MÜZAKERE SÜRECİ ve AB YE UYUM Dr. Kerim Nida ÇALIM Daire Başkanı 05/06/2014, Erzurum AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
Türkiye AB İlişkileri 1959 TR ORTAKLIK BAŞVURUSU 1963 ANKARA ANLAŞMASI 1987 TAM ÜYELİK BAŞVURUSU 1995 GÜMRÜK BİRLİĞİ OKK 1999 HELSİNKİ ZİRVESİ: ADAY ÜLKE STATÜSÜ Aralık 2004 AVRUPA KONSEYİ : RESMİ MÜZAKERELERE BAŞLANMASI 3 EKİM 2005 Müzakere çerçevesinin kabulü ve katılım müzakerelerinin açılması 2
GTHB ve Müzakere Süreci AB İLE MÜZAKERELER 35 FASIL ALTINDA YÜRÜTÜLMEKTEDİR. 3 FASIL BAKANLIĞIMIZ SORUMLULUĞUNDADIR. MÜZAKERE FASILLARI FASIL 11 Tarım ve Kırsal Kalkınma FASIL 12 Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı FASIL 13 Balıkçılık 3
Fasıl 11. Tarım ve Kırsal Kalkınma TARIM POLİTİKALARI KIRSAL KALKINMA ORTAK PİYASA DÜZENLERİ YATAY KONULAR (Devlet Yardımları, IACS/LPIS, FADN, Organik Tarım, Kalite Politikaları) 4
Fasıl 12: Gıda Güvenilirliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı GIDA ve YEM VETERİNERLİK HİJYEN BİTKİ SAĞLIĞI 5
Fasıl 13: Balıkçılık KONTROL ve KAYNAK YÖNETİMİ YAPISAL POLİTİKALAR ve DEVLET YARDIMLARI TEKNE ORTAK KAYIT PİYASA ve BİLGİ DÜZENİ SİSTEMİ YETİŞTİRİCİLİK ULUSLARARASI ANLAŞMALAR 6
Müzakere Süreci MÜZAKERE ÇERÇEVE BELGESİ TARAMA SÜRECİ TARAMA SONU RAPORU AB Komisyonu AB Konseyi MÜZAKERE SÜRECİNİN FİİLEN BAŞLAMASI Ü Y E L İ K 7
Tarama Süreci Süreç Fasıl 11 Fasıl 12 Fasıl 13 Tanıtıcı Tarama 2005 (5-8 Aralık) 2006 (9-15 Mart) 2006 (24 Şubat) Ayrıntılı Tarama 2006 (23-26 Ocak) 2006 (24-28 Nisan) 2006 (31 Mart) Tarama Sonu Raporu 2006 (13 Ekim ) 2007 (Şubat) Resmen onaylanmadı Açılış Kriteri 2007 (24 Şubat) 2007 (12 Haziran) Henüz resmen açıklanmadı Müzakereler Henüz başlamadı 2010 (30 Haziran) Henüz başlamadı Kapanış Kriterleri - 2010 (30 Haziran) - 8
14-15 Aralık 2006 Zirvesi 8 FASILDA MÜZAKERELER ASKIYA ALINIYOR MALLARIN SERBEST DOLAŞIMI İŞ KURMA HAKKI VE HİZMET SUNMA SERBESTİSİ MALİ HİZMETLER TARIM VE KIRSAL KALKINMA BALIKÇILIK ULAŞTIRMA POLİTİKASI GÜMRÜK BİRLİĞİ DIŞ İLİŞKİLER GEREKÇE?! 9
11. Fasıl Açılış Kriterleri IPARD AJANSININ AKREDİTASYONU TARIM İSTATİSTİKLERİNİN İYİLEŞTİRİLMESİNE İLİŞKİN STRATEJİ HAZIRLANMASI CANLI HAYVAN ve ET TİCARETİNDE KISITLAMALARIN KALDIRILMASI TARIM ARAZİLERİNİN KONTROLÜ İÇİN ARAZİLERİN TESPİTİ SİSTEMİ ve ÇKS NİN NASIL GELİŞTİRİLEBİLECEĞİNE İLİŞKİN BİR STRATEJİNİN HAZIRLANMASI DESTEKLERİN ÜRETİMDEN BAĞIMSIZ HALE GETİRİLMESİNE İLİŞKİN STRATEJİ HAZIRLANMASI 10
Diğer Organik Gıda ve Tarım Eylem Planı Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Şubat 2013 yılı Haziran ve Kasım aylarında iki Çalışma Ziyareti 1/756 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı, Ulusal Fikri Haklar Stratejisi ve Eylem Planı hazırlanmıştır. Tarımsal Kaynaklı Nitrat Kirliliğine Karşı Suların Korunması Yönetmeliği, 18 Şubat 2004 2014 - İyi Tarım Uygulamaları Kodu olacak şekilde revize Nitrat Kirliliği İzleme Ağı Genişletme ve İyi Tarım Uygulamaları Kodu (CoGAP) Uygulanmasına Yönelik Eylemlerin Geliştirilmesi Projesi. Proje Haziran ayının ikinci yarısında sona erecektir. Avrupa Yeşil Tarım Kurallarının Türk Tarım Sistemine Uyarlanması ve Kapasite Geliştirme Projesi 11
12. Fasıl Açılış Kriterleri AB MÜKTESEBATI İLE UYUMLU GIDA, YEM ve VETERİNERLİK ÇERÇEVE MEZUATININ KABUL EDİLMESİ AB MÜKTESEBATINA UYUM STRATEJİSİNİN HAZIRLANMASI KOYUN ve KEÇİ KİMLİKLENDİRMESİ, HAREKET KONTROLÜ, KAYIT SİSTEMİ ZAFİYETİNİN GİDERİLMESİ KOMİSYONA CANLI HAYVAN HAREKETLERİNE İLİŞKİN AYRINTILI DEĞERLENDİRME SUNULMASI TRAKYA NIN ŞAP HASTALIĞINDAN ARİLİK STATÜSÜNÜ KAZANMASI GIDA İŞLETMELERİNİN SINIFLANDIRILMASI 30 Haziran 2010 Müzakereler Başlatıldı 12
12. Fasıl Kapanış Kriterleri 1. Türkiye nin, Ortaklık Antlaşması nın Ek Protokolü nü ayrımcılık yapılmaksızın uygulanmasına ilişkin yükümlülüğünü yerine getirmesi, 2. Türkiye nin, ilgili açılış kriterinin karşılanması için verdiği taahhütlerin yerine getirilmesi de dahil, hayvanların tanımlanması ve kayıt altına alınmasına ilişkin AB müktesebatı ile uyumlu ve tümüyle faal sistemleri uygulaması, 13
12. Fasıl Kapanış Kriterleri 3. Türkiye nin, hayvansal yan ürün işletmeleri de dahil olmak üzere, hayvansal ürün işletmelerinin iyileştirilmesi için onaylanmış bir ulusal program sunması. Bu program, işletmelerin iyileştirilmesi sürecini izlemesine dair açık bir plan içermelidir. Süt sektörü ile ilgili olarak, ulusal program, AB kriterlerine uymayan çiğ sütün kullanımına ilişkin bir strateji de içermelidir. Türkiye, bu ulusal programın uygulamasında yeterli düzeyde ilerleme kat ettiğini göstermiş olmalıdır. Ayrıca, Türkiye, ulusal programda yer verilen, işletmelerin iyileştirilmesi sürecinin izlenmesine yeterli insan kaynaklarını ve mali kaynakları ayırdığını kanıtlaması, 14
12. Fasıl Kapanış Kriterleri 4. Türkiye nin, AB Üye Devletleri ile tatminkar düzeyde işbirliğini güvence altına alacak şekilde, hayvan hastalıkları bildirimine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmesi ve AB ye bildirimi zorunlu hayvan hastalıkları için surveylans ve kontrol önlemlerini uygulaması, AB müktesebatında yer aldığı şekilde, başlıca epizootik hastalıklar için acil eylem planları uygulaması, ayrıca Türkiye nin, önceden hazırlanmış ayrıntılı bir eradikasyon planı aracılığıyla şap hastalığına ilişkin AB müktesebatını tümüyle uygulaması, 15
12. Fasıl Kapanış Kriterleri 5. Türkiye nin, bulaşıcı süngerimsi ensefalopatilerin (TSEler) kontrolü için, tam yem yasağı, spesifik risk materyallerinin kontrolü ve TSE testleri de dahil olmak üzere, etkili bir sistemi uyumlaştırması ve uygulaması, 6. Türkiye nin, AB hayvan refahı mevzuatını uyumlaştırması ve sektörün bilinçlendirilmesi ve söz konusu mevzuatın en geç katılım tarihinde etkin bir şekilde uygulanması için önceden yeterli düzeyde hazırlanmış olduğu güvencesinin verilmesi, 16
12. Fasıl Kapanış Kriterleri 7. Türkiye nin, müktesebatla uyumlu olarak, finansman da dahil olmak üzere, ilgili tüm resmi kontrollere ilişkin AB ile tümüyle uyumlu bir sistem uygulamak için gerekli idari yapıları ve özellikle faal Sınır Kontrol Noktaları kurmayı ve geliştirmeyi sürdürmesi. 17
Diğer Zararlı organizmaların kontrolü konusunda, IPA-1 2007 programlamasında bitki pasaportu ve operatörlerin kayıt altına alınması sistemi 2009 yılında başlatılmış olup bu kapsama tüm bitki çoğaltım materyalleri alınmıştır. AB nin özel kontrol önlemleri mevzuatına uyum kapsamında 4 adet yönetmelik yayınlanmıştır. Ayrıca AB ve EPPO nun karantina organizma listesi Zirai Karantina Yönetmeliği kapsamında sürekli güncellenmektedir. Bitki koruma ürünleri alanında ise AB ye uyumda temel alınan konular ruhsatlandırma, pazara sunma, yasaklı maddeler olup, 164 aktif madde bu çerçevede yasaklanmış ve BKÜ ruhsatlandırılması ve pazara sunulması konusunda AB normları ve diğer uluslararası Standartlar temel alınmaktadır. Tohum ve fide kalitesi alanında, kullanıcıya satın aldığı tohum konusunda bitki sağlığı açısından güvence verilmesi amacıyla ISTA ve OECD kuralları temel alınmaktadır. 18
13. Fasıl Olası Açılış Kriteri ORTAK BALIKÇILIK POLİTİKASI MÜKTESEBATINA UYUMA YÖNELİK BİR STRATEJİNİN HAZIRLANARAK KOMİSYONA SUNULMASI Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü Su Ürünleri Kanunu Ulusal balıkçılık veri toplama programı için Karadeniz de hamsi stoklarının akustik yöntemle belirlenmesi ve sürekli izleme modelinin oluşturulması TÜBİTAK, 2011 SÜBİS > 15 m 2014-2020 Sektör Planlama Belgesi Karaya çıkış noktaları, 43 adet Detekleme Tebliği, > 10 m Su ürünleri üretici örgütleri için kurumsal kapasite geliştirilmesi, Şubat - 2014 Balıkçılık Diyalog Çalışma Grubu, ICCAT 19
Kurumsal Altyapı ve AB Fonlarının Katkısı 8 Haziran 2011 tarihli 639 sayılı KHK Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı; Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Risk Değerlendirme Daire Başkanlığı, Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü, Tarım ve Kırsal kalkınmayı Destekleme Kurumu (IPARD Ajansı), Ulusal Gıda Referans Laboratuarı, Veteriner sınır Kontrol Noktaları, Müzakere Yönetim Kurulu (MYK) 20
Kurumsal Altyapı ve AB Fonlarının Katkısı 2002-2013 döneminde AB katkısı yaklaşık 180 Milyon Avro olan yaklaşık 230 Milyon Avro bütçeli 35 adet proje tamamlanmıştır. Toplam bütçesi 118 Milyon Avro olan 23 projenin uygulaması halen devam etmektedir. IPA II (2014-2020) Dönemi için Kavram Kağıdı, Ülke Strateji Belgesi, Sektör Planlama Belgesi, Aksiyon Dokümanı gibi belgeler hazırlanmış olup, çalışmalar devam etmektedir. Fon dağılımının Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan Ülke Strateji Belgeleri doğrultusunda yapılması öngörülmektedir. Söz konusu dönem için ülkemize tahsis edilen yaklaşık 4,5 milyar Avro nun sektör bazlı dağılımının belirlenmesi için istişareler devam etmektedir. 21
Teşekkürler «Uzman Gözüyle» Bülteni http://www.tarim.gov.tr/abdgm/sayfalar/anasayfadetay.aspx?rid=21