İçindekiler I Prof. Dr. Aysel ÇELİKEL İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Milletlerarası Özel Hukuk Anabilim Dalı Prof. Dr. Ergin NOMER İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Milletlerarası Özel Hukuk Anabilim Dalı MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK Pratik Çalışma Kitabı Çözümlenmiş Örnek Olaylar - Seçilmiş Mahkeme Kararları Vatandaşlık Hukuku - Yabancılar Hukuku Kanunlar İhtilâfı Kuralları - Milletlerarası Usul Hukuku 13. Baskı Doç. Dr. F. Kerem GİRAY İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Milletlerarası Özel Hukuk Anabilim Dalı Doç. Dr. Emre ESEN İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Milletlerarası Özel Hukuk Anabilim Dalı
II İçindekiler Yayın No : 3428 Hukuk Dizisi : 1656 13. Baskı - Mayıs 2016 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-622 - 8 Copyright Bu kitabın Türkiye deki yayın hakları BETA Basım Yayım Dağıtım A.Ş. ye aittir. Her hakkı saklıdır. Hiçbir bölümü ve paragrafı kısmen veya tamamen ya da özet halinde, fotokopi, faksimile veya başka herhangi bir şekilde çoğaltılamaz, dağıtılamaz. Normal ölçüyü aşan iktibaslar yapılamaz. Normal ve kanunî iktibaslarda kaynak gösterilmesi zorunludur. Dizgi Baskı -Cilt Kapak Tasarım : Beta Basım A.Ş. : İnkılâp Kitabevi Yayın San. Tic. A.Ş. Çobançeşme Mah. Sanayi Cad. Altay Sok. No: 8 Yenibosna - İSTANBUL (Sertifika No: 10614) Tel: (0212) 496 11 81 : Gülgonca Çarpık Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş. (Sertifika No: 16136) Narlıbahçe Sok. No: 11 Cağaloğlu - İstanbul Tel : (0-212) 511 54 32-519 01 77 Fax: (0-212) 513 87 05-511 36 50 www.betayayincilik.com
İçindekiler III ÖNSÖZ 12 Aralık 2007 tarihinde yürürlüğe giren Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun un ve 12.6.2009 tarihinde yürürlüğe giren Türk Vatandaşlığı Kanunu nun getirmiş olduğu yeni hükümlere göre gerekli olan değişiklikler ve eklemeler, Devletler Hususî Hukuku, Çözümlenmiş Örnek Olaylar-Seçilmiş Mahkeme Kararları adlı Kitabımızda Dr. F. Kerem GİRAY ve Dr. Emre ESEN tarafından yapılmıştı. Kitabın 2010 tarihli, 10. Baskısından kısa bir süre sonra, özel hukukun temel kanunları -aynı zamanda milletlerarası özel hukuk ve milletlerarası usul hukukuna da temel teşkil eden- Türk Borçlar Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu yenilenmişti. Bu Kanunların milletlerarası özel hukuk ve milletlerarası usul hukukuna ilişkin yeni hüküm ve düzenlemeleri Kitabın 11. Baskısı için yeniden Dr. F. Kerem GİRAY ve Dr. Emre ESEN tarafından gerçekleştirilmişti. Yargıtay ın önemli görülen mahkeme kararları da Kitabın Mahkeme Kararları bölümüne eklenmişti. 2014 tarihli 12. Baskıda, yabancılar hukuku mevzuatına dâhil olan 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu hükümlerinin getirdiği yenilikler yanında diğer mevzuat değişiklikleri de kitaba eklenmişti. 2016 tarihli 13. Baskıda ise, yabancılar hukukunda yürürlüğe giren yeni yönetmelikler ile kanun değişiklikleri, ilâve pratik çalışmalar olarak kitaba eklenirken, diğer yandan vatandaşlık hukuku ve milletlerarası özel hukuk alanındaki pratik çalışmalar da gözden geçirilerek gereken ilâve ve değişiklikler metinlerin içeriğine işlendi. 13. Baskıya ait en önemli yenilik, Kitabın başlığının değişmesidir. Zaman içerisinde Hukuk-u Hususiye-i Düvel, Devletler Hususî Hukuku, Devletler Özel Hukuku gibi isimler altında müfredatta yer verilen dersin adı, bugün Türkiye nin bütün hukuk fakültelerinde Milletlerarası Özel Hukuk hâlini almıştır. Bu itibarla, Kitabın içeriğini günümüzde kullanılan tabirlere uygun biçimde ifade edebilmek gayesiyle, Kitabın başlığını Milletlerarası Özel Hukuk Pratik Çalışma Kitabı olarak değiştirmeyi uygun ve gerekli görmüş bulunmaktayız. Böylece, Milletlerarası Özel Hukuk Pratik Çalışma Kitabı adlı eser, İstanbul Hukuk Fakültesinin değerli hocaları Doç.Dr. F. Kerem GİRAY ve Doç.Dr. Emre ESEN tarafından bütünüyle yenilenmiş oldu. Bu çalışmaları sebebiyle kendilerine teşekkür borçluyuz.
IV Önsöz 13. Baskının hazırlanması esnasında yardımlarını esirgemeyen kıymetli meslektaşlarımız Araş.Gör.Rumeysa Partalcı ya ve Araş.Gör. Melis Avşar a çok teşekkür ederiz. Kitabın dizgisini her baskısında olduğu gibi titizlikle yerine getiren Gülgonca Çarpık a ve Kitabın 13. Baskısını da süratle gerçekleştiren Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş. ye ve Sayın Seyhan Satar a teşekkür ederiz. İstanbul 11 Mayıs 2016 Prof. Dr. Ergin NOMER Prof. Dr. Aysel ÇELİKEL
İçindekiler V İkinci Baskıya ait Önsöz den: Devletler Hususî Hukukunda örnek olaylar ve bunların, çözümünü, mahkeme kararları ile birlikte ele alan bu kitabın 1. Baskısı çok kısa zamanda tükenmiştir. Bunun yanında devletler hususî hukukundaki gelişmeler ve özellikle Türk hukuk hayatına giren 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun, kitapta yer alan örnek olayların ve bunların çözümlerinin değiştirilmesi zaruretini ortaya çıkarmıştır. Bu sebeple kitap büyük ölçüde yeniden kaleme alınarak hazırlanmıştır. Kasım 1982 Birinci Baskıya ait Önsöz den: Devletler Hususî Hukukunda örnek olayları ve bunların çözümlerini gösteren bu kitap öğrencilerimiz için hazırlanmıştır. Hukukta uygulaması olan dallarda örnek olaylar ve mahkeme kararları eğitimde önemli bir yer tutmaktadır. Özellikle Devletler Hususî Hukuk alanında kanunî hükümlerin yetersiz olması, doktrin ve mahkeme kararlarının bu hukuk dalının oluşumundaki rolünü bir kat daha artırmaktadır. Diğer taraftan Türkiye nin taraf olduğu Devletler Hususî Hukuku ile ilgili milletlerarası sözleşmelerin de, bu alanda mevcut boşlukları doldurması ve hatta mevzu hukuku değiştiren hükümler getirmesi sebebiyle, Devletler Hususî Hukukunun oluşumuna katkısı büyük olmaktadır. Bu hususlar dikkate alınarak, olaylarda ilgili ve önemli olduğu ölçüde mahkeme kararlarına ve sözleşmelere ilişkin hükümlerin incelenmesine itina gösterilmiş ayrıca Türk Devletler Hususî Hukukunun oluşum ve gelişiminde payı olan mahkeme kararlarının metinleri de konularına göre, tarih sırasıyla bir arada toplanmıştır. Şubat 1980
İçindekiler VII TEŞEKKÜR Tarih boyunca bilgiyi, yeni nesillere aktarmak hiç kolay olmamıştır. Öncelikle ilgili konu üzerinde detaylı araştırma ve incelemeler yapılır. Akabinde derlenen teorik bilgi, yaşamın pratiğinden oluşan uygulamayla harmanlanıp, yılların getirdiği tecrübenin süzgecinden geçirilerek bir sistematik içinde basit ve anlaşılır şekilde yazıya dökülür. İşte elinizdeki bu kitap Devletler Hususî Hukuku anabilim dalına yarım asrı aşan süre boyunca emek vermiş olan çok Değerli ve Saygın Prof.Dr. Aysel Çelikel ile Prof. Dr. Ergin Nomer Hocalarımızın emeklerinin birer ürünüdür. Hocalarımız, kitaplarına verdikleri emeklerden belki de çok daha fazlasını bizlerin yetişmesine harcamışlardır. Yıllar içinde bizleri yetiştirirken onlardan iki önemli duyguyu eş zamanlı öğrendik. Birincisi güven duygusu diğeri de değer verilmek ve önemsenmek. 1980 yılının Şubat ayında ilk basısını yapan ve Pratik Çalışma kitabı olarak alanında ilk olan bu değerli eseri; Hocalarımız, 2007 yılında bizler henüz İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Milletlerarası Özel Hukuk anabilim dalında araştırma görevlileri olarak çalışırken emanet etmişlerdi. 1990 lı yılların sonunda İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi nde öğrenci iken Devletler Özel Hukuku dersinin mantığını ve uygulamasını idrak etmemizi sağlayan bu kıymetli kitabın yıllar sonra bize emanet edilmiş olmasından duyduğumuz gururu ve mutluluğu kelimelere sığdırmamız mümkün değildir. Şu an için 13. basısını yapmış olduğumuz bu klâsikleşmiş eseri yıllar içinde güncellerken, bizler de akademik kulvarlarda yol aldık. Hocalarımıza tüm bu süreç zarfında bize güvendikleri ve değer verdikleri için her zaman minnettar kalacağız. Doç.Dr. Faruk Kerem Giray Doç.Dr. Emre Esen
İçindekiler IX İÇİNDEKİLER Önsöz... III Teşekkür...VII Kısaltmalar... XVII Giriş... 1 VATANDAŞLIK HUKUKU 1. Vatandaşlık Kavramı Vatandaşlığın Düzenlenmesi Genel Prensipler Vatandaşlığın Milletlerarası Hukuk ve İç Hukuk Karakteri Vatandaşlığı Tayin Eden Hukuk Düzeni Çifte Vatandaşlık Gerçek Vatandaşlık Diplomatik Himaye Talebi... 5 2. Evlenme Yolu ile Türk Vatandaşlığının Kazanılması Yetkili Makam Kararıyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması Yetkili Makamın Takdir Hakkı Türkiye deki İkamet Süresinin Hesaplanması Türk Vatandaşlığından İzinle Çıkma ve Sonuçları Çifte Vatandaşlığın Muhafazası Türk Vatandaşlığının Yeniden Kazanılması Türk Vatandaşlığının Seçme Hakkı Kullanılarak Kazanılması Vatandaşlıkla İlgili Kararlar Aleyhine Yargı Yoluna Müracaat... 9 3. Evlenme ile Türk Vatandaşlığının Kazanılması Evlenmenin İptalinin Kazanılmış Vatandaşlığa Etkisi Evlenmenin ve Evlenmenin İptalinin Çocukların Vatandaşlığı Üzerindeki Etkisi Türk Soyluların Türk Vatandaşlığını Kazanması Vatandaşlığa Alınmada Yetkili Makamın Takdir Hakkı... 18 4. Evlenme Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması Evlenmenin İptalinin Kazanılmış Vatandaşlığa Etkisi... 23 5. Yabancı Devletin Türkiye nin Menfaatlerine Uymayan Hizmetinde Bulunmak Türk Vatandaşlığının Kaybettirilmesi Kaybettirme Kararının Çocuklara Etkisi Vatandaşlıkla İlgili Kararlarda Maddî Hataların Düzeltilmesi Yeniden Türk Vatandaşlığına Alınma... 26
X İçindekiler 6. Yabancı Ana ve Türk Babadan Evlilik Dışı Doğan Çocukların Vatandaşlığı Çifte Vatandaşlığın Muhafazası İzin Almaksızın Yabancı Devlet Vatandaşlığının Kazanılması Yabancı Bir Devletin Ordusunda Gönüllü Askerlik Yapılması Türk Vatandaşlığının Kaybettirilmesi Kaybettirme Kararlarının Tebliği Seçme Hakkının Kullanılması Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kaybı... 30 7. İstisnaî Yoldan Türk Vatandaşlığının Kazanılması Vatandaşlığın İptali İptal Kararının Sonuçları Vatandaşlığa Alınma ve İptal Kararlarının Eş ve Çocuklara Etkisi KKTC. Vatandaşlarının Türk Vatandaşlığını Kazanması... 35 8. Bekletici Mesele Olarak Vatandaşlık Danıştay Dışında Bir Yargı Mercii Önünde Türk Vatandaşlığı İddiası Yabancı Ana ve Türk Babanın Evlilik Dışı Çocuğunun Vatandaşlığı Türk Vatandaşlığını Kazanmak Amacı ile Yapılmış Evlilikler... 39 9. Evlât Edinmenin Vatandaşlığa Etkisi Vatandaşlık Kanunlarının Zaman İtibariyle Uygulanması Seçme Hakkının Kullanılması Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kaybı... 43 10. Evlât Edinmenin Vatandaşlığa Etkisi... 47 11. Evlenme Yoluyla Vatandaşlığa Alınma İdarenin Takdir Yetkisi... 49 12. Yabancı Devlet Vatandaşlığının İzinsiz Kazanılması Türk Vatandaşlığının Kaybettirilmesi Kaybettirmenin Milletvekilliğine Etkisi... 52 13. Doğum Yeri Esasına Göre Türk Vatandaşlığının Kazanılması Seçme Hakkının Kullanılması Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kaybı Evlenme Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması Evlenmenin Butlanının Türk Vatandaşlığı Üzerindeki Etkisi Türk Vatandaşlığının Yeniden Kazanılması... 55 14. Türk Soylu Yabancıların Türk Vatandaşlığını Kazanması İskân Kanunu Çerçevesinde Türk Vatandaşlığının Kazanılması Türk Soylu Olmanın Tespiti Türk Soylulara Tanınan İmkânlar... 60 15. Vatandaşlığa Alınma Başvurusu Emniyet Genel Müdürlüğünün Yetkisi Vatandaşlık Başvuru İnceleme Komisyonunun Yetkisi İdari Dava Açma Hakkı ve Süresi... 62
İçindekiler XI YABANCILAR HUKUKU 1. Yabancıların Türkiye ye Girişi Vize Pasaport Türkiye de İkamet Yabancıların Sınırdışı Edilmesi Türkiye ye Girmesi Yasak Olan Yabancılar Yabancının Seyahat Hakkı Yabancının Çalışma Hakkı Yabancı Suçlunun İadesi... 67 2. Türk Vatandaşının Türkiye ye Girişi Vatandaşlığı İptal Edilen Kişilerin Türkiye ye Girişi Türk Vatandaşlığının İspatı Türk Vatandaşı Suçlunun İadesi... 78 3. Yabancıların Türkiye de İkameti İkamet İzninde Muafiyet Kısa Dönem İkamet İzni Aile İkamet İzni Öğrenci İkamet İzni Uzun Dönem İkamet İzni İnsani İkamet İzni İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni... 82 4. Aynı Zamanda Başka Bir Devlet Vatandaşlığını Kazanan Türk Vatandaşlarının Türkiye ye Girişi Türkiye de Faaliyette Bulunan Şirketlerin Kâr Transferi DYYK dan Yararlanma Koşulları Yabancı Gerçek Kişilerin Taşınmaz Edinmesi Yabancıların Taşınmaz Malı Satma Hakkı ve Bedelin Transferi... 86 5. Yabancı Okulların Öğretim Hakkı Yabancı Okulların Genişletilmesi Taşınmaz Mal Edinmesi Bina Kiralaması Okulun Millî Eğitim Bakanlığına Devri... 92 6. Türkiye de Gayrimüslim Cemaat Vakıflarının Hukukî Durumu Bu Vakıfların Miras Hakkı Azınlık Okulu Lehine Yapılan Vasiyet... 97 7. Türkiye de Yabancıların Ticaret Yapması Yabancı Gerçek Kişilerin Taşınmaz Edinmesi Türk Vatandaşlığından Çıkarılmış Olanların Miras Hakkı Yabancıların Taşınmaz Mal Üzerindeki Miras Hakkı... 108 8. Yabancı Tüzel Kişilerin Taşınmaz Mal Edinme Hakkı Turizmi Teşvik Kanunu Maden Kanunu Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Yabancı Personel Çalıştırma... 116 9. Türk Liman ve Karasuları Arasında Yolcu ve Yük Taşıma Hakkı Türk Karasularında Deniz Ürünleri Avlamak Kabotaj Kanunu DYYK dan Yararlanma Şartları DYYK nın Müesseselere Tanıdığı Haklar... 122 10. Yabancı Şirketlerin Türkiye de Petrol Arama ve İşletme Hakkı Taşınmaz Mal İktisabı Yabancı Eleman Çalıştırma Yabancı İşçilerin Sendika Kurma ve Sendikaya Üye Olma Hakkı Sosyal Sigortadan Yararlanma Hakkı Yabancı İşçinin Kıdem Tazminatı Hakkı... 128
XII İçindekiler 11. Yabancının Miras Hakkı Mukabele Bil misil Tedbiri Karşılıklı Muamele Satış Bedelinin Türkiye Dışına Transferi... 134 12. Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Vize Muafiyeti Yabancı Gerçek Kişilerin Türkiye de İcra Edemeyeceği Meslekler Yabancıların Özel Hastane Kurabilmesi... 138 13. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu Mülteci Şartlı Mülteci Geri Gönderme Yasağı Vatansızlığın Tespiti Sınırdışı Etme İkincil Koruma Mavi Kartlı Yabancılar... 143 14. Uluslararası Koruma Statüsü Geçici Koruma Statüsü İdari Gözetim Kararı Geçici Koruma Statüsündeki Yabancıların Çalışma Hakkı Geçici Koruma Statüsündekilerin Türk Vatandaşlığını Kazanabilmesi... 149 KANUNLAR İHTİLÂFI MİLLETLERARASI USUL HUKUKU 1. Hak Ehliyeti Fiil Ehliyeti Evlenme Ehliyeti Taraf Ehliyeti ve Dava Ehliyeti Atıf ve İade Atıf Haksız Fiil Vasiyet Ehliyeti Vasiyetnamenin Şekli... 155 2. Evlenmenin Şekli Nafaka ve Boşanma Davalarında Milletlerarası Yetki Nafaka ve Boşanma Davalarında Uygulanacak Hukuk... 161 3. Boşanmaya Uygulanacak Hukuk Türkiye de Boşanan Yabancıların Yeni Evlilikleri Önceki Evliliğin Sona Ermesinin Önmesele Teşkil Etmesi Yabancı Hukuka Uygun Evlilik Statüsü ile Türk Boşanma Kararının Karşılıklı Etkisi... 167 4. Akit Kanunu Taraf İradeleri İfa Yeri Hukuku Akdin En Yakın İrtibat Hâlinde Bulunduğu Yer Akdin Ağırlık Merkezi... 171 5. Nesep (Soybağı) Babalık Davası Nafaka ile İlgili Milletlerarası Sözleşmeler Yabancı Ülkede Yapılan Tanıma İşlemi Yabancı Boşanma Kararının Türkiye de Tanınması Yabancı Boşanma Kararına Dayanılarak Türkiye de Evlenme Değişken Statü Miras... 175 6. Evlât Edinme Önmesele Vasiyetnamelerde Şekil Miras... 184 7. Nişanlanma Nişanlanmada Ehliyet ve Maddî Şartlar Şekil Maddî ve Manevî Tazminat Milletlerarası Yetki Nişanın Bozulması ve Haksız Fiil Sorumluluğu Vasıflandırma Uygulanacak Maddî Hukuk... 189 8. Milletlerarası Yetkili Mahkemenin Tayini Münhasır Yetki Sözleşmesi Yetkili Hukukun Seçimi Akit Statüsünün Tayini Akit Statüsünde Objektif Bağlanma Akit Statüsünün Tayininde Hâkimin Görevi Sigorta Davalarında Milletlerarası Yetki... 195
İçindekiler XIII 9. Menkul Mallar Üzerinde Mülkiyetin İntikalı Lex Rei Sitae Kuralı Akdin Taraflarından Biri ile 3.Şahıs Arasında Doğan Mülkiyet İhtilâfları Menkul Malın Bir Diğer Ülkeye Getirilmesi Hâlinde Mülkiyet Durumu (Conflit Mobile) Hasarın İntikalinin Tâbi Olduğu Kanun... 203 10. Menkul Mallarda Mülkiyetin İntikali Lex Rei Sitae Kuralı Emtiayı Temsil Eden Senetler Yolu İle Mülkiyetin İntikalinde Yetkili Kanun Taşınmakta Olan Mallar Üzerinde Mülkiyetin İntikali Taşıma Sözleşmesine Uygulanacak Hukuk Gemi Mülkiyetine Uygulanacak Hukuk... 211 11. Davada Teminat Milletlerarası Yetki İtirazı Milletlerarası Yetki ve Yer İtibariyle Yetki İlişkisi Boşanmaya Uygulanacak Hukuk Yargıtay İncelemesinde Yabancı Kanun... 216 12. Milletlerarası Yetki Yargı Yetkisi Yargı Muafiyeti Devletin Yargı Muafiyeti Diplomatik Temsilcilerin Yargı Muafiyeti 1961 Tarihli Viyana Sözleşmesi Yargı Muafiyetinde Tebligat... 221 13. Yabancı Mahkemelerin Yetki Sözleşmesiyle Yetkilendirilmesi Aşırı Yetki Tahkim Anlaşması Milletlerarası Derdestlik Yabancı Mahkeme İlâmlarının Tenfizinde Kamu Düzeni Müdahalesi Kısmî Tenfiz Doğrudan Uygulanan Kurallar... 227 14. Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Şartları Türklerin Kişi Hallerine İlişkin Davalarda Milletlerarası Yetkili Mahkeme Kişi Hallerine İlişkin Yabancı Kararların Takdirî Delil Gücü... 234 15. Boşanmada Uygulanacak Hukuk Uygulanacak Hukukun Tayininde Tarafların Muvafakatı Yabancı Hukukun Tesbitinde Tarafların Rolü Yabancı Hukukun Uygulanmasında Temyiz Mahkemesinin Kontrolü... 239 16. Yabancı İlâmın Tanınması Tanıma Talebinin Reddi Sebepleri Rızaî (iradî) Boşanma ve Türk Kamu Düzeni Milletlerarası Özel Hukukta ve Yabancı İlâmların Tanınması ve Tenfizinde Kamu Düzeninin Müdahalesi Revision au fond Yasağı Tenfiz Hâkimi ve Yabancı Hükmün Dayandığı Maddî Vakıalar... 244 17. Yabancı Hakem Kararları Yabancı Kanun Otoritesi Altında Verilmiş Hakem Kararları Yabancı Hakem Usulünde Yetki İtirazı Yabancı Hakem Kararlarının İcrası... 251
XIV İçindekiler 18. Yabancı Boşanma İlâmlarının Tanınması Talâk Kamu Düzeninin Müdahalesi... 273 19. Yabancı Verâset İlâmlarının Tanınması... 282 20. Haksız Fillerde Milletlerarası Yetki... 289 21. Bono Düzenleme Ehliyeti Bonoda Şekle Uygulanacak Hukuk Temsil Yetkisine Uygulanacak Hukuk... 302 22. Gaiplik Milletlerarası Yetki Miras Davalarında Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi... 305 23. Bölgelerarası Kanunlar İhtilâfı Yabancı Hukukun Uygulanması Yabancı Hukukun Bulunmasında Tarafların Yardımı Çifte Vatandaşlık Hâlinde Uygulanacak Hukuk Kamu Düzeni Atıf Conflit Mobile Temyiz Mahkemesinde Yabancı Hukuk... 308 24. Sebepsiz Zenginleşme Milletlerarası Yetki Yabancı Derdestlik Zamanaşımı Çek Tanzim Etme Ehliyeti Çekte Şekil... 314 25. Haksız Rekabet Davalarında Uygulanacak Hukuk Haksız Rekabet Davalarında Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi Yabancı Mahkemede Görülmekte Olan Davanın Bekletici Mesele Sayılması Yabancı Derdestlik Distribütörlük Sözleşmesine Uygulanacak Hukuk... 317 26. Milletlerarası Tahkim Kanunu Tahkim Anlaşması İptal Davası Hakem Kararının İcrası... 322 27. Hacir (Kısıtlılık) Sebeplerinin Tâbi Olduğu Hukuk Bağlama Noktasının Vasıflandırılması İade Atıf... 325 28. İş Akdine Uygulanacak Hukuk İş Akdinden Doğan Uyuşmazlıklarda Yetkili Mahkeme... 328 29. Fikrî Mülkiyet Haklarına İlişkin Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk Doğrudan Uygulanan Kurallar Tüketici Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk İmalâtçının Sözleşme Dışı Sorumluluğu... 331 30. Yabancılık Unsuru Yabancı Hukukun Yanlış Uygulanması Kamu Düzeni Temyiz Merciinde Yabancı Hukuk Atıf Soyadı Değişikliği Talebine Uygulanacak Hukuk... 335 31. Yabancı Hakem Kararlarının Tenfizi Uluslararası Tahkimde Tebligat Tahkim Anlaşmasının Tüzel Kişinin Ehliyeti Bakımından Geçerliliği Tahkim Anlaşmasının Şeklî Geçerliliği Tahkime Elverişlilik Hakem Heyetinin Tarafsızlığı ve Bağımsızlığı... 341
İçindekiler XV 32. Mülkiyeti Saklı Tutma Anlaşmasına Uygulanacak Hukuk Yabancılık Unsuru Bağlama Noktasının Yorumu Alım Satım Sözleşmesine Uygulanacak Hukuk... 349 33. Yabancılık Unsuru İçermeyen Sözleşmelerde Hukuk Seçimi Yabancılık Unsuru İçermeyen Sözleşmelerde Yabancı Mahkemenin Yetkili Kılınması Yetkili Kılınan Yabancı Mahkemenin Belirli Olması Sigorta Sözleşmesine Uygulanacak Hukuk Sigorta Sözleşmelerinde Yabancı Mahkemenin Yetkili Kılınması Yabancılık Unsuru İçermeyen Sözleşmelere Tahkim Şartı Konulması... 355 34. Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukukî Veçheleri Hakkında Sözleşme Sözleşmenin Zaman Bakımından Uygulanması İadenin Reddi Sebepleri Mutad Meskenin Belirlenmesi Velâyet İhtilâfı... 362 35. Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi (CISG) Sözleşmenin Uygulama Alanı Hasarın İntikali... 366 SEÇİLMİŞ MAHKEME KARARLARI A. Vatandaşlık ve Yabancılar Hukuku ile İlgili Mahkeme Kararları... 371 B. Kanunlar İhtilâfı ile Milletlerarası Usul Hukuku na İlişkin Mahkeme Kararları... 451 İLGİLİ MEVZUAT Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun... 681 Türk Vatandaşlığı Kanunu... 697 Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (İlgili Hükümler)... 707
KISALTMALAR ABD : Amerika Birleşik Devletleri AET : Avrupa Ekonomik Topluluğu age : adı geçen eser AHFD : Ankara Hukuk Fakültesi Dergisi AMMK : Askerî Memnu Mıntıkalar Kanunu AT : Avrupa Topluluğu AÜSBFD : Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi BK : Borçlar Kanunu Bkz : Bakınız C : Cilt CC : Medenî Kanun CISG : United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods DDDK : Danıştay Dava Daireleri Kurulu DDGK : Dava Daireleri Genel Kurulu DHH. : Devletler Hususî Hukuku DPT : Devlet Planlama Teşkilâtı DYYK : Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu E. : Esas EGBGB : Einführungsgesetz zum Bürgerlichen Gesetzbuch f : fıkra HD : Hukuk Dairesi HGK : Hukuk Genel Kurulu HUMK : Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu İBD : İstanbul Barosu Dergisi İHFM : İstanbul Hukuk Fakültesi Mecmuası İMK : İsviçre Medenî Kanunu K : Karar Ka. Ta. : Kabul Tarihi Md / m : Madde MHB : Milletlerarası Hukuk Bülteni
XVIII MÖHUK MSB MTK MuvK ÖÖKK PK RG RKD S Söz. SŞMHK t TC TCK TD TETK TMK/MK TMMOK TTK TVK TPKKH vd Yarg YİBK YİSHK YKD Yönt. YSÇK YSTK YUKK ZPO Kısaltmalar : Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun : Milli Savunma Bakanlığı : Milletlerarası Tahkim Kanunu : Türkiye de Bulunan Yabancıların Hukuk ve Vazifeleri Hakkında Muvakkat Kanun : Özel Öğretim Kurumları Kanunu : Pasaport Kanunu : Resmî Gazete : Resmî Kararlar Dergisi : Sayılı : Sözleşme : Sigorta Şirketlerinin Murakabesi Hakkında Kanun : tarih : Türkiye Cumhuriyeti : Türk Ceza Kanunu : Ticaret Dairesi : Turizm Endüstrisini Teşvik Kanunu : Türk Medenî Kanunu : Türk Mühendisleri ve Mimar Odaları Kanunu : Türk Ticaret Kanunu : Türk Vatandaşlığı Kanunu : Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında : ve devamı : Yargıtay : Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı : Yabancıların İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun : Yargıtay Kararları Dergisi : Yönetmelik : Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı : Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu : Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu : Alman Medenî Usul Kanunu