MATEMAT K. Sütun Grafi i. Olas l k

MATEMAT K Sütun Grafi i Olas l k

Temel Kaynak 4 Sütun Grafi i SÜTUN GRAF Talya, arkadafllar na en çok sevdikleri sporu sordu. Ald cevaplara göre afla daki s kl k ve çetele tablolar n haz rlad. En Çok Sevilen Spor Kifli Çetelesi En Çok Sevilen Spor S kl k Tablosu Spor dal En çok seven kifli say s Spor dal En çok seven kifli say s Basketbol Basketbol 10 Voleybol Voleybol 9 Yüzme Yüzme 5 Tenis Tenis 3 Futbol Futbol 11 Hentbol Hentbol 8 Çetele tablosundaki her çizgi bir kifliyi göstermifltir. Örne in, en çok basketbolu seven kifli say s 10 çizgi ile gösterilmifltir. Bu, s kl k tablosunda da 10 olarak yaz lm flt r. Talya tablodaki bilgileri sonra da sütun grafi inde göstermifltir. Kifli say s 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Basketbol Sütun grafi ine göre en çok sevilen spor dal futboldur. Çünkü en uzun sütun bu bölümdedir. Voleybol Yüzme Tenis Futbol Hentbol Grafi e bakarak her spor dal n en çok sevdi ini söyleyen kifli say s n bulabiliriz. Örne in tenis sütununun bitifl noktas 3 ün hizas ndad r. Buna göre tenisi 3 kifli en çok sevdi ini söylemifltir, diyebiliriz. Spor dallar Verilerin sütunlarla gösterildi i grafiklere sütun grafi i denir. 162

Sütun Grafi i MATEMAT K Ö REND KLER M Z UYGULAYALIM 18 1. Afla daki grafik, bir bilgisayar firmas n n y llara göre sat lan bilgisayar say s n göstermektedir. Sat lan bilgisayar say s 14000 12000 10000 8000 6000 4000 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 Y llar Grafi e göre afla daki cümlelerdeki boflluklar doldurunuz. 2002 y l nda sat lan bilgisayar say s...... dir. 2003 y l nda sat fllar bir önceki y la göre...... En çok sat fl...... y l nda olmufltur....... y l nda sat fllar 2002 y l na göre 2000 tane artm flt r. Son üç y lda sat fllarda...... olmufltur. 2005 y l nda...... bilgisayar sat lm flt r. Grafi e göre afla daki cümlelerden do ru olanlar n önüne D, yanl fl olanlar n önüne Y yaz n z. ( ) 2002 y l nda sat fllar bir önceki y la göre düflmüfltür. ( ) 2001 y l ndan itibaren sat fllarda sürekli art fl olmufltur. ( ) 2005 y l nda 2001 y l nda sat lan bilgisayarlardan 8000 tane fazla sat lm flt r. 163

Temel Kaynak 4 Sütun Grafi i Aylar Turist say s Ocak 15 fiubat 20 Mart 15 Nisan 25 May s 30 Haziran 45 Temmuz 55 A ustos 75 Eylül 65 Ekim 60 Kas m 40 Aral k 30 2. Yukar daki tabloda 2005 y l nda turistik bir kasabaya gelen turist say s n n aylara göre da l m gösterilmifltir. Tablodaki verileri kullanarak bir sütun grafi i çiziniz. Grafi e göre afla daki sorular yan tlay n z. Kasabaya en çok turistin geldi i ay hangisidir?...... Grafi inizin eksenlerinin adlar nedir?...... 164

Sütun Grafi i MATEMAT K TEST 24 Ö renci say s 160 140 120 100 80 60 20 1. s n flar 2. s n flar 3. s n flar 4. s n flar 5. s n flar S n flar Yukar daki grafikte bir okuldaki ö renci say lar n n s n flara göre da l m gösterilmifltir. 1, 2, 3, 4 ve 5. sorular grafi e göre cevaplay n z. 1. Hangi iki s n fta okuyan ö renci say s eflittir? a. 1 ve 4. s n flar b. 2 ve 3. s n flar c. 1 ve 3. s n flar d. 2 ve 4. s n flar 2. 3. s n ftaki ö renci say s, 4. s n ftaki ö renci say s ndan kaç fazlad r? a. 10 b. 20 c. 40 d. 60 3. 1, 2, 3, 4 ve 5. s n fta toplam kaç ö renci vard r? a. 500 b. 540 c. 580 d. 620 4. 5. s n ftaki ö renci say s, 1. s n ftaki ö renci say s ndan kaç fazlad r? a. 60 b. 80 c. 100 d. 120 5. 4 ve 5. s n flardaki toplam ö renci say s kaçt r? a. 140 b. 160 c. 200 d. 240 165

Temel Kaynak 4 Veri Bir ma azada bir günde sat lan ürünlerin say s grafikte gösterilmifltir. 6, 7, 8, 9 ve 10. sorular grafi e göre yan tlay n z. 6. Bir kaza n sat fl fiyat 23 YTL dir. Kazaklar n sat fl ndan ele geçen para kaç YTL dir? a. 268 b. 322 c. 366 d. 368 7. Pantolonun sat fl fiyat 26 YTL, gömle in ise 18 YTL dir. Pantalon ve gömleklerin sat fl ndan ele geçen para kaç YTL dir? a. 952 b. 1052 c. 1155 d. 1232 8. Ete in sat fl fiyat kaza n sat fl fiyat ndan 4 YTL eksiktir. Etek ve kazaklar n sat fl ndan ele geçen para kaç YTL dir? a. 452 b. 496 c. 552 d. 596 9. Gömleklerin sat fl ndan ele geçen para, eteklerin sat fl ndan ele geçen paradan kaç YTL fazlad r? a. 215 b. 204 c. 198 d.136 10. Grafikteki ürünlerin sat fl ndan ele geçen para toplam kaç YTL dir? a. 1548 b. 1624 c. 1724 d. 1824 166

Olas l k MATEMAT K OLASILIK Günlük yaflant m zda olas l k belirten kelimeler kullan r z. Afla daki olaylar n olmas hakk nda söylenenler altlar na yaz lm flt r. nceleyiniz. Çocuklar n topunun patlamas olas d r. Gece gökyüzünde günefli görmek imkâns zd r. Okul çantam z n ayn s n baflka birinde görmemiz mümkündür. fiemsiyesiz olarak ya mura yakalanan bir kiflinin slanaca kesindir. Telefon açt m z kifliye ulaflamamam z olas d r. Hediye ald n z kitab n arkadafl n zda olup olmayaca belirsizdir. Olas, muhtemel, imkâns z, kesin, kesin de il, mümkün, olas de il günlük hayatta kulland m z olas l k belirten kelimelerden baz lar d r. 167

Temel Kaynak 4 Olas l k Ö REND KLER M Z UYGULAYALIM 19 1. Afla da verilenlere uygun durumlar bularak efllefltiriniz. K fl n balkona koydu umuz suyun donmas Ankara da denize girmek olas Matematik s nav ndan tüm s n f n befl almas Yere düflen bir barda n k r lmas imkâns z Bisikletin iki tekerle inin oldu u Kelebeklerin bal yapamayaca Bütün bal klar n suda yaflad kesin 2. Afla daki resimlerin alt na olas l k belirten kelimelerden uygun olanlar n yaz n z (olas, kesin, imkâns z, muhtemel, belirsiz vb.). Ormanda yürürken sincap görmeniz Elma a ac ndan elma flekeri toplaman z Saç n z kestirdikten bir süre sonra tekrar ayn uzunlu a gelmesi Tatilde s n f arkadafl n za rastlaman z 168

Olas l k TEST 25 MATEMAT K 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Afla dakilerden hangisi olas l k ifade etmektedir? a. Ece, bahçelerindeki a açtan birkaç elma toplad. b. Evimizle okulumuzun aras sadece 500 m dir. c. Dedemler muhtemelen yola ç km fllard r. d. Saat 12.30 da arkadafl mla buluflaca m. Afla dakilerden hangisi olas d r? a. Tavu un süt vermesi b. Fil yavrusunun yumurtadan ç kmas c. Yavru güvercinin annesini emerek beslenmesi d. Koalalar n soyunun tükenmesi Yandaki resme göre pofletten hangi renkte boncuk ç kma olas l di erlerinden daha fazlad r? a. pembe b. k rm z c. mavi d. sar Yukar daki pofletten hangi renkte boncuk ç kmas imkâns zd r? a. sar b. pembe c. siyah d. mavi Bir dikdörtgenin tüm aç lar n n 90 olmas durumu afla dakilerden hangisi ile ifade edilir? a. kesin b. olas c. mümkün d. imkâns z Bu y l ayvalar çok meyve vermifl. Bu da k fl n çok sert geçece ini gösterir. cümlesi için afla daki durumlardan hangisi uygundur? a. olas b. imkâns z c. kesin d. olas de il Ankara da yaflayan bir kifli afla dakilerden hangisi için belirsiz ifadesi kullanmal d r? a. An tkabir in hangi semtte oldu u b. TBMM nin Ankara da oldu u c. A ustos ay nda kar ya aca d. Y l n ilk kar ya fl n n hangi tarihte olaca Sinemaya giden bir kiflinin filmi be enip be enmemesi ile ilgili afla daki durumlardan hangisi uygun de ildir? a. kesin b. mümkün c. olas d. muhtemel Parka oynamaya giden bir çocu un afla dakilerden hangisini görmesi olas de ildir? a. Sal ncaktan düflen bir çocuk b. Köpe ini gezdiren bir kifli c. Parka inen bir uça d. Elini ar sokmufl bir çocuk Yandaki ABC üçgeni ikizkenard r. Bu üçgenin kenarlar ndan herhangi ikisinin ayn uzunlukta olmas durumu hangisi ile ifade edilir? a. kesin b. olas c. imkâns z d. her zaman B A C 169