MUHASEBE Yrd.Doç.. Dr. Hasan ALKAN GELİR R TABLOSU
GELİR TABLOSU= KAR/ ZARAR CETVELİ (TABLOSU) Bir işletmenin belli bir döneme ait faaliyet sonuçlarını (kar veya zarar) gösteren tablodur. Gelir tablosu, işletmenin belli bir dönemdeki (genellikle 1 yıl) çalışmalarının özetini gösterir. Daha açık ifade edersek Gelir tablosu işletmenin belli bir dönemde elde ettiği tüm gelirler ile aynı dönemde katlandığı bütün maliyet ve giderlere ve bunların sonucunda işletmenin elde ettiği net karın veya dönem zararının brüt satışlardan başlayarak nasıl oluştuğunu gösteren bir tablodur. Gelir tablosu yöneticilere, işletmeyi ve çalışmalarını daha yakından kontrol edebilme olanağını sağlar.
Gelir tablosunda yer alan gelir ve gider kalemleri işletmenin çalışmalarını sürdürdüğü iş kolunun niteliklerine göre değişiklikler gösterebilir. Bununla birlikte gelir tablosu, işletme giderlerine ilişkin bilgileri ayrıntılı biçimde gösterebilmelidir...işletmesi Gelir Tablosu 1 Ocak-31 Aralık 2005. A) Brüt Satış Karı Satışlar... Eksi: Satılan Malın Maliyeti... B) Faaliyet Karı Eksi: Genel Giderler... (İdare ve Satış Giderleri)... C) Net Kar Olağandışı gelirler ve karlar (+)... Olağandışı giderler ve zararlar(-)... İlerleyen konularda daha açık ve farklı gösterimler yapılabilir...
ÖRNEK ABC Şirketi Gelir Tablosu 31.12.1998 (000 TL.) Brüt satışlar 47.000.000 Satış indirimleri ( ) 500.000 Net satışlar 46.500.000 Satışların maliyeti ( ) 31.000.000 Brüt satış karı (zararı) 15.500.000 Faaliyet giderleri ( ) 13.000.000 Esas faaliyet karı (zararı) 2.500.000 Diğer faaliyet gelirleri 320.000 Diğer faaliyet giderleri ( ) 120.000 Finansman giderleri ( ) 1.100.000 Dönem karı (zararı) 1.600.000 Vergi ( % ) 640.000 Net dönem karı (zararı) 960.000
Öz bir ifadeyle Gelir Tablosunun İçeriği Bürüt satış kar veya zararı Faaliyet karı veya zararı Olağan kar veya zararı Dönem karı veya zararı Dönem net karı veya zararı Önemli Not: Gelir tablosunun bilançodan olan farklılıkları daha önce anlatılmıştı. (tekrar bakınız ve kitaptaki açıklamalarla bütünleştiriniz. ). Gelir tablosunun içeriği ve özellikleri konusunu bir kez de kitaptan tekrar ediniz.
Brüt satış karı veya zararı bölümü işletmenin iş hacmini, bu iş hacminin getirdiği satış gelirlerini, satışlarından yapılan indirimleri ve satılan malların maliyetini gösterir. Net satış hasılatı ile satılan malların maliyeti arasındaki fark brüt satış karı veya zararıdır. Faaliyet karı veya zararı bölümünde, işletmenin faaliyetlerini yerine getirilmesi için yapılması gerekli olan; araştırma ve geliştirme giderleri, pazarlama giderleri, genel yönetim giderleri ve buna benzer diğer faaliyet giderleri gösterilir. Bu bölümde yer alan giderler brüt satış karından çıkarılarak işletme faaliyetlerinin sonucu olan faaliyet karı bulunur. Eğer faaliyet giderleri satışlardan elde edilen kardan büyükse sonuçta faaliyet zararı ortaya çıkacaktır.
Olağan kar veya zararlar: Faaliyet karı veya zararı tutarına diğer faaliyetlerden olağan gelir veya karlar (ör; faiz gelirleri, menkul kıymet satışları vb.) eklenir; gider veya zararlar (reaskont faiz giderleri, menkul kıymet satış zararları, vb) ile finansman giderleri (borçlanma giderleri) düşülür. Dönem karı veya zararı: Olağan kar veya zararına olağan dışı gelir ve karlar eklenir. Gider ve zararlar düşülür. Dönem net karı veya zararı: Dönem karı veya zararı üzerinden vergi ve yasal yükümlülük karşılıklarının düşülmesiyle elde edilir.
SORU Satışlar 2 500 TL, Olağan üstü giderleri 50 TL, Olağan üstü gelirleri 140 TL, Satılan Malın maliyeti 1 400 TL ve Genel yönetim giderleri 600 TL ise işletmenin faaliyet karı veya zararı kaç TL dir? VERİLENLER SATIŞLAR...2 500 (-) SATILAN MALIN MALİYETİ..1 400 OLAĞAN ÜSTÜ GELİRLER.140 OLAĞAN ÜSTÜ GİDERLER.50 (-) GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 600 ÖNEMLİ Soruda faaliyet karı istendiği için net karın hesabında kullanılan olağan an üstü gelir ve giderler hesaba katılmamıştır. Çözüm: 2500-1400=1100 1100-600=== faaliyet karı = 500
SORU: X İşletmesi 2004 dönemi boyunca toplam 2600 TL tutarında mal satmıştır. Bu malın maliyeti 2 100 TL dir. İşletme bunun yanında çalışanlarına da bu dönem için 200 TL ücret ödemiştir. Verilenlere göre gelir tablosu nasıl oluşur?
A) Bürüt satışlar Satışlar...2 600 (-) Satılan malın maliyeti...2 100 B) Faaliyet karı... (-) Genel giderler (ücretler)...200 C)Net Kar Olağan üstü gelirler...- Olağan üstü giderler...- 500 300 300
EĞİRDİR ORMAN İŞLETMESİ GELİR TABLOSU SATIŞLAR 5.883.598,27 yurtiçi satışlar 5.747.230,12 diğer gelirler 136.368,15 SATIŞLARIN MALİYETİ (-) ( 2.196.142,63) Satılan ticari malların maliyeti 2.196.142,63 Satış Kar Veya Zararı 3.687.455,64 FAALİYET GİDERLERİ (-) 3.079.387,41 araştırma ve geliştirme gid. 1.647.523,56 pazarlama satış ve dağ. gid. 13.235,27 genel yönetim giderleri1.418.628,58 Faaliyet Karı veya zararı 608.068,23 Diğer Olağan Gelir Ve Kar 177.030,51 Faiz Gelirleri 167.720,48 ilgili diğer gelir ve kar.9.310,03 Diğer Olağan Gid. Ve Zar. (-) 6.237,86 Olağan Kar Veya Zararlar 778.860,88 Olağandışı Gelir Ve Karlar 61.651,73 Olağandışı Gider Ve Zararlar.- DÖNEM KARI 840.512,61 5.747.230,12 + 136.368,15 5.883.598,27-2.196.142,63 608068,23+177030,51= 785098.74 ve 785098.74-6237,86= 778860,88 778.860,88 + 61.651,73