Deniz Ticareti Hukuku - 4 -

Transkript

1 İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Deniz Hukuku Anabilim Dalı Deniz Ticareti Hukuku /10/2013 Tek, Çift ve II. Öğretim Lisans Dersleri

2 BLK - 1/18 E) Bağlama Kütüğü ( BLK ) 1. Amaç ve Yasal Dayanaklar Sorun: MGS/TUGS sisteminde kayıtsız (yabancı bayraklı) Türk gemileri ve araçları. a) Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, T: 6/5/2009, Sayı: 5897 (RG T: 16/5/2009, Sayı: 27230) Ek m.12

3 BLK 2/18 Yerine Yeni: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname T: 26/9/2011, Sayı: 655 (RG T: 1/11/2011, Sayı: Mükerrer) Madde 43 f. 2: Bağlama kütüğüne kayda ilişkin usul ve esaslar ile yapılacak iş ve işlemlerin nasıl ve kimler tarafından yürütüleceği yönetmelikle belirlenir.

4 BLK - 3/18 b) Bağlama Kütüğü Uygulama Yönetmeliği ( YÖN ), RG T: 14/9/2009, Sayı: (DŞK: RG T: 24/4/2010, Sayı: 27561) Yeni (Taslak) c) Bazı Mallara Uygulanacak Katma Değer Vergisi ve Özel Tüketim Vergisi Oranlarının Belirlenmesine Dair Karar, RG T: 22/8/2009, Sayı: d) Türk Sahipli Olup Yabancı Bayrakta Bulunan ve Özel Kullanıma Mahsus Gemi Deniz ve İç Su Araçlarının İthal Edilmesine İlişkin Tebliğ, RG T: 22/8/2009, Sayı: 27327

5 BLK - 4/18 2. Kuruluş Ek m. 12 f. 1 c. 1 ve 3; YÖN m. 5 f. 1: Deniz: Liman Başkanlıkları İç su: Belediye Başkanlıkları Tutulması: E-ortam (YÖN m. 15 f. 1 c. 1) + Dosya (YÖN m. 15 f. 2) İdari denetim: UDH Bak. (YÖN m. 37)

6 BLK - 5/18 3. Hangi Araçlar? a) Gemi (YÖN m. 4 f. 1 b. (e)): Cinsi, tonilatosu ve kullanma amacı ne olursa olsun, Denizde kürekten başka aletle yola çıkabilen her araç = 4092 s.k. tanımı

7 BLK - 6/18 b) Deniz aracı (YÖN m. 4 f. 1 b. (d)): Gemi dışında, denizde yüzebilen ve tahsis edildiği gayeye uygun olarak kullanılan (?; örn: yüzer lokanta yolcu gemisi olarak kullanılıyorsa?) her türlü araç ve yapı.

8 BLK - 7/18 c) İç su gemi si ve aracı (YÖN m. 4 f. 1 b. (g) ve (ğ)): Tabii ve suni göller ile baraj göllerinde, dalyan ve nehirlerde (= iç su ) Kullanılan Gemi (= YÖN m. 4 f. 1 b. (e)) Ticari amaçlarla kullanılan ve gemi dışındaki her türlü tekne ve yapı (= iç su aracı )

9 BLK - 8/18 d) Ticari gemi, deniz ve iç su aracı (= YÖN m. 4 f. 1 b. (i)): Denizde veya iç sularda kazanç elde etmek amacına tahsis edilen veya fiilen böyle bir amaç için kullanılan her türlü tekne ve yapı. = TTK m. 931 f. 2

10 BLK - 9/18 4. Zorunlu Kayıt İlke (Ek m. 12 f. 1 c. 1; KHK m. 43 f. 1; YÖN m. 6): a) TUGS ye kayıtlı olmayan, b) MGS ye kaydı zorunlu olmayan gemi, deniz ve iç su araçları. Somut olarak =??? YÖN m. 9 f. 1:

11 BLK - 10/18 a) 18 GRT den küçük ticaret gemileri (karş. TTK m. 956 f. 1) b) GRT sınırı (TTK m. 957 f. 1) olmaksızın ve TTK m. 940 şartları aranmaksızın TTK m. 931 f. 1 uyarınca gemi sayılmayan ticari deniz araçları ve ticari iç su gemileri ile araçları

12 BLK - 11/18 c) GRT sınırı (TTK m. 957 f. 1) olmaksızın, TTK m. 940 şartları aranmaksızın, TTK m. 931 f. 1 uyarınca gemi veya TTK m. 931 f. 2 uyarınca ticari sayılmayan özel kullanıma mahsus gemi, deniz ve iç su araçları

13 BLK - 12/18 Dolayısıyla dikkat: E-TTK m. 840 ile sonrası, VE E-TTK m. 844 f. 2: Mülga idi! TTK m. 956 açısından çözüm??? UDH Bakanlığı: somut sorunlar sürüyor! TTK = Hem Kanun, hem de Temel Kanun YÖN hükmü mülga!

14 BLK - 13/18 5. Seçimlik Kayıt Ek m. 12 f. 4 c. 1; YÖN m. 9 f. 2 Yabancı uyruklu Gerçek kişilerin mülkiyetindeki, özel kullanıma mahsus gemi, deniz ve iç su araçları Malikin istemi halinde, UDH Bak. uygun bulursa.

15 BLK - 14/18 6. Hükümleri BLK ya kayıtlı bütün gemi ve araçlar Türk Bayrağı çekmek zorunda (Ek m. 12 f. 4 c. 2; YÖN m. 12 f. 1); TTK m. 940 şartları aranmaz (Ek m. 4 f. 2 [yalnızca yabancılar], YÖN m. 12 f. 3 [genel]) KabotajK saklı (Ek m. 4 f. 2 [yalnızca yabancılar], YÖN m. 12 f. 4 [genel])

16 BLK - 15/18 Ruhsatname (Ek m. 12 f. 5, YÖN m. 18) İspat: Bayrak çekme hakkı (YÖN m. 12 f. 2) Yıllık vize (Ek m. 12 f. 5 c. 2/3, YÖN m. 19) Harç: ruhsatname ve vize için (Ek m. 12 f. 5 c. 5, YÖN m. 25) Harç muafiyeti: deniz taşımacılığı ve balıkçılık (YÖN m. 27).

17 BLK - 16/18 7. İtiraz BLK ile ilgili tüm iş ve işlemlere karşı Öğrenme tarihinden başlayarak 7 gün içinde Liman Bşk. İtiraz (YÖN m. 24 f. 1 c. 1) 15 gün içinde sonuç (YÖN m. 24 f. 1 c. 2) Red halinde genel hükümlere (??) göre dava açma hakkı saklı (YÖN m. 24 f. 2).

18 BLK 17/18: Özet Özet a) UDH Bak. Amacı: aa) Ticari gemi, yat, araç: TUGS (ithalatta GRT/DWT sınırı) hak bb) TUGS ye kayıtlı olmayan 18 GRT ve üstü ticaret gemisi (TTK m. 931): MGS zorunlu cc) Kalanlar: BLK zorunlu

19 BLK 18/18: Özet - 2 b) Sorunlar: aa) TTK m. 956 da sayılan gemiler (örn. 16 GRT ticaret gemisi [Üsküdar-Beşiktaş yolcu motoru] bb) Yeni vergi endişesi cc) Rehin/ipotek

20 İnceleme Düzeni Gemiler Üzerinde Aynî Haklar: 7-8 Ekim: I. Zilyetlik, II. Tescil (MGS, YPS, TUGS) Ekim (bugün): Tescil (BLK) Şimdi: III. Mülkiyet Ardından (4-5 ve Kasım): IV. Sınırlı Aynî Haklar

21 Mülkiyet - 1/7 III. Mülkiyet A) MGS/YPS/TUGS ye Kayıtlı Gemiler 1. TMK m (Mülkiyet - Genel Hükümler): Niteliği uygun düştüğü ölçüde uygulanır. 2. Özel hükümler: a) Doğal ürünler: TMK m. 685 f. 2 = hukuki ürünler = kazanç Y-TTK m f. 3: mülkiyet devrinin kapsamında

22 Mülkiyet - 2/7 b) Eklentiler (TMK m. 686 = TTK m f. 1-2): mülkiyet devrinin kapsamında c) Paylı mülkiyet (TMK m. 688) = donatma iştiraki (TTK m. 1064); gemi payı ve iştirak payı üzerinde aynî haklara ilişkin özel kurallar (örn. TTK m. 1006, m f. 2-3) uygulaması yok!

23 Mülkiyet - 3/7 d) Kazanılması = özel hükümler: aa) Sahipsiz gemi : yalnızca Devlet malik olabilir (TTK m. 998 f. 1; karş. TMK m. 767) uygulaması yok (deniz kirliliği, enkaz kaldırma yükümlülüğü vs.) bb) Kazandırıcı ZA: TTK m (karş. TMK m ) uygulaması yok

24 Mülkiyet - 4/7 cc) Devren Kazanılması (!): Yeni: TTK m [1] Anlaşma : Yazılı VE imzalar noter / sicil onaylı Uyg.: Bill of Sale (BOS) [2] VE Zilyetliğin devri Sorun: alıcı imzası / çözüm: MÖHUK m. 22 yalnızca MGS/TUGS/YPS gemileri Dikkat: f. 3 TTK m. 11 f. 3 saklı...

25 Mülkiyet - 5/7 d) Kaybedilmesi aa) Zıya: Gemi niteliğinin yitirilmesi (örn. TTK m f. 1 c. 1 TMK m. 717 f. 1 de 2. seçenek) Dikkat: enkaz üzerinde mülkiyet devam! bb) Terk: MGS/YPS/TUGS ye feragat beyanı (TTK m. 1004) cc) Kazandırıcı ZA dd) Devir.

26 Mülkiyet - 6/7 B) BLK ya Kayıtlı Gemiler 1. MGS/TUGS dışı gemi ve araçlar TMK taşınır hükümleri (TTK m. 997 f. 1): TMK m (Mülkiyet - Genel Hükümler) + m (Taşınır Mülkiyeti): Niteliği uygun düştüğü ölçüde BLK gemi ve araçlarına da uygulanır.

27 Mülkiyet 7/7 2. Özel Hüküm: Mülkiyetin Devri Ek m. 12 f. 3; YÖN m. 14 Mülkiyetin devrini amaçlayan sözleşmeler in Liman veya Bld. Bşk. huzurunda yapılması şart! Şekil: UDH Bak. belirler (YÖN m. 14 f. 3) Aksi hâlde sözleşme geçersiz (?).

28 Sınırlı Aynî Haklar: Giriş - 1/5 IV. Sınırlı Aynî Haklar A) Sistematik Giriş 1. Yararlanma (İrtifak) Hakları Yalnızca: İntifa (TTK m ) 2. Teminat (Rehin) Hakları a) Kanundan doğan rehin hakları b) Sözleşmeyle kurulan rehin hakları

29 Sınırlı Aynî Haklar: Giriş - 2/5 a) Kanundan Doğan Rehin Hakları aa) Tersanecinin kanuni ipoteği (TTK m ve TMK m ) Dikkat: kanuni MGS ve TUGS ye kayıtlı gemiler YPS ye kayıtlı yapılar Dikkat: BLK yok büyük sorun!

30 Sınırlı Aynî Haklar: Giriş - 3/5 bb) Hapis hakkı (TMK m. 950): BLK gemileri ve yabancı bayraklı gemiler? cc) Gemi alacaklısı(nın [kanuni] rehin) hakkı (TTK m f. 3): MGS/TUGS/BLK Türk gemileri VE Türkiye de yargıya konu olan yabancı bayraklı gemiler.

31 Sınırlı Aynî Haklar: Giriş - 4/5 b) Sözleşmeyle Kurulan (Akdî) Rehin Hakları aa) Deniz ödüncü alacaklısının rehin hakkı (E-TTK da vardı; TTK da yok) yabancı bayraklı gemiler: MÖHUK m. 22! bb) Taşınır rehni (TMK m. 939) BLK gemileri (YÖN m. 10)

32 Sınırlı Aynî Haklar: Giriş 5/5 cc) Gemi ipoteği (TTK m ) MGS/TUGS gemileri (yabancı bayraklı gemiler: 1926/1993 RehinMS ve MÖHUK m. 22) Dahil: Yapı ipoteği (TTK m ) Yapı siciline (TTK m ) kayıtlı yapılar = gemi ipoteği hükümleri.

33 İntifa 1/1 B) Yararlanma (İrtifak) Hakkı: İntifa MÖHUK m. 22: Sicil Hukuku Türkiye de sicile kayıtlı gemiler: TTK m. 996 f. 1 Yalnızca MGS ve TUGS gemileri E-TTK: sınırlı uygulama alanı TTK m : serbest TMK hükümleri uygulanır.

34 İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Deniz Hukuku Anabilim Dalı Deniz Ticareti Hukuku /10/2013 Tek, Çift ve II. Öğretim Lisans Dersleri