İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Deniz Hukuku Anabilim Dalı Deniz Ticareti Hukuku - 6 -. 17-18/11/2014 Tek, Çift ve II. Öğretim Lisans Dersleri
Kaynakça - 1 4. Gemi Üzerinde Mülkiyet ve Diğer (Sınırlı) Aynî Haklar Ders Kitabı: Rayegân Kender / Ergon Çetingil / Emine Yazıcıoğlu, Deniz Ticareti Hukuku, Temel Bilgiler, Cilt I, 14. Baskı, İstanbul 4/2014, s. 69-92.
Kaynakça - 2 Ek Kaynakça (Yürürlükteki TTK): Şeker-Öğüz, Zehra, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununda Gemi Mülkiyetinin Devrine İlişkin Getirilen Esaslar, Prof. Dr. Mustafa Dural a Armağan, İstanbul 4/2013, s. 847-853 Sözer, Bülent, Deniz Ticareti Hukuku - I (Ders Kitabı): Giriş - Gemi - Donatan ve Navlun Sözleşmeleri, 2. Bası, İstanbul 2013, s. 91-114 Günay, M. Barış, Deniz Ticareti Hukukunda Güncel Gelişmeler ve Muhtemel Sorunlar: Gemi Üzerindeki Mülkiyet Hakkı, Hukuk Biliminin Güncel Sorunları III. Uluslararası Kongre Bildiri Kitabı, Cilt: 2, Ankara 2012, s. 269-278 Yılmaz, Serpil, Türk Bayrağını Çekme Hakkı ve Gemi Mülkiyetinin Sözleşme İle Kazanılmasına İlişkin Mevcut Türk Ticaret Kanunu ile Yeni Hazırlanan Türk Ticaret Kanunu Tasarısı Hükümlerinin Mukayesesi, Denizcilik Dergisi 2007, Yıl: 6, Sayı: 30, s. 36-42
Kaynakça - 3 Ek Kaynakça (6762 sayılı mülga TTK): Akıncı, Sami, Gemi Mülkiyeti, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 1958, Cilt: XXIII, Sayı: 3-4, s. 291-367 Şeker, Zehra, Taşınmaz Mülkiyetiyle Karşılaştırmalı Olarak Sicile Kayıtlı Gemi Mülkiyetinin Hukuki İşlem Yoluyla Kazanılması, Prof. Dr. Tahir Çağa nın Anısına Armağan, İstanbul 2000, s. 465-482; Şeker-Öğüz, Zehra, Sicile Kayıtlı Olmayan Geminin Mülkiyetinin İktisabı (Karar Tahlili), Prof. Dr. Necip Kocayusufpaşaoğlu İçin Armağan, Ankara 2004, s. 635-639 Atamer, Kerim, TTK m. 867-871 Hükümlerinin Tarihçesi ve Gemi Satım Sözleşmelerine Uygulanması, Prof. Dr. Turgut Kalpsüz e Armağan, Ankara 2003, s. 357-389 Atamer, Kerim, MÖHUK Reformu Hakkında, Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni 2003, Yıl: 23, Sayı: 1-2 (Prof. Dr. Gülören Tekinalp e Armağan), s. 89-113 (MÖHUK m. 22 hakkında)
Kanunlar İhtilâfı Kuralı - 1/15 I. Genel Olarak A) Kanunlar İhtilâfı Kuralı 5718 sayılı MÖHUK m. 22: Menşe ülke = Aynî hakların tescil edildiği sicil yeri = MGS, YPS, TUGS ve BLK ya kayıtlı gemiler üzerinde aynî haklar = Türk Hukuku!
Uygulanacak Hükümler - 2/15 B) Türk Hukuku nda Uygulanacak Hükümler 1. MGS, YPS ve TUGS ye Kayıtlı Gemiler ve Yapılar TTK m. 996 f. 1 ve m. 1011 f. 1 uyarınca: TTK m. 998-1009. 2. YPS ye Kayıtlı Olmayan Yapılar TTK m. m. 1010 f. 1 ve m. 997 f. 1 uyarınca: Türk Medenî Kanunu nun taşınırlara ilişkin hükümleri.
Uygulanacak Hükümler - 3/15 3. BLK ya Kayıtlı Gemiler ve Diğer Su Araçları BLK Uygulama Yönetmeliği (RG T: 25/9/2014, Sayı: 29130) m. 14 Ve???: TTK m. 998-1009 kıyasen mi, yoksa TTK m. 997 f. 1 uyarınca Türk Medenî Kanunu nun taşınırlara ilişkin hükümleri mi?
Mülkiyet - 4/15 II. Gemi Mülkiyeti A) MGS/YPS/TUGS ye Kayıtlı Gemiler 1. TMK m. 683-703 (Mülkiyet - Genel Hükümler): Niteliği uygun düştüğü ölçüde uygulanır. 2. Gemilere İlişkin Özel Hükümler: a) Doğal ürünler: TMK m. 685 f. 2 = hukuki ürünler = kazanç TTK m. 1002 f. 3: mülkiyet devrinin kapsamında
Mülkiyet - 5/15 b) Eklentiler (TMK m. 686 = TTK m. 1002 f. 1-2): mülkiyet devrinin kapsamında c) Paylı mülkiyet (TMK m. 688) = donatma iştiraki (TTK m. 1064); gemi payı ve iştirak payı üzerinde aynî haklara ilişkin özel kurallar (örn. TTK m. 1006, m. 1007 f. 2-3) uygulaması yok!
Mülkiyet - 6/15 d) Kazanılması = Özel Hükümler: aa) Sahipsiz gemi : yalnızca Devlet malik olabilir (TTK m. 998 f. 1; karş. TMK m. 767) uygulaması yok (deniz kirliliği, enkaz kaldırma yükümlülüğü vs.) bb) Kazandırıcı ZA: TTK m. 999-1000 (karş. TMK m. 712-713) uygulaması yok
Mülkiyet - 7/15 cc) Devren Kazanılması (!): Yeni: TTK m. 1001 [1] Anlaşma : Yazılı VE imzalar noter / sicil onaylı Uyg.: Bill of Sale (BOS) [2] VE Zilyetliğin devri Sorun: alıcı imzası / çözüm: MÖHUK m. 22 yalnızca MGS/TUGS/YPS gemileri Dikkat: f. 3 TTK m. 11 f. 3 saklı...
Mülkiyet - 8/15 e) Kaybedilmesi aa) Zıya: Gemi niteliğinin yitirilmesi (örn. TTK m. 1003 f. 1 c. 1 TMK m. 717 f. 1 de 2. seçenek) Dikkat: enkaz üzerinde mülkiyet devam! bb) Terk: MGS/YPS/TUGS ye feragat beyanı (TTK m. 1004): uygulaması yok cc) Kazandırıcı ZA: uygulaması yok dd) Devir: yukarıda (d) altında (cc).
Mülkiyet - 9/15 B) BLK ya Kayıtlı Gemiler BLK Uygulama Yönetmeliği (RG T: 25/9/2014, Sayı: 29130) m. 14: Mülkiyetin devri için: Noter / Liman Bşk. işlem (geçerlilik şartı) + Tescil Diğer hususlar: TTK mı, TMK mı sorunu!
Sınırlı Aynî Haklar: Giriş - 10/15 II. Sonrası III. Öncesi EK: Gemiler Üzerinde Sınırlı Aynî Haklar Sistematik Giriş: 1. Yararlanma (İrtifak) Hakları Yalnızca: İntifa (TTK m. 1059-1060) 2. Teminat (Rehin) Hakları a) Kanundan doğan rehin hakları b) Sözleşmeyle kurulan rehin hakları
Sınırlı Aynî Haklar: Giriş - 11/15 a) Kanundan Doğan Rehin Hakları aa) Tersanecinin kanuni ipoteği (TTK m. 1013 ve TMK m. 895-897) Dikkat: kanuni MGS ve TUGS ye kayıtlı gemiler YPS ye kayıtlı yapılar Dikkat: BLK yok büyük sorun!
Sınırlı Aynî Haklar: Giriş - 12/15 bb) Hapis hakkı (TMK m. 950): BLK gemileri ve yabancı bayraklı gemiler? cc) Gemi alacaklısı(nın [kanuni] rehin) hakkı (TTK m. 1320 f. 3): MGS/TUGS/BLK Türk gemileri VE Türkiye de yargıya konu olan yabancı bayraklı gemiler.
Sınırlı Aynî Haklar: Giriş - 13/15 b) Sözleşmeyle Kurulan (Akdî) Rehin Hakları aa) Deniz ödüncü alacaklısının rehin hakkı (E-TTK da vardı; TTK da yok) yabancı bayraklı gemiler: MÖHUK m. 22! bb) Taşınır rehni (TMK m. 939) BLK gemileri (YÖN m. 10)
Sınırlı Aynî Haklar: Giriş 14/15 cc) Gemi ipoteği (TTK m. 1014-1053) MGS/TUGS gemileri (yabancı bayraklı gemiler: 1926/1993 RehinMS ve MÖHUK m. 22) Dahil: Yapı ipoteği (TTK m. 1054-1058) Yapı siciline (TTK m. 986-992) kayıtlı yapılar = gemi ipoteği hükümleri.
İntifa - 15/15 III. Gemi İpoteği (Haftaya) IV. Yararlanma (İrtifak) Hakkı: İntifa MÖHUK m. 22: Sicil Hukuku Türkiye de sicile kayıtlı gemiler = Yalnızca MGS ve TUGS gemileri (TTK m. 996 f. 1) E-TTK: sınırlı uygulama alanı TTK m. 1059-1060: serbest TMK hükümleri uygulanır.