Ürün ve Proses Dizayný Yrd. Doç. Dr. Aþkýner Güngör Endüstri Mühendisliði Bölümü Pamukkale Üniversitesi, Denizli askiner@pamukkale.edu.tr 14 18 Kapsam Dizaynin Önemi Dizayn Süreci için Dizayn Quality Function Deployment (QFD) Ornekler Sonuçlar S.No. 2 1
Mucit - Mühendis Mucit hiç olmayan bir þeyi ortaya çikarmak amacini güder Mühendis ise bir problemi en iyi þekilde çözmeye gayret eder Mühendisin Tanýmý: Bir insanýn ihtiyaclarini karsilamak amaciyla, bilimsel bilgi ve teknolojiyi yaratici ve belli bir disiplin içinde kullanarak bir ürünün prosesin veya sistemin yaratýlmasýamacýnýgüden kiþidir. S.No. 3 Ürün Geliþtirme Yeni ürün fikirleri Ýhtiyaçlar Pazarlama Promosyon AR-GE Kavramsal dizayn Ürünler Beklentiler Ürün Dizayni Üretim Ýletiþim Proses Planlama Sipariþler Satýþ Üretim iþ emirleri S.No. 4 Satýþ Pazarlama Dr. Ürün A. Güngör, Geliþtirme PAÜ, Denizli Üretim 2
Ürün Geliþtirmenin Aþamalari Kavramsal çaliþma Dizayn planlama Ürün Geliþtirme S.No. 5 Proses Geliþtirme Deneme üretimi Son çalýþmalar Pazar Tanitimi Baþarili Bir Dizayn Ürün Kalitesi Pazar payi olarak karþimiza çikar Ürün Maliyeti Ürünün üretimindeki sabit (makine-teçhizat vb) ile diðer deðiþken maliyetleri etkiler Geliþtirme Süresi Geliþtirme Maliyeti Geliþtirme Yeterliliði Bir sonraki ürünü geliþtirme yeterliliði var mý? S.No. 6 3
Baþarýda Dört Faktör Pazara Çýkýþ Süresi Ürün performansi Pazar Rekabet Gücü Birim Ürün Maliyeti Geliþtirme Maliyeti S.No. 7 Dizayn Oyuncular Pazarlama leri belirler Fiyat konumlandirmayi yapar Dizayn Mühendislik (Mekanik ve elektriksel vb.) Endüstriyel (estetik, ergonomi vb.) Üretim Üretim sistemi Satin alma, dagitim ve kurulum S.No. 8 4
Baþlangiç Faaliyetleri S.No. 9 Ihtiyaç Tespiti Fýrsatlarýn tespiti Genelde Pazarlama bölümü ilgilenir Bilgilen PROBLEMI OGREN! Literatür Araþtirmalari Patent Araþtirmalari Web Araþtirmalari Uzmanlarla Dr. A. Güngör, ve PAÜ, müþterilerle Denizli konuþma Baþlangiç Faaliyetleri Problem Tanýmlama Ürün Özellikleri Ürün kesinlikle neleri gerçekleþtirmesi gerekliliðinin belirlenmesi Ýhtiyaçlarý Ýdeal özellik bir ölçüt ve bir deðerle tanýmlanmalýdýr. Ölçütlerin belirlenmesinde: Bütünlük Bütün ihtiyaçlar ölçütlerle ifade edilmelidir Baðlýlýk Nasýl deðil ne yapilmalidir? Pratik olmali Popüler kriterlere sahip olmalý Mümkün olduðunca çok sayisallaþtirilabilmelidir S.No. 10 5
Kavramsal Dizayn Geliþtirme Dizaynýn en önemli boyutu Dizaynýn en zor boyutu Beyin fýrtýnasý Yargýlamaya yer yok Bazen garip ve saçma düþünceler baþarýlý sonuçlar türetebilir Fiziksel ve grafiksel araçlardan faydalanma Herkesi sürece dahil et (Pazarlama, Satinalma, Üretim, vb.)! OLABILDIGINCE Çok Fikir oluþtur!!!! S.No. 11 Kavramsal Dizayn Geliþimi 5 AþamalýSistematik Plan Problemi tanýmla; basit parçalara ayýr Dýþsal araþtýrma (Literatür/Patentler) Ýçsel araþtýrma (Beyin fýrtýnasý) Sistematik detaylandýrma (aðaçsal gruplandýrma, tablolama) Yapýcýger besleme S.No. 12 6
Kavramsal Dizayn Seçimi Hangi kavramsal dizayn en iyi? Dýþsal kararlar () Hiyerarþik karar Hisler Grup arasýnda oylama Avantajlarýn ve dezavantajlarýn belirlenmesi Prototip Yapilandirilmis Yaklaþimlar S.No. 13 Kavramdan - Gerçeðe Bu kavramsal dizayn nasýl gerçek olacak? Gerektiðinde kavramsal dizayna geri dönülmelidir S.No. 14 7
Optimizasyon Orijinal Optimize edilmiþ S.No. 15 Için Dizayn Dizaynla Ýlgili Kararlar Bir çok Konuyu Etkiler Maliyet, Kalite, Performans, Servis, Çevre, Üretilebilirlik, Güvenirlik, vb. Ürün maliyetleri ile ilgili maliyetlerin %80 1 ürünün dizayn aþamasýnda belirlenir. S.No. 16 8
Için Dizayn Montaj için Dizayn (DFA) Demontaj için Dizayn (DFD) Bakým için Dizayn (DFM) Çevre için Dizayn (DFE) Maliyet için Dizayn (DFC) Kalite için Dizayn (DFQ) Güvenilirlik için Dizayn (DFR) S.No. 17 Bazi Önemli Dizayn Prensipleri Basitleþtirme En az parça sayýsý Moduler dizayn Standart parçalar Çok fonksiyonlu parçalar Ortak parça kullanýmý Üretim ve Montajý Kolaylaþtýr Ayrýbaðlantý elemanlarýndan kaçýnma Hata önleyici sistemler geliþtir Taþýmalarýen aza indir Ürün aðýrlýðýnýazalt S.No. 18 9
QFD (Quality Function Deployment) nin istediði Pazarlamanýn bakýþý 1984-1994 T/Maker Co. 1984-1994 T/Maker Co. Üretim departmanýn üretimi Mühendisliðin dizayný 1984-1994 T/Maker Co. 1984-1994 T/Maker Co. S.No. 19 QFD nin sesi Kalite evleri QFD: nin sesini ürün ve hizmet geliþtirme sürecine katan yaklaþýmdýr. S.No. 20 10
QFD Ihtiyaçlarý Dizayn Ihtiyaçlarý Parça karakteristikleri Uretim Operasyonlarý S.No. 21 Uretim Ihtiyaçlarý QFD Aþamalari ISTEKLERINI belirle Ürünün müþteri beklentilerini NASIL karþilayacagini belirle ISTEK ve ürün NASILý arasýnda iliþki kur NASILlar arasýnda iliþkileri belirle Önem siralamasini belirle Rakip ürünlerini kiyasla S.No. 22 11
Kalite Evi Onem Etkileþim Matrisi Urün Nasillari Istekleri Iliþkiler Matrisi Rakiplerin deðerlendirilmesi Teknik deðerlendirme S.No. 23 Kalite Evi Orneði Önemi Müçteri Ýhtiyacý Kapatýlma kolaylýðý Çýkýþta açýk durmasý Açýlma kolaylýðý Yaðmurda akmama Yoldan gürültü almama Önem aðýrlýðý Hedef deðerler Mühendislik Özellikleri 7 5 3 3 2 Kapatma enerjisi 7.5 ft/lb Kapý kapanma dayanýmý Yer seviyesinde gü.ç Aöma enerjisi Su dayanýmý 10 6 6 9 2 3 Mevcut konumu koru 9 lb. 7.5 ft/lb. Camýn ses almasý Mevcut konumu koru Mevcut konumu koru Correlation: Güçlü pozitif * Pozitif Negatif Güçlü negatif Rakip deðerlendirmesi = Biz A = Rak. A B = Rak. B (5 en iyi) 1 2 3 4 5 AB AB A B A AB Ýliþkiler: Güçlü = 9 Orta = 3 Küçük = 1 B Teknþk deðerlendirme (5 en iyi) 5 4 3 2 1 B A BA B A B A BA BA S.No. 24 12
Kalite Evi Örneði Fotoðraf Makinesi dizayn etmek için bir grupta QFD çalýþmasýyapmanýz gerekiyor. 1984-1994 T/Maker Co. S.No. 25 Kalite Evi nin istekleri ( duvar ) Ýstekleri Hafiflik Tutumu Kolay Güvenilir Hedef Deðerler Önceliði S.No. 26 13
Kalite Evi nin öncelikleri Ýstekleri Hafiflik Tutumu Kolay Güvenilir Hedef Deðerler Önceliði 3 2 1 S.No. 27 Kalite Evi Ýstekler ve Nasýllar arasýndaki iliþkiler Çeliþki ve faydalar Ýstekleri Hafiflik Tutumu Kolay Güvenilir Hedef Deðerler Önceliði 3 2 1 Aliminyum Parçalar Çelik Parçalar Oto Fokus Oto Flaþ 5 2 8 7 4 8 5 3 19 14 21 17 S.No. 28 14
QFD Evleri Dizayn Karakteristikleri Parça Tespiti Ev 1 Ev 2 Ev 3 Proses Tespiti Ev 4 Kalite Ölçütleri S.No. 29 Dayanýklýlýk Ürünün ÇalýþacaðýOrtam Özellikleri Tespit Edilip Ürünün Bunlara Dayanacak Þekilde Dizayn Edilmesi Gerekir S.No. 30 15
Sonuçlar Dizayn ürünün yaþam döngüsünü direkt olarak etkiler Dizayn maliyetlerin %80 ini belirler Dizayn kapsamlýolarak ele alýnmasý gerekir Dizayn sürecinde bütün rol sahipleri yer almalýdýr S.No. 31 Sonuçlar Ürün dizaynýmutlaka sistematik bir yapýda gerekli verilerle ve aceleci olmayan bir disiplinle ele alýnmalýdýr Baþarýlýbir ürün dizaynýardýndan baþarýlýbir proses dizaynýgerektirir Dizayn yaraticilik, bilimsellik ister S.No. 32 16
Sonuçlar Dizayn: Yaraticiligin, kendine ve insan hayatina saygiyla buluþtuðu yerde baþariya ulaþir! S.No. 33 17