Diyafram ve Enstantane
Diyafram Diyafram mercekler dizisi içinde film üzerine düşecek ışık miktarını denetlemeye yarayan bir araçtır. Fotoğraf çekerken kullanılan filmin yeteri kadar pozlanması için belli bir miktarda ışığın etkisi altında kalması gerekir. Bu, belirli miktardan fazla ışık aldığı zaman objektiften gelen ışık miktarını azaltmak, az ışık aldığı zaman ise ışık miktarını artırmak gerekir.
Fotoğraf makinesinde bu işlevi sağlayan bölüme diyafram denir. Diyafram birbirine tutuşturulmuş küçük metal plakalardan oluşur ve hareketini içine yerleştirilmiş metal dairesel bir bilezikten alır.
1,8 2 2,8 4 5,6 8 11 16 22 32 45. Diyafram açıklığı artar / Diyafram açıklığı azalır.
Diyafram açıklığının birimi f stoptur. Ve diyafram açıklığı ve diyafram değerleri arasında ters bir orantı vardır. Diyafram değerleri arttıkça diyafram açıklığı azalır, ve içeri daha az ışık geçer. Diyafram değerleri azaldıkça diyafram açıklığı artar ve içeri daha fazla ışık girer.
Örneğin: f:8 f;5.6 ya göre 1 stop daha az ışık geçirir. Ya da f:5.6 f:8 e göre 1 stop daha fazla ışık geçirir.
Diyafram açıklıkları birbirinin katları olarak büyür ve küçülür. Her diyafram değeri kendisinden önceki değerin yarısı kadar, kendisinden sonraki değerin iki misli kadar ışık geçirir.
Diyafram 3 konuda önemli rol oynar 1) Alan derinliğini artırır. 2) Işık kontrolünü sağlar. 3) Objektifin görüntü keskinliğini artırır.
Alan Derinliği Fotoğraf makinesinde netliğin sağlandığı noktanın önünde ve arkasında uzanan netlik bölgesidir. Fotoğrafta ön plandaki en net nokta ile arka plandaki en net nokta arasındaki uzaklıktır.
Alan derinliğini artırmak için odak uzaklığı kısa bir optik kullanmak, Diyafram değerini kısmak gerekir.
Alan Derinliği.. Diyafram açıklığı küçüldükçe alan derinliği artar. (Sayısal olarak diyafram değeri büyüdükçe) Yakındaki ve uzaktaki cisimlerin görüntüleri daha nettir. Diyafram değerleri azaldıkça (sayısal olarak küçüldükçe) alan derinliği azalır, belli bir uzaklıktaki cisimlerin görüntüleri net elde edilemez hale gelir. Alan derinliği fotoğrafta üç boyutluluğu sağlamada rol oynar.
f.2.8
f.5.6
f.11
f.32
f.2.8
f.5.6
f.11
f.16
f.1.4
f.22
200mm. f.2.8
24 mm. f.2.8
ENSTANTANE Refleks fotoğraf makinelerinde film üzerine düşen ışık süresini ayarlayan iki temel mekanizmadan bir diğeri ise enstantanedir. Film üzerine düşecek ışığın süresini ayarlayan enstantane, makinede filmin önünde bulunan metal, bez, vb..maddeden yapılmış bir perdenin açılıp kapanma süresini belirler.
1/1 ½ ¼ 1/8 1/15 1/30 1/60 1/125 1/250 gibi değerler enstantaneyi gösterir. Örneğin enstantane ½ ye getirildiğinde pozlama saniyenin binde ikisi kadar sürer. 1/1000 enstantane ise saniyenin binde biri kadar sürede açılıp kapanacağı anlamına gelir. Enstantane B konumuna getirildiğinde perde deklanşöre basıldığı anda açılır ve parmak kaldırıldığı ana kadar film pozlanmaya devam eder.
Her enstantane değeri bir önceki değerin yarısı kadar ışığın filme ulaşmasına izin verir. Diyafram sabitken, enstantane 1/125 den 1/250 ye getirildiğinde filme ulaşan ışık miktarı yarı yarıya azalır.
Fotoğraf makinelerinde vizörden bakıldığında ışığın yoğunluğunu ölçen pozometre vardır. Kullanılan enstantane değeri yüksek ise 1/500 ya 1/250 gibi makineye giren ışık az olacaktır. Bunu dengelemek için diyaframı açmak gerekir. Enstantane değeri düşük ise içeri girecek ışığın süresi fazla olacağından diyaframı kısarak dengelemek gerekir.
Enstantane Tipleri 1-Perde 2-Yaprak (Merceklerarası Enstantane/Obtüratör) 3-Diyafram Tipi Obtüratör
Enstantane, duyarlı malzemenin (filmin) ışık almasını önler. Daima objektif ve film arasındadır. Pozlama sırasında belirlenen süre içerisinde filmin önünden çekilerek filmin ışık almasını, görüntünün oluşmasını sağlar.
Enstantane ve Diyafram İlişkisi Bazı ışık koşullarında fotoğraf çekilirken poz değerlerinden enstantanenin hızı artırılırken, diyafram açıklığı büyütülürse yine aynı nitelikte bir görüntü elde edilir.
f: 8 ve 1/30 ile f:5.6 1/60 değerleriyle çekilen fotoğraf poz açısından aynı nitelikte fotoğraflardır. Diyafram açıklığı f:8 den 5.6 ya geçtiğinde objektiften giren ışık bir kat artırıldığı halde, enstantane değeri 1/30 dan 1/60 a alınmıştır. Objektiften geçen ışık oranı yarı yarıya azalmıştır.
Poz Değerlerinin Saptanmasında Göz önünde Bulundurulacak Etkenler Kullanılan filmin duyarlılık derecesi Konunun hareketli olup olmadığı Aydınlatma Koşulları Işığın Yönü ve Şiddeti
Eşdeğer Pozlama Birleşimleri f:11 f:4 (+3 durak fazla ışık verecek diyafram açıklığı değişimi) 1/30 1/250 (-3 durak az ışık verecek perde hızı değişimi)
Pozlama süresini yarıya indirip diyaframı bir durak açmak filmin aynı miktarda ışık almasını sağlar.