0 YÖNETİM SİSTEMLERİ I İLGİLİ MEVZUAT II RİSKİN MANTIĞI III TEHLİKELER VE TESPİTİ IV TEHLİKE ANALİZ METODOLOJİLERİ V RİSK ANALİZ YÖNTEMLERİ VI RİSK HESAPLAMA ÖRNEKLERİ 30 39 78 113 80 39 60 ÖN BİLGİLENDİRME 16.08.2016 Sa.-18.00-21.00 17.08.2016 Pe.- 18.00-21.00 20.08.2016 Ct.- 09.00-15.00 25.08.2016 Pe. İsmail Temiz Uygulama ve Sınav soru cevapları İşyeri Hekimi Telefonu 0532 371 77 94 Acil durum Telefonu 0216 377 98 22 Nİ1303096 1
V- RİSK ANALİZ YÖNTEMLERİ Tehlike tespiti ve Risk hesaplamasında L tipi, FMEA ve Fine Kinney Risk analiz yöntemlerinin örnekler ile 2 risk hesaplanması Nİ1303096 RİSK DEĞERLENDİRMESİ ve YÖNETİMİ 0 YÖNETM SİSTEMLERİ Entegre yönetim Sistemleri ve İş Sağlığı Güvenliği ile İlgili çıkarılan standartların kapsamları, hakkında bilgilendirme I- İLGİLİ MEVZUAT Kazaların önlenmesinde, mevzuattan kaynaklanan sorumluluklar, görevler ve yetkilerimiz hakkında bilgilendirme ve bilinçlendirme II- RİSKİN MANTIĞI Neden Risk analizi ve yönetimi? Kazayı önlemede Risk analizi önemi, alınan önlemlerin devamının sağlanmasında Risk yönetiminin sistematiği III-TEHLİKE ÇEŞİTLERİ İşyerlerinde oluşan tehlikelerin çeşitleri boyutları hakkında bilgilendirme tehlike boyutları önlemleri hakkında bilgilendirme, MGBF ve uyarı sembolleri IV-TEHLİKE ANALİZ METODOLOJİLERİ FTA Hata ağacı analizi, ETA Olay ağacı analizi, PHA Ön Tehlike Analizi, PRA Birincil risk analizi, KAZA Oran hesaplamaları, BALIK KILÇIĞI METODU, Neden sonuç analizi, SWOT Analizi, PARETO Analizi VI- RİSK HESAPLAMA ÖRNEKLERİ gıda zincirinde HCCP, kimya endüstrisinde HAZOP, neden sonuç analizinde CCA ve olursa ne olur analizinde WHAT IF
12 16 Slayt 0/6 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRİLMESİ AMAÇ: İş Sağlığı ve Güvenliği ile İlgili çıkarılan standartların kapsamları, kullanım sahaları ve faydaları hakkında bilgilendirme Nİ1303096 01 - YÖNETİM SİSTEMLERİ 2016 Güz Dönemi İGU Risk Dersi Nurdoğan İNCİ Elektrik Mühendisi İş Sağlığı ve Güvenliği Danışmanı ve GEDİK ÜNİVERSİTESİ Öğretim görevlisi nurdoganinci@gmail.com 3
ENTEGRE YÖNETİM SİSTEMİ Her bir kurum için düşünülen ve uygulamaya konulan entegre yönetim sistemi o kurumun ihtiyaçları (hammadde den ürüne, üründen satışa) baz alınarak hazırlanmaktadır. Nİ1303096 4
Nİ1303096 5 GÜVENLİK İGU KALİTE ÇEVRE
Nİ1303096 6 YÖNETİM SİSTEMLERİNE GENEL BAKIŞ ISO (İnternational Organization of Standardization : 1947 )
Nİ1303096 7 YÖNETİM SİSTEMLERİNE GENEL BAKIŞ ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi (2004) ISO 10002 Müşteri Memnuniyeti Yönetim Sistemi (2004) ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi (HACCP) (2005) ISO 9001 2015 Kalite Yönetim Sistemi (2008) ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi (2013) İş Sağlığı ve Güvenliği OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi (2004) ISO 31000 Risk Yönetimi Sistemi (2009) ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi (Ekim 16)
Nİ1303096 8 ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi ISO 14001'in kuruluşlardan talebi; çevre politikasında taahhüt edilen yasalara uyum ve sürekli gelişimdir. Kuruluşun çevresel faaliyetlerinin nasıl yönetileceğini kapsar ve yönetim sistemini "Planla Uygula -Kontrol Et Önlem al" modeline dayandırır. Kuruluşun çevre ile etkileşime giren noktalarını belirlemek ve bu noktaları kontrol altında tutabilmek için gerekli prosedür ve ölçümleri oluşturmaktır.
ISO 10002 Müşteri Memnuniyeti Yönetim Sistemi ISO 10002 Müşteri memnuniyeti (2004) (International Standardization of Organization) Faydaları Müşterilerden gelen geri bildirimler doğrultusunda nasıl bir yol izleneceğini gösterir. Müşteri şikâyetleri konusunda çalışanların bilinç ve dikkatlerini geliştirir. Müşterinin önemsendiğini gösterir. Müşteri memnuniyeti sağlar. Şikâyetlerin tekrarını engelleyerek çözüm olanakları sunar. Kuruluşun itibarını arttırır. Müşterileri elde tutma maliyetlerini azaltır. Nİ1303096 9
Nİ1303096 10 ISO 10002 Müşteri Memnuniyeti Yönetim Sistemi ISO 10002 Müşteri memnuniyeti (2004) (International Standardization of Organization) İGU bu yönetim sisteminden şöyle faydalanabilir İSG Kontrollerinde önlemlerin eksikliğinin tespitini sağlar İSGU tehlikeler konusunda bilinç ve dikkatlerini geliştirir. Çalışma ortamında güvenli çalışmayı sağlar, Çalışanların güvenli ve mutlu çalışmalarını sağlar. Şikâyetlerin bildirilmesini sağlar ve çözüm olanakları sunar. Kuruluşun itibarını arttırır. Kazaları önlemede maliyetleri azaltır.
ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi; dünya çapında güvenli gıda üretim zinciri oluşturmak amacıyla 1 Eylül 2005 te yayınlanan uluslararası bir standarttır. HACCP planı kapsamında sınıflandırılan önlemler, Diğer kontrol önlemleri, OGP ye göre uygulanır, Program tarafından kontrol edilen gıda güvenliği tehlikeleri Kontrol önlemleri İzleme çalışmaları, Düzeltmeler ve düzeltici faaliyetler ve İzleme kayıtları. Yetki ve sorumluluklar, Nİ1303096 11
ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi kapsamında A) Kuruluşlar, 1. Çiftçiler, 2. Hasatçılar, 3. Yem üreticileri, 4. Gıda bileşeni üreticileri, 5. Gıda üreticileri, 6. Gıda satıcıları, 7. Gıda servisleri, 8. Hazır yemek firmaları, 9. Temizlik ve sanitasyon hizmeti veren kuruluşlar, 10. Taşıyıcılar, depolama ve dağıtım kuruluşları vb. Nİ1303096 12
Nİ1303096 13 ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi kapsamında B) Dolaylı olan kuruluşlar 1. Ekipman sağlayan kuruluşlar, 2. Temizlik ve sanitasyon ajanları, 3. Ambalaj malzemeleri 4. Operasyonel ön gereksinim programlarının oluşturulması
Nİ1303096 14 ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi Sanayi ve teknolojide rekabet ortamında ayakta kalabilmek için müşteri ihtiyaç ve beklentilerine uygun mal ve hizmet üretimiyle gerçekleşebilmek durumundadır. Bu da ancak; işletmelerde, satın alma aşamasından başlayarak tasarım, üretim, kalite, pazarlama ve satış sonrası hizmetlere kadar tüm aşamaları kapsayan ve sürekli gelişmeyi hedefleyen Kalite Yönetim Sisteminin uygulanmasıyla mümkün olabilmektedir.
Nİ1303096 15 ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi Sanayi ve teknolojide rekabet ortamında ayakta kalabilmek için müşteri ihtiyaç ve beklentilerine uygun mal ve hizmet üretimiyle gerçekleşebilmek durumundadır. Bu da ancak; işletmelerde, satın alma aşamasından başlayarak tasarım, üretim, kalite, pazarlama ve satış sonrası hizmetlere kadar tüm aşamaları kapsayan ve sürekli gelişmeyi hedefleyen Kalite Yönetim Sisteminin uygulanmasıyla mümkün olabilmektedir.
Nİ1303096 16 ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi ISO 27001:2013 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi, Uluslararası Standardtlar Örgütü (ISO) tarafından düzenlenen ve yayınlanan bir yönetim sistemi standardıdır. Sistemi Kurmanın Yararları Bilgi varlıklarının farkına varma, Sahip olduğu varlıkları koruyabilme, Kuracağı kontroller ile koruma metotlarını belirler Felaket halinde, işe devam etme yeterliliğine sahip olur.
Nİ1303096 17 ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi Sistemi Kurmanın Yararları (devam) Başta tedarikçileri olmak üzere, bilgileri korunacağından ilgili tarafların güvenini kazanır. Bilgiyi bir sistem sayesinde korur, tesadüfe bırakmaz. Müşterileri rakiplerine göre daha iyi değerlendirir, Çalışanların motivasyonunu arttırır. Yasal takipleri önler. Yüksek prestij sağlar.
Nİ1303096 18 OHSAS 18001 İSG Yönetim Sistemi OHSAS 18001, BSI (British standart Institute) tarafından yayınlanmış olan "İş Sağlığı ve Güvenliği" standardıdır. Bu standart; diğer uluslararası standartlardan farklı olarak bazı ulusal standart kuruluşları ve belgelendirme kuruluşlarının birlikte çalışmasıyla gerçekleştirilmiş olmakla beraber bir ISO standardı değildir. OHSAS 18001 kuruluşların ürün ve hizmetlerinin güvenliğinden çok çalışanın sağlığına ve işin güvenliğine yönelik bir standarttır.
Nİ1303096 19 OHSAS 18001 İSG Yönetim Sistemi İşyerlerinde sağlık ve güvenlik tüm birimleri etkileyen konularda OHSAS 18001 İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Yönetim Sistemi uygulanması zorunlu hale gelmiştir. Üretim ve yönetimde kanunlara adaptasyonun sağlanması ve şirketi koruyan bir sistemin kurulması Kaza, mahkemelik olaylar sonucu maddi ve manevi kayıplar, iş gücü ve zaman kaybı riskini oldukça azaltan verimliliği artıran bir yönetim sistemidir.
Nİ1303096 20 ISO 31000 Risk Yönetimi Kuruluşlar, karşı karşıya kalabilecekleri riskleri belirler, analiz eder, risk derecelendirmesi yaparak riski değiştirip/değiştirmeyeceklerini değerlendirirler. Kuruluşlar; faaliyetlerindeki değişimleri kontrol eder, paydaşlarıyla iletişim kurar, onlara danışırlar. Mevcut riskleri değiştiren faktörleri kontrol ederek riski izler ve gözden geçirirler. ISO 31000, bu sistematik süreci ayrıntısıyla açıklar.
Nİ1303096 21 ISO 31000 Risk Y.S. faydaları Gelecekte karşılaşılabilecek zor durumları öngörür, Riskler ortaya çıkmadan önlem alınması sağlanır, Risklerin makul seviyelerde tutulmasını sağlar, Kaybın önlenmesini sağlar ve vaka yönetimini iyileştirir. Sürpriz kayıplar en aza indirilir, Hızlı ve etkili karar almaya yardımcı olur,
Nİ1303096 22 ISO 31000 Risk Y.S. faydaları Zaman tasarrufu sağlar, Kaynak israfını önler, İş sürekliliği sağlar ve verimi arttırır, Hedefleri gerçekleştirme ihtimalini artırır, Fırsatlar ve tehditlerin analizini sağlar, İlgili yasal mevzuat şartlarına ve uluslararası normlara uyum sağlamaya yardımcı olur,
TS EN 31010 2010 Temmuz Giriş Risk Yönetimi Risk değerlendirme teknikleri Bu standart, ISO 31000 için destekleyici bir standarttır ve risk değerlendirmelerinde kullanılmak üzere sistematik tekniklerin seçimi ve uygulanması için kılavuzluk bilgilerini kapsar. Bu standartta, farklı tekniklerin uygulamasının tanıtımı yapılmakta olup, kavramların ve uygulamasının ayrıntılarının anlatıldığı diğer uluslararası standartlara atıf yapılmıştır. Nİ1303096 23
Nİ1303096 24 TS EN 31010 2010 Temmuz Kapsam Bu standart belgelendirme, düzenleyici veya sözleşmeye dayalı kullanım amaçlı değildir. Bu standart, risk analizine ihtiyaç duyulduğunu gösteren özel kriterler sunmadığı gibi, belli bir uygulama için gerekli olan risk analiz yöntemini de belirlemez.
Nİ1303096 25 ISO 45001 İSG Yönetim Sistemi OHSAS 18001, ISO 14001 ve ISO 9001, Çalışma Örgütü'nün ILO-OSH Kılavuzları, ulusal standartlar ve ILO'nun uluslararası sözleşmelerini kapsayacak şekilde, İSG uzmanlarından oluşan bir komite ile geliştirilmektedir. Ayrıca ; ISO uluslararası uzmanları bir araya getirip, yaklaşık 70 ülke (ISO üyeleri: Avrupa, Amerika, Afrika, Asya) aracılığıyla hem üyelere hem de gözlemci olarak katılanlara ISO 45001 gelişiminde rol vermektedir. (Ekim 2016 da yayınlanacak)
Nİ1303096 26 ISO 45001 İSG Yönetim Sistemi Diğer tüm ISO standartları gibi, ISO Annex SL şablonuna dayanılarak hazırlanmıştır. ISO 45001, diğer tüm ISO standartları ile aynı yapıda olacaktır. ISO standartlarından herhangi birini bünyesine entegre etmiş bir organizasyon, ISO 45001 e çok daha kolay bir biçimde adaptasyon sağlayabilecektir. ISO 45001, özellikle küçük işletmelerde, İSG ve çevre konularından yalnızca bir kişinin sorumlu tutulabilmesi imkânı veriyor.
Nİ1303096 27 ISO 45001 İSG Yönetim Sistemi OHSAS 18001 de 4 ana başlık, ISO 45001 de 10 ana başlık bulunmaktadır. ISO 45001 de OHSAS 18001 deki bir çok madde alt başlıklar halinde sunulmuştur. ISO 45001 in amacındaki en önemli farklılık, İSG performansının önceden önlemler alarak geliştirilmesi vurgusudur.
ISO 45001 İSG Yönetimi sistemi Nİ1303096 28
ISO 45001 İSG Yönetimi sistemi Nİ1303096 29
Nİ1303096 30 GELECEK DERS I. Konu RİSK İLE İLGİLİ MEVZUAT