REFLEKS F HAREKETLER DÖNEM A AMALAR Bilgi Toplama Evresi : D.Ö- 4. ay Bilgi Çözme Evresi: 4.ay sonras 1 ya Reflekslerin levleri B R NC L REFLEKSLER Moro R. A. Tonik Boyun R. Arama R. Emme R. Kavrama R. Plantar R. Babinski R. DURU A L K N REFLEKSLER Ad mlama R. Emekleme R. Yüzme R. Çekme R. Boynu ve bedeni Ç.R. Ekstremite yerle tirme R. 1
Reflekslerin Özellikleri LKEL HAREKETLER DÖNEM A a beyin merkezlerinin kontrolü alt ndad rlar. MSS bozukluklar n n erken tan s n sa larlar. Standart bir programa göre ortaya ç k p kaybolurlar. Duru a ili kin reflekslerin düzenli uyar m istemli hareketlerin ortaya ç k n çabukla t rabilir. Hangi durumlar üphelidir? Kortikal kontrol ile durdurulmas gereken bir refleksin devam etmesi Bir refleksin yoklu u Reflekste asimetri Bir refleksin gere inden fazla kuvvetli ve zay f olu u. 0-2 Ya aras nda gözlenen ilkel hareketler, istemli hareketlerin ilk biçimidir. Ortaya ç k lar nda önceden kestirilebilen bir s ra izler Ç k zamanlar ve h zlar aç s ndan çocuktan çocu a farkl l k gösterir. 2
1) REFLEKSLER N ORTADAN KALKTI I EVRE TEMEL BECER LER Do umla ba lar, 1 ya na kadar sürer. Refleksler ortadan kalkar. stemli hareketlerde farkl la ma ve bütünle me zay ft r. Hareketler amaçl, fakat kontrolsüz ve kabad r. Denge sa lama Lokomotor beceriler Manipülatif beceriler Birinci ya ile ikinci ya aras, ilk sene ortaya ç kan ilkel hareketler üzerinde al t rmalar yap ld ve bunlar n kontrol edildi i evredir. lkel hareket yeteneklerinde h zl bir art gözlenir. 2) LK KONTROL EVRES DENGE SA LAMA Ba -boyun kaslar n n kontrolü 1. Ay n sonunda ba lar, 4 ayl k bebek destekle oturabilir, Desteksiz oturma 7. Ayda gerçekle ir, 11-13 aylar aras nda tutunmadan ayakta durabilirler. 3
LOKOMOTOR HAREKETLER SÜRÜNME HAREKETLER 6. Ayda gözlenir. EMEKLEME 10. Ayda gözlenir. BA IMSIZ YÜRÜME 11-15 Aylar aras nda gözlenir. BAYLEY BEBEKL K GEL M ÖLÇE ; (1 AY- 2.5 YA ) Çocu un zihinsel geli imini ölçmek için davran lar n de erlendirilmesini içerir. Bebe in gelecekteki performans hakk nda bilgi vermez. Mevcut zeka ve geli im problemlerini yans t r. Zihinsel ölçek (163 madde) Motor ölçek (Kaba motor- nce motor, 81 madde)) Davran kayd MAN PÜLASYON Manipülasyonun 3 temel hareketi; Uzanma- 4. ay Yakalama- 4-5. Ay B rakma- 10. Ay 18 ayl k oldu unda uzanma-yakalama-b rakma hareketlerini ba ar l bir ekilde yapabilir. DENVER GEL MSEL TARAMA TEST (DGTT) 0-6 ya Çocu un ya na uygun bir tak m becerilerini de erlendiren bu test; 116 maddeden olu ur. Ki isel Sosyal- nce Motor-Dil- Kaba motor Geli imsel problemler aç s ndan taramada Ku kulu durumlar objektif bir ölçümle do rulamada Geli imsel aç dan risk alt ndaki çocuklar izlemede kullan l r. l 4
PORTAGE ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEM E T M PROGRAMI KONTROL L STES 0-6 ya De erlendirme ve e itim program haz rlama Bebeklerde uyar m Özbak m Motor Geli im Sosyal Geli im Bili sel Geli im Dil Geli imi Bili sel BEBEKLER Ç N GEL M DESTEKLEY C AKT V TELER Motor aktivite seçiminde bebeklerin ya de il geli im düzeyleri dikkate al n r. Uygulama s ras nda bebeklerin aktiviteden zevk almas gerekir. Duyular n uyar lmas sa lan r. BEBEKL K DÖNEM NDE MOTOR GEL M DESTEKLEMEK NEDEN ÖNEML D R? Beynin en h zl geli ti i dönemdir. Çevresel etkenlerin beyin geli imi üzerindeki etkileri çok önemlidir. Geli im alanlar aras nda kuvvetli bir ili ki vard r. DÖNEM N EN ÖNEML ÖZELL KLER Gelecekte kazan lacak hareket becerilerinin temelini olu turur. Bu döneme ait hareketlerin geli imi; Olgunla ma-çevresel faktörlere ba l d r. Hareketler yeteneklerinin geli mesi, çocu a çevreyi tan ma-ara t rma olana verir. Bu dönemde kazan lan hareketler, a r kontrol gerektirir. 5
GEL MSEL AÇIDAN ÜPHEL DURUMLAR 3. AYIN SONUNDA 6. AYIN SONUNDA 8. AYIN SONUNDA 12. AYIN SONUNDA : Tutunarak ayakta durma 15. AYIN SONUNDA: Ba ms z Yürüme 6