TÜRKİYE ELEKTRONİK FON DAĞITIM PLATFORMU 16
TÜRKİYE ELEKTRONİK FON DAĞITIM PLATFORMU Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu, yatırım fonu katılma belgelerinin elektronik bir merkezi platformda fon kurucuları tarafından platformda yer alan dağıtım kuruluşları vasıtasıyla satılmasına ve geri alınmasına imkan veren, takasın ve saklamasının Takasbank- MKK sistemi ile entegre bir şekilde tam otomasyona dayalı olarak gerçekleştirilmesini sağlayan bir platformdur. Sermaye Piyasası Kurulu nun III-52.1 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği nin (Fon Tebliği) 15. Maddesinin yedinci fıkrası çerçevesinde, Platform da işlem görecek fonlar, Platform a üyeliğin gerçekleştirileceği son tarih, sistemin faaliye geçişi ve uygulanacak aracılık komisyon oranları ile ilgili diğer hususlar belirlenmiştir. Sermaye Piyasası Kurulu nun (Kurul) 23.09.2014 tarihli ve 28/946 sayılı toplantısında Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu nda (Platform) işlemlerin başlama tarihi 09 Ocak 2015 Cuma günü olarak belirlenmiştir. İşlem Yapacak Kuruluşlar Platfrom da ; 1) Yatırım Kuruluşları 2) Portföy Yönetim Şirketleri işlem yapabilirler. İşlem Görecek Fonlar Portföy yönetim şirketleri tarafından kendi müşterilerine ilişkin olarak gerçekleştirilecek ve kurucusu oldukları fonların katılma paylarının alım satım işlemleri ile, Portföy yönetim şirketlerine devir işlemleri tamamlanana kadar, söz konusu fonlara ilişkin kurucu bankalar ve aracı kurumlar tarafından kendi müşterilerine ilişkin olarak gerçekleştirilecek kurucusu oldukları fonların katılma payları alım satım işlemlerinin Platform üzerinden gerçekleştirilmesi zorunlu değildir. Para piyasası fonları ile kısa vadeli tahvil ve bono fonlarının payları ise kurucu talebi olması halinde Platform da işlem görebilir. Özel fonlar Serbest fonlar Gayrimenkul yatırım fonları Girişim sermayesi yatırım fonları Garantili ve anapara koruma amaçlı fonlar Platform da işlem göremez. Bu istisnalar dışında Platform a üye olacak tüm fonların katılma payı alım satım işlemlerinin sadece Platform üzerinden gerçekleştirilmesi zorunludur. Tanımlar Fon Dağıtım Kuruluşu: Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu nda fon payı alım ve satım işlemine aracılık eden yatırım kuruluşu ve portföy yönetim şirketi. Kurucu: Fon kurucusu. 2
Operatör Üye: Takasbank sisteminde kurucu tarafından yetkilendirilen ve kurucu adına işlem yapan kuruluş. Saklamacı üye: Portföy Yönetim Şirketi müşterilerine saklama hizmeti vermek amacıyla saklama sözleşmesi imzalayan kurum. İşlem Saatleri İşlemler, Takasbank ve MKK sistemlerinin açık olduğu günlerde aşağıda belirtilen süreler içerisinde gerçekleştirilebilir. Talimat kabul İŞLEM TÜRÜ -Aynı gün valörlü işlemler -İleri valörlü işlemler Eşleşmeyen talimat otomatik iptal -Aynı gün valörlü işlemler -İleri valörlü işlemler İŞGÜNÜ SAAT 8:45-13:30 8:45-17:30 13:35 17:35 YARIM GÜN SAAT 08:45-11:30 08:45-12:30 11:35 12:35 Valör atlatma saati (ileri valörlü işlemler) 13:30 11:30 Nakit netleştirme saati 14:00 12:00 Temerrüt başlangıç 16:00 12:30 Genel çalışma saatleri içinde olmak şartıyla, fon payı alım/satım işlemleri ilgili fon için Kurucu/Operatör Üye tarafından Takasbank sistemine tanımlanmış işlem saatleri içerisinde gerçekleştirilebilir. Platforma talimat iletimi; Üye temsilcileri tarafından Takasbank ekranlarından, Web servis teknolojisi ile yapılabilir. KURUCU/OPERATÖR ÜN YAPACAĞI İŞLEMLER Operatör üye yetkilendirmesi (Sadece Kurucu tarafından yapılır) Kurucu Platform daki işlemleri gerçekleştirmek üzere bir Operatör Üye tayin edebilir. Kurucunun Operatör Üye olarak yetkilendireceği kurumun Platform üyesi olması zorunludur. Platformda işlem görmek üzere tanımlanan her fon için Takasbank Saklama Sistemi'nde tanımlı olan fon operatör üyesi, Platform için de Operatör Üye olarak kabul edilir. Operatör Üye, Kurucu tarafından istenildiğinde değiştirilebilir. Değişiklik ertesi iş gününden itibaren geçerli olur. Platform işlemlerinin tamamını kendisi yapmak isteyen Kurucunun, sistemde otomatik olarak atanan Operatör Üye tanımını değiştirmesi gerekir. 3
Operatör üye tayin edilmesi halinde Kurucunun yapması gereken tüm işlemler Operatör Üye tarafından gerçekleştirilir. Kurucunun fon dağıtım kuruluşu olarak yapacağı alım satım işlemleri operatör üye tarafından gerçekleştirilmez. Komisyon oran tanımlamaları Aracılık komisyonu, Platformda işlem gören yatırım fonlarının alım satım işlemlerini yapan Fon Dağıtım Kuruluşlarına, Kurucu tarafından ödenen komisyondur. Aracılık komisyon oranı, Kurucu/Operatör Üye tarafından sisteme tanımlanan fon yönetim ücretinin belirlenen bir oranıdır. Komisyon oranı, Kurucu/Operatör Üye tarafından her fon için ayrı olmak üzere Takasbank sistemine tanımlanır. Aracılık komisyon oranı ve fon yönetim ücreti oranının Kurucu/Operatör Üye tarafından sisteme tanımlanması zorunludur. Kurul tarafından belirlenen dağıtım kuruluşuna ödenecek genel komisyon oranı sabit %35 dir. Kurucu tarafından özel anlaşma yapılan kurumlar için üye bazında Kurul tarafından belirlenen asgari %35, azami %65 sınırları içerisinde kalmak koşuluyla özel komisyon oranı da tanımlanabilir. 4
Fon Kısıt Bildirimi Kurucu/Operatör Üye tarafından sisteme tanımlanır. Fon işlemleri tanımlanan kısıt bildirimleri esas alınarak gerçekleştirilir. Yapılan kısıt tanımlamalarında Kurucu/Operatör Üye tarafından değişiklik yapılabilir. Ancak yapılan bildirim ve değişiklikler ertesi iş günü işleme alınır. Kısıt bilgilerinin değiştirilmesi, değişikliğin işleme alınmasını takiben Takasbank sistemine tanımlanan işlemleri etkiler, değişiklik öncesinde sistemde bekleyen talimat ve işlemler ise değişiklikten etkilenmez. Para birimi: Fon Kodu nun hangi para biriminden işlem gördüğü bilgisi. Sadece TL girişine izin verilir. İşlem başlangıç saati: Fon için hangi saatten itibaren talimat girişi yapılabileceği bilgisi. Platform işlem başlangıç saati ile karşılaştırılır. Platform saatinden daha erken bir saat girilmesi durumunda Platform saati dikkate alınır. İşlem bitiş saati: Fon için en son hangi saate kadar talimat girişi yapılabileceği bilgisi. Platform işlem bitiş saatinden daha geç bir saat bildirilmesi durumunda Platform işlem bitiş saati dikkate alınır. İptal son saati: Eşleşmiş talimatlar için kurucu tarafından belirlenen talimat iptal son saatidir. Eşleşmemiş ve teminat bekleyen talimatlar için kurucunun belirlediği iptal son saati ve Platform otomatik iptal saati karşılaştırılarak küçük olan saatte talimatlar sistem tarafından iptal edilir. Minimum satış/geri alış adet: İlgili fondan alış/satış yapılabilecek minimum adet bilgisi. Maksimum satış/geri alış adet: İlgili fondan alış/satış yapılabilecek maksimum adet bilgisi. Satış/geri alış adet katı: İlgili fondan alınıp satılabilecek kıymet adet katı bilgisi. Satış işlem tercihi: Fon satış işleminin adet üzerinden mi tutar üzerinden mi veya herikisi üzerinden mi yapılmak istendiği bilgisi. Geri alış işlem tercihi: Fon geri alışları sadece adet üzerinden tanımlanabilir. Fiyat marj oranı: Fondan işlem yapılırken blokaj işlemlerinde kullanılacak fiyat marj oranı yüzdesidir. Sistem tarafından sabit %20 tanımlanır. 5
Fon satış/geri alış valörü: Valör atlatma saati geçilmemek kaydıyla, talimat girişinden kaç gün sonra işlemin gerçekleşeceği bilgisi. Güncel valörlü fonlar için 0, ileri valörlü talimatlar için 0 dan farklı bir değer girilmesi gerekir. Fon satış/geri alış fiyat valörü: Valör atlatma saati geçilmemek kaydıyla, talimat giriş tarihinden kaç gün sonraki günün fiyatından işlemin gerçekleşeceği bilgisidir. Güncel valörlü fonlar için 0, ileri valörlü talimatlar için 0 dan farklı bir değer girilmesi gerekir. Fon satış/geri alış valörü valör atlatma gün sayısı: Fon alış/satış valörünün valör atlatma saatine göre kaç gün ilerletileceği bilgisidir. Fon satış/geri alış valör atlatma saati: İleri valörlü fonlarda valörün hangi saatte sonra ilerletileceği bilgisidir. İç tüzük hisse oran: Fonun iç tüzüğünde yer alan sabit hisse oranıdır. Portföy hisse oran: Günlük fon portföyündeki hisse oran bilgisidir. Matrah grubu: Fona ait matrah grup bilgisi. Bilgi amaçlıdır. Nema tercihi: Fonun iç tüzüğüne istinaden ileri valörlü fonlarda müşterinin fon alışı karşılığında bloke edilen talimat tutarının dağıtım kuruluşu tarafından nemalandırılıp nemalandırılmayacağı bilgisi. Yabancı müşteri alış/satış: Yabancı uyruklu müşterilere fon alım satımının yapılıp yapılmayacağı bilgisi. İleri valörlü fonlarda işlem ve fiyat valörü hesaplama örneği: Platformda ileri valörlü talimatlar için valör atlatma son saati 13:30 dur. Kurucu tarafından daha önce bir saat belirlenmiş ise bu saat dikkate alınır. (İşlem ve fiyat valörü belirlenirken yerli/yabancı yurtdışı tatil günleri de dikkate alınır.) Örnek 1: Talimat giriş tarihi: 17/11/2014 Saat : 10:00 Fon alış/satış valörü: 2 Fon alış/satış fiyat valörü:1 Valör atlatma gün sayısı:1 ise; İşlem gerçekleşme valör: 19/11/2014 İşlem gerçekleşme fiyat valörü:18/11/2014 Örnek 2: Talimat giriş tarihi: 17/11/2014 Saat : 14:00 Fon alış/satış valörü: 2 Fon alış/satış fiyat valörü:1 olmalıdır. 6
Valör atlatma gün sayısı:1 ise; İşlem gerçekleşme valör: 20/11/2014 İşlem gerçekleşme fiyat valörü:19/11/2014 olmalıdır. Örnek 3: Talimat giriş tarihi: 17/11/2014 Saat : 10:00 Yurtdışı tatil günü:18/11/2014 Fon alış/satış valörü: 2 Fon alış/satış fiyat valörü:1 Valör atlatma gün sayısı:1 ise; İşlem gerçekleşme valör: 20/11/2014 İşlem gerçekleşme fiyat valörü:19/11/2014 olmalıdır. Fon Fiyat Bildirimi Her işlem gününde fon payı fiyatının, sisteme saat 10:00 a kadar tanımlanması gerekir. Sistemde fiyat bilgisi olmayan fonlar için talimat girişine ve işlem gerçekleşmesine izin verilmez. Saat 09:30 itibariyle fiyat bilgisi tanımlanmayan fonların operatör üyesine Platform üzerinden uyarı mesajı gönderilir. Fon payı bildirimlerinin zamanında yapılmaması durumunda her gün için fon bazında 500 TL ceza tahsil edilir. Takasbank sistemine tanımlanan fon payı fiyatı, aynı gün valörlü işlemlerde işlem fiyatı olarak, ileri valörlü işlemlerde ise bloke edilecek olan miktarı hesaplamak için kullanılır. İleri valörlü işlemlerin gerçekleştirilmesinde fiyat valör tarihindeki fon payı fiyatı dikkate alınır. Güncel valörlü fonların fiyat güncellemesi durumunda güncel valörlü alış talimatları iptal edilir. Satış talimatları ise yeni fiyata göre güncellenir. Fon Özlük Bildirimi Fonlara ait genel bilgilerin sisteme girilmesi gerekmektedir. Özlük bilgileri sisteme tanımlanmayan fonlar için komisyon tanımlaması yapılmasına izin verilmez. 7
Fon İstisna Bildirimi Fonlara ait istisna olması durumunda sisteme tanımlanması gerekir. İstisna tanımlaması fon bazında yapılır. İstisna tanımlaması veya güncellemesi durumunda üyelere elektronik ortamda bilgilendirme yapılır. Tatil Tarihi Bildirimi Yabancı yatırım araçlarına yatırım yapan fonlar için Takasbank sistemine yurtdışı tatil günlerinin tanımlanması gerekir. Tanımlanan tatil günleri dikkate alınarak valör atlatılır. Sistemde valörü tatil günü ve sonrasına ait talimatlar olması durumunda tatil günü tanımlanmasına izin verilmez. Yurtdışı tatil günlerinde talimat girişi yapılabilir. 8
Fon Birleşim Bildirimi Fon birleşimine konu olan birleşen/birleşilen fon, birleşme tarihi ve oranı bilgilerinin, fonun valör tarihi de dikkate alınarak birleşme tarihinden önce Platform a tanımlanması gerekir. Tanımlama esnasında sistemde birleşim tarihi ve sonrasına ait talimat olması durumunda talimatlar otomatik olarak iptal edilir. Birleşim tarihinde Platform havuz hesabında bulunan fonlar birleşme oranı doğrultusunda güncellenir. Havuz artırım/azaltım işlemleri Havuz Artırım/Azaltım talimatı oluşturarak Kurucunun MKK nezdindeki ihraçcı hesabı altında tanımlanan ve Platformda işlem görecek fon paylarının bulunduğu hesap olan Kurucu Platform Havuz Hesabını artırırlır ya da mevcut bakiye azaltılır. Kurucu/Operatör Üye, Platformun genel çalışma saatleri içerisinde olmak kaydıyla, istediği an havuz bakiyesini değiştirebilir. Ancak Kurucu/Operatör üyenin kendisine gelen alım taleplerini karşılayacak yeterli bakiyeyi havuzda bulundurması zorunludur. 9
FON DAĞITIM KURULUŞU NUN YAPACAĞI İŞLEMLER Teminat İşlemleri Platformda işlem yapacak üyelere Platform işlemlerinde kullanılmak üzere fonlama limiti tahsis edilir. Tahsis edilen limitin kullanılabilmesi için DİBS teminatı verilmesi gerekmektedir. Teminata verilen DİBS ler TCMB tarafından ilan edilen Resmi Gazete fiyatları esas alınarak değerlenir. Vadesine 5 işgünü kalan DİBS teminata kabul edilmez. Vadesine 1 işgünü kalanlar ise teminat niteliğini yitirir. Teminatların değeri tespit edilirken değerleme katsayısı uygulanır. Teminata verilen DIBS ler 056 nolu depoda takip edilir. İtfa tutarları 95 nolu Platform borç kapama hesabına geçilir. Örnek:1 Takasbank tarafından tahsis edilen fonlama limiti: 500.000 Değerleme kat sayısı: %80 Verilen teminat tutarı: 600.000 TL Değerlenmiş tutar: 480.000 TL Kullanılabilir limit:480.0000 TL Örnek:2 Takasbank tarafından tahsis edilen fonlama limiti: 500.000 Değerleme kat sayısı: %80 Verilen teminat tutarı: 900.000 TL Değerlenmiş tutar: 720.000 TL Kullanılabilir limit:500.0000 TL İşlem Limitleri Platforma iletilen her alım talimatı için üye bazında işlem limiti kontrolü yapılır. İşlem limiti; Kullanılabilecek fonlama limiti, nakit borç kapatma hesabı bakiyesi ve valör günü gelen satış talimatları toplamından, tüm eşleşen alım talimatlarının düşülmesi yöntemiyle hesaplanır. Kurucu tarafından yapılan işlemler limiti değiştirmez. İşlem limitini aşan talimatlar sisteme teminat bekleyen durumunda (TB) kabul edilir, Platform havuzundan kıymet ayrılır ancak işleme alınmaz.talimatın işleme alınabilmesi için talimatın tamamını karşılayacak kadar işlem limitinin açılması gerekir. Adet üzerinden verilen emirlerde aynı gün valörlü işlemler için sistemdeki güncel fiyat, ileri valörlü işlemlerde ise ilgili fon için sistemde tanımlanmış marj oranı dahil edilerek hesaplanan fiyat üzerinden, tutar üzerinden verilen emirlerde ise talimat tutarı kadar işlem limiti azaltılır. İptal son saatine kadar (kurucunun bildirdiği iptal son saati ile Platform iptal saatinden küçük olan dikkate alınır) işlem limiti yetersizliği nedeniyle bekleyen talimatlar otomatik iptal edilir. Fon Dağıtım Kuruluşu nun saklama hizmetini başka bir kurumdan alması durumunda, sisteme iletilen talimatların gerçekleşebilmesi için saklamacı üyenin işlem limitinin yeterli olması gerekir. Eşleşmiş alış talimatları, satış talimatlarının iptali veya teminat değer düşüklüğü vb. nedenlerle talimat giriş gününden sonraki günlerde teminat bekleyen durumuna düşebilir. ES durumundan TB durumuna öncelikle ileri valörlü daha sonra güncel valörlü talimatlar alınır. 10
Fon Payı Alım /satım süreci: Alım talimatları kurucunun tercihine göre adet ve/veya tutar üzerinden, satım talimatları ise sadece adet üzerinden iletilebilir. İletilen talimatlarda yer alan müşteri hesabının MKK sisteminde işlem görebilir nitelikte olmaması halinde talimat işleme alınmaz. Portföy Yönetim Şirketleri tarafından sisteme tanımlanan alım satım talimatlarının işleme alınması için saklamacı kurumun onayı gerekir. Bu durumda nakit ve fon payı hareketleri saklamacı kurum hesaplarından gerçekleşir. Talimatın sisteme tanımlandığı gün, talimata konu adet kadar fon payı; Alım işlemlerinde Kurucu Platform Havuz Hesabında, Satım işlemlerinde müşteri hesabında bloke edilir Güncel valörlü talimatlar, talimat giriş gününde sisteme tanımlanan fon fiyatı üzerinden, ileri valörlü talimatlar marjlı fiyat üzerinden işleme alınır. Alım talimatlarında; Güncel valörlü talimatlarda, Adet üzerinden girişlerde talimat tutarı, adet* fiyat, Tutar üzerinden girişlerde eşleşecek adet, talimat tutarı/ fon fiyatı formülüyle hesaplanır. İleri valörlü talimatlarda, Adet üzerinden talimat girişlerinde, marjlı fon fiyatı * adet formülüyle talimat tutarı hesaplanır. Tutar üzerinden talimat girişlerinde fon fiyatı marj oranı kadar düşürülerek tutar/marjlı fon fiyatı formülüyle eşleşecek talimat adedi hesaplanır. Valör günü eşleşen adetten ve hesaplanan tutardan fazla işlem gerçekleştirilmez. Daha az adet ve tutarda işlem gerçekleşebilir. 11
Satım talimatlarında; Güncel valörlü talimatlarda talimat tutarı, adet* fiyat, İleri valörlü talimatlarda talimat tutarı, marjlı fon fiyatı*adet formülüyle hesaplanır. Eşleşen ileri valörlü fon payı alım/satım talimatları valör tarihine kadar sistemde bekletilir. Valör tarihinde, Kurucu/Operatör Üye tarafından sisteme girişi yapılan ve işlemlerde geçerli olacak fon payı fiyatı üzerinden işleme alınır. 12
Güncel Valörlü İşlemler Talimat Giriş Günü Alış/Satış Fiyatı: 7 Valör Günü Alış/Satış Fiyatı: 7 Talimat Talimat Eşleşen Hesaplanan Hesaplan Gerçekleşen Gerçekleşen Adedi Tutar adet Adet an Tutar Adet Tutar Alış işlemi adet üzerinden 1,000 1,000 1,000 7,000 1,000 7,000 Alış işlemi tutar üzerinden 1,000 142 142 994 142 994 Satış işlemi adet üzerinden 1,000 1,000 1,000 7,000 1,000 7,000 İleri Valörlü İşlemler Talimat Giriş Günü Alış/Satış Fiyatı: 19.5 Valör Günü Alış/Satış Fiyatı: 20 Marj oranı: %20 Adet üzerinden alım/satım marjlı fiyat: 23.40 Tutar üzerinden alım marjlı fiyat: 15.60 Talimat Adedi Talimat Tutar Eşleşen adet Hesaplanan Adet (Talimat giriş gününde) Hesaplanan Tutar (Talimat giriş gününde) Gerçekleşen Adet Gerçekleşen Tutar Alış işlemi adet üzerinden 1,000.00 1,000.00 1,000.00 23,400.00 1,000.00 20,000.00 Alış işlemi tutar üzerinden 1,000.00 64.00 64.00 1,000.00 50.00 1,000.00 Satış işlemi adet üzerinden 1,000.00 1,000.00 1,000.00 23,400.00 1,000.00 20,000.00 13
Eşleşme Talimatı gönderen üyenin işlem limitinin yeterli olması ve Kurucunun Platform Havuz Hesap bakiyesinin müsait olması durumunda, talimat eşleştirilir. Fon Dağıtım Kuruluşunun işlem limitinin yeterli olması ancak Kurucu Platform Havuz Hesap bakiyesinin yetersiz olması nedeniyle eşleşemeyen alış talimatları, Fon Dağıtım Kuruluşunun yine talimatta belirttiği tercihe göre iptal edilir ya da eşleşme için sistemde bekletilir. Tercihler; Kalanı İptal Et: Mevcut adet için eşleştirme yapılır. Geri kalan iptal olur. Kalanı Beklet: Talimat için gerekli tutar tamamlanıncaya kadar parçalı eşleşir. İptal saatinde eşleşmeyen kısmı iptal olur. Tamamını al: Talimat sisteme alınmaz. Eşleşme için sistemde bekleyen talimatlar, Kurucu Platform Havuz Hesabı bakiyesinin yeterli duruma gelmesiyle öncelik sırasına göre eşleştirilir. Kurucu Platform havuz hesap bakiyesinin yeterli olması ancak üye işlem limitinin yetersiz olması durumunda talimat sisteme teminat bekleyen durumunda kabul edilir ve işleme konu fon adedi Kurucu Platform Havuz Hesabı nda blokelenir. İptal son saatine kadar limitin açılmaması halinde talimat iptal edilerek havuzda bloke edilen fon payları serbestleştirilir. Satım talimatlarında ise; talimat sisteme girildiği anda MKK sisteminde ilgili müşteri hesabında fon katılma belgeleri bloke edilerek eşleştirilir. Emir İptalleri Eşleşmemiş olan veya işlem limiti yetersizliği nedeniyle sistemde bekleyen talimatlar sisteme girildiği gün içinde her an, eşleşen alım satım talimatları ise Kurucu/Operatör Üye tarafından belirlenmiş olan iptal son saatine kadar aynı gün talimatı giren üye tarafından iptal edilebilir. Valör atlatılan talimatlar ertesi gün iptal son saatine kadar iptal edilebilir. Kurucunun fon bazında tanımladığı iptal son saati veya Platform iptal saatine kadar (hangisi önceyse) eşleşmeyen ve işlem limit yetersizliği nedeniyle bekleyen talimatlar sistem tarafından otomatik olarak iptal edilir. Fon birleşimlerinde alım/satım talimatları ile güncel valörlü fonlara ait fiyat güncellemelerinde eşleşen alım talimatları sistem tarafından otomatik olarak iptal edilebilir. 14
TALİMAT DURUMLARI Statü Açıklama OK: GERÇEKLEŞEN ES: EŞLEŞEN ON: ONAYLANIP EŞLEŞEMEYEN Netleştirmeye giren talimatlardan ( ES) gerçekleşen talimatlar OK olur. Alış talimatları için havuzdan kıymet ayrılması durumudur. Satış talimatlarında ise üye müşteri hesabında yeterli kıymetin bloke edilmesi ile oluşur. Eşleşen talimat Valör gününde NETLEŞTİRME ye girer. Giriş anında havuzda talimat için ayrılacak miktar bulunmadığı için Eşleşememe durumudur. Havuza bakiye gelirse eşleşme işlemi sistem tarafından otomatik olarak yapılır. İşlem bitiş (Fon iptal son saati veya Takasbank iptal son saati değerlerinden hangisi küçük ise) saatine kadar eşleşmeyen talimat otomatik olarak iptal edilir. MKK ya mesaj gittiği anlamına gelir. MK durumu aşağıdaki hallerde oluşur; MK: MKK DA BEKLEYEN 1. Talimat girişi sırasında Müşteri Tanımlılık Mesajı gönderildiğinde. 2. Giriş sırasında müşteri tanımlılık mesajına olumlu döndükten sonra, eğer talimat SATIŞ ise hemen ardından Kıymet Blokaj Mesajı gönderildiğinde. 3. Netleştirme sonrasında Gerçekleşme Mesajı gönderildiğinde. MKK ya giden mesajların dönüşünde eğer hata alırsa talimat HT olur. İşlem bitiş (Fon iptal son saati veya Takasbank iptal son saati değerlerinden hangisi küçük ise) saatine kadar iptal edilmeyen HT talimatlar otomatik olarak iptal edilir. 1. Giriş sırasında Müşteri Tanımlılık Mesajı na hata gelirse, Müşteri numarası ekrandan değiştirilmelidir. Değişiklik yapıldıktan sonra otomatik olarak tekrar müşteri tanımlılık mesajı gider. HT: HATALI 2. SATIŞ talimatında Kıymet blokajına MKK dan hata dönerse talimat HT olur. Müşterinin MKK da satmak istediği miktarın yetersiz olduğunu gösterir. İşlem bitiş saatine kadar üye tarafından iptal edilmeyen talimatlar sistem tarafından otomatik iptal edilir. 3. Netleştirme sonrasında Gerçekleşme Mesajı hata aldıysa (Müşteri hesabından kaynaklanan problem nedeniyle), hata üye tarafından düzeltilir ve sistem tarafından otomatik olarak tekrar gerçekleşmeye gönderilir. Netleştirmeye girdikten sonra hata alan talimat iptal edilemez. IP: İPTAL Üye ya da sistem tarafından otomatik olarak İptal edilen talimatlar IP olarak gösterilir. Bu durum alış talimatları için geçerlidir. Talimatı giren üyenin işlem limitinin yetersiz olduğu durumlarda talimat sisteme TB durumunda kabul edilir. TB durumundaki talimat son saatte (Fon iptal son saati veya Takasbank iptal son saati değerlerinden hangisi küçük ise) sistem tarafından iptal edilir. TB : TEMİNAT BEKLEYEN İşlem limitinin üye tarafından arttırılması veya yeterli duruma gelmesi ile TB durumundaki talimatlar ES durumuna sistem tarafından otomatik olarak dönüştürülür. Daha önce ES olan talimat, satış talimatının iptali veya teminatın değerinin düşmesi nedeniyle TB durumuna dönebilir. Limitin yetersiz kalması durumunda sistemde bulunan alış talimatları içinden (ES) önce ileri valörlü talimatlar, sonra güncel valörlü talimatlar TB ye dönüştürülür. 15
Talimat girişi ile MKK ya mesaj gönderilir. MK ALIŞ TALİMATLARI Talimat Günü HT Talimat iptal edilir Müşteri Numarası Düzeltilir Hatalı Üye Müşteri kontolü Hatasız ON Eşleşmemiş TB Teminat Bekleyen ES Kısmen veya tamamen eşleşmiş IP Üye tarafından veya sistem tarafından iptal son saatinde (Fonun iptal saati veya Takasbank İptal saatinden hangisi küçük ise) iptal edilir. Valör Günü TB Teminat Bekleyen Teminat Tamamlama ES Gerçekleşmeye Giden IP ES NETLEŞTİRME MK OK HT Müşteri hatası emri ileten üye tarafından düzeltilir. 16
17
Netleştirme-Borç Kapatma-Alacak Dağıtımı Eşleşen ileri valörlü fon payı alım/satım talimatları valör tarihine kadar sistemde bekletilir. Valör tarihinde, Kurucu/Operatör Üye tarafından sisteme girişi yapılan ve işlemlerde geçerli olacak fiyat valör tarihindeki fon payı fiyatı üzerinden işleme alınır. Eşleşerek sistemde bekleyen fon payı alım satım talimatlarının nakit tutarları valör gününde saat 14:00 itibariyle netleştirilir. Fon payı bazında netleştirme yapılmaz. Fon payı aktarımları talimat bazında gerçekleştirilir. Netleştirme sonucunda; Üye nakit alacaklı ise; tüm fon payı aktarımları hemen, nakit alacak aktarımı ise Platform Havuz Hesabı nda bakiye oluştukça gerçekleştirilir. Üye nakit borçlu ise; borçlu olduğu fon payı aktarımları hemen, alacaklı olduğu fon pay aktarımları ise kapatmış olduğu nakit borçla orantılı olarak gerçekleştirilir. Ancak fon payı aktarım talimatları parçalı olarak gerçekleştirilmez. Nakit borçla orantılı olarak kıymet alacaklarına bloke konur. Parçalı talimat gerçekleştirilmez. Net nakit yükümlülükleri saat 16:00 a kadar TEFASP Nakit Borç Kapatma Hesabı na virman yoluyla yatırılarak yerine getirilir. Saat 16:00 itibariyle yerine getirilmeyen nakit yükümlülükleri için üyenin fonlama limitini aşmamak üzere yükümlülüğü Takasbank tarafından karşılanır. Yerine getirilmeyen yükümlülükler için üye temerrüde düşer ve temerrüt faizi öder. Net nakit alacakları üyelerin Takasbank nezdindeki serbest cari hesaplarına aktarılır. Temerrüt Temerrüt işleminin tespitinde, nakdin üyenin TEFASP Nakit Borç Kapatma Hesabı na aktarım saati dikkate alınır. Temerrüt faizi hesaplamasında, TCMB geç likidite penceresi (LON) borç verme faiz oranı ile Borsa İstanbul Anonim Şirketi tarafından oluşturulan, kamu menkul kıymetlerinin işlem gördüğü repoters repo pazarlarında, TCMB Bankalararası Para Piyasası nda veya Takasbank Para Piyasası nda oluşan bir gecelik ağırlıklı ortalama faiz oranlarından en yüksek olanı esas alınır. Hesaplamada, valör tarihinden borcun kapandığı tarihe kadar geçen süre içerisinde her gün için belirlenen faiz oranı kullanılır. Temerrüt faizi, işlemin valör tarihi ile yükümlülüklerin yerine getirildiği tarih arasındaki takvim günleri esas alınarak hesaplanır. Temerrüt faizi, yükümlülüğün yerine getiriliş saatine göre aşağıdaki tabloda yer alan katsayılar kullanılarak hesaplanır. Fon payı fiyatı bildirim yükümlülüğünü saat 10:00 itibariyle sisteme tanımlamayarak geç yerine getiren Kurucu/Operatör Üye ise geç bildirim yaptığı her bir gün için aşağıdaki tabloda belirtilen maktu gecikme bedelini ödemekle yükümlüdür. Üye adına tahakkuk eden temerrüt faizini 3 iş günü içerisinde ödemekle yükümlüdür. Ödenmeyen temerrüt faizi üyenin serbest hesabından re sen tahsil edilir. 18
YÜKÜMLÜLÜK TÜRÜ SAAT ARALIĞI KATSAYI NAKİT Fon Payı Fiyat Bildirimleri 16:01-16:30 0.5 16:31 den sonra aynı gün valörüyle 1 Valör tarihinden sonra 2 10:00 sonrası Her bir gün için fon yapılması veya hiç bazında 500 TL yapılmaması Temerrüt Faizi; Matrah * Faiz Oranı*Katsayı/360 formülü ile hesaplanarak bulunan toplam temerrüt faizi ilgili kuruma tahakkuk ettirilir. Gün içerisinde kapatılmayan fonlama limitleri ertesi iş günü üye tarafından serbest cari hesap bakiyesi kullanılarak kapatılır. ARACILIK KOMİSYONU Aracılık komisyonu, Platformda işlem gören yatırım fonlarının alım satım işlemlerini yapan Fon Dağıtım Kuruluşlarına, Kurucu tarafından ödenen komisyondur. Aracılık komisyon oranı, Kurucu/Operatör Üye tarafından sisteme tanımlanan fon yönetim ücretinin belirlenen bir oranıdır. Fon yönetim ücreti, Kurucu/Operatör Üye tarafından istenildiği zaman değiştirilebilir ancak aracılık komisyon oranı 3 er aylık dönemler itibariyle değiştirilebilir. Söz konusu dönem kısıtı, Takasbank tarafından üyelere önceden duyuru yapılmak kaydıyla değiştirilebilir. Dönemler, Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık ayları olarak belirlenmiştir. Oran değişikliği, en geç içinde bulunulan dönemin son ayının 20 sine kadar yapılması durumunda bir sonraki dönem işlemleri için geçerli olur. Bu tarihten sonra yapılacak değişiklikler takip eden ikinci dönem için geçerli olur. Platformda işlem gören fonlara ait fon yönetim ücreti ve aracılık komisyon oranında yapılan değişiklikler, ilgili üyelere elektronik ortada bildirilir. Aracılık komisyonu hesaplamasında, Fon Dağıtım Kuruluşunun Platformda gerçekleştirdiği alım satım işlemleri sonucunda gün sonunda taşıdığı fon payı adedi kullanılır. Günlük olarak yapılan hesaplamada, yatırım kuruluşunun hesabında bulunan gün sonu fon payı adedi ile fon payı için geçerli olan birim pay değerinin (satış fiyatı) çarpılması ile bulunan tutar matrah olarak kullanılır. Kurucu tarafından Fon Dağıtım Kuruluşuna ödenecek komisyon; Matrah*Fon Yönetim Ücreti Oranı*Aracılık Komisyon Oranı formülü ile günlük olarak hesaplanır. Her ay başında bir önceki aya ilişkin toplam komisyon tutarı belirlenir ve 19
Kurucu/Operatör Üyenin onayı ile Kurucu hesabından Fon Dağıtım Kuruluşu hesabına aktarılır. Portföy yönetim şirketlerinin fon dağıtım kuruluşu sıfatıyla gerçekleştirmiş olduğu işlemlerde aracılık komisyonu ilgili portföy yönetim şirketi adına hesaplanır. Kurucu/Operatör Üye onayına sunulan komisyon hesaplama detayında, Kurucu/Operatör Üye tarafından gerekli görülmesi halinde günlük stok bilgisinde açıklama bilgisi girişi ile birlikte değişiklik yapılabilir. Her ay için hesaplanan Fon Dağıtım Kuruluşu Komisyonu, takip eden ayın beşinci iş gününe kadar ödenir. Bu süre içerisinde ödenmeyen komisyonlar, Takasbank tarafından Kurucu serbest cari hesabından resen tahsil edilir. Takasbank Komisyonları Platformda işlem görecek fonlar için üyelik giriş aidatı, üyelik aidatı ve işlem komisyonu olmak üzere üç tür komisyon alınır. Üyelik Giriş Aidatı: Platforma üye olmak için başvuran Kurucudan, Platformda işlem görecek fonlar için fon bazında bir kez olmak üzere üyelik giriş ücreti alınır. Üyelik giriş aidatı 1000 TL dir. Üyelik Aidatı: Platforma üye olan tüm kuruluşlardan (Kurucu, Operatör Üye ve Fon Dağıtım Kuruluşu) aylık dönemler itibariyle üyelik aidatı alınır. Üyelik aidatı aylık 100 TL dir. İşlem Komisyonu: Platformda gerçekleştirilen işlemler üzerinden alınacak işlem komisyonudur. Fon katılma payları alım satım işlemlerinin Platform üzerinden gerçekleştirilmesi zorunlu olan fon türleri için işlem tutarı üzerinden en az 1 Krş. olmak üzere onbinde 1 (0,0001) oranında komisyon ve BSMV Kurucunun talebi halinde Platform üzerinden fon katılma payları alım satım yapılması mümkün olan para piyasası fonları (likit fonlar) ile kısa vadeli tahvil ve bono fonları için işlem tutarı üzerinden en az 1 Krş. olmak üzere yüzbinde 1 (0,00001) oranında komisyon ve BSMV Komisyon fon katılma payı satışlarında kurucu hesabından, geri alışlarda ise dağıtım kuruluşu hesabından aylık olarak tahsil edilir. 01.01.2016 tarihine kadar komisyon tarifesinde yer alan oranlar %50 indirimli olarak uygulanacaktır. 20