YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2003/13571 K: 2004/8341 T: 16.09.2004 KAMU ALACA ININ TAHS L NDE ZLENECEK YÖNTEM (6183 SK m. 1, 54) Özet: Kamu alaca n n tahsili konusunda özel takip olana bulunuyor ise, genel hükümlere göre dava aç lamaz. (*) YARGITAY 11. HUKUK DA RES KARARLARI Taraflar aras nda görülen davada Ba c lar Asliye 1. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 13.05.2003 tarih ve 2002/1624-2003/1062 say l karar n Yarg tay'ca incelenmesi daval vekili taraf ndan istenmifl ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildi i anlafl lm fl olmakla, dava dosyas için Tetkik Hakimi Ali Orhan taraf ndan düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Davac vekili, daval n n izinsiz olarak sanayi suyu sat fl yapt n, iki adet tutanak ile saptanan bu durum üzerine SK Tarifeler Yönetmeli inin 9. maddesi gere ince daval ya ceza tahakkuk ettirildi ini, sözkonusu ceza tutar n n ödenmedi ini ileri sürerek, 5.961.324.600 TL.n n ayl k % 6 gecikme cezas ile daval dan tahsilini istemifltir. Daval vekili, gerek davac n n keflide etti i ihtarlarda, gerekse yönetmeli in 9.4/c ve 9.5/c maddelerine göre bu bedellerin ödenmemesi durumunda 6183 say l yasan n 5, 54 ve 55. maddeleri gere ince takip ve tahsil edilmesi gerekti inden mahkemenin görevsiz oldu unu, müvekkilinin tutana- a konu kuyudan su ç kamad n savunarak, davan n reddini istemifltir. Mahkemece, bilirkifli raporuna atfen davan n kabulüne karar verilmifltir. Karar, daval vekili temyiz etmifltir. Dava, izinsiz sanayi suyu sat fl, tafl nmas, tüketilmesi ve denetlenmesi esaslar n belirleyen yönetmelik uyar nca belirlenen cezan n tahsili istemine iliflkindir. 6183 Say l Yasan n 1. ve 54. maddeleri uyar nca, özel takip olana- bulunmas halinde genel hükümlere göre dava aç lamayaca ve yer alt sular ile ilgili yönetmeli in 9.5/c maddesine göre bu tür bedellerin ödenmemesi halinde 6183 Say l Yasa hükümlerine göre tahsil yap laca- (*) Gönderen Velit Demet Ba c lar 1. Asliye Hukuk Hakimi
1768 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 4 Y l 2006 n n hüküm alt na al nd anlafl lmakla, mahkemece bu nedenlerle davan n reddine karar vermek gerekirken, yaz l flekilde davan n kabulüne karar verilmesi bozmay gerektirmifltir. SONUÇ: Yukar da aç klanan nedenlerle daval vekilinin temyiz itirazlar - n n kabulü ile karar n BOZULMASINA, ödedi i temyiz peflin harc n iste i halinde temyiz edene iadesine, 16.09.2004 tarihinde oybirli iyle karar verildi. YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2004/6950 K: 2005/3929 T: 19.04.2005 KASKO S GORTA R Z KONUN GERÇEKLEfiMES KANIT YÜKÜMÜ (TTK m. 1281, 1290) Özet: Kural olarak, kasko sigortalar nda rizikonun teminat d fl kald n n, baflka bir anlat mla sigortac n n tazminat ödeme yükümlülü ünün bulunmad n n kan t yükümü sigortac ya aittir. Ancak bu kural ihbar yükümlülü ünün sigortal taraf ndan zaman nda ve iyiniyetle gerçeklefltirilmesi durumunda geçerlidir. Hayat deneylerinin fl nda yap lacak olan de erlendirmelere göre, ihbar yükümlülü ünün sigortal taraf ndan kasten ve kötüniyetle yerine getirilmedi inin kabulü halinde kan t yükümü yer de ifltirir. Bu kez, sigortal rizikonun sigorta sözleflmesi kapsam nda gerçekleflti ini ve tazminata hak kazand n kan tlamakla yükümlüdür. (*) Taraflar aras nda görülen davada Ankara Asliye 2. Ticaret Mahkemesi nce verilen 17.03.2004 tarih ve 2002/840-2004/146 say l karar n Yar- (*) Gönderen Av. S. Nüket Tüzün. (**) Dergimizin 2006/2. say s n n 824. sayfas nda yay mlanan Yarg tay 11. Hukuk Dairesi Karar na bak n z. (***) Bilindi i gibi, kasko sigortas nda rizikonun teminat d fl kald n ve sigortac n n sigortal ya tazminat ödemekle yükümlü olmad n sigortac n n kan tlamakla yükümlü oldu u Yarg tay Hukuk Genel Kurulu nun ve 11. Hukuk Dairesi nin yerleflik uygulamas d r. Yay mlad m z bu karar, söz konusu Yarg tay uygulamas n n de iflti i anlam nda kabul edilmemelidir; Yarg tay n bu konuya iliflkin klasik görüflü güncelli ini ve geçerlili ini korumaktad r. Gerek bu say da yay mlad m z ve gerekse dergimizin 2006/2 say s nda yay mlad m z karara konu olan olaylar n gerçekleflmesindeki de ifliklik ve özellik nedeniyle, s rf söz konusu olaylara özgü olarak ispat külfetinin yer de ifltirece i yolunda içtihat oluflturulmufltur.
Yarg tay Kararlar 1769 g tay ca incelenmesi daval vekili taraf ndan istenmifl ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildi i anlafl lm fl olmakla, dava dosyas için Tetkik Hakimi Ramazan Özcan taraf ndan düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Davac vekili, müvekkilinin arac n n daval sigortaya kasko sigortas ile sigortal oldu unu meydana gelen kaza sonras baflvurmalar na ra men sigortan n hasar bedelinin ödenmedi ini, arac n kazadan önceki de- eri ile sat fl bedeli fark olarak 9.000.000.000 TL zarara u rad klar n ileri sürerek, bu mebla n temerrüt faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmifltir. Daval vekili araç sürücüsünün olay yerinden kaçt için alkollü olmad n n davac tarafça ispatlamas gerekti i, befl günlük süresinde de ihbarda bulunulmad ve davada çeliflkilerin bulundu u bu nedenle hasar n teminat d fl oldu unu savunarak, davan n reddini istemifltir. Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kan tlar ve benimsenen bilirkifli raporuna göre, kazan n münhas ran alkolün etkisiyle oldu unun ispat n n daval sigortada oldu u, bunun ispat edilemedi i ve süresinde ihbar edilmeme halinde tazminat hakk n n ortadan kalkmay p, sadece davadan öncesi için faiz talep hakk n n kalmayaca gerekçeleriyle, davan n k smen kabulüyle, 3.751.000.000 TL nin temerrüt faiziyle daval dan tahsiline karar verilmifltir. Karar, daval vekili temyiz etmifltir. 1- Dava dosyas içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme karar n n gerekçesinde dayan lan delillerin tart fl l p, de erlendirilmesinde usul ve yasaya ayk r bir yön bulunmamas na göre, daval vekilinin afla daki bendin kapsam d fl nda kalan di er temyiz itirazlar n n reddi gerekmifltir. 2- Dava, kasko sigortas sözleflmesine dayal maddi tazminat istemine iliflkindir. Sigorta sözleflmeleri gerek kurulufllar nda, gerek devam s ras nda ve gerekse rizikonun gerçekleflmesi aflamas ndaki ihbar yükümlülükleri bak m ndan iyi niyet esas na dayal sözleflme türlerindendir. Taraflar n ve özellikle sigorta ettiren/sigortal n n bu yükümlülü ü gerçe e uygun bir flekilde yerine getirebilecek ve koflullar n oluflmas halinde mal sigortalar nda sigorta ettirenin yerine TTK n n 1301. maddesi hükmüne dayal olarak geçecek ve sigortal s na ödedi i tazminat zarar sorumlusundan geri alabilecektir. TTK n n 1281. maddesi hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat d fl kald na iliflkin iddian n sigortac taraf ndan kan tlanmas gerekir. Ne var ki bu kural, ihbar yükümlülü ünün iyi niyet kurallar na uygun olarak gerçeklefltirildi i hallerde geçerli olup, ayn yasan n 120 ve 1292/son f kras hükümleri uyar nca bu yükümlülü ün an lan ilke d fl - na ç k larak kullan lmas halinde rizikonun teminat d fl kald n n ispat
1770 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 4 Y l 2006 yükümlülü ünün sigortac ya ait olmayan sigorta ettirene ait oldu unun kabulü yukar da aç klanan yasa hükümlerine uygun oldu u gibi, sözleflme hukukundaki menfaatler dengesinin sa lanmas n n da bir gere idir. Somut olayda, 04.07.2002 tarihinde saat 22.00 da kaza meydana gelmifl, davac ertesi gün alkol raporu alm fl, olaydan sonra yapt r lan delil tespitine iliflkin rapor, olaydan 2,5 ay sonra daval ya 18.09.2002 tarihinde gönderilmesine ra men, davac vekilinin 31.03.2003 tarihli dilekçesinde de aç kça belirtildi i gibi daval sigorta flirketine, davan n aç ld 13.12.2002 tarihine kadar baflvurulmam fl, öncesinde de kaza ihbar yap lmam flt r. Davac taraf ndan, sürücünün kaza yerinden neden firar etti i, alkol raporunun neden ertesi gün al nd, davaya kadar kaza ihbar n n neden yap lmad ve sigortaya baflvurulmad geçerli bir neden ileri sürülerek iddia ve ispat edilmemifltir. Bu durumda mahkemece, hayat n ola an ak fl na göre, davac n n ihbar yükümlülü ünü kasten yerine getirmedi inin kabulü ile TTK n n 1292. maddesinin son f kras gere ince davan n reddine karar vermek gerekirken, yaz l oldu u flekilde davan n kabulüne karar verilmesi do ru görülmemifl ve karar n bu nedenle daval sigortac yarar na bozulmas na karar vermek gerekmifltir. SONUÇ: Yukar da aç klanan nedenlerle, daval vekilinin temyiz itirazlar n n kabulü ile hükmün daval yarar na BOZULMASINA, ödedi i temyiz peflin harc n n iste i halinde temyiz edene iadesine, 09.04.2005 tarihinde oybirli iyle karar verildi. YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2005/2754 K: 2006/2592 T: 13.03.2006 RESM MAKAMLARCA DÜZENLENEN TUTANAKLARIN GEÇERL BELGE OLDU U Özet: Resmi makamlarca tutulan kaza tespit tutanaklar n n aksi sabit oluncaya kadar geçerli belge olduklar n n kabulü gerekir. (*) Taraflar aras nda görülen davada Beyo lu Asliye 4. Hukuk Mahkemesi"nce verilen 23.11.2004 tarih ve 2003/285-2004 389 say l, karar n Yarg tay'ca incelenmesi davac, vekili taraf ndan istenmifl ve temyiz dilek- (*) Gönderen Av. Ramazan Edemen
Yarg tay Kararlar 1771 çesinin süresi içinde verildi i anlafl lm fl olmakla, dava dosyas için Tetkik Hakimi Muktedir Lale taraf ndan düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Davac sigortac n n, TTK n n 1301. maddesi hükmüne dayal olarak, daval lar aleyhine açt rücu davas sonucunda mahkemece, daval lardan MY yönünden karar verilmesine yer olmad na, di er daval lar yönünden ise davan n reddine dair tesis edilen hüküm, davac vekili taraf ndan temyiz edilmifltir. Dava. kasko sigortas poliçesinden kaynaklanan tazminat n rucuan tahsili istemine iliflkindir. Kaza tespit tutana nda, daval lardan sürücü olan ÜÖ nün k rm z fl kta geçti i belirtilmifl, daval Ü vekili ise, müvekkilinin k rm z fl kta geçmedi ini savunmufl ve tan k beyanlar na dayanm flt r. Mahkemece, an lan, daval n n tan klar dinlenmifl ve benimsenip hükme dayanak yap lan bilirkifli raporunda ise davac ya sigortal, araca yeflil fl n yanmas veya daval ÜÖ'ye yeflil fl n yanmas hallerine iliflkin olarak alternatifli flekilde rapor tanzim, edilmifl, mahkemece ise an - lan daval n n tan k beyanlar na üstünlük tan narak davac ya sigortal arac n tam kusurlu oldu u sonucuna var lmak suretiyle vaz l. flekilde karar verilmifltir. Oysa, kazan n hemen akabinde trafik polislerince tutulan kaza tespit tutana nda kazan n olufl flekli farkl flekilde izah edilmifl olup, resmi makamlarca tutulan kaza tespit tutanaklar n n aksi sabit oluncaya kadar geçerli bir belge olarak kabulü gerekir. O halde mahkemece, trafik kaza tutana mümzilerinin tan k s fat ile dinlenmesi ve kaza tutana ndaki kazan n, olufl flekline iliflkin saptaman n gözleme mi. tan k beyan na m ya da taraf beyan na göre mi di er bir anlat mla tutana n neye dayal, olarak tutuldu unun soruflturulmas ve tüm kan tlar n birlikte de erlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlar gözden kaç r larak yaz l flekilde eksik incelemeye dayal karar verilmesi, do ru görülmemifl ve karar bu nedenle davac yarar na bozulmas gerekmifltir. SONUÇ: Yukar da aç klanan nedenlerle, davac vekilinin temyiz itirazlar n n kabulü ile karam davac yarar na BOZULMASINA, ödedi i, temyiz peflin harem iste i, halinde temyiz edene iadesine. 13.03.2006 tarihinde oybirli iyle karar verildi.