TÜRKİYE BEYAZ EŞYA SANAYİSİ Diğer 4. Almanya 3. Polonya 1. Türkiye 2. İtalya Avrupa nın en büyük beyaz eşya üreticisi 4 ana beyaz eşya grubunda üretim adetleri (2009) 1 Türkiye: 16,4 milyon İtalya: 13,6 milyon Polonya: 9,6 milyon 12.000 bayi, 2000 servis, 500 yan sanayi 2010 ihracat değeri: 2,5 Milyar USD 2 2023 ihracat hedefi: 11 Milyar USD 3 Öngörülemeyen maliyetler, sektörün ihracat gücüne ve rekabetçiliğine zarar verebilir 1 Kaynak: TÜRKBESD 2 Kaynak: İMMİB 3 Kaynak: İMMİB
AEEE YÖNETMELİK TASLAĞI Türkiye de toplam 2950 belediye var, oluşacak toplama merkezi sayısı belli olmadığından bu toplama merkezlerinin toplama ekipmanlarını temin etmek yaratacak, verimliliği ve maliyeti kontrol edilemeyen faaliyetlerin üretici tarafından finanse edilmesi sorun olacaktır. Toplama npktasına gelen atıkların o noktadan sonra işleme tesislerine gönderilmesi (atık nakliye / geri kazanım firma seçimi) üreticilerin yönetiminde olmalıdır.
AEEE YÖNETMELİK TASLAĞI Beyaz eşya ve diğer ilgili sanayi şirketlerinin sorumluluklarını yerine getirebilmeleri için, önemli altyapı hazırlıklarının yapılması gereklidir. Yönetmelik çıkmalı, lisanslama, bilinçlendirme gibi hazırlık dönemi olmalıdır. Bu hazırlık süreci sonunda AB ye verilmiş bulunan 2018 nihai uyum taahhüdü sağlanabilecektir.
AEEE YÖNETMELİK TASLAĞI Hazırlık aşamaları 31.12.2015 tarihinde tamamlanacak şekilde koordine edilmeli, bu tarihten sonra üreticinin toplanan atıkları alma ve geri kazanma yükümlülüğü başlatılmalıdır.
AVRUPA DA WEEE AKIŞI Tüketici (Ev) Evsel Atık Hurdacı Toplama merkezleri: Belediye, satış noktaları 13% %54 %33 Gömme, yakma Üretici geri dönüşüm sistemleri WEEE kaydına girmeyen Gömme yakma Kaçak ihracat Vahşi geri dönüşüm Yasal ihracat Yasal işleme WEEE direktifine uygun geri kazanım Kaynak: Orgalime Veriler: AB Komisyonu WEEE Etki Analizi 2008 Direktife uygun, kayıtlı Direktife aykırı, kayıt dışı
AB ÜLKELERİNİN GENELİNDEKİ WEEE SÜREÇLERİ SORUMLULUKLAR 1. süreç: atıkların evden çıkması 2. süreç : atık depolama 3. süreç: toplanan atıkların alınması ve geri kazanılması Tüketici sorumluluğu Üye ülke sorumluluğu Üretici sorumluluğu Nakliye 1 Atıkların evlerden çıkması Haneler (Tüketici) Konteyner Alan İşçi Ödüller diğer... Toplama noktası (Belediye/ Satıcı) Nakliye 2 İşleme Tesisi (Üretici) İşleme
AEEE YÖNETMELİĞİ YAYIMLANMALIDIR Denetimsiz ve kuralsız geri dönüşüm: Doğa kirliliği, Verimsiz demontaj ve geri dönüşüm: Hammadde kaybı Kayıt dışı hurdacılık sistemi: Vergi kaybı. AEEE Yönetmeliği bir an önce yayımlanmalıdır
TÜRKİYE İÇİN ÖZEL ŞARTLAR - Altyapı eksikliği 0 Toplama noktası (Belçika da 500+) 0 Buzdolabı geri dönüşüm tesisi Kayıt altına alma zorluğu AB Türkiye Kişi başı milli gelir 24.000 USD 11.000 USD Toplama noktası adedi Belçika 520, İtalya 3500 0 Kayıtlı üretici adedi İrlanda 1600, İngiltere 5200 213 - Geri dönüşüm fonksiyonunu yerine getirebilecek firma sayısının çok az olması, - Tüketicide geri dönüşüm bilinci ve eğitim eksikliği, -Atıkların farklı değerlendirme alışkanlıkları, - Düşük penetrasyon oranları, - Farklı mali, coğrafi ve demografik şartlar,
YOL HARİTASI; HEDEF: 31.12.2015 Üreticiler Tarafından Gerçekleştirilecek Faaliyetler Diğer Paydaşlarca Gerçekleştirilecek Faaliyetler: -İl ve ilçe belediyeleri: Toplama noktalarının kurulması - Bakanlık: Online kayıt sisteminin kurulması AEEE Yönetim (lisans, kayıt, denetim) biriminin oluşturulması - Geri dönüşüm şirketleri: Faaliyetlerinin ve tesislerinin lisanslandırılması
AVRUPA DA WEEE UYGULAMALARI Elektrikli-elektronik eşya atık sistemi Avusturya da 1993, Belçika da 1997, Hollanda da 1998, İsveç de 2001 yılında başladı. 2003 Şubat: WEEE direktifi: İngiltere 3, İtalya 4 yıl sonra uyumlaştırdı 2008: WEEE uygulamasını özetleyen AB resmi raporu: COM(2008) 810 final gereksiz maliyetler çevrenin korunması hedefleri sağlanamadı atıkların sadece 1/3 ü kayıt altına alınabildi uygulama ve denetim eksik 2011 Şubat: ABP WEEE raportörü (3.2.2011): Devasa bir adaletsizlik ülkeler arasında derin (10 kat) farklılıklar WEEE, zayıf ve delik deşik Avrupa Parlamentosu Milletvekili (Almanya) WEEE Raportörü Karl Heinz Florenz