ATASAM HASTANESİ EL HİJYENİ EĞİTİMİ 1
EL HİJYENİ El yıkama günlük yaşantı içinde her şeyden önce kişinin kendi sağlığı için önemliyken, çalışma ortamında diğer kişilerin sağlığı içinde önemlidir. Başta sağlık sektörü olmak üzere bir çok iş kolunda, çalışanların el yıkamasındaki aksaklıklar, hızla toplumu tehdit eden ciddi sorunlara yol açabilmektedir. 2
El Hijyeni El hijyeni, normal sıvı sabun/antiseptik ajan ve su ile yıkanarak ya da ; alkolsüz susuz el antiseptiği ile ovuşturularak geçici floranın uzaklaştırılması ile sağlanır. Doğru el hijyeni tekniği, sıvı sabunun yada; alkollü el antiseptiğinin avuç içi, el sırtı, parmak araları, tırnak yüzeyleri ve bileklerin her tarafına temas ederek temizlenmesidir. 3
El Hijyeni Hastaneye yatan hastaların % 5 ile % 15 inde hastane infeksiyonu gelişir. Uygun el hijyeni, sağlık personeli ve hastalar arasındaki mikroorganizma transferini ve fekal-oral geçişi önlemede en etkili yöntemdir. 4
Ellerin yıkanması gereken durumlar Göreve başlamadan önce ve görev bitiminden sonra Kişisel ihtiyaçların giderilmesinden önce ve sonra Gözle görülür kirlilik durumunda, Hasta ile her temas öncesinde ve sonrasında Hasta bakımında, kullanılan aletlere temastan önce ve sonra Hastaya girişimsel bir işlem yapmadan önce ve sonra İmmün sistemi baskılanmış ve yeni doğan ünitesindeki hastalar ile temas öncesi ve sonrası Vücut sıvı ve sekresyonları ile, bütünlüğü bozulmuş cilt veya mukoz membranlarla temas sonrasında Eldiven giymeden önce ve sonra 5
El yıkama çeşitleri Sosyal el yıkama: Elde gözle görünür kir ve geçici mikroorganizma florasının uzaklaştırılmasıdır. El yıkama öncesinde takı ve mücevherler çıkarılır, akmakta olan su altında eller ıslatılır, avuç içine sıvı sabun alınır bilekler, avuç içi, parmak araları, tırnakların kenarları ve uçları iyice köpürtülerek yıkanır.en az 15 sn sürer. 6
El yıkama çeşitleri Hijyenik el yıkama Sosyal el yıkama süresinden daha uzundur. En az 15-30 sn sürer Avuç içi, bilekler ve parmak araları başta olmak üzere ellerin her noktası titizlikle yıkanır. 7
Hijyenik el yıkama 8
Hijyenik el yıkama 9
Hijyenik el yıkama 10
Hijyenik el yıkama 11
Hijyenik el yıkama 12
Hijyenik el yıkama 13
Yanlış uygulama 14
Cerrahi El Yıkama Cerrahi işlemler öncesinde, antiseptik solüsyon ile parmak ucundan başlanarak ; parmak, parmak araları, el, kol ve dirsekten dört parmak yukarıya kadar olan kısımların ovalanarak yıkanmasıdır ve ortalama 3-5 dk sürer. 15
Cerrahi el yıkama öncesi dikkat edilecekler Deri ve tırnakların temiz olması sağlanır Tırnakların parmak uçlarını geçmemesi sağlanır Oje kullanılmaması, yapay tırnak takılmaması gerekir Elde küçük kesikler var ise steril özel bant ile kapatılır Eldeki takıların tamamı çıkarılır Saçlar bone içerisine yerleştirilir, maske burun ve ağzı kapatacak şekilde bağlanır Yıkama için tek kullanımlık fırça kullanılır Su ısısının yıkanmaya elverişli olması sağlanır 16
Cerrahi el yıkama Yeteri kadar (5ml) antiseptik içerikli povidon iyod/ klorokhegsidin antiseptik solüsyon avuç içine alınır. Tırnak uçlarından başlanarak parmak, parmak araları, el, kol dirsekten dört parmak yukarıya kadar ovalanarak yıkanır. 17
Cerrahi el yıkama Tırnaklar ve tırnak dipleri tek kullanımlık fırça ile fırçalanır Fırçalamanın cildi travmatize etmemesine dikkat edilir Uygun sertlikte fırça kullanılmalıdır Yıkanma işlemi parmak uçlarından dirseğe doğru yapılmalıdır Ellerden dirseklere doğru durulama yapılmalıdır Yıkanma işlemi birkaç kez yapılmalıdır 18
Cerrahi el yıkama Yıkanma işlemi esnasında bir yere dokunulursa eller kontamine kabul edilir. Yıkanma işlemi tekrar edilir. Bir ameliyattan diğerine geçiliyorsa eller fırçalanmadan solüsyonun etki etme süresi kadar ovalanarak yıkanması yeterlidir 19
El antiseptiği kullanımı 20
El antiseptiği kullanımı El antiseptiği ellerde major bir kontaminasyon ve gözle görünür kir olmadığı sürece her işlem öncesi ve sonrası kullanılır Eller major kontaminasyon olması durumunda el yıkama işleminden sonra kuru elde antiseptik kullanılmalıdır Avuç içerisine el antiseptiği alınarak mekanik hareketler ile el yıkanıyormuş gibi en az 15-20 sn süre ile ovuşturulur 21
El antiseptiği kullanımı El antiseptiği doz pompaları ile kullanılır El yıkama lavabosu bulunmayan alanlarda, bebek bakın alanlarında, girişim yapılan tüm alanlarda yoğun bakım ünitelerinde ve hasta başında el antiseptiği bulundurulur İzolasyonda olan tüm hastalarda mutlaka hasta odasında el antiseptiği temin edilir. 22
El antiseptiği kullanımı El hijyeni enfeksiyonlarının yayılımını kontrol etmede en etkili yöntemdir. Hastane infeksiyonlarının oluşmasında, tüm dünyada bu konuda çalışan uzmanlar tarafından en önemli faktör olarak gösterilen olay kişilerin el temizliğidir. Eldiven kullanımı asla el hijyeninin yerini alacak bir uygulama değildir. 23
TEŞEKKÜRLER 24