PROGRESSIVE DIE WIZARD NX2

PROGRESSIVE DIE WIZARD NX2 Lesson 8 Die Base Ders 8 Temel Kalıp Seti Pdf deki english ve metric dosyalarını standart klasörünün altına kopyalamayı unutmayalım. Mustafa ÖZAN Die Base / Temel Kalıp Seti Die Base ile temel kalıp seti planlaması yaparız. Standart Die Base: Bu sekmede menüler, pencereler, parametre örneği, ikonlar ve değer girme kutuları mevcuttur. Kütüphanedeki herhangi bir kalıp seti PDW assembly projesine eklenebilir. Temel Kalıp Seti ile assembly ye aşağıdaki gruplar eklenir; - Standart Parts: Standart parçalar, - Plates: Plakalar, - Guide Pins: Merkezleme milleri, - Guide Bushings: Yatak kovanları, - Screws: Vidalar. 2

Die Base / Temel Kalıp Seti Catalog: Listeden katalog ismi seçerek projemize göre konfigürasyon oluşturabiliriz. Katalog, proje birimine (inch, metric) ve temel kalıp seti register dosyasına bağlıdır. Type: Plaka sayısını gösterir. Her bir katalog kendi yapısına uygun plaka içerir. Plakalar Register dosyasında tanımlıdır. Seçilen Temel Kalıp Seti resim olarak ön izlemeyle görebiliriz. Seçilen Temel Kalıp Seti ile ilgili bütün değerler listede (1) mevcuttur. Index kutusundan (2) bu değerler değiştirilebilir ve PDW bu girilen değerlere göre Temel Kalıp Setini günceller. Pick Work Area ile çalışma alanı sınırlarını belirleyebiliriz. PDW listeden uygun plaka seçerek vurgular. NOT: Listelenen parametre değerlerini değiştirmek için; listeden parametre seçilir (1), alttaki kutuda (2) yeni değer girilir ve ENTER a basılır. Parametre listesinde, alttaki kutudan değiştirilen değerler, yandaki default değer seçeneklerinden herhangi biri seçildiğinde mevcut default değerlere dönüşür. ST: Stripper Travel : Çıkarıcı, soyucu. Buraya yeni değerler database sayfasından eklenebilir. CLOSE 1: Kapalı CLOSE 0: Açık 3 Die Base / Temel Kalıp Seti Örneğin DB_UNIVERSAL1 kataloğundaki ST değerleri 8,13,18,23 default değerlerine 28 ve 33 değerlerini ekleyelim. Edit Data Base i seçelim. Bütün sekmelerdeki ST kısmına 8,13,18,23,28,33 yazalım. Katalog DB_UNIVERSAL1 i tekrar seçtiğimizde yeni eklenen değerleri ST listesinde görebiliriz.. Edit Data Base Sağ ve sol oklarla Temel Kalıp Setinin farklı görünüşlerini elde edebiliriz. Pick Work Area: Mevcut prosesleri içeren şeritte 2 nokta ile çalışma alanını belirleriz. Edit Register File: Temel Kalıp Setlerindeki mevcut plakaları excell sayfasında listeler. Edit Data Base: Seçilen Kalıp Setlerine ait parametreleri excell sayfasında listeler. Add / Edit Component: Kalıp Setine donanım ve donanım grupları ekler. Bu konu Standart Part başlığı altında daha detaylı anlatılmıştır. Lock/ Unlock and Unlock All: Listedeki parametre değerlerini kilitler / kilitleri açar. 4

Die Base / Temel Kalıp Seti View Manager: Bu pencere aşağıdaki özellikler kontrol edebilriz; - Blank / Unblank kontrolü, - Ayırma (Isolate), - Renk (Color), - Freeze / Unfreeze (dondurma), - Open / Close files (dosyaları açma / kapama), - Attributes (nitelikler Switch To Attribute Tree ile Name Tree (isim ağacı) ve Attribute Tree (Nitelik Ağacı) olarak sıralayabiliriz. 5 UYGULAMA-14 Temel Kalıp Assembly si Oluşturmak. 1. Project Initialization/Open dan PDW_EGITIM\die base klasöründeki a4_control_000 dosyasını açalım. 2. Temel Kalıp Seti oluşturmaya başlama ve plaka sayısını belirleme: Die Base seçeneğini seçelim. Standart Die Base sekmesini seçelim. Catalog dan DB_UNIVERSAL1 i seçip, plaka sayısı olarak 9 u seçelim. 3. Data Base i düzenleme: Her firma kendine ait Temel Kalıp Setleri için Data Base ini hazırlayabilir. Die Base Management penceresindeki Edit Data Base ikonuna basalım. Macro ile ilgili çıkan yazıya OK / Enable Macros diyelim. Excell sayfası açılacaktır. Buradaki parametreleri kendi firmamıza göre ayarlayabiliriz. Şimdilik herhangi bir değeri değiştirmeden Excell sayfasından çıkalım. 6

UYGULAMA-14 Temel Kalıp Assembly si Oluşturmak. 4. Kalıp için çalışma alanı belirleme: Çalışma alanı PL ve PW parametreleri ile kontrol edilir. Pick Work Area ikonuna basalım. Point Constructor ile iki nokta ile çalışma alanını belirleyelim. Uç noktalara şaft kovanı yeri (pillow block) için de pay bırakmayı unutmayalım. Kalıp desteklerini (posts) ve şaft kovanını (pillow block) da hesaba katarsak çalışma alanı, kalıp şeritinden daha geniş olmalıdır. Aşağıdaki gibi seçimimizi yapalım. Workarea Information kutusunda seçtiğimiz alanın ölçüleri belirir. Buradaki ölçüler sadece datadır, herhangi bir özelliği etkilemez. Plaka listesinden 15040 değerini seçelim. Bu plaka için nominal PL ve PW değerleri; PL: 1500 ve PW: 400 dür. 7 UYGULAMA-14 Temel Kalıp Assembly si Oluşturmak. - PL=1500 değerini (1) alttaki kutudan (2) 1650 girerek değiştirelim. - PW=400 değerini değiştirmemize gerek yoktur. - APPLY diyerek bütün komponentlerin oluşmasını sağlayalım. Sistem verilen parametreler ölçüsünde temel kalıp setini oluşturur. 8

UYGULAMA-14 Temel Kalıp Assembly si Oluşturmak. - Görünüşü Front a alalım. 6. Flanşların plakalar üzerindeki yerleşimine bakalım, gerekirse plakaların genişliklerini değiştirelim. Flanş aralığı için SP ve DP plakalarının kalınlığını arttıralım. DP_h=25 değerini 100 olarak girip ENTER diyelim. SP_h=20 değerini 75 olarak girip ENTER diyelim. APPLY butonuna basalım. 9 UYGULAMA-14 Temel Kalıp Assembly si Oluşturmak. 7. Temel Kalıp uzunluğunu ayarlama. Kalıp uzunluğunu değiştirmemiz mümkündür. Ancak kalıp bölünmüş (split) ise uzunluğunu değiştiremeyiz. Top ve Front görünüşlerde kalıp setini inceleyelim. Save and Close ile kaydedip çıkalım. 10

Die Base / Temel Kalıp Seti Component Sets/ Komponent Sekmesi: Komponentleri / Kalıp Plakalarını eklememizi yada düzenlememizi sağlar. Add/Edit Die Plate: Kataloğa plaka ekleyebilir yada mevcut plakaların ölçülerini değiştirebiliriz. Bu seçeneği seçtiğimizde Standart Part Management penceresi aktifleşir. Add/Edit Guide Post/Bush: Guide Post/Bush dizaynını parçadan, kalıp dizaynına ayırır. Load Guide Post/Bush: Guide Post/Bushing yerlerini ayarlamak için Guide Post/Bush setleri yükler. Seçildiğinde Standart Part Management penceresi aktifleşir. Select Position: İlk adımda oluşturulan objenin konumunu nokta ile belirtebiliriz. 11 Die Base / Temel Kalıp Seti Pre-Configuration Components: Temel kalıp ile yüklenen bütün komponent gruplarını listeler. Bunlar; guide post set, guide bush set, screw set, spring set. Pre-Configuration Components leri düzenleme: Listedeki herhangi bir komponenti düzenlemek için üzerine geliip iki kere kliklemek gerekir. Listeyi tekrar görmek için edit penceresinden çıkıp tekrar girmek gerekir. 12

Die Base / Temel Kalıp Seti Standart Part Management: PDW de Standart Part Management, en çok kullanılan standart komponentler kütüphanesidir. Burada bu komponentleri yükleyebilir ve ayarlayabiliriz. Standart parçalar Standart Part Management sistemi ile yüklenip, ayarlanan kalıp komponentleridir. Bu standart parçalar kütüphanesini her firma kendisine göre ayarlayabilir/oluşturabilir. Catalog: Kalıp komponentlerini seçme, yerleştirme ve ayarlama için kullanılır. Dimension: Parametreleri ayarlama, ölçü değerlerini kilitleme yada açma işlemlerini yapabiliriz. Clearance Setting: Standart parça boşluğunu belirleme ve kontrol etme ayarı. Components, Component Assemblies and Component Sets: Kalıp komponent gruplamaları gereksinimleri komponentten komponente değişir. 13 Die Base / Temel Kalıp Seti Single Component: Bushing gibi bazı kalıp komponentleri tek komponentler olarak yüklenirler. Bu standart parçalar genellikle 2 gövdeden (komponent ve kesici gövde-pocket cutting body) oluşan tek parça dosyası olarak modellenirler. Component Assemblies: Vidalı rehber bloğu - Guide blocks with screw gibi bazı komponentler, assembly dir. Örneğin, Rehber blok-guide block assembly si bir blok komponenti ve 2 adet vida komponenti içerir. Cep kesme gövdesi-pocket cutting body, blok içinde tıkalı delik yada hem blok hemde vida komponentleri içerir. Komponent parametleri, standart parça assembly sindeki en üstteki komponentin expression larından kontrol edilir. Component Sets: Vidalar (screws) gibi bazı komponentler, komponent grupları içinde en iyi yüklenenlerdir. Component set leri birçok sub-component içeren parent component lerdir. 14

UYGULAMA-15 1. Project Initialization/Open dan PDW_EGITIM\bushing post klasöründeki a4_control_000 dosyasını açalım. 2. Kolonları (posts) ları ekleme. - Die Base ikonuna basalım. - Component Sets sekmesini seçelim. - Load Guide Post/Bush ikonuna basalım. - Listeden MISUMI_GUIDE_MM kataloğunu ve All Standarts ı seçelim. - Listeden Guide Post başlığı altındaki BSPK set ini seçelim. 15 Yandaki gibi çıkan resimde burçların (bushings) X ve Y mesafelerini A ve B parametreleriyle belirtiriz. Bu değerleri resmin altındaki sabit değerlerden değiştirebileceğimiz gibi Dimension sekmesinden istediğimiz değeri girebiliriz. - APPLY diyelim. UYGULAMA-15 - Standart Part Management penceresini kapatmayalım. 4. Üst ve Alt plakalar arasındaki mesafeyi belirleme: Analysis/Distance ı seçelim. Point Constructor/Control Point ile TP plakasına ait dik çizginin orta noktasını (1) seçelim. 16

UYGULAMA-15 - DS kalıp plakasının alt tarafındaki (2) Face ini seçelim. Yaklaşık mesafe 315 mm dir. CANCEL ile analiz penceresinden çıkalım. Bu değeri kolonların (posts) uzunluğu olarak alabiliriz. Kolonlar, TP üst kalıp plakasına sıkı bir şekilde geçirilip vidalanır. Kapalı kalıp pozisyonunda, kolonlar DS alt kalıp plakasının en alt yüzeyinden taşmamalıdır. 5. Kolonların (posts) ölçülerini ayarlama. BSPK Set ini düzenleyeceğiz (1). Ekranda kalıp üzerinde görünen kolon setlerinden birini seçelim. Eğer seçilen obje daha yüksek seviyeli bir standart parça assembly sine ait ise sistem seçenek sunar; - Edit This One yada CANCEL ı seçelim. Dimension sekmesini kolon ölçülerini görme ve değiştirme için seçelim. 17 UYGULAMA-15 - Üstteki resimde de görüldüğü gibi kolonun merkezi simge ile belirtilmiştir. - L=100 ü seçerek 315 yapıp ENTER a basalım. - D=20 değerini 40 yaparak ENTER diyelim. - Görüntüyü FRONT görünüşe alalım. - Kolonun alt yüzeyiyle (1) kalıbın alt yüzeyi (2) arasındaki mesafeyi ölçelim. Yaklaşık 167.7 mm olmalıdır. - FALSE_TOP_Z=0 değerini -167.7 yapalım. - APPLY diyelim. - Ekrandan herhangi bir kolonu seçelim. - Çıkan mesajda bu sefer Up One Level ı seçelim. - Görüntüyü TOP görünüşe alalım. - Üst tablanın uzunluğunu ve genişliğini ölçelim. (580x1670) - A=1530 ve B=500 yapalım. - APPLY diyelim. 4 kolon kalıpta konumlandırılmıştır. 18

UYGULAMA-15 - Assembly yi kontrol edersek BSPK setinin 4 kolon ile yer aldığını görürüz. - Kalıbdaki aralıkları incelemek için yakınlaştırarak bakalım. Kolonların deliklerdeki hareketi ile çapak oluşabilir. Bu nedenle kolonların girdiği deliklere burçları (bushings) eklemeliyiz. 19 UYGULAMA-15 6. Burçları (Bushings) ekleme. Catalog sekmesini seçelim. Guide Bush altındaki VGBH Set i seçelim. APPLY diyelim. 7. Burçları (Bushings) ilişkilendirme/konumlandırma. Dimension sekmesini seçelim. A=332 yi seçerek Interpart Expression Link i klikleyelim. 1 Üstteki listeden BSPK Set i olan (1) i seçelim. Alttaki listeden A=1530 u seçelim. OK diyelim. Dikkat edersek A ile BSPK Set i ilişkilendirildi. Aynı işlemi B için yapalım. 2 20

UYGULAMA-15 8. Burçları (Bushings) ölçülendirme. Görüntüdeki herhangi bir burcu seçelim. Edit This One ı seçelim. Burca ait; İç çapı (INNER_DIA), BSPK (3) çapı D=40 (4) ile ilişkilendirelim. 3 Dış çapı OUTER DIA=INNER_DIA+16 olarak değiştirelim. INNER_DIA seçili iken Lock butonuna basalım. L değerini a11_db_000 ::DS_h ile ilişkilendirelim. APPLY diyelim. 4 21 UYGULAMA-15 Standart Part Management penceresinden çıkmadan burcun üst yüzeyi ile DS plakasının üst yüzeyi arasındaki Z eksini mesafesini ölçelim. ZC Delta değerini kopyalayalım. TOP_Z değerini seçerek kopyaladığımız ZC Delta değerini buraya yapıştırarak ENTER diyelim. APPLY dedikten sonra burçlar alttaki plakaya konumlanırlar. Save and Close ile kaydedip çıkalım. 22

Die Base / Temel Kalıp Seti Design Tools: Design Tools sekmesinde kalıbı bölebilir (split) yada birleştirebiliriz (merge) ve mevcut temel kalıp setini yeni bir katalog için template olarak saklayabiliriz. Kalıp setindeki bölünmeyi X veya Y doğrultusunda yapabiliriz. Split Die Plates : Ayırım yerini, plaka uzunluğunu, genişliğini ve boşluk değerlerini belirleyebiliriz. Merge Die Plates : Ayrık kalıbı birleştirebilir yada ayırım yerini değiştirebiliriz. Align Die Plates : Plakaları sıralayabilir yada düzenleyebilir, 2 plaka arasındaki boşluk değerini ayarlayabiliriz. Bunları genelde kalıp plakalarının uzunluklarını (Adjust Lenght Of Die Plates) değiştirdiğimizde yaparız. Adjust Lenght of Die Plates : Tek bir plakanın yada kalıp setindeki ikincil plakalarının uzunluğunu ayarlayabiliriz. Save as Template : Belirlediğimiz bir klasöre mevcut kalıp setini kopyalayabiliriz. 23 UYGULAMA-16 Kalıbı ikiye bölme 1. Project Initialization/Open dan PDW_EGITIM\split die base klasöründeki a4_control_000 dosyasını açalım. Kalıp uzunluğu çok fazla ise iki veya daha fazla kesite bölebiliriz. Bu işlemi Design Tools yapar. 2. Die Base ikonuna basalım. Design Tools sekmesini seçelim. Split Die Plates ikonuna basalım. Along X Direction ile ayırma yönünü ve Whole Sub-Diebase i seçelim. Ekrandan kalıbı seçelim. Kalıbı seçtiğimizde iç plakalar beyaz renge dönüşecektir. Orient ten TOP görünüşe geçelim. Kuvvet merkezine yakın bölge olan 5. ve 6. istasyonların arasındaki bölgeden kalıbı ayıralım. Kalıbı bölme işlemi için uzunluğu saptamak için WCS ile bölünecek nokta arasındaki mesafe ölçülür (660 mm). Pick Split Location ile 660 değerine yakın bir noktayı seçelim. APPLY diyelim. 24

UYGULAMA-16 Kalıbı ikiye bölme Sistem kalıbı ayırmadan önce bütün parçaları kaydeder ve yeni plakaları oluşturur. Ayırma işlemini UNDO ile geri alabilir, PDW Tools daki Remove Unwanted Parts ile yeni klonlanan veya istenmeyen plakaları silebiliriz. Save and Close ile kaydedip çıkalım. 25 UYGULAMA-16 Kalıp Setini Yeniden Pozisyonlama 1. Project Initialization/Open dan reposition klasöründeki pierce_control_000 dosyasını açalım. 2. Assembly de pierce_die_002 Display View olarak ayarlayalım. 3. Assembly de pierce_die_002 Display View olarak ayarlayalım. View Manager dan komponentleri, sheet metal parçayı, blank i, blank layout gibi performansı düşüren objeleri blanke atabiliriz. Aynı zamanda wireframe olarak görüntüyü değiştirelim. 26

UYGULAMA-16 Kalıp Setini Yeniden Pozisyonlama Yandaki resme dikkat edersek parçanın düşme konumu paralel bloğun üstüne denk geliyor. Sol taraftanda az miktarda aralık bırakmak gerekiyor. 4. Assembly de pierce_die_002 düğümünü açalım. Application dan Assembly yi seçelim. MB3 ile Reposition ı seçelim. Reposition ı seçtiğimizde koordinat ekseni görünecektir. Bu eksenin kontrol noktalarından tutarak kalıbı istenen konuma öteleyebiliriz. Eksen kontrol noktasını seçtiğimizde Snap ve Distance girerek konumlandırma yapabiliriz. Save and Close ile kaydedip çıkalım. 27 Teşekkürler...