ÇEVRENİN GENÇ SÖZCÜLERİ KENTSEL DÖNÜŞÜM Öğrencinin adı- soyadı: ERDEM EGE MARAŞLI Proje Danışmanı: MÜGE SİREK Bahçeşehir - İSTANBUL
Kentsel Dönüşüm Son günlerde haberlerde gazetelerde çok fazla rastladığımız kentsel dönüşüm konusunu hiç merak ettiniz mi? Kentsel dönüşüm nedir? Kentsel dönüşüm kentteki sorunlu alanların belirlenip, sağlıklı ve de yaşanılabilir hale getirilmesi amacı ile yeniden yapma veya sağlıklı hale getirmek için uygulama yapılması anlamına geliyor.bu şekilde doğal afetlere karşı güçlü şehirler yapılıyor ve ekonomik ömrü bitmiş olan binalar yenileniyor. Tabi ki kentsel dönüşüm projesi çoğu proje gibi kusursuz değil. Olumlu yönleri olduğu gibi az da olsa olumsuz yönleri de yok değil.bana kalırsa kentsel dönüşümün en büyük rakibi halk ki bu da projeyi zorlaştırıyor.projede binaların yıkılıp yeniden yapılacağı söylense de halkında tabi ki buna karşı görüşleri var.örneğin binası yıkılan vatandaşlar yeni binaları yapılana kadar nerede kalacak?ama dediğim gibi her projenin kötü yanları var ama evi yıkılan vatandaşlara devlet bir süre için kalacak bir yer verebilir ve eğer böyle bir uygulamaya başlanırsa vatandaşlarında projeye bakış açıları büyük oranda olumlu olarak değişir ve projeye olan güvende artar.şimdi bazı gazete haberlerine bakacak olursak devlet evleri yıkarken ev sahipleri bunu gözyaşları içinde izliyor.işte projenin olumsuz tarafı da bu insanlar evlerinin yıkılmasını istemiyorlar çünkü kalacak bir yerleri yok ve bazıları da devlete güvenmiyor.aslında bu sorun kolayca ortadan kaldırılabilir Şimdi gelelim olumlu yanlarına. Aslında herkes olumlu yanlarını tahmin edebilir.doğal afetlere dayanıksız eski binalar yıkılıp yerine yepyeni gelişmiş binalar yapılıyor üstelik vatandaşların cebinden 1 kuruş bile çıkmadan.birde bazı vatandaşlar isterlerse yeni yapılacak evlerini uygun koşullarda taksitlerle daha büyük yaptırabiliyor.aslında projeye buradan bakılırsa oldukça iyi bir proje olduğunu görebiliriz dediğim gibi bence projedeki en büyük engel vatandaşlar ve vatandaşların projeye olan güvensizliği.
Şimdi projenin gerçekleştiği bir yeri örnek aldım ve size o bölge hakkında ve bölge halkı hakkında bilgiler vereceğim. Benim araştırdığım bölge Tarlabaşı. Tarlabaşı küçük parsellerden oluşan yapısı ile çağdaş ihtiyaçları karşılamayan yapılara sahip dar sokaklar ve otopark sorunu nedeniyle ulaşılamayan bir mekan kötü çevre koşulları nedeniyle mülk sahiplerinin yatırım yapmadığı bir alan ve yüksek proje maliyeti ve uzun süreli prosedür nedeniyle yenilenemeyen yapılarla kaplı bir mekandır. Projenin amacı dayanıksız ekonomik ömrü bitmiş binaların yenilenmesi alanın kamu erişimine açılması ve alanın bir düzene sokulmasındır. Proje alanındaki yapıların çoğu, 1870 İstanbul yangınları sonrası ucuz malzemelerle kagir yapı tekniğiyle yapılmış olan hizmetli konutlarından oluşmaktadır. Proje alanındaki insanları incelediğimizde bölgenin tarihsel zenginliğinden de kaynaklanan farklı etnik ve dini gruplara rastlıyoruz. Proje alanında yaşayanların büyük çoğunluğu Mardin Siirt Batman Erzincan Diyarbakır gibi illerden göç eden Doğu ve Güneydoğu Anadolu halkı Karadeniz Bölgesi nden göç edenler ve Rumlar Ermeniler Süryaniler gibi azınlık halktır.bölge bu bakımdan bakıldığında çok kültürlü bir yapıya sahiptir.proje alanında yaşayan insanların çoğunluğu düşük gelir seviyesine sahiptir. Proje alanındaki yapıların ı tamamen boştur ve binalar terk edilmiştir. Bu durumun temel nedeni mülk sahiplerinin yaşam alanları sağlıklı olmadığı için oturdukları alanları terk etmeleri ve binalarda gerekli bakım ve onarım çalışmalarının yapılamamasıdır.tarlabaşı'ndaki projenin başlatılmasının temel nedeni bunlardır.yenileme projesinin %52 si konut alanı %12 si ticaret %17 si turizm yapısı ve %14 ü ofis yapısından oluşmaktadır.
Proje kapsamında bir anket yapılmıştır ve proje çevresindeki insanlara anket deki sorular sorulmuştur. Anket soruları % % % Kaç yaşındasınız? Eğitim düzeyiniz nedir? Kaç yıldır burada yaşamaktasınız? Nereden buraya göç ettiniz? Eviniz kira mı yoksa size mi ait? Yaşadığınız yer ve bulduğunuz ortam sizi mutlu ediyor mu? 25-35 yaş %37 İlköğretim 5 yıldan Az %38 Doğu Anadolu Kira %70 35-50 yaşa %37,5 Lise 5-10 yıl Arası %38 Karadeniz %14 Kendi mülküm %20 %50 50-70 yaş 20 Okumayan % 30 10-40 arası %20 Marmara %14 Diğer Bilmiyorum %3 Yaşadığınız yer sizce güvenli mi? Burada yaşamanızdaki sebep nedir? Çevresel etkenlerden memnun musunuz? Sizi rahatsız eden olaylar oluyor mu? Göç %80 %70 Evlilik Diğer %3 %5
Çarpık kentleşme nedir? Biliyor musunuz? Yenileme projesi hakkında bilgiye sahip misiniz? Sizce bu proje gerekli midir? Bu yenileme çalışmalarının size olumlu katkı sağlayacağını Düşünüyor musunuz? %75 %35 %50 %55 %25 %65 %15 Bu anket incelendiğinde bölge halkının %25nin proje hakkında bilgi sahibi olmadığını görebilirsiniz ki bu çok büyük bir rakam yani buradan çıkarttığımız sonuç projenin tanıtılmasındaki eksikliktir.başka sorulara ve cevaplara bakıldığında ise insanların yarısının yaşadığı bölgeden memnun olmadığı ve büyük çoğunluğunun güven sorunları çektiğini görüyoruz.bu sebeplerden dolayı bölgede bu projenin başlatılmasının doğru bir karar olduğunu söyleyebiliriz.ankete bir kez daha baktığımızda insanların neredeyse yarısı yenilenme çalışmalarının olumlu bir katkısı olmadığını düşünüyor ki aslında bu çok çelişkili bir cevap bölge insanlarının büyük bir çoğunluğun bölge hakkında şikayetleri var ama projenin başarılı olmayacağını düşünen çok insan var burada gördüğümüz şey aslında projeye olan güven problemleri. Sonuç olarak kentsel dönüşüm projesini yararlı ama güven konusunda eksik bir proje olduğu ve Türkiye'nin uzun yıllardan beri böyle bir projeye ihtiyacı olduğu söylenebilir.