TEKNİK TEKSTİLLER ÜZERİNE GENEL VE GÜNCEL BİLGİLER



Benzer belgeler
Ayakkabı ve hazır giyimde kullanılan teknik parçalar İnşaat mühendisliği ve çevre düzenlemesinde kullanılan jeotekstiller.

TÜRKİYE DE TEKNİK TEKSTİL SÜRECİ

TEKNİK TEKSTİLLER RAPORU

TEKNİK TEKSTİL SEKTÖRÜNE İLİŞKİN GÜNCEL BİLGİLER

İnşaat mühendisliği ve çevre düzenlemesinde kullanılan jeotekstiller. parçaları. Hijyen ve Tıp. araçları. Paketleme

TÜRKİYE DE TEKNİK TEKSTİL SEKTÖRÜ, EKONOMİDEKİ YERİ ve AR-GE ÇALIŞMALARI. 1. Türkiye de ve Dünyada Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

TEKNİK TEKSTİLLER. Doç.Dr.Ömer Berk Berkalp "Teknik Tekstiller - Doç.Dr.Omer B.

İçerik. Otomotiv/Taşıt Tekstilleri ve Spacer Örme Kumaşlar

TÜRKİYE DE VE DÜNYA DA TEKNİK TEKSTİLLER ÜZERİNE GENEL VE GÜNCEL BİLGİLER

II. ULUSLARARASI TEKNİK TEKSTİL SEMPOZYUMU 7 9 EYLÜL 2005 / MOSKOVA BİLGİ NOTU

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE BOYA SEKTÖRÜ

TÜRKİYE DE TEKNİK TEKSTİL SEKTÖRÜ

KOMPOZİT SANAYİCİLERİ DERNEĞİ KOMPOZİT DÜNYASI

2010 OCAK AYI HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

2010 ŞUBAT AYI HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

2010 YILI OCAK-MART DÖNEMİ TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

TEKNİK TEKSTİLLER. Hazırlayan Alpaslan EMEK, Oğuz KUYUMCU T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

Tekstil ve Hazır Giyim Sektörü

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

HAZİRAN 2016 Gebze Ticaret Odası Ticaret Bölümü

Kasım. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Kasım Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği

2010 OCAK MART DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

HOLLANDA ÜLKE RAPORU

Ekim. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Ekim Ayı İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

1511 ÖNCELİKLİ ALANLAR ARAŞTIRMA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI TEKNİK TEKSTİLLER VE TEKSTİL MAKİNALARI ÇAĞRI DUYURUSU

Aralık. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Aralık Ayı İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2009 OCAK - ŞUBAT İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

TEKSTİL SEKTÖRÜNÜN 2009 YILI AĞUSTOS AYI İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

BOSAD BİLGİLENDİRME BÜLTENİ. Pazar araştırma şirketi Grand View Research e göre, 2020 ye kadar pazarın gelişim ve değişim trendleri

Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Temmuz Ayı İhracat Bilgi Notu

Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Ağustos Ayı İhracat Bilgi Notu

Lojistik. Lojistik Sektörü

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 ARALIK AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2018 OCAK AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi

2010 OCAK NİSAN DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

GÜNEY DOĞU ASYA. TEKSTİL ve HAZIR GİYİM TİCARETİ VE ÜRETİM TRENDİ ENDONEZYA

TEKSTİL SEKTÖRÜNÜN 2014 YILI MART AYI İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

TÜRKİYE'NİN KONFEKSİYON YAN SANAYİ

Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü

Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2016 Yılı Ocak Ayı İhracat Bilgi Notu

BOSAD BİLGİLENDİRME BÜLTENİ. Denizcilik Boyalarının 2019 yılında 8,37 milyar Euro değerinde olması bekleniyor.

ENDÜSTRİYEL KORUYUCU BOYALAR. Bosad Genel Sekreterliği

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9

PLASTİK ÜRÜNLERİ SANAYİİ RAPORU

Dış ticaret göstergeleri

TEKSTİL SEKTÖRÜNÜN 2009 YILI EKİM AYI İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU

Küresel Toz Boya Pazarı. Bosad Genel Sekreterliği

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2017 KASIM AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği. Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ar-Ge Şubesi.

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

plastik sanayi PLASTİK SEKTÖR TÜRKİYE DEĞERLENDİRMESİ VE 2014 BEKLENTİLERİ 6 AYLIK Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri

Mart Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2016 Yılı Mart Ayı İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

TEKNİK TEKSTİLLER - OTOBÜS KOLTUK DÖŞEMELERİNDE KULLANIMI VE UYGULANAN TEST YÖNTEMLERİ ÖZET

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

2010 OCAK HAZİRAN DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

TEKSTİL SEKTÖRÜNÜN 2009 YILI TEMMUZ AYI İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

TEKSTİL SEKTÖRÜNÜN 2010 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖR RAPORU

Bol ve Kullanışlı Bir Madde: Alüminyum Nurel KILIÇ

Türkiye nin kriz sürecinde AB pazarındaki performansı. Betam Araştırma Notu 10/82

Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 TEMMUZ AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ar-Ge Şubesi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

ALMANYA KUZEY REN VESTFALYA BÖLGE RAPORU

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

MAYIS Tekstil, Deri ve Halı Ar-Ge Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

Aralık Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü

TEKSTİL İMALATI SANAYİ SEKTÖR RAPORU

İçindekiler DÜNYA TİCARETİ... 3 TÜRKİYE DE KİMYA SEKTÖRÜ... 4 TÜRKİYE DE DIŞ TİCARET... 6 İHRACAT... 6 İTHALAT... 8

MOBİLYA SEKTÖRÜ MEVCUT DURUM

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 MAYIS AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ar-Ge Şubesi

TÜRK HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ VE PAMUK

Genel Açıklama Teknoloji Platformu ile neyi başarmak istiyoruz? Platform nasıl yürüyor? Firmanız nasıl katılabilir?

2012 YILI AĞUSTOS AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

CAM VE SERAMİK İNŞAAT MALZEMELERİ

TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ 2014 YILI 4 AYLIK DEĞERLENDİRMESİ ve 2014 BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci PLASFED - Genel Sekreter

ORMAN ENDÜSTRİ POLİTİKASI DERS 3 DÜNYA VE AVRUPA ORMANLARI

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara

Ocak Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak Aralık Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

SINIRLARINIZI ZORLAYABİLMENİZ için. EPOKSİ ve POLİÜRETAN SİSTEMLERİ tasarlıyoruz

Küresel Ticarette Üretim Ağlarının Rolü, Ekonomik Kriz ve Türkiye

2016 YILI İPLİK İHRACAT İTHALAT RAPORU

Plastik, 1850'li yıllarda sert kauçuğun kullanılmasıyla birlikte doğal maddeler yerine kullanılabilen kimyasal bir maddeden elde edilmiştir.

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ

Küresel Boya ve Hammaddeleri Sektöründen Kısa Haberler Şubat Bosad Genel Sekreterliği

EKONOMİK GÖRÜNÜM MEHMET ÖZÇELİK

GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER (2009)

Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Eylül Ayı İhracat Bilgi Notu

Transkript:

TEKNİK TEKSTİLLER ÜZERİNE GENEL VE GÜNCEL BİLGİLER İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİ MART 2005

TEKNİK TEKSTİLLER ÜZERİNE GENEL VE GÜNCEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER SAYFA Teknik Tekstil Nedir? 1 Teknik Tekstillerin Kullanım Alanları 1 Teknik Tekstil Ürünlerinden Örnekler 2 Teknik Tekstiller Hangi Malzemelerden Üretilir? 3 Teknik Tekstiller Hangi Formlarda Bulunurlar? 3 Teknik Tekstillerden Beklenen Özellikler 3 Teknik Tekstil Üretiminde Başlıca Ülkeler ve Bölgeler 5 Dünyada Teknik Tekstiller 5 AB de Teknik Tekstiller 7 Türkiye de Teknik Tekstiller 10 Teknik Tekstiller İçin Gelecek Tahminleri 10 ii

TEKNİK TEKSTİLLER ÜZERİNE GENEL VE GÜNCEL BİLGİLER Teknik Tekstil Nedir? Teknik tekstil terimi 1980 li yıllarda görünüş ve estetik karakteristiklerindense teknik özellikleri ve performansları için geliştirilen ve çeşitliliği her geçen gün artan ürünler ve üretim tekniklerini tarif etmek üzere ortaya konmuş bir terimdir. Zira, bu hızla büyüyen sahanın zenginliğini, kompleksliğini ifade etmekte endüstriyel tekstil terimi kifayetsiz kalınca, onun yerine teknik tekstil terimi geçmiştir. Ancak ABD de halen endüstriyel tekstil terimi geniş ölçüde kullanılmaktadır. Teknik tekstil deyince estetik ve dekoratif özelliklerinden ziyade, öncelikle teknik performansları ve fonksiyonel özellikleri için üretilen tekstil malzemeleri ve ürünleri anlaşılmaktadır. Özel olarak tasarlanan, herhangibir üründe veya proses dahilinde veya yalnız başına belirli bir özelliği yerine getirmek amacıyla kullanılan malzemelere teknik tekstil denmektedir. Teknik tekstiller pahalı, katma değeri yüksek ürünlerdir. Kimyasallara, hava şartlarına, mikro organizmalara dayanıklı, yüksek mukavemet, yanmazlık gibi üstün performans özelliklerine sahip ürünlerdir. Bu ürünler tekstil dışındaki alanlarda da kullanılırlar ; ancak alıcı bizzat teknik tekstil ürününü kullanmaz, herhangibir malzemenin parçası olarak kullanılır. Teknik Tekstillerin Kullanım Alanları Teknik tekstillerin zamanımızda çok çeşitli kullanım alanları bulunmaktadır. Bunlar on iki başlık altında toplanmaktadır. 1) Zirai tekstiller (agrotech) Tarım, bahçıvanlık, ormancılık ve su ürünlerinde kullanılan tekstiller 2) İnşaat tekstilleri (buildtech) Bina ve inşaatlarda kullanılan tekstiller 3) Teknik giysiler ( clothtech) Giysi ve ayakkabıların astar ve benzeri teknik bileşenleri 4) Jeolojik tekstiller (geotech) Jeolojik tekstiller ile inşaat mühendisliği malzemeleri 5) Ev tekstilleri ( hometech) Mobilya, ev tekstili ve yer kaplamalarının teknik bileşenleri 6) Endüstriyel tekstiller (indutech) Filtrasyon, nakil, temizleme vb. sanayi tipi uygulamalar için tekstiller 7) Tıbbi tekstiller (medtech) 1

Hijyenik ve tıbbi ürünler için tekstiller 8) Taşıt araçları için tekstiller (mobiltech) Otomotiv, gemi, tren ve hava taşıtları için tekstiller 9) Ekolojik tekstiller ( oekotech) Çevre koruma amaçlı tekstiller 10) Ambalaj tekstilleri (packtech) Ambalaj malzemeleri 11) Koruyucu tekstiller ( protech) Kişisel ve mülki koruma için tekstiller 12) Sportif tekstiller (sportech) Spor ve serbest (gündelik) giysiler için tekstiller. Bu gruplar altında yüzlerce ürün ve uygulama yeralmaktadır. Ürün ve uygulama alanlarının bazıları geleneksel, bazıları köklü malzeme ve tekniklerle yer değiştirerek, bazıları ise başlı başına özellikleri için yeniden yaratılan malzemelerdir. Konveyör (taşıyıcı) bantlar, tıbbi eldivenler, balistik (kurşun geçirmez) kumaşlar, akustik izolasyon malzemeleri, roketler, otomobillerdeki hava yastıkları, antistatik tekstiller, suni çimen, tentelik kumaşlar,, bandaj malzemeleri, aleve dayanıklı battaniye ve yastıklar, filtreler, yanmaz yapı malzemeleri, kimyasal koruyucu giysiler, tek kullanımlık koruyucu giysiler, kanalizasyon ve sulama sistemleri, güç tutuşur dekorasyon mateyalleri ve perdeler teknik tekstillerin kullanıldığı 150 kadar nihai ürünün arasında yeralmaktadır. Otomotiv sanayii teknik tekstiller için sadece en geniş değil, aynı zamanda en fazla ürün çeşitliliği olan pazar durumundadır. Otomotiv sanayiindeki teknik tekstil uygulamaları otomobil lastiklerinin içerisindeki kord bezinden, emniyet kemerlerine, ısı ve ses yalıtımından hava yastıklarına kadar değişen bir çeşitlilik arzetmektedir. Teknik tekstiller yüksek teknoloji ürünü oldukları için yüksek mukavemetleri, özel elastiklikleri veya kaplamaları ile öne çıkarlar. Teknik Tekstil Ürünlerinden Örnekler Teknik tekstil ürünlerinden bazı örnekler aşağıda verilmektedir: - Akustik izolasyon malzemeleri ( otomobil kontrüksiyonu, gemi inşa ve roket üretiminde kullanılan) - Aktif spor giysileri - Yapışkan bantlar (dar dokuma kumaşlardan mamül endüstriyel tekstiller) - Reklam amaçlı flamalar, pankartlar - Roketler - Hava yastıkları (otomobiller, roketler vb.) - Antistatik tekstiller - Suni çimen 2

- Tentelik kumaşlar (ev ve bahçe için tekstil materyalleri) - Kaplama, laminasyon veya yapıştırma için zemin materyali - Ambalajlar - Balistik (kurşun geçirmez) giysiler, koruyucu giysiler ve iş giysileri - Bandaj malzemeleri - Biyolojik olarak çözünebilir malzemeler - Aleve dayanıklı battaniye ve yastıklar - Astarlı ve astarsız filtreler - Yanmaz yapı malzemeleri - Aleve dayanıklı halılar - Güç tutuşur dekorasyon malzemeleri ve perdelik kumaşlar - Tek kullanımlık koruyucu giysiler - Doktor ve hemşire kıyafetleri - Kanalizasyon ve sulama sistemleri - Elektrik izolasyon. Teknik Tekstiller Hangi Malzemelerden Üretilir? Teknik tekstiller esas itibariyle polyester, polipropilen, naylon, viskos, pamuk, cam ve aramidden üretilirler. Teknik tekstillerin üretim alanları içerisinde en hızlı gelişen alan dokusuz yüzeylerdir. (nonwoven) Teknik Tekstiller Hangi Formlarda Bulunurlar? Teknik tekstiller şu formlarda bulunabilirler: - eğrilmemiş elyaf, - geniş ve dar dokumalar, - dokusuz yüzeyler (nonwoven), - çözgülü örme, - atkılı örme, - halat. Teknik Tekstillerden Beklenen Özellikler Teknik tekstillerin çok çeşitli özellikleri bulunmaktadır. Bunlar dört ana grup altında toplanabilir: 1) Mekaniksel özellikler 2) Değiştirme özellikleri 3) İnsan sağlığı ile ilgili özellikler 4) Koruma özelliği 1) Mekaniksel özellikler Mekaniksel özellikler üç başlık altında toplanır: - Mukavemet 3

Emniyet kemeri, hava yastığı, balistik yelek gibi ürünlerde kullanılan teknik tekstillerin yüksek mukavemetli olması gerekmektedir. - Takviyelendirme Helikopter pervaneleri, kayak, uçak kanadı gibi malzemelerde teknik tekstillerin kuvvetlendirme işlevi görmesi beklenir. - Elastikiyet Otomotiv sanayiinden paketleme sanayiine kadar geniş bir yelpazede kullanım alanı bulunmasını elastikiyet ( esneklik) sağlar. 2) Değiştirme özellikleri Teknik tekstiller gözenekli malzemeler olmaları, ısı ve elektrik iletim ve yalıtımı gibi özellikleri sayesinde bir malzemenin durumunda değişiklik yapabilme özelliğine sahiptirler. Değiştirme özellikleri şu başlıklar altında toplanabilir: - Filtrasyon Katı-gaz, sıvı-sıvı ve katı-sıvı ayrımında kullanılan filtrelerde teknik tekstil kullanımı yaygındır. - İzolasyon ve iletkenlik Uygun lif ve doku yapısı ile elektrik iletimi ve yalıtımı, ısı ve ses yalıtımı teknik tekstiller ile sağlanabilir. - Drenaj Yoğun ve yüksek gözenekli tekstil yüzeyleri ile filtrasyon ve erozyon kontrolü yapılabilir. - Su geçirmezlik Spor malzemeler, ayakkabılar için gerekli su geçirmezlik özelliği teknik tekstiller ile sağlanabilir. - Emicilik Hijyen, tıp ve ambalaj sektörlerinde gereken bir özelliktir. 3) İnsan sağlığı ile ilgili özellikler - Mikro organizmalara karşı koruma - Anti-bakteriyel özellik - Vücuda uyumlu ve biyolojik olarak bozunabilme - Ateşe karşı koruma 4) Koruma özelliği Teknik tekstiller sayesinde ısıl, mekaniksel, kimyasal, elektriksel ve radyasyon gibi etkilerden korunmak mümkün olabiliyor. - Mekanik koruma (bıçak kesmesi, metal eriyik sıçramaları gibi tehlikelere karşı vücudun korunması) - Kimyasallara karşı koruma (mikro gözenekli kaplamalar ile koruma) - Kirlenmeme (partikül tutmama özelliği) - Elektrik yalıtımı - UV koruması - Nükleer, biyolojik, kimyasal koruma - Elektro-manyetik alanlardan koruma 4

Teknik Tekstil Üretiminde Başlıca Ülkeler ve Bölgeler Teknik tekstil üretiminde dünyada önde gelen bölgeler sırasıyla Kuzey Amerika, Batı Avrupa, Doğu Avrupa, Güney Amerika, Güney Asya ve Güneydoğu Asya Ülkeleri olarak sayılmaktadır. Ülke olarak bakıldığında ABD, Hindistan, Çin, Japonya, İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya teknik tekstil üretiminde dünyada önde gelen ülkelerdir. Halen teknik tekstil prosesleri, nisbeten pahalıca cihazlar ve tecrübeli işçiler gerektirdiği için gelişmiş ülkelerde yoğunlaşmış durumdadır. ABD li teknik tekstil üreticilerinin teknolojik bilgi birikimleri dolayısıyla haklı bir ünü bulunmaktadır. Dünyada Teknik Tekstiller Dünyada tüketilen tekstil ürünlerinin ağırlık itibariyle dörtte birinden fazlası teknik tekstil ürünleridir. Bazı gelişmiş ülkelerde elyaf olarak fabrika tüketiminin %40 dan fazlası teknik tekstil olabilmektedir. Kuzey Amerika teknik tekstil üretiminde dünyada en önde gelen bölgedir ki; bu bölgedeki sanayi kabaca tüm teknik tekstil pazarının %30 una sahiptir. Dünya çapında teknik tekstil tüketiminin 2000-2005 yılları arasındaki büyüme tahminleri hacimsel olarak %3,9, değer olarak %3,7 olarak verilmektedir. Belli ülke grupları itibariyle teknik tekstil tüketiminin büyüme tahminleri ise aşağıdaki tablodan görülebilir. Oransal olarak Doğu Avrupa ülkelerinde ve Asya ülkelerindeki büyüme tahminleri diğer ülke gruplarından nisbeten daha yüksek görünmektedir. Dünya Çapında Teknik Tekstil Tüketiminin 2000-2005 Büyüme Tahminleri Hacim Olarak Değer Olarak Büyüme Tahmini Büyüme Tahmini % % Batı Avrupa 2,9 2,7 Doğu Avrupa 5,9 5,5 Kuzey Amerika 2,4 2,2 Güney Amerika 4,2 3,9 Asya 4,8 4,7 Diğer 6,5 6,5 Toplam 3,9 3,7 Kaynak: The US Market For Technical Textiles 5

Tüm dünyada tekstil sanayii, teknik tekstil olarak bilinen ve bütün tekstil uygulamaları içerisinde en hızlı büyüyen segment olan tekstillere doğru esaslı bir yönelim halindedir. Teknik tekstillerin konfeksiyon için üretilen tekstillerden kabaca iki kat hızlı büyüdüğü tahmin edilmektedir. Kullanım alanlarına göre teknik tekstil piyasasının 2000-2005 yılları arasında büyüme oranları aşağıdaki tabloda verilmektedir. Dünya Çapında Teknik Tekstil Piyasalarının 2000-2005 Büyüme Tahminleri Hacim Olarak Değer Olarak Büyüme Tahmini Büyüme Tahmini % % Nakliyede kullanılan tekstiller 2,2 1,9 Endüstriyel ürünler - bileşenler 4,5 4,5 Tıbbi-hijyenik tekstiller 3,6 4 Ev tekstili 4,7 4,5 Giyim eşyası bileşeni olan tekstiller 2,3 2,4 Tarım,bahçıvanlık, balıkçılıkta kullanılan tekstiller 2,5 3 İnşaatta kullanılan tekstiller 4,3 5 Ambalajlarda kullanılan tekstiller 4,5 4,7 Spor ve serbest amaçlı uygulamalar 4,7 4,3 Jeotekstil / inşaat mühendisliğinde kullanılan tekstiller 7,3 7,4 Koruyucu ve güvenlik için giysiler 6,6 6,3 Ekolojik koruma amaçlı tekstiller 6,2 4,9 Toplam 3,9 3,7 Kaynak: The US Market For Technical Textiles Jeotekstil ve inşaat mühendisliğinde kullanılan teknik tekstillerin 2000-2005 döneminde büyüme tahminlerinde hem hacimsel (%7,3) hem de değer olarak (%7,4) oranlar en yüksek gözükmektedir. Büyüme tahmini 6

oransal olarak büyük olan ikinci kullanım alanı ise koruyucu ve güvenlik için olan giysilerdir. ( hacim olarak %6,6, değer olarak %6,3 oranında büyüme) Ürün formatına göre teknik tekstillerin 2000-2005 yıllarında tüketim artış tahminleri aşağıdaki tabloda verilmektedir. Tablodan görüleceği gibi en yüksek oranlı artışlar nonwovenlarda (değer olarak %5,6 artış) ve bileşik malzemelerde (değer olarak %5,6 artış) öngörülmektedir. Ürün Formatına Göre Teknik Tekstil Tüketiminin 2000-2005 Artış Tahminleri Hacim Olarak Değer Olarak Büyüme Tahmini Büyüme Tahmini % % Kumaşlar 1,7 2,2 Nonwovenlar (dokusuz yüzeyler) 5,4 5,6 Bileşik malzemeler 5,5 5,6 Diğer tekstiller 3,4 3,3 Toplam 3,9 3,7 Kaynak: The US Market For Technical Textiles Öte yandan, Orta ve Doğu Avrupa daki otomotiv yatırımlarının artması, ABD nin ve Batı Avrupa nın teknik tekstil sanayilerinin de bu yatırımlardan yararlanmalarını sağlamıştır. Yatırımcıları mıknatıs gibi çekmekte olan Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde Peugeut, Volkwagen, Skoda, Citroen gibi firmaların yatırım yapmaları, zamanında teslim olgusu dikkate alınarak hava yastığı ve benzeri teknik tekstilleri üreten ülkeleri de rekabetçi kalabilmek adına Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde yatırımlara yöneltmektedir. AB de Teknik Tekstiller ABD ve Japonya ile rekabette bir parça geride kalan Avrupa Birliği 2010 yılında dünyanın en rekabetçi bilgi temelli ekonomisi haline gelmek üzere çerçeve programlar yapmaktadır. 2002-2006 yılları için hazırlanan 6. çerçeve programın bütçesi 17,5 milyar euro olarak belirlenmiştir ki; bu rakamın 2006-2010 döneminde 35 milyar euro olarak tayin edileceği tahmin edilmektedir. AB 6. çerçeve programı kapsamında tanımlanmış olan 7 tematik öncelikli alan arasında nanoteknoloji (son derece küçük materyallerin bilimi), çok fonksiyonlu malzemeler, yeni üretim süreçleri ve 7

araçları gibi teknik tekstil konuları da yeralmaktadır. Bu konuda yapılacak projelere 1,429 milyar euro tahsis edilmiştir. AB ülkelerinden İngiltere nin teknik tekstil sanayiinin başarısı araştırma-geliştirme ve ürün geliştirmeye dayanmaktadır. İngiltere de teknik tekstil sektöründeki teknolojik gelişmelerin desteklenmesine büyük önem verilmektedir. Teknik tekstiller, tasarım ve markalaşma, eğitim ve geliştirme, e-ticaret ve ihracat konularında Hükümet kaynaklarından destekler de verilmektedir.. Fransa da ise teknik tekstiller toplam tekstil sanayiinin %17,5 gibi azımsanamayacak bir kısmını temsil etmektedir. Euratex (European Textile and Apparel Organization) Genel Müdürü Bay Lakin de 15 Aralık 2004 tarihinde tekstil komitesine yaptığı bir sunuşta dünya çapında rekabet ortamında özellikle de kotasız süreçte bir kaç adım önde kalabilmek için, devamlı surette yenilik yapmaya, nanoteknoloji, çevre dostu kaplamaların yeni formları gibi daha fazla fonksiyonel materyallere yönelmeye gereksinim olduğunu vurgulamıştır ki; buradan AB nin teknik tekstillere verdiği önem bir kere daha anlaşılmaktadır. İlgisi dolayısıyla Haziran 2004 tarihli Textile Asia dergisinde yayınlanan nanoteknoloji ve AB nin nanoprogramı konulu bir makaleden yapılan derleme aynen aşağıda verilmektedir. Avrupa Komisyonu 12 Mayıs 2004 tarihinde Avrupa nın hızla gelişmekte olan nanoteknoloji (son derece küçük materyallerin bilimi) alanında bir dünya lideri olmasına yardımcı olacak bir AB stratejisi ortaya koymuş bulunmaktadır. Nanoteknoloji uygulamaları, insan vücuduna hastalıkları iyileştirmek üzere enjekte edilebilen atom boyutunda nano-robot ları, bugünün mikroçiplerinden çok daha fazla bilgi işlemeye ve depolamaya imkan veren elektronik nano-çip leri, daha iyi ve daha temiz giysiler için nano-lif leri ve uçak ve uzay mekikleri için örneğin, yüksek performanslı kaplama malzemelerini kapsamaktadır. Avrupa Komisyonu tarafından yayınlanan Nanoteknoloji İçin Bir Avrupa Stratejisine Doğru başlıklı yazıda, nanoteknoloji üzerine Avrupa daki araştırma-geliştirme çalışmalarını arttırmaya yönelik tevsiyeler ve öncelikler verilmektedir. Komisyon, AB nin nanobilim konusundaki ar-ge çalışmalarını güçlendirmek ve nanoteknolojinin ticari ürünlerle toplum yararına kullanılması konusunda kapsamlı bir yaklaşımı öngörmektedir. Bu amaç doğrultusunda ar-ge ve altyapı yatırımlarını arttırmak, araştırmacı personelin eğitimlerini geliştirmek, Avrupa da teknoloji 8

transferini arttırmak, toplum üzerinde nanoteknolojinin etkisini dikkate almak ve uluslararası alanda da işbirliğini arttırmak yapılması gerekli işler olarak verilmektedir. AB yi dünya ölçeğinde nanoteknoloji konusunda en dinamik bir güç haline getirebilmek üzere, AB ülkeleri müşterek efor ve yatırımlara girişmelidirler. Özellikle küçük ve orta ölçekli girişimciler için nanoteknoloji alanında yeniliklere uygun bir ortam yaratılmasına yardımcı olunacaktır. Gelişmekte olan bu teknoloji için, güçlü devlet-özel sektör ortaklıklarına da ihtiyaç duyulmaktadır. Nanobilim ve nanoteknoloji araştırmaları, mevcut ürünlere ve işlemlere katma değer vermek ve peformanslarını iyileştirmek, geliştirmek üzere atomlar ve moleküller bazında maddenin davranışını ve temel yapısını kontrol etmeyi amaçlamaktadır. Bugün dünya çapında bu ürünlerin ve işlemlerin tahmini değeri 2,5 milyar euro olarak tahmin edilmektedir. Ancak analistler 2010 yılında bu rakamın yüzlerce milyar euroya çıkacağını ve daha sonra da 1 trilyon euroyu aşacağını tahmin etmektedirler. Halen piyasadaki nanoteknoloji esaslı ürünler yeni bilgisayar gösterimleri, kremler ve kalp kapakçıkları gibi medikal ürünler olarak verilebilir. Bu ürünler sadece buzdağının görünen ucunu temsil etmektedirler ve nanoteknolojik araştırmaların gelecekte tüm teknolojik sektörlere ve özellikle de sağlık, enformasyon teknolojileri, enerji üretimi ve depolanması, yeni materyaller, imalat ve çevresel konularda yeni gelişmelere önderlik etmesi beklenmektedir. Avrupa ülkeleri son yıllarda nanobilim ve nanoteknolojiye yönelik arge çalışmalarına yatırım yapmış ve değerli gelişmeler kaydetmişlerdir. Ancak Avrupa düzeyinde koordinasyon ve devamlı artan şekilde ar-ge olmadan, AB nin bu konuda uluslararası rekabet edebilir kalması mümkün görünmemektedir. AB ülkelerinde uluslararası nanoteknoloji literatürünün %32 si bulunmakla birlikte, ABD ve Japonya gibi başlıca rekabetçi ülkelere nazaran daha az yatırım yapılmaktadır. Ve eğer AB gerekli önlemleri almaz ise, ABD ve Japonya ile arasındaki uçurum daha da büyüyecektir. AB tarafından duyurulan nanoteknoloji konusundaki strateji, bu uçurumu kapatmaya ve AB yi en dinamik bilgiye dayalı bölge yapmayı amaçlamaktadır. Strateji, 2010 yılında AB nin nanoteknoloji alanındaki ar-ge yatırımlarının üçe katlanmasını ve başlıca rakipler nezdinde pozisyonunu güçlendirmesini tavsiye etmektedir. AB nin 6. Araştırma Çerçeve Programı ( 2002-2006) nanoteknoloji ve yeni materyallere 1,3 milyar euro ayırmakta ve 2007-2013 zaman diliminde AB araştırma bütçesini iki misline çıkartmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda Avrupa nın nanoteknoloji alanında mükemmeliyetini tesis etmek üzere ulusal araştırma programlarının koordinasyonu önem kazanmaktadır. 9

Devlet ve özel sektör arasında ar-ge organizasyonlarının işbirliği de nanoteknoloji açısından birikimleri arttıracaktır ki; bu sektör henüz yeni bir sektördür ve araştırmalar çok pahalıya malolmaktadır. Hala bir çok uygulamanın piyasaya çıkmadan önce iyice tecrübe edilmesi gerekmektedir. Komisyon, üye ülkeleri nanoteknoloji konusunda dünya çapında rekabetçi bir altyapı oluşturmaya çağırmaktadır. Ancak nanoteknoloji ile ilgili uygulamaların güvenlik, sağlık ve çevre ile ilgili gerekleri yerine getirmesi ve dünyaya güvenli bir şekilde sunulması gerekmektedir. Türkiye de Teknik Tekstiller Türkiye de teknik tekstil yatırımları nisbeten yenidir ve henüz bir bilgi birikimi yoktur. Teknik tekstil alanında faaliyet gösteren irili ufaklı bir kaç firmanın varlığı bilinmektedir. Bunların arasında Kordsa, Vateks, Flokser gibi uluslararası üreticiler de yeralmaktadır. 1 Ocak 2005 te tüm dünyada miktar kısıtlamalarının (kotaların) kaldırılması ile tekstil ve konfeksiyon ticareti dünya çapında değişikliklere yelken açmıştır. Dünya ölçeğinde Çin ve diğer ucuz maliyetle üretim yapan ülkelerden yapılacak ithalat ile rekabet etmek gerekecektir. Bu çerçevede hazırlanan OECD, WTO gibi kuruluşların raporlarında teknik tekstil üretiminin artacağına işaret edilmektedir. Bilindiği gibi teknik tekstiller halen gelişmiş ülkelerde üretilmekte olup; yüksek teknoloji ve vasıflı işgücü gerektirmektedir. Teknik tekstiller aynı zamanda geleneksel tekstillerin yıkıcı fiyat rekabetinden kaçabilmek için de avantajlar sunmaktadır. Bu itibarla, Türkiye nin teknik tekstil konusunda güncel durumunun tesbiti, ihtiyaçlarının, hedeflerinin belirlenmesi ve bir program dahilinde hızla hedeflere yönelmesi önem arzetmektedir. Teknik Tekstiller İçin Gelecek Tahminleri Dünya da teknik tekstil ve endüstriyel nonwoven piyasasının 2010 yılına kadar %3,5 oranında büyüyerek, hacimsel olarak 23,8 milyon tona, değer olarak 126 milyar dolara ulaşacağı tahmin edilmektedir. Teknik tekstillerin en geniş kullanım alanı taşımacılık, sanayi ve sporla ilgili alanlardır. 2010 yılında suni-sentetik liflerin kullanım oranının teknik tekstil sektöründe %77 den %81 e çıkacağı tahmin edilmektedir. Burada pay 10

kaybeden pamuk olacaktır. Diğer yandan, odun hamuru kullanımı da ( suni liflerin hammaddesidir) kuvvetli şekilde artacaktır. 2010 yılına kadar nonwovenların kumaş olarak kullanımı dokuma kumaşların aleyhine gelişerek ağırlıkça %31 den %39 a yükselecektir. Buna karşın dokuma kumaşların payı %60 dan %53 e inecektir. Ağırlık olarak 2010 yılında en kuvvetli pazar büyümesi Asya ülkelerinde olacaktır. %45 büyüme beklenmektedir ki, Avrupa da %23 ve Amarika da %29 pazar büyümesi olacağı tahmin edilmektedir. İTKİB AR & GE ve Mevzuat Şubesi 10.03.2005 Yararlanılan Kaynaklar: 1) World Market for Technical Textiles 50% Bigger than Previously Estimated,2002, http://www.medicalnewsservice.com 2) Textile Industry, http://www.economywatch.com /business-and-economy 3) World Markets for Technical Textiles: Forecasts to 2010, 2004, http://www.textilesintelligence.com 4) The US Market for Technical Textiles, 2002, Small Business Technology Development Center 5) A New World Map in Textiles and Clothing, 2004, OECD Policy Brief 6) Textiles-Best Prospects 2005, http://www.buyusa.gov/france 7) Government Support For The UK Textile & Clothing Industry, http://www.dti.gov.uk/support/textiles/ 8) Eastern Europe s Expanding Automotive Industry Boosts US and West European Technical Textile Manufacturers, http://www.textileintelligence.com 9) http://www.euratex.org 10) Teknik Tekstiller, 2003, http://www.tad.com.tr 11) Kaliteli Yaşam İçin Teknik Tekstiller ve Kullanım Alanları, 2002, http://www.bilesim.com.tr 11

12