E-DÖNÜŞÜM NEDİR? ILEF 480 Ders 3 14 Mart 2007
Değişim ve Dönüşümün Farkı DEĞİŞİM Doğal, kendiliğinden meydana gelen bir olgudur. Kontrolü zor veya imkansızdır. DÖNÜŞÜM Bir amaca ulaşmaya yönelik değişikliklerdir. Kontrolü iyi bir planlama ile mümkündür.
e-dönüşümden ne anlıyoruz?
e-dönüşümün Özü Bir zihniyet dönüşümü Örnek: Bilgiye erişim, bilginin paylaşımı, şeffaflık Bilgiyi hayatı kolaylaştırması İnsan öğesinde dönüşüm Asıl farkı yaratan öğe, insandır Teknoloji kullanan ve kullandırtan bireyler Dönüşümün aracı olan teknolojide dönüşüm Taşınabilir teknolojiler Elektronik imza
A-) e-dönüşüm İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR
e-dönüşüm: Kesişen Sistemler -Avrupa Birliği ile Bütünleşme E-Devlet Yeni Teknolojiler Bilgi Toplumu Oluşumu E-demokrasi E-ticaret Küreselleşme ve Uluslarası Rekabet -Özel sektörde görülen yenilikleri devletten de de istemek
E-Dönüşümün İçeriği Hukuki Altyapı Düzenleyici ve yasal çerçeve çizilecek, Teknik Altyapı ve Bilgi Güvenliği, Hizmetler sunulacak Eğitim ve İnsan Kaynakları, Bilgi toplumunun gerektirdiği insan kaynağı planlamasına ve yetiştirilmesine yönelik eylemler gerçekleştirilecek, e-devlet, Hizmetler, elektronik ortamda, bürokratik engellere takılmadan kolayca sunulacak, Standartlar, Kurumlar, birlikte çalışabilir, entegre hizmetler sunabilir hale gelecek, e-sağlık, E-Avrupa da da önemle üzerinde durulan tematik alanlardan biri, e-ticaret, E-İş ile e-ticaretin büyüyüp, gelişebileceği, KOBİ leri içerecek şekilde yaygınlaşacağı ortamın hazırlanmasına ilişkin çalışmaları kapsayacak,
Kültürel Dönüşüm Hayatı kolaylaştırıcı Kamu çalışanları için Kamu hizmeti alanlar için Verimliliği teşvik edici Veriye dayalı stratejik planlama Toplam kalite yönetimi İyi performansa ödül
DÖNÜŞÜMÜN NESNESİ: TÜRKİYE Nüfus: ~72 milyon Yüzölçümü: 814.578 km2 Kişi Başına GSMH: ~ $6,700 (BM, 2005) TEKNOLOJİ VERİLERİ İlk İnternet Bağlant lantısı: : 1993 Nüfusun %14-16 16 si İnternet kullanıcısı (2006) Yaş,, cinsiyet, eğitim e ve yaşanan anan yere bağlı olarak sayısal sal uçurum u urum mevcut, Her belli başlı kamu kuruluşunun unun bir web sitesi var ve sanal ortamda çoğu u bilgi ve bazılar ları hizmet sunuyor.
Türkiye, dünya sıralamasında orta sıralarda E-Avrupa 2005 Sıralaması No Gösterge Türkiye nin Sırası 1 İnternet Kullanımı 26 2 Modern Çevrimiçi Kamu Hizmetleri 3 Dinamik e-iş Ortamı 27 4 Güvenli Bilgi Altyapısı - 5 Genişbant 28 9
e-dönüşüm Türkiye Projesi nin Gelişimi Acil Eylem Planı nda KYR-22 kodu ile yer aldı (Sorumlu kuruluş DPT) 2003/12 Sayılı Başbakanlık Genelgesi yayımlandı (27 Şubat 2003) Amaçlar Kurumsal Yapı Uygulama Esasları Bilgi Toplumu Dairesinin kuruluşu kamuoyuna duyuruldu (21 Mart 2003) Acil Eylem Planı- 2005 Bilgi Toplumu Stratejisi- 2006
B-) E-DÖNÜŞÜMDE KULLANILAN ARAÇLAR VE YÖNTEMLER
Dönüşümün Aracı: Teknoloji Televizyon (Uydu yayını ve kablo TV dahil) Bilişim teknolojilerine sahip olan hane oranı (%) İnternete bağlı araçlara sahip olan hane oranı (%) 2004 2005 2004 2005 92.19 97.74 0.13 0.05 Cep/araç telefonu 53.64 72.62 2.08 3.21 Kişisel bilgisayar 9.98 11.62 5.86 5.86 Oyun konsolu 2.85 2.9 0.24 0.02 Taşınabilir bilgisayar 0.85 1.13 0.55 0.74 El bilgisayarı 0.13 0.14 0.06 0.08
% Grafik 1: Türkiye, kent-kır ayrımında bilgisayar ve İnternet kullanım oranı 30 25 20 15 10 5 17,65 23,16 8,28 13,93 18,57 6,05 Türkiye Ke nt Kır 0 Bilgisayar Kullanım Oranı İnternet Kullanım Oranı Kaynak: DİE Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanımı Araştırması, 2005.
TAŞINABİLİR (MOBİL) TEKNOLOJİLER
CEP TELEFONLARI Abone Sayısı (Milyon) 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 43,4 27,9 23,4 19,6 8 3,5 0,8 1,6 1996 1997 1998 2000 2001 2002 2003 2005 Yıllar Kaynak: Yıldız, 2006: 10.
e-dönüşüm Türkiye Projesi Kurumsal Yapısı Devlet Bakanı ve ve Başbakan Yardımcısı DPT Müsteşarlığı Danışma Kurulu Bilgi Toplumu Dairesi Çalışma Grupları
Kurumsal Yapı-1 2004 te E-Dönüşüm İcra Kurulu oluşturulmuştur Projeler: Hukuki altyapı, Teknik Altyapı ve Bilgi Güvenliği, Eğitim ve İnsan Kaynakları, E-devlet, Standartlar, E-sağlık, E-ticaret Üyeler: Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı başkanlığında, Sanayi ve Ticaret Bakanı,Ulaştırma Bakanı, DPT Müsteşarı ve Başbakan Başmüşaviri Danışman üyeler: TÜBİTAK başkanı, Telekominikasyon Kurumu Başkanı, Türk Telekom Genel Müdürü, TOBB, Türkiye Bilişim Derneği, Türkiye Bilişim Vakfı ve Türkiye Bilişim Sanayicileri Derneği (TÜBISAD) başkanları Sekreterya DPT, Bilgi Toplumu Dairesi
Kurumsal Yapı-2 Bilgi Toplumu Dairesi Genel proje eşgüdümü Kurumların BİT yatırımlarının eşgüdümü Bilgi toplumuna dönüşme stratejilerinin belirlenmesi AB ye uyum çalışmalarının koordinasyonu IDA (İdareler Arası Bilgi Değişimi) Programı e-content (e-içerik) Programı
E-Dönüşüm Kısa Dönem Eylem Planı Çalışma Grupları (2003-2004) 1. Teknik Altyapı ve Bilgi Güvenliği ÇG: Ulaştırma Bakanlığı 2. Eğitim ve İnsan Kaynakları ÇG: Milli Eğitim Bakanlığı 3. Hukuki Altyapı ÇG: Adalet Bakanlığı 4. Standartlar ÇG: Türk Standartları Enstitüsü 5. e-devlet ÇG: Devlet Planlama Teşkilatı 6. e-sağlık ÇG: Sağlık Bakanlığı 7. e-ticaret ÇG: Dış Ticaret Müsteşarlığı 8. İzleme ÇG: Türkiye Bilişim Derneği
Yasal Düzenlemeler Elektronik İmza Kanunu Madde 5- Güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukukî sonucu doğurur. Kanunların resmî şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu hukukî işlemler ile teminat sözleşmeleri güvenli elektronik imza ile gerçekleştirilemez. Bilgi Edinme Kanunu Türk Ticaret Kanunu Taslağı 39/2 maddesi tacirin kullandığı işletmeyle ilgili belgelerinde, sicil numarası, ticaret unvanı, merkezi, tacir sermaye şirketi ise sermaye miktarı ve ayrıca web sitesi adresi ve numarası da gösterilir. 1502. maddesi Ticari tüzel kişiliğe sahip şirketlerin web sitesine sahip olmasını bir zorunluluktur Anonim şirket yönetim kurullarında sanal ortamda (internet ortamı) oy kullanılmasına ve yönetim kurulu toplantılarının internet ortamında yapılabilmesine olanak sağlayan hükümler Cezai müeyyideleri düzenleyen 562. maddesi Kanun yürürlüğe girdikten sonra 3 ay içerisinde web sitesi olmayanlarla ilgili olarak hapis ve adli para cezaları öngörmekte
C-) E-DÖNÜŞÜMÜN KULLANIM ALANLARI
MEB den Bir Örnek: Mobil Bilgi Projesi Haziran 2005'te kamuoyuna tanıtılmıştır Veliler çocuklarının ders programlarını ve notlarını, sınav tarihlerini ve sonuçlarını, okula devam ve devamsızlık durumlarını cep telefonu yolu ile öğrenebiliyorlar. MEB çalışanları, özlük bilgileri ile tayin ve terfi konularındaki son gelişmeler gibi bilgilere cep telefonu ile erişebiliyorlar.
Hayatımızı Etkileyen Projeler MERNİS Kimlik numarası VEDOP Vergi numarası, sanal vergi bilgi ve hizmeti UYAP, Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Sistemi POLNET (Polis Bilgisayar Ağı) DMO elektronik satış uygulaması GİMOP (Gümrük İdarelerinin Modernizasyonu Projesi) TAKBİS (Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi) Akıllı kartlar Veri paylaşımı, kimlik, e-para ve bankacılık, e-imza, sağlık, vs.
ÖRNEK: ULUSAL YARGI AĞI A I PROJESİ Mahkemeler Jandarma Gn. Kmt. Anayasa Mahkem esi Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Adalet Bakanlığı Tapu Kadastro Danıştay DGMler Yargıtay
Elektronik Devlet Kapısı-1
D-) NİÇİN E-DÖNÜŞÜM?
Amaçlar Vurgu e de değil, dönüşüm de Kaliteli ve hızlı kamu hizmeti sunulması Kamu idaresinde Katılımcılık Şeffaflık ve Hesap verebilirlik Etkinlik/ Verimlilik Basitleşmiş iş süreçleri
NEDEN E-DÖNÜŞÜM? Bilgi kritik bir kaynaktır, Tüm ekonomik aktivitelerde temel bir girdidir, Bilgiye hakim olmak ulusumuzun küresel rekabet gücünün korunması için gereklidir, Bilgi ve teknoloji, iyi yönetimin temel taşı haline gelmiştir, Çift yönlü bilgi akışı iyi yönetim, katılım ve şeffaflık için gereklidir.
E-) E-DÖNÜŞÜMÜN ÖNEMİ VE YARARLARI
E-dönüşümün Önemi Ortak bir algılama ve ortak bir e-dönüşüm kültürü ortaya çıkartmalıyız Asıl farklılık yaratan insan öğesi Varolan süreçleri bilgisayarla yenilemek değil süreçlerin iyileştirilmesi Örgütün ve ulusun BİT stratejisi/ vizyonu Ölçü, standart ve öncelikler? Somut yararların görülebilmesi- benimsenme ilişkisi Örnek: cep telefonu
e-dönüşümün Yararları Teknoloji kullanımı insan öğesini dışlamıyor, Bilgi ve deneyim daha değerli hale geliyor, Çalışanların işi kolaylaşıyor, Kamu hizmetleri daha kolay ve hızlı verilebiliyor, Yeni uzmanlık alanları ve yeni ihtiyaçlar oluşuyor.