrencilerle birlikte grup çalışmasına yönlendirerek akran destekli öğretim yöntemi (tutor) uygulanabilir. 11. Edebiyat eğitiminde metinlerden hareketle öğrencilerin duygu, düşünce ve hayal dünyaları estetik ölçütler doğrultusunda zenginleştirilmeli, öğrencilerin benzer ürünler vermesi için gerekli uygulamalar yaptırılmalıdır. Edebî metinler, öğrenciler için birer model olmalıdır. Öğrenciler 3
karşılarındaki modelleri taklit ederek benzer ürünler ortaya koyabilmeli ve zamanla özgün eserler yaratabilmelidir. 12. Türk Edebiyatı dersinde ünitelerde yer alan kitapların sınıfta canlandırılmasının öğrencilerin yazar ve kitabı kavramasında etkili olduğu görülmüştür. 13. Türk edebiyatı dersindeki soyut konuların daha çok somutlaştırılarak anlatılmasının faydalı olacağı belirtildi. 14. Öncelikle öğrenciye bir hedef kazandırılmalı, bunun için üniversite gezileri gibi sosyal etkinlikler düzenlenmeli 15. Bestelenen şiirlerin, türkülerin dinletilmesi dersi daha zevkli hale getirecektir. 16. Derslerde kullanılan anlatım yönteminde görselliğin ön plana çıkarılması gerektiği söylendi. 17. Derslerde gezi inceleme yöntemlerinin (tarih, coğrafya ve edebiyat derslerinde) daha çok kullanılabileceği belirtildi. 18. Uzun metinlerde paragraf ve bölüm temelli hareket edilmesi, hikaye unsurlarının metin okunurken altı çizilerek bulunması öğrenciyi motive edecek ve dikkatinin derse odaklanmasını sağlayacaktır. 19. Derslere soru ile başlamak da önemli bir uyarıcıdır. 20. Öğrencilerin, bilgilerini sınıflandırmalarına, karşılaştırma yapmalarına, bilgiler arasında ilişkilendirme kurmalarına, yeni bilgileri yorumlamalarına yardımcı olmalıdır. 21. Derslerde konuya başlarken, bir önceki konunun kısa bir özetinin yapılması, yine konular işlenirken daha önce işlenilen konularla ilgi kurulması, karşılaştırmalar yapılması iyi olacaktır. 22. Okullarda edebiyat sınıflarının oluşturulması gerekmektedir. 23. Derslerde imkânlar dâhilinde yazar ve şairlerimizin en güzel eserlerinden örnek metinler dinletilmelidir. 24. Sınıf ve okul panolarına yazar ve şairlerimizle ilgili köşeler oluşturulmalıdır. 25. Modern edebiyat konularında yazarlar ve eserler anlatılırken kavram haritası çok kullanılmalı. Ayrıca, edebiyat dersinde edebiyat dönemlerini karşılaştıran tablo hazırlama etkinlikleri faydalı olacaktır. 26. Akvaryum, altı şapka gibi yöntemlerle sözel derslerde ezberden çok konunun anlaşılmasına çalışılmalı; bir önceki dersle ilgili materyal, afiş hazırlayıp gelmeleri istenerek, öğrencilerin hem derslere ilgisi arttırılmış hem de tekrar maksadına ulaşılmış olacaktır. 27. Özellikle Türk Edebiyatı derslerinde edebiyat dönemleri, bu dönemlerin siyasi sosyal hayat ile bağlantılarını ortaya koyan belgeseller ve kısa filmlerden faydalanmak öğrenci kazanımlarını olumlu yönde etkiliyor. 28. Şiirleri işlerken şiirlerin slaytlara dönüştürülüp müzik ile sunumu çok etkili oluyor. Öğrencilerin ilgisini çokça çekiyor. 29. Yeni konuya geçmeden önce her zaman, önce öğrencilerden o konuyla ilgili ön bilgileri araştırmaları ve edinmeleri istenmelidir. 4
30. Konu anlatımında ve not tutturmada aşırı ayrıntıya girilmesi öğrenciyi yormaktadır. Öğrencilere bilgi aktarılırken kısa, maddeler halinde ya da tablo-şema yöntemlerinin kullanılması dikkat çekmekte ve öğrenmede başarıyı arttırmaktadır. 31. Konuların sonunda neler öğrendik? sorusunu özet bilgilerle değerlendirmek faydalı olmaktadır. C. DERS KİTAPLARI VE ÖĞRETİM MATERYALLERİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLER 1. Derslerimizde; ders kitapları, sözlükler, imla kılavuzu, ansiklopediler, internet, gazete, akıllı tahta, edebiyat tarihleri, dergiler, konularla bağlantılı çeşitli test bankalarının yanı sıra; konularla ilgili roman, öykü, tiyatro, masal, anı, günlük, gezi kitapları gibi kaynaklardan, 100 temel eserden ve okul kütüphanesinden yararlanılması gerekmektedir. 2. Eğitim teknolojilerinden yararlanılarak işlenilecek olan bir dersten azami verim elde edileceği düşünülmektedir. 3. Okul koridorlarında uygun yerler edebiyat panolarıyla zenginleştirilmelidir. 4. Duvar gazeteleri ve elektronik gazete hazırlanarak konuların sınıflarda ve okul koridorlarında sergilenerek öğrencilerin faydalanması sağlanabilir. 5. Materyal olarak işlenen konularla ilgili ses, görüntü ve video kayıtlarının etkileşimli tahta aracılığı ile derslerde kullanıldığı bunun da çocuklarda öğrenme isteğini ve derslere olan ilgisini arttırdığı gözlendi. Bilgi programının EBA sistemi aracılığıyla yapılabileceği eğitimde iyi örnek olduğuna inanılan projelerin EBA üzerinden paylaşılmasının önemini vurguladı. 6. Derslerin içeriğiyle ilgili; bilgisayar programlarının paylaşımı, internette yer alan web sitelerinin kullanılması, konulara uygun eğitim konulu filmlerin izletilmesi, derslerin amaç ve kazanımlarına uygun olacağı fikrine varılmıştır. Bu tür çalışmalara konunun ve dersin mahiyetine göre yer verilmelidir. 7. Akıllı tahta kullanımı konusunda öğretmen ve öğrencilere seminerler verilmelidir. Akıllı tahtalarda internet bağlantısının kurulması materyal kullanımını zenginleştirecektir. 8. Basılı materyaller, fotoğraflar, maketler, ses kasetleri, videolar, internet sayfaları, cd gibi öğretim materyalleri kullanılabilir. 9. Akıllı Tahta Üzerinden İşlenilecek konuyla ilgili çevrimiçi testler çözülmelidir. 10. Türk ve Dünya Klasikleri serisi sınıf kitaplıklarında hazır bulundurulmalı ve okuma saatleri yapılarak bütün öğrencilere okutulmaya çalışılmalıdır. 11. Türk edebiyatı ve dil ve anlatım derslerinde kullanılmak üzere eba.gov.tr internet sitesi materyal konusundaki birçok ihtiyacımıza cevap vermektedir. Ancak yine de görsel içeriklerin artırılması gerekmektedir. 12. Türk Dili ve Edebiyatı öğretiminde kullanılan ve geliştirilen materyaller, öğrencilerin daha çok duyu ile öğrenme sürecine katılmasını sağlayıcı nitelikte olmalıdır. 5
13. MEB in yayınladığı 100 Temel Eser güncellenmelidir. Yeni ve güncel eserlerle zenginleştirilmelidir. 14. Kullanılacak her türlü materyali bütün öğrencilerin kullanabileceği ve yararlanabileceği türden olmalıdır. Ayrıca, materyal öğrencinin bilişsel, fiziksel, sosyal ve duyuşsal hazır bulunuşluk düzeyine uygun olmalıdır. D. OKUL İÇİ VE DIŞI SOSYAL- KÜLTÜREL ETKİNLİKLERLE İLGİLİ GÖRÜŞLER 1. Kutlama ve anma etkinlikleri kulüp çalışması olarak belirlenip verilebilir. Kulüplerin daha verimli bir şekilde içeriğinin doldurulması gerekmektedir. 2. Duvar gazetesi etkinliği dijital ekran ya da televizyon kullanılarak daha modern hale getirilmelidir. (Okul ile ilgili duyurular, üniversite sınavını kazanmış öğrencilerin listesi, okulun aldığı ödüller başarılar bu ekrandan duyurulabilir. 3. Sınıf panoları daha etkin kullanılmalıdır. 4. Her sınıfın kendine ait bir etkinlik planlaması olmalıdır. 5. Kitap okuma saatinin bütün okulda uygulatılarak bu alışkanlığın kazanılmasının sağlanmalıdır. 6. Her eğitim öğretim yılında en az bir okul dergisi çıkarılabilir. Okul dergilerinde hem edebiyat kültür ve sanat konularına hem de bilimsel konulara yer verilebilir. 7. Okul içi münazara yarışmaları yapılmalıdır. Hatta bu yarışmalar ilçe bazında değişik okullarla da yapılmalıdır. 8. İl kültür müdürlüğü ve diğer kurumlarla işbirliği yapılarak yazar, şair ve sanat adamlarımızın daha iyi tanıtılması için o insanların yaşadığı yerlere ziyaretler planlanmalıdır. 9. Derslerde verimliliği artırmak ve öğrencileri derse karşı güdülemek için şiir yarışmaları, kısa tiyatro gösterileri düzenlenmelidir. 10. Yazarlar konferans ve söyleşi için okullara davet edilmelidir. İlginç yaşam öykülerine sahip kişiler Milli Eğitim ve okul işbirliği içerisinde davet edilip öğrencilerin katılması sağlanmalıdır. 11. Okulumuzda duvar gazeteleri belirli gün ve haftalara göre düzenli olarak çıkartılmıştır. 12. Velilerin sosyal etkinliklere aktif katılımı sağlanmalıdır 13. Sosyal kültürel ve sportif faaliyetlere katılmanın sınav kaygısını azaltıcı ve akademik başarıyı arttırıcı etkisinin olduğu velilere ve öğrencilere anlatılmalıdır. 14. Okul idaresi ve rehberlik servisi ile işbirliği içinde yapılan veli ziyaretleri öğrencinin kendisini değerli hissetmesine ve böylece okula ve öğretmenlerine olan tutum ve davranışlarını olumlu yönde etkileyerek akademik başarısını arttırıcı bir rol oynar. Sınıf rehberliği kapsamında piknik, futbol, açık oturum, sempozyum, panel, forum, voleybol, gezi gibi sınıf dışı etkinliklerle öğrenciler için sosyal bir ortam oluşturulabilir. 15. Öğrencilerin tiyatrolara ve şiir dinletilerine katılabilmeleri sağlanmalıdır. 16. Öğrencilerin seviyelerine göre bilgi, görgü ve yeteneklerini geliştirmek; yaparak-yaşayarak öğrenmelerine imkan vermek ve derslerin uygulama ortamında yapılmasını sağlamak, onlara 6
çevrelerini, toplumun sosyal kültürel değerlerini tanıtmak, bilimsel ve teknolojik gelişmeleri yakından izletmek amacıyla yakın çevre gezileri, birtakım kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılması, eğer imkan varsa yurtdışı gezileri düzenlenebilir. 17. Okullarda özellikle yaramazlıkları ve uyumsuzluklarıyla dikkat çeken ve uyum problemi yaşayan öğrencilerin sosyal çalışmalarla, topluma kazandırılmasının yararlı olacağı bu çocukların kendini ifade edebilecekleri ortamın sağlanması neticesinde, yaşanan uyum probleminin ortadan kalkması mümkündür. 18. Sosyal ve kültürel etkinliklere yönelik çalışmalar yapılırken, öğrencilerin derslerinden geri kalmaları, ders dışı zamanlarında çalışmalara katılmaları, konusunda sorunlar yaşamaları aynı amaca yönelik çalışma yapacakların, farklı sınıflarda olmaları münasebetiyle istenilen zamanda bir araya gelmelerinin, bazen mümkün olmaması gibi sorunlar yaşandığı, bu sorunların önüne geçebilmek için, okullarda müstakil sosyal ve kültürel etkinlik saatlerinin oluşturulması olabilir. 19. Ders dışında öğrencilerle birlikte yapılacak bir hastane ziyareti, yaşlı bakımevi ziyareti, çocuk esirgeme kurumu ziyareti, mezarlık ziyareti ve bakımı gibi etkinliklerle öğrencilere sosyal sorumluluk bilinci kazandırılabilir. 20. Yörenin yazar ve şairleri derslere misafir edilebilir. 21. Özellikle Türk edebiyatı dersinde halk edebiyatı konusunda yerel halk ozanlarının yanına gidilmeli ve onlardan örnek ürünler gösterilmelidir. 22. Türk dili ve edebiyatı öğretmenleri olarak okulumuzda her yıl düzenli şekilde şiir dinletisi ve tiyatro egzersizlerine yer verilmektedir. 23. Eğitici kulüp çalışmaları için belli bir ders saati ayrılmaması ve yapılan çalışmaların öğrencilere not bazında bir fayda sağlamaması dolayısıyla bu çalışmalara öğrenci ilgisi yetersiz kalmaktadır. 24. Öğrencilerin toplumsal hizmetlere yönlendirilmesi, çevreye ve topluma daha duyarlı bireyler olarak yetişmelerine yönelik çalışmaların yapılması zaruridir. Bu amaçla sosyal dayanışma ve yardımlaşmaya yönelik faaliyette bulunan kurumlar ziyaret edilmeli. Öğrencilerin çevre temizliği ve düzenlemesi ile ilgili faaliyetlere bizzat katılmaları sağlanmalıdır. 7
E. SINIF YÖNETİMİ, ÖĞRENCİLERLE İLETİŞİM VE AKADEMİK BAŞARININ ARTTIRILMASIYLA İLGİLİ GÖRÜŞLER 1. 16-19 yaş gurubu öğrencileri ile etkili iletişim kurabilmek için, onların duygularını ve ergenlik çağının getirdiği psikolojiyi çok iyi anlamak gerekir. Öğrenci seviyelerine inilerek, doğru dil kullanılarak, olumsuz durumların, oluşmasına engelleyerek, iyi bir iletişim sağlanabilir. 2. Olumsuzluklar dile getirilirken sen dili yerine ben dili kullanılmalıdır. Sorun olan davranışın açık bir tanımı yapılmalıdır. Göz temasında bulunulmalıdır. Gerekirse, rehberlik servisinden gerekli yardım alınmalıdır. 3. Dersin başında bütün öğrencilerin dikkatini toplayacak, ilgisini çekecek etkinlikler bulup uygulamak, öğrenciyi motive ettikten sonra derse geçmek gerektiği vurgulandı. 4. Yapılan etkinliklerin geri bildirimi mutlaka yapılmalıdır. Rehberlik servisi ile yapılacak çalışma sonucu başarısızlık nedenleri üzerinde durulmalıdır. 5. Sene başında ders çalışma yollarının, yöntemlerinin öğrencilere iyice aktarılması gerekiyor. 6. Bakanlık tarafından başarılı olarak belirlenen öğretmenlerin bu başarılarını nasıl yakaladıklarını, hangi teknikleri kullandıklarını diğer öğretmenlerinde istifadesine sunmak adına başarılı öğretmenlere seminer, konferans lar verdirilmeli ve diğer öğretmenlerle paylaşmalarına fırsat tanınmalıdır. 7. Okulda akademik başarıyı arttırma ekibinin oluşturulması. Okul müdürünün başkanlığında, müdür yardımcısı, rehber öğretmen, okul sınıf ve branş öğretmenlerinden oluşur. Ekip okulda yapılacak çalışmaları planlar. Bu planlama ve çalışmalar okulda yapılacak Öğretmenler Kurulu Toplantısı gündemine dâhil edilir. 8. Öğrencilere ihtiyaç duydukları konularda destek sağlamak amacıyla okulda ders saatleri dışında ek dersler, deneme sınavları yapılır ve yapılan bu deneme sınavlarının ders ve şube bazında analizleri; sınıf, şube ve branş öğretmenleri tarafından analiz edilerek dosyada arşivlenir. Aylık soru çözüm çeteleleri tutularak bu çeteleler ay sonunda dosya halinde sunulur. 9. Sınıftaki istenmeyen öğrenci davranışlarının önüne geçilebilmesi bu davranışların ortaya çıkmasında etkili olan nedenlerin bilinmesine bağlıdır. F. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME İLE İLGİLİ GÖRÜŞLER ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 1. Tekrar sınavları olunca öğrenciler nasıl olsa tekrarı var diye sınava çalışmıyor. Sınav sayısı artığı için öğrenciler derslere motive olamıyorlar. 2. Tekrar sınavında öğretmen kolay soru sorup barajı aşmak zorunda hissediyor. 8
3. Öğretmenler öğrencilerini değerlendirirken kısa cevaplı, çoktan seçmeli, doğru-yanlış, eşleştirmeli sorulardan oluşan soru tekniklerini kullanabileceği gibi performansa dayalı değerlendirme yapmak için; açık uçlu sorular, gözlem formları, posterler, öğrenci ürün dosyaları, projeler, performans ödevleri de kullanılabilirler. Ayrıca öğretmenler görüşmeler yapıp, öğrencilerin kendilerini ve akranlarını değerlendirmelerine fırsat vererek öğrenme süreçleri hakkında bilgi edinirler. 4. Ölçme ve değerlendirme aşamasında tek bir soru tipinin verimli olmadığı, böyle bir durumda bazı öğrencilerin başarı sağlarken bazılarının başarısız olduğu görülmüştür. Bu durumu ortadan kaldırmak için bireysel farklılıklar da göz önünde bulundurularak birden fazla soru tipinin kullanılması faydalı olmaktadır. 5. Her konu ve ünite sonunda izleme testleri kullanılarak öğrencilerin eksik bilgileri ortaya çıkarılmalıdır. Bu yöntem uygulandığında öğrencilerin derse karşı ilgilerinin arttığı ve akademik başarılarının arttığı görülmektedir. 6. Sınavlardan önce öğrencilere sınavlara hazırlık için çalışma notları verildi. Sınav sonunda sorular ve cevap anahtarları öğrencilerin görebileceği panolara asılarak, ilan edildi. Ancak her dönemde her dersin sınavlarından biri test usulüyle yapıldı. Bu sınavların şube ve sınıflar bazında sınav analizleri yapıldı. 7. Ölçme değerlendirme için geçtiğimiz sene alt yapısı oluşturulan soru bankasının daha da zenginleştirilmesinin faydalı olacağı düşünülmüştür. Ortak sınavlarda bu soru bankasında oluşturulan soruların kullanılmasının gerekliliği vurgulanmıştır. 8. Sene başında hangi dersten kaç sınav yapılacağı, kaç performans notu verileceği belirlenmeli; bu durum öğrencilere duyurulmalıdır. 9. Başarısız ders sayısı, dört ve üzerin olan öğrencilerin, not ortalaması ne olursa olsun, doğrudan sınıf geçmelerinin doğru olmadığı, bu konuda yeni bir düzenlemenin gerekli olduğu ifade edildi. 10. Performans ödevlerinin amacına ulaşmadığını, sadece öğretmene ve öğrenciye fazladan bir yük getirmektedir. Objektif bir değerlendirme kriterinin olmaması da ölçme adına ayrı bir problem oluşturmaktadır. 11. Nesnelliğin sağlanmasının yolunun bakanlığın TEOG uygulaması gibi liselere de aynı uygulamanın yararlı olabileceği düşünülmektedir. 12. Sınavlarda yoruma dayalı klasik soruların yanında mutlaka doğru-yanlış; boşluk doldurma ve çoktan seçmeli test sorularına da yer verilmelidir. Kompozisyon sorusu sınavda mutlaka bulunmalıdır. 13. Sınavda not baremi mutlaka açıklanmalıdır. Sınav soruları için cevap anahtarı hazırlanmalı; sorular öğrencilerle birlikte sınıfta çözülmelidir. Öğrencilere geri dönüt vermek maksadıyla öğrencilere yazılı kâğıtları dağıtılmalıdır. Yanlış yapılan soruların cevapları belirtilmelidir. 14. Öğrencilerin süreçteki başarılarını değerlendirmek için öğrenci ürün dosyaları (portfolyo) kullanılabilir. 15. Ölçme ve değerlendirme konulu bir seminerin uzman kişilerce yapılması halinde bizlere de çok faydalı olacağı belirtildi. 9
16. Öğrencinin performansı değerlendirilirken sene boyunca sınıf içinde sergilediği davranışlar, yaptığı hazırlıklar, araç-gereç kullanımı, derse katılması gibi tüm unsurlar değerlendirmede göz önüne alınmalıdır. 17. Sınav analizleri yapılıp kazanımların değerlendirmesi sağlanmalı, anlaşılmayan konular tekrar edilmeli, 18. Performans ve proje görevleri verilirken öğrencilerin ilgi, istek, merak ve bilgileri göz önünde bulundurulmalıdır. G. ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ GELİŞİMİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLER 1. Zümre öğretmenlerinin ve diğer branş öğretmenlerinin sürekli irtibat halinde kalarak fikir alışverişinde bulunması gerekmektedir. 2. Öğretmenlerin mesleki gelişimine yönelik bilgilendirici sunumlar hazırlanmalı, seminerler verilmelidir. 3. Yazarların yayınladıkları eserlerin okula gönderilmesi sağlanmalıdır. 4. Sosyal faaliyetler için öğretmen zamanında bilgilendirilmelidir. 5. Öğretmenler Türkiye de düzenlenen özel seminerlere davet edilmeli ve ücretsiz katılımı sağlanmalıdır. 6. İl milli eğitim müdürlükleri, kişisel ve mesleki gelişim etkinliklerini daha sık aralıklarla organize edebilir. 7. Edebiyat dergileri, edebiyat siteleri bilgilerin ve tecrübelerin güncellenmesine yardımcı olmaktadır. 8. Hizmet içi seminerle öğretmenlerin mesleki bilgilerinin desteklenmesi, müfredat değişikliklerinin takip edilmesi gerekmektedir. 9. Her öğretmen daha faydalı ders anlatmak ve öğrencilere yardımcı olmak için diğer arkadaşlarından faydalandığı internet sitelerinin adreslerini, kullandığı yardımcı kaynak kitaplarını, kullandığı ders anlatma tekniklerini, dijital eğitim materyallerini öğrenmelidir. 10. Yurt içi ve yurt dışı seminerlerin yaygınlaştırılmasının mesleki gelişim açısından faydalı olacağını düşünüyoruz. 11. Öğrencilerle beraber soru çözmek, farklı soru tekniklerini görmemizi sağlar. Hem güncel hem de edebiyat dönemlerine ait kitapları okumak, şair ve yazarların hayatlarını gözden geçirmek, eserlerini takip etmek, günlük gazeteleri takip etmek mesleki anlamda gelişimimizi destekler. 12. Yeni eğitim-öğretim yılında da her ay içerisinde zümre öğretmenlerinin toplanarak paylaşımlarda bulunmasının faydalı olacağı görüşü vurgulanmıştır. 13. Ülke genelindeki edebiyat öğretmenleriyle irtibatın ve etkileşimin oluşturulacağı çalışmaların organize edilmesi gerekir. 14. Akademik çevrelerle işbirliği içinde yapılan konferans ve seminerlerden sadece il merkezlerindeki öğretmenler değil, ilçelerde görevli öğretmenler de yararlandırılmalıdır. 15. Üniversite okul işbirliği geliştirilip öğretmenlerin gelişimine katkı sağlanmalıdır. 10