ÇYDD: su, değeri artan stratejik bir nitelik kazanacaktır.

Benzer belgeler

DERS VI-VII Nüfus Artışı Küresel Isınma

İnsanlar tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi yaratması sonucunda dünya yüzeyinde sıcaklığın artmasına küresel ısınma denmektedir.

Su, evrende varolan canlı varlıkların yaşamlarını devam ettirebilmeleri için gerekli olan en temel öğedir. İnsan kullanımı, ekosistem kullanımı,

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK Yönetimine Giriş Eğitimi

Su Yapıları II. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi n aat Mühendisli i Bölümü

Bulguları kaydetme, karşılaştırma, gözlem yapma. Anlatım, tartışma, beyin fırtınası

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : İNSAN VE ÇEVRE

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

BİZ DEĞİŞELİM İKLİM DEĞİŞMESİN!

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi

1. İklim Değişikliği Nedir?

%78 Azot %21 Oksijen %1 Diğer gazlar

Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks :

DOĞA - İNSAN İLİŞKİLERİ VE ÇEVRE SORUNLARININ NEDENLERİ DERS 3

KENTLERDE SU YÖNETİMİ İLE UYUM POLİTİKALARI. Dr. Tuğba Ağaçayak

SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE. Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016

KÜRESEL ISINMA NEDİR?

SONUN BAŞLANGICI KÜRESEL ISINMA HÜLYA KUZU METİN ÇİVİLER LİSESİ/ANTALYA

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI

Küresel Isınmanın Dünya Su Rezervleri Üzerindeki Etkileri

İnsanlar tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi yaratması sonucunda dünya yüzeyinde sıcaklığın artmasına küresel ısınma denmektedir.

Küresel. İklim Değişikliği. ÇEVRE KORUMA ve KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Dü nyamızdaki Hassas Denge

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1)

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK Yönetimine Giriş Eğitimi

I.10. KARBONDİOKSİT VE İKLİM Esas bileşimi CO2 olan fosil yakıtların kullanılması nedeniyle atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu artmaktadır.

Çevre Yüzyılı. Dünyada Çevre

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ. Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı

(Change of Water Masses-Dust Storms Interaction in Syria and Iraq) Suriye ve Irak taki Su Kütlelerindeki Değişimin Toz Fırtınaları ile İlişkisi

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version

PROJE KONUSU NASIL BULUNUR? Prof. Dr. Turan GÜVEN

KÜRESEL ISINMANIN CANLILAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri

SÜRDÜRÜLEBİLİR HAZIR BETON ÜRETİMİNDE YÜKSEK FIRIN CÜRUFUNUN ROLÜ

Su temini açısından en değerli sular atmosferden yağışla gelen, yer üstü ve yer altında bulunan tatlı sulardır.

Biliyor musunuz? İklim Değişikliği ile Mücadelede. Başrol Kentlerin.

KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ

Bölgesel iklim: Makroklima alanı içerisinde daha küçük alanlarda etkili olan iklimlere bölgesel iklim denir.(marmara iklimi)

KĐMYA EĞĐTĐMĐNDE PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMALARI. Proje Hedef Sorusu : Sera Etkisi Buzulları Nasıl Eritiyor?

Dünyanın sağlığı bozuldu; İklim Değişikliği

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

TARIM: Ülkemizde farklı iklim özellikleri görülmesi farklı tarım ürünlerinin yetişmesine sebep olmaktadır.

ENERJİ ALTYAPISI ve YATIRIMLARI Hüseyin VATANSEVER EBSO Yönetim Kurulu Sayman Üyesi Enerji ve Enerji Verimliliği Çalışma Grubu Başkanı

. GİRİŞ. Ancak, söz konusu sorunların bugün birdenbire ortaya çıkmadığını hepimiz biliyoruz. Bunları meydana getiren süreçlerin tarihsel bir

İklim Değişikliği. Mercan DOĞAN Ahmet AKINCI Murat ÖZKAN Ela CÖMERT Ferhat ÜSTÜNDAŞ Aynur DEMİRTAŞ Sevda KOCAKAYA Merve Gizem GENÇ

PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMASI. Ders Sorumlusu:Prof. Dr. Đnci Morgil

Prof.Dr.İlkay DELLAL

Suyun yeryüzünde, buharlaşma, yağış, yeraltına süzülme, kaynak ve akarsu olarak tekrar çıkma, bir göl veya denize akma vs gibi hareketlerine su

Doç. Dr. Mehmet Azmi AKTACİR HARRAN ÜNİVERSİTESİ GAP-YENEV MERKEZİ OSMANBEY KAMPÜSÜ ŞANLIURFA. Yenilenebilir Enerji Kaynakları

2014 dünyanın en sıcak yılı olabilir

FOSİL YAKITLAR IN ÇEVREYE ZARARLARI SERA ETKİSİ VE ASİT YAĞMURLARI

Sunan: Prof.Dr.Alper Çabuk

İçerik. Türkiye de Su Yönetimi. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Çalışmaları

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

KÜRESEL ISINMANIN TÜRKİYE NİN ENERJİ KAYNAKLARINA OLASI ETKİLERİ

BİTKİLENDİRİLMİŞ ÇATILAR, KÜRESEL ISINMANIN ETKİLERİNİ AZALTIYOR

TÜRKİYE UN SANAYİCİLERİ FEDERASYONU. Sektörel Gelişmeler

Gökmen ÖZER/Coğrafya Öğretmeni

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANINDA SU

Küresel. İklim değişikliği

Ekosistem ve Özellikleri

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI

İklim Değişikliğinin Çevre, Tarımsal Üretim ve Sanayi Üzerine Etkileri 22 Kasım Prof. Dr. Feza KARAER

SU HALDEN HALE G İ RER

Ayxmaz/biyoloji. Azot döngüsü. Azot kaynakları 1. Atmosfer 2. Su 3. Kara 4. Canlılar. Azot döngüsü

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz? Çevre Sorunları Konu Değerlendirme Testi

SU KİRLİLİĞİ HİDROLOJİK DÖNGÜ. Bir damla suyun atmosfer ve litosfer arasındaki hareketi HİDROLOJİK DÖNGÜ

TARIM ve GIDA GÜVENLİĞİ ve GÜVENCESİ - 1. Prof. Dr. Hami Alpas ODTÜ- Gıda Mühendisliği Bölümü-Ankara

Yaşayan bir dünya için. Buket Bahar DıvrakD. 27 Mart 2008, İzmir

Enerji ve İklim Haritası

KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİLERİ

Batı Asya ve Kuzey Afrika Bölgesi nde Potasyum

KÜRESEL ĞİŞİKLİĞİ SU KAYNAKLARI VE KONYA HAVZASI NDA SOMUT ADIMLAR. Dr. Filiz Demirayak Genel Müdür

Bodrum da Urfa sıra gecesi

Diğer sayfaya geçiniz YGS / SOS

GÖLLER BÖLGESİNDE YERALTISUYU VE KARŞILAŞILAN SORUNLAR

Horzumalayaka-ALAŞEHİR (MANİSA) 156 ADA 17 PARSEL DOĞAL MİNERALLİ SU ŞİŞELEME TESİSİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

Akdeniz iklimi / Roma. Okyanusal iklim / Arjantin

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KURAKLIK ANALİZİ

BÖLÜMLERİ: - 1. Adana Bölümü - 2. Antalya Bölümü YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ: AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Akdeniz Bölgesi

ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ, BĠRLEġMĠġ MĠLLETLER ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ ÇERÇEVE SÖZLEġMESĠ, KYOTO PROTOKOLÜ VE TÜRKĠYE

DÜNYA TARIMININ BAŞLICA SORUNLARI

YGS-LYS ALAN SIRA DERS İÇERİK SINIF

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TURİZM BÖLÜMÜ

DOĞA VE İNSAN. İnsan Doğa ve Coğrafya. Muhteşem Dör tlü. Coğrafyanın Bölümleri. Coğrafyanın İlkeleri. DOĞA ve İNSAN. DOĞA ve İNSAN ET KİLEŞİMİ

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ?

B-) Aşağıda verilen sözcüklerden uygun olanları ilgili cümlelere uygun biçimde yerleştiriniz.

klim Meselesi: Hepimizin Meselesi! Önder Algedik

METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Sera Gazları ve Önemi

UNFCC VE KYOTO PROTOKOLÜ GEREKLİLİKLERİ

Dünya genelinde sera gazlarının artışından % 65 oranında enerji sektörü, % 17 Ormansızlaşma, % 14 Tarım, % 1 Endüstriyel Flor gazları, % 3 Atıklar sor

KENTLERİN SU YÖNETİMİ ve İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ UYUMU

DSÖ Sağlıklı Kentler YaklaĢımında Su Yönetimi

KAYSERI MODEL UNITED NATIONS CONFERENCE KOMITE: MODEL BİRLEŞMİŞ MİLLETLER 1. GENEL KURUL- ÇEVRE ENERJİ VE DOĞAL KAYNAKLAR

Transkript:

ÇYDD: su, değeri artan stratejik bir nitelik kazanacaktır. 2017 Dünya Su Günü Bildirisi 2016 yılı, ilk kayıtların tutulduğu 1880 yılından bu yana en sıcak yıl olarak kayda geçti. 2 yüzyıl, dünya ortalama sıcaklık rekorlarının hemen her yıl yenilendiği bir zaman dilimi oldu. Sıcaklık sanayi devriminden günümüze kadar 0,85 derece arttı. Eğer hiçbir önlem alınmazsa, yüzyıl sonuna kadar 6 derece daha artacak. Dünya daki tüm buzulların erimesi durumunda, okyanus seviyesi 65 m yükselecek, yalnızca halen incelmekte olan Grönland buzulları bile seviyeyi 6 m yükseltiyor. 2015 Paris İklim Değişikliği Konferansı kararlarında, Dünya ortalama sıcaklık artışının 1,5 derecede sınırlandırılmasını oy birliğiyle kararlaştırdı. Bunun için her ülke, karbon emisyonlarının giderek yok edilmesi konusunda taahhütte bulundu. Ancak süresi 2012 yılında biten Kyoto Protokolü ndeki taahhütler yerine getirilmedi, anlaşmaların bir yaptırımı yoktu. Sanayi ülkelerinde kullanılan fosil yakıtlar sonucu atmosferde oluşan sera gazlarının neden olduğu iklim değişikliği en başta yoksul ülkeleri vuran bir dizi felaket oluşturuyor; Kuraklık, seller, orman yangınları, çölleşme, açlık, susuzluk, hastalıklar, savaşlar, göçler, vb.

1,4 milyar insan yeterli içme suyundan yoksun, 2,3 milyar insan sağlıklı suya hasret, Her gün 14 30 000 kişi suyla ilgili engellenebilir bir hastalıktan dolayı yaşamını yitirmektedir, 2025 yılında 3 milyardan fazla insan su kıtlığı ile karşılaşabilir, 2050 yılında 9,4 milyar insanın % 40 ının su sıkıntısı çekeceği öngörülüyor. Dünyada su kıtlığının nedenleri; a) yenilenebilir kaynak miktarı kıttır, Yaşanabilecek iklim değişikleri dışında dünyadaki yenilenebilir su kaynakları miktarı sabittir. Yenilenebilir su potansiyelinden daha fazla suyun tüketilmesi durumunda yer altı su rezervleri tüketilmeye başlanmakta ve kullanılabilir su kaynakları azalmaktadır. Dünya nın belli bölgelerinde (Afrika nın büyük bölümü, Orta Doğu, Çin in kuzeyi, Meksika ve Kaliforniya da) su rezervleri tükeniyor. b) su kullanımı yanlış yönetiliyor, Sulak alanlar, tıpkı ormanlar gibi, kıyılar gibi, kendine özgü flora ve faunasıyla çok değerli yaşam alanlarıdır. Özellikle sığ sular, burada yaşayan yeşil bitkilerin ürettiği oksijenden dolayı yeryüzünün akciğerinden sayılıyor. Ekoloji açısından çok değerli olan bu alanlar, yanlış olarak bataklık sayılarak yok edilmiştir. Örneğin Amik gölünün yok edilmesi, Beyşehir gölünün, su

çekimin fazlalığından yitmekte olması böyledir. Akdeniz bölgesinin yağış miktarında, son on yıldaki yüzde yirmi azalıma rağmen sel felaketleri yaşanmaktadır. Konya ovasında göller kurudu, Akşehir gölü yok oldu. Türkiye çölleşiyor, az olan su kaynakları akılcı yönetilemiyor 2. c) yüksek nüfus artışının kişi başına düşen kaynakları azalıyor. yüzyıl boyunca dünya nüfusu, 19. yüzyıl sonuna göre üç kat artarken, su kaynaklarının kullanımı altı kat artmıştır. d) şehirler plansız büyüyor. Şehir alanı içerisinde asfalt ve beton su geçirmeyen zeminler önemli bir sorundur. Şehirleşme oranı arttıkça yağmur sularının yeraltına sızması azalmakta, ya yüzeyde birikmekte, ya da ani akışlarla taşkınlara neden olmaktadır. Şehir alanları arttıkça su geçirmeyen zemin oranı da artmaktadır. Bu gibi yerlerde, yeraltına yağmur sularının süzülme oranının azalmasıyla yeraltı su seviyesi de düşmektedir. İstanbul metropolitan alanın kapladığı alan 1950 yılında 334 km2 iken, 2000 yılında bu rakam 2819 km2 ye ulaşmıştır. Yine aynı yıllarda yeraltı su seviyesi 55 m den 270 m ye düşmüştür. e) küresel ısınma iklimleri değiştiriyor. Küresel ısınma ve bilinçsiz tarımsal sulamanın etkisiyle yurt

genelindeki birçok su kaynağı kururken, bazı nehir ve barajlardaki su seviyesi de düştü. Akdeniz bölgesinin yağış miktarında, son on yıldaki yüzde yirmi azalıma rağmen sel felaketleri yaşanmaktadır. İç Anadolu giderek Afrika ya benzeyecek. Küresel ısınmanın Türkiye deki etkilerini görmek için buzullara bakmak bile yeterli. Türkiye nin buzulları son 40 yılda yarı yarıya azaldı. Kayseri kent merkeziyle yakın çevresi içme suyunu Erciyes Dağı`na yağan kar ve yağmur sularının biriktiği yer altı havzalarından sağlanıyor, ancak kuraklık nedeniyle yeraltı su seviyesinde düşme yaşanıyor, su çıkarma maliyetleri artıyor. Ege Bölgesinde yeraltı sularının aşırı kullanımından dolayı su çekim kotu bazı yerlerde 750 m ye kadar indi. Akdeniz e kıyısı olan ülkeler çölleşme tehditi altındalar. Suriye de Fırat havzasında, 2008-2012 yıllarında yaşanan kuraklık ve göçler iç savaşı tetikleyerek uluslararası hale getirmiştir. Yeryüzündeki canlı yaşamın temel öğesi olan ve giderek kıt bir kaynak haline dönüşen su, değeri artan stratejik bir nitelik kazanacaktır. Su fakiri ülke kullanılabilir su miktarı 1 000

m3/kişi den az olan ülkeler Su azı ülke 2 000 m3/kişi den az olan ülkeler Su zengini ülke fazla olan ülkeler 8 000 m3/kişi den 1940 yılı Dünya su tüketimi 1000 km 3 /yıl 1960 yılı 2000 km 3 /yıl 1990 yılı 4130 km 3 /yıl Türkiye kişi başına düşen kullanabilir su 1990 yılında 4000 m 3 iken 2015 yılında 1400 m 3 2030 yılında 1000 m 3 ün altına düşebilir. Kanada 94000 Yeni Zelanda 86000 Kuveyt 10 B.A.E 58

Libya 113 Suudi Arabistan 118 Singapur 149 Ürdün 200 İsrail 200