Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! 5 MateMito AKILLI MATEMATİK DEFTERİ matematikten korkmuyorum. matematik dersinde eğleniyorum. matematiği çok seviyorum. az yazarak çok soru çözüyorum. matematiği ezberlemiyorum. matematikten sıkılmıyorum. daha fazla matematik etkinliği yapıyorum. matematik sorularını çözüyorum. Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! MateMito MateMito AKILLI MATEMATİK DEFTERİ S Mehmet Ali VARIŞLI a oy d ım S ın ıf ım........ MateMito AKILLI MATEMATİK ÖDEVİ 5 ım Ad AKILLI MATEMATİK TESTİ 5. Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!. ım Ad S a oy d ım S ın ıf ım........ 5.. Mehmet Ali VARIŞLI Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! ım Ad S a oy d ım S ın ıf ım.......... Mehmet Ali VARIŞLI 1
Bu kitabın her hakkı Arı Yayıncılık a aittir. İçindeki şekil, yazı, resim ve grafiklerin yayınevinin izni olmaksızın, elektronik, mekanik, fotokopi ya da herhangi bir kayıt sistemi ile çoğaltılması, yayımlanması ve depolanması yasaktır. EDİTÖR Arı Yayıncılık Yayın Kurulu YAZAR Mehmet Ali VARIŞLI GRAFİK-TASARIM Çağrı SARICA - Pınar GÜDÜKOĞLU DİL UZMANI Harun İLÇİOĞLU BASIM YERİ Xxxxx (Xxxxxx) Arı Yayıncılık ve Dağıtım Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. Güneşli Yolu Cad. İkebana Evleri H Blok D:26 Bahçelievler/İSTANBUL Tel: 0212 879 20 60 - Faks: 0212 879 20 70 www.ariyayin.com - info@ariyayin.com /ariyayin /ariyayin 2 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!
Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! Merhabalar; Hazırlamış olduğumuz bu akıllı matematik defterleri ile siz saygıdeğer öğretmenlerimizin işlerini biraz daha kolaylaştırırken sevgili öğrencilerimizin de matematiği daha da sevmelerini sağlamak istedik. Akıllı defterlerin amacı, not tutma sıkıntısı yaşayan öğrencilerin ve konu yetiştirme telaşına giren öğretmenlerimizin işlerini kolaylaştırmaktır. Akıllı matematik defteri ek bir kaynak olarak algılanmasını istemeyiz. Çünkü bu defter ile öğrenciye ek kaynak aldırmıyoruz, DEFTER İHTİYACINI karşılıyoruz. Bu defteri alan bir öğrencinin başka bir defter almasına gerek yoktur. Akıllı matematik defterlerinde konu anlatım yerleri boş bırakılmıştır. Çünkü her öğretmenin konuyu anlatımı farklı olabilmektedir. Konuyu pekiştirici sorular ise, hazır yazılmış olarak verildiği için hem daha fazla soru çözülebilecek hem de bolca etkinlik yapılarak konu daha kolay ve daha zevkli öğretilecektir. Geometri de ise, çoğunlukla izometrik ve noktalı kağıt kullanılmıştır. Çünkü müfredat içerisinde noktalı ve izometrik kağıda önem veriliyor. Bu konularda bazen şekillerin öğrenciler tarafından çizilmesi istenmekte, bazen de hazır şekiller verilmektedir. Her konunun sonunda yer verilen kareli kağıt bölümüne ise, eksik kalındığını düşündüğünüz bölümleri yazabileceğiniz gibi etkinlikler için de kullanabilirsiniz. Herkese başarılar dileriz. Mehmet Ali VARIŞLI Bu defterin hazırlanma aşamasında desteğini ve sabrını esirgemeyen eşim Zeynep e ve biricik oğlum Fatih e teşekkür ederim. Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! 3
İÇİNDEKİLER 1. ÜNİTE 1.1. Doğal Sayılar6 1.2. Sayı Örüntüleri...13 1.3. Doğal Sayılarda Toplama İşlemi17 1.4. Doğal Sayılarda Çıkarma İşlemi22 1.5. Zihinden İşlemler.28 1.6. Doğal Sayılarda Çarpma İşlemi33 1.7. Doğal Sayılarda Bölme İşlemi...41 1.8. Çarpma ve Bölme İşleminde Tahmin..47 1.9. Çarpma ve Bölme İşlemi Uygulamaları..50 1.10. Üslü Sayılar54 1.11. Parantezli İşlemler...58 1.12. Zamanı Ölçme.61 2. ÜNİTE 2.1. Araştırma Soruları Üretme ve Veri Toplama70 2.2. Şema ile Veri Düzenleme..79 3. ÜNİTE 3.1. Temel Geometrik Kavramlar ve Temel Çizimler84 3.2. Açılar.94 3.3. Çokgenlerin Dünyası..100 3.4. Üçgenleri Sınıflandıralım105 4. ÜNİTE 4.1. Kesirler.111 4.2. Denk Kesirler124 4.3. Kesirleri Karşılaştıralım..129 4.4. Kesir Problemleri...133 4.5. Kesirlerle Toplama ve Çıkarma İşlemi...139 4.6. Ondalık Gösterim..145 4.7. Ondalık Kesirleri Sıralayalım..157 4.8. Ondalık Kesirlerle Toplama ve Çıkarma İşlemi..153 4.9. Yüzdeler...159 5. ÜNİTE 5.1. Dörtgenleri Tanıyalım172 5.2. Uzunluk Ölçme..183 5.3. Çevre Uzunluğu Hesaplama190 5.4. Alan Ölçme...197 5.5. Geometrik Cisimler205 4 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!
1. ÜNİTE KAZANIMLARI DOĞAL SAYILAR En çok dokuz basamaklı doğal sayıları okur ve yazar. En çok dokuz basamaklı doğal sayıların bölüklerini, basamaklarını ve rakamların basamak değerlerini belirtir. Kuralı verilen sayı ve şekil örüntülerinin istenen adımlarını oluşturur. En çok beş basamaklı doğal sayılarla toplama ve çıkarma işlemi yapar. İki basamaklı doğal sayılarla zihinden toplama ve çıkarma işlemlerinde uygun stratejiyi seçerek kullanır. Doğal sayılarla toplama ve çıkarma işlemlerinin sonuçları tahmin eder. En çok üç basamaklı iki doğal sayının çarpma işlemini yapar. En çok dört basamaklı bir doğal sayıyı, en çok iki basamaklı bir doğal sayıya böler. Doğal sayılarla çarpma ve bölme işlemlerin sonucunu tahmin eder. Doğal sayılarla zihinden çarpma ve bölme işlemlerinde uygun stratejiyi seçerek kullanır. Bölme işlemine ilişkin problem durumlarında kalanı yorumlar. Çarpma ve bölme işlemleri arasındaki ilişkiyi anlayarak işlemlerde verilmeyen öğeleri bulur. Dört işlem içeren problemleri çözer. Doğal sayının karesi ve küpünü üslü olarak gösterir, değerini bulur. En çok iki işlem içeren parantezli ifadelerin sonucunu bulur. Zaman ölçü birimlerini tanır, birbirine dönüştürür ve ilgili problemleri çözer. Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! 5
DOĞAL SAYILAR Aşağıdaki ifadeleri tamamlayalım. Doğal sayı; Çift doğal sayı; Tek doğal sayı; Ardışık doğal sayılar; Basamak; Bölük; Sayı değeri; Basamak değeri; Çözümleme; 6 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!
7, 8 ve 9 Basamaklı Doğal Sayılar 245 128 087 Sayı Sayı Değeri Basamak Değeri Yukarıda verilen sayıyı abaküste gösterelim. Okunuşu: Çözümlenişi: Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! 7
Örnek 1 Aşağıda verilen doğal sayıların okunuşlarını yazalım. 1 105 404 7 007 707 12 000 148 98 125 100 485 102 548 624 001 785 Örnek 2 Aşağıda okunuşları verilen doğal sayıları rakamla yazalım. Üç milyon on iki bin yüz kırk dört Beş milyon üç yüz kırk sekiz bin yüz dört Seksen yedi milyon seksen yedi Kırk sekiz milyon yüz altmış beş bin kırk sekiz Üç yüz on milyon yüz iki bin dört yüz on iki Dört yüz milyon dört yüz bin 8 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!
Örnek 3 Abaküste gösterilen sayıyı bulup, okunuşunu yazalım. Örnek 4 Aşağıda bölük veya basamaklardaki sayıları verilen doğal sayıları bulalım. Milyonlar bölüğü : 6 Binler bölüğü : 125 Birler bölüğü : 456 Milyonlar bölüğü : 78 Binler bölüğü : 1 Birler bölüğü : 47 On binler basamağı : 68 Yüz milyonlar basamağı : 7 Binler basamağı : 4 Yüzler basamağı : 6 Milyonlar basamağı : 1 On binler basamağı : 68 Yüz binler basamağı : 7 Milyonlar basamağı : 4 Birler basamağı : 6 Yüzler basamağı : 1 Örnek 5 Aşağıda çözümlenen sayıları bulalım. 4 on binlik + 2 yüz milyonluk + 5 yüzlük + 3 milyonluk + 8 binlik 400 000 + 5 000 000 + 30 000 + 100 + 4 + 80 000 000 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! 9
Örnek 6 Aşağıda verilen sayıları çözümleyelim. 5 125 487 65 074 128 Örnek 7 Aşağıda ifade edilen sayıları bulalım. 6 basamaklı en küçük doğal sayı 7 basamaklı en büyük doğal sayı Rakamları farklı 6 basamaklı en büyük doğal sayı Rakamları farklı 7 basamaklı en küçük doğal sayı 1,0,4,8,9,7 rakamlarını kullanarak oluşacak en küçük doğal sayı 2,3,5,8,9,6 rakamlarını kullanarak oluşacak en büyük doğal sayı 3,5,4,8,6,7 rakamlarını kullanarak oluşacak en küçük çift doğal sayı 9,3,5,4,8,6,7 rakamlarını kullanarak oluşacak en büyük tek doğal sayı 1,2,3,9,5,6,7 rakamlarını kullanarak oluşacak en büyük doğal sayı Örnek 8 458 128 482 doğal sayısındaki bölüklerde bulunan rakamların basamak değerleri toplamını bulalım. Örnek 9 Basamak değerleri toplamı 45 847 436 doğal sayısının sayı değerleri toplamını bulalım. 10 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!
Örnek 10 A48 A57 AA3 doğal sayısı değerleri toplamı 35 ise A'nın değerini bulalım. Örnek 11 B4 BB5 47B doğal sayısında B rakamlarının basamak değeri toplamı 80 880 008 ise B rakamının değerini bulalım. Örnek 12 bbb bbb bbb doğal sayısının değerleri toplamı 81 ise bu doğal sayının basamak değerleri toplamını bulalım. Örnek 13 48 125 025 doğal sayısında milyonlar bölüğündeki rakamların sayı değerleri toplamı ile binler basamağındaki rakamın toplamını bulalım. Örnek 14 Milyonlar basamağındaki rakamı 6 ve on binler basamağındaki rakamı 4 olan yedi basamaklı en küçük doğal sayıyı bulalım. Örnek 15 Sayı değerleri toplamı 21 olan 9 basamaklı en küçük doğal sayıyı bulalım. Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! 11
12 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!