ve SORUMLULARI TOPLANTISI

MÝEM ÖÐRETÝCÝLERÝ ve SORUMLULARI TOPLANTISI 16 Ekim 2004 / ANKARA Açýlýþ Konuþmalarý Oturum Baþkaný Ali Ekber ÇAKAR (OYK Sekreter Üyesi)

2 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 3 ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Arkadaþlar; günaydýn, hoþ geldiniz. Meslekiçi Eðitim Merkezinde görev alan öðretici arkadaþlarýmýzla þubelerimizdeki Meslekiçi Eðitim Merkezi sorumlusu arkadaþlarýmýzýn bir gün sürecek olan ortak toplantýsýna hoþ geldiniz. Geleneksel olarak yaptýðýmýz üzere, birbirini tanýmayan arkadaþlarýmýz var. O nedenle önce tanýþma faslýný tamamlayalým. Konuyla ilgili olarak konuþmasýný yapmak üzere Oda Baþkanýmýz Sayýn Emin Koramaz'a sözü veriyorum. Buyurun Baþkan. EMÝN KORAMAZ Arkadaþlar; öncelikle hepinize "hoþ geldiniz" diyorum, Makina Mühendisleri Odasý Yönetim Kurulu ve þahsým adýna saygýlarýmý sunuyorum. Bu toplantý, bizim 40 ncý dönem Çalýþma Programýna aldýðýmýz toplantýlardan en önemlilerinden bir tanesi. Bildiðiniz gibi, Odamýzda iki ana eksende çalýþma yürütüyoruz. Bunlardan birisi, mesleðin ve meslektaþýn geliþtirilip korunmasý, meslektaþlarýmýzýn uzmanlaþtýrýlmasý, uzmanlýklarýna göre sicillerinin tutulmasý, makina mühendisliði konusundaki hizmetlerin mesleðinde ehil uzman üyelerimizce verilmesinin saðlanmasýdýr. Ýkincisi ise mesleki bilgi birikimimizin Odamýz üyesi 60 bin makina, endüstri, iþletme, uçak, uzay ve havacýlýk mühendisinin mesleki bilgi birikimini ülkemizin sanayileþmesi ve kalkýnmasý doðrultusunda seferber etmek, bu doðrultuda çalýþmalar yürütmektir. Bu konuda biliyorsunuz çok yönlü çalýþmalar yürütüyoruz; gerek bilimsel-teknik geliþmeleri üyelerimize tanýtmak, gerekse meslek alanlarýmýza iliþkin kamuoyu oluþturmak için ülke genelinde þubelerimizin yürüttüðü çalýþmalarýn dýþýnda, 25 adet mesleki teknik kongre, kurultay, sempozyum düzenliyoruz. Sanayiye yönelik teknik hizmetler veriyoruz, halkýmýza yönelik teknik hizmetler veriyoruz, her iki yýlda bir sizlerin katkýlarýyla uzmanlýk komisyonlarýmýzýn hazýrladýðý 75'e yakýn teknik kitabý üyelerimizin, sanayinin kullanýmýna sunuyoruz. Gerçekten çok yönlü çalýþmalar, ama bu çalýþmalardan en önemlisi, iþte bugün burada birlikte tartýþacaðýmýz, meslekiçi eðitim merkezleri kanalýyla üyelerimize yönelik vermiþ olduðumuz eðitim ve belgelendirme çalýþmalarýdýr. Bildiðiniz gibi, çaðýmýzda en temel rekabet unsuru bilgidir. Üniversitelerde verilen mühendislik bilgisinin her 5 yýlda bir kullanýlamaz düzeyde eskidiði, bilimsel çevrelerce söylenilmektedir. Dolayýsýyla bizlerin her þeyden önce üyelerimizin mesleki geliþmesine

4 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý yönelik kurslar, seminerler, etkinlikler düzenlemek birinci asli görevimizdir. Bu gerçeðin yaný sýra, ülkemizde verilen mühendislik eðitiminin kalitesindeki farklýlýklarý, mühendislik eðitiminin kalitesindeki kalite düþüklüðünü hepimiz biliyoruz. Þu anda ülkemizde makina mühendisliði eðitimi veren 46 bölüm var. Bu bölümler arasýnda eðitimin niteliði açýsýndan çok büyük farklýlýklar var. Her biri devlet tarafýndan açýlmýþ bu üniversitelerden mezun olan yeni mezun üyelerimizin de lisans eðitiminde bile almasý gereken eðitimleri tamamlamak da bugünkü koþullarda Odamýza düþen bir görev oluyor. Biliyorsunuz, ülkemizin altýna imza attýðý Hizmet Ticareti Genel Anlaþmasý ve Avrupa Birliði Anlaþmasý, mühendislik hizmetlerinin de serbest dolaþýmýný kapsýyor. Odamýzda meslekiçi eðitim merkezlerinde verilecek eðitimin niteliðinin yükseltilmesi, üyelerimizi de ayný anlamda geleceðe hazýrlamak görevini de içinde barýndýrmaktadýr. Tüm dünya bu doðrultuda ulusal düzenlemelerini tek tek yapýyor, ama ülkemizde ne yazýk ki gerek TMMOB Kanununda, gerek üniversitelerin yapýlanmasýnda buna yönelik düzenlemeler henüz yapýlmadý. 1938 senesinde yürürlüðe sokulan 3458 sayýlý Mühendislik ve Mimarlýk Hakkýndaki Kanundan kaynaklý, okuldan yeni mezun bir mühendis, mesleðini belki 20 yýl, 30 yýl hiç icra etmemiþ bir mühendis bile sýnýrsýz yetkiye sahip. Dolayýsýyla geliþen bilim ve teknoloji de göz önüne alýnarak, bizim eðitim programlarýmýzý sürekli güncelleyerek bu geliþmelere üyelerimizi hazýrlamamýz, toplumsal bir meslek olan ve bu mesleðin yanlýþ icrasýndan kaynaklý can ve mal güvenliði riski taþýyan olaylarýn önüne geçmek için bu konudaki çalýþmalarýmýzýn niteliðini arttýrmamýz gerekiyor. Odamýz, 1998 senesinde kuruluþundan beri yapmýþ olduðu meslekiçi eðitim ve belgelendirme çalýþmalarýný kurumsal bir kimliðe dönüþtürmeye baþladý, Meslekiçi Eðitim Merkezini kurdu. Hepiniz biliyorsunuz, ilk eðitim ve belgelendirme çalýþmalarýna araçlarýn LPG'ye dönüþümüyle baþladýk, asansörle devam ettik ve 2000'de Meslekiçi Eðitim Merkezinin Yaygýnlaþtýrýlmasý Projesi kapsamýnda da mekanik tesisatý bunun içine alarak þu anda asansör, mekanik tesisat, iþ güvenliði, araç mühendisliði, asansör mühendisliði gibi toplam 17 konuda kurs verebilecek bir düzeye eriþtik. Tüm þubelerimizde meslekiçi eðitim merkezlerini açtýk ve bunlarý çaðdaþ eðitim salonlarý haline getirdik. Bugün itibariyle bu eðitim merkezlerinde 1500 sandalyemiz var, yani ayný anda 1500 üyemize hizmet verebilecek bir yapýlanmaya kavuþtuk. Genel Kurulumuz ise bize bir görev verdi. Bu görev meslek içi eðitim merkezlerinin bir enstitü haline getirilebilecek þekilde kurumsallaþtýrýlmasýdýr. Bunun temel çekirdeðini oluþturacak olanlar da sizlersiniz. Bugüne deðin 13 bin 600 civarýnda üyemizi eðittik ve belgelendirdik, ama bu verilen eðitimlerde sýkýntýlarýmýz da söz konusu. Her þeyden önce, ülke genelinde verilen eðitimlerin standart bir hale getirilmesi gerekiyor, eðiticilerimizin ortak bir dil birliðini yakalamasý gerekiyor, eðitim programlarýmýzýn sürekli yenilenmesi gerekiyor. Bunun yapýlabilmesi için de eðiticilerle Odamýz arasýnda kurumsal sürekli bir iliþkinin saðlanmasý ve buna uygun yapýlanmalarýn da gerçekleþtirilmesi temel

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 5 bir görev olarak önümüzde duruyor. Bugünkü seminerimizin konusu, yetiþkin eðitimi konusunda ve öðretme yöntemleri konusunda bir genel bilgilendirme yapmak ve bunun dýþýnda da sizin yapmýþ olduðunuz iþten kaynaklý yaþadýðýnýz sorunlar, bizlere iletebileceðiniz görüþ ve önerilerin toplanmasýdýr. Ben seminer notlarýnýn hazýrlanmasýnda büyük emeði geçen Oda Sekreterimiz Ali Ekber Çakar'a, Oda Yönetim Kurulu üyelerimiz Tahsin Akbaba ve Mustafa Yazýcý'ya, Oda teknik görevlilerimiz Þenol Karaca ve Ercüment Çervatoðlu'na çok teþekkür ediyorum. Verimli bir etkinlik olmasýný diliyorum. Yeniden saygýlar sunuyorum. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Oda Baþkanýmýza konuþmasýndan dolayý teþekkür ediyoruz. Arkadaþlar; gündemi isterseniz size hatýrlatayým. Tanýþma ve açýlýþ konuþmalarýndan sonra þöyle bir yol izleyeceðiz: Meslekiçi Eðitim Merkezinin þu andaki mevcut durumu nedir, size çok kýsaca onu bir özetlemek istiyoruz. Daha sonra Meslekiçi Eðitim Merkezi kapsamýnda verilen eðitimlerin akreditasyonuyla ilgili olarak TÜRKAK'a yaptýðýmýz bir baþvuru var, onunla ilgili olarak özet bir bilgi sunacaðýz. Meslekiçi Eðitim Merkezimizin bu mevcut durumundan sonra, bize iletilen, sizlerden ya da eðitilenlerden buraya aktarýlan görüþler doðrultusunda mevcut sorunlar nedir, hangi sorunlarla karþý karþýyayýz, mevcut durumu ortaya koyalým istedik. Daha sonra yetiþkinler eðitiminde teorik olarak size daðýttýðýmýz, kitabýn özeti diyebileceðimiz çok kýsa bir sunum yapacaðýz, bazý kritik noktalara dikkat çekmek istiyoruz. Daha sonra da beklentilerimiz, bu sorunlar çerçevesinde bizim Oda olarak sizlerden, MÝEM sorumlularýndan ve eðitici arkadaþlardan beklentilerimiz, çözüm önerileri ve dolayýsýyla karþýlýklý olarak birbirimizle olan bu etkileþim sonucunda ortak bir noktayý yakalamaktýr. Karþýlýklý olarak bazý görevlendirmeler yapacaðýz, bu sistemi kurumsal yapýya oturtmak anlamýnda hem mevcut sorunlarý çözmek, hem de sorunlarý minimize etmek için çalýþmalarýmýzý bundan sonra bu doðrultuda yürüteceðiz. MÝEM'in mevcut durumuyla ilgili olarak þu anda nasýl bir tabloyla karþý karþýyayýz, nerelerdeyiz, teknik anlamda hangi bilgilere sahibiz, Þenol Karaca arkadaþýmýz sizlere anlatacak. Buyurun.

MÝEM ÖÐRETÝCÝLERÝ ve SORUMLULARI TOPLANTISI 16 Ekim 2004 / ANKARA Birinci Oturum MÝEM in Mevcut Durumu ve Personel Belgelendirme Kuruluþu Konusunda Bilgilendirme Oturum Baþkaný Ali Ekber ÇAKAR (OYK Sekreter Üyesi)

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 9 ÞENOL KARACA Sayýn Oda yöneticilerimiz, eðiticilerim ve Þube MÝEM sorumlularý; hepinizi saygýyla selamlýyorum. Sizlere 1998 yýlýnda kurmuþ olduðumuz Meslekiçi Eðitim Merkezinin 1 Ekim 2004 tarihi itibariyle yapmýþ olduðu çalýþmalarý kýsaca özetlemeye çalýþacaðým. Ülke ve toplum yararlarý doðrultusunda meslek alanlarý ile ilgili denetimin yapýlabilmesi için ön koþul olan uzman üyelerin tanýmlanmasý, üyelerin mesleki ve bilimsel çalýþmalarýna, yaptýklarý iþlere ve tamamlayýcý eðitimlerine dayanan uzmanlýklarýnýn Makina Mühendisleri Odasý tarafýndan belirlenmesi, belgelendirilmesi ve gerektiðinde uzman üyelerin kamuoyuna önerilmesini saðlamak amacýyla Oda Yönetim Kurulu'nun 06 Temmuz 1998 tarih ve 195-3 nolu kararýyla Meslek Ýçi Eðitim Merkezi (MÝEM) kurulmuþtur. Meslek Ýçi Eðitim Çalýþmalarýnýn daha saðlýklý bir þekilde yürütülmesi amacýyla da Oda Yönetim Kurulu'nun 20 Ekim 2000 tarih ve 764 nolu kararýyla MÝEM Geliþtirme ve Yaygýnlaþtýrma Projesi hayata geçirilmiþtir. Üyelerimizin mesleki geliþimini, gereksinimlerini ve taleplerini göz önünde bulunduran Odamýz; 37. Çalýþma Döneminde uzmanlýk alanlarýmýzla ilgili merkezi olarak yoðun bir meslek içi eðitim programý baþlatmýþtýr. Ýlk olarak Oda Merkezinde Meslek Ýçi Eðitim Merkezi (MÝEM) oluþturulmuþ, meslek alanlarýmýza yönelik kurs, sýnav ve belgelendirme sistemiyle üyelerimizin eðitilmesi, yetkilendirilmesi ve belgelendirme koþullarý, eðitim, sýnav programlarý ve eðitim kitaplarý hazýrlanmýþtýr. Kurulduðu günden 1 Ekim 2004 tarihine kadar MÝEM bünyesinde; Araç Projelendirme konusunda 55 adet kurs 977 katýlýmcý, Asansör konusunda 75 adet kurs 1188 katýlýmcý, Asansör Avan Proje Hazýrlama konusunda 77 adet kurs 1453 katýlýmcý, Araçlarýn CNG'ye Dönüþümü konusunda 1 adet kurs 17 katýlýmcý, Doðalgaz Ýç Tesisat konusunda 212 adet kurs 4741 katýlýmcý, Gýda Ambalajý Sorumlu Yöneticisi konusunda 6 adet kurs 57 katýlýmcý, Havalandýrma Tesisatý konusunda 10 adet kurs 126 katýlýmcý, Havuz Tesisatý konusunda 1 adet kurs 11 katýlýmcý, Kýzgýn Sulu Kýzgýn Yaðlý Buharlý Isýtma Sistemleri konusunda 1 adet kurs 8 katýlýmcý, Klima Tesisatý konusunda 4 kurs 41 katýlýmcý, Araçlarýn LPG'ye Dönüþümü konusunda 92 adet kurs 2535 katýlýmcý, LPG Ýkmal Ýstasyonlarý Sorumlu Müdürlük konusunda 41 adet kurs 806 katýlýmcý, Mekanik Tesisat konusunda 71 adet kurs 1348 katýlýmcý, Soðutma Tesisatý konusunda 8 adet kurs 115 katýlýmcý, Yangýn Tesisatý konusunda 8 adet kurs 176 katýlýmcý ve Ýþ Güvenliði konusunda 2 adet kurs 67 katýlýmcý olmak üzere toplam 664 kurs açýlmýþ olup, bu kurslara 13.666 üyemiz katýlmýþtýr.

10 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý YILLARA GÖRE KURSLARIMIZ VE KATILIMCI SAYILARI 6 Aðustos 1998 tarihinde Araçlarýn LPG'ye Dönüþümü konusunda baþlayan kurslarýmýz; 1 Ekim 2004 tarihi itibariyle 17 konuya ulaþmýþtýr. Kurslarýmýz hakkýnda tüm üyelerimiz çeþitli yöntemlerle bilgilendirilmiþ olup, her geçen gün kurslarýmýzýn sayýlarýnda ve katýlýmcý sayýlarýnda bir önceki yýlý göre artýþ olmaktadýr. Bu durum ekrandaki çizelgeden de açýkça görülmektedir. Yýllara Göre Kurs ve Katýlýmcý Sayýsý YILI AÇILAN KONU SAYISI KURS SAYISI KATILIMCI SAYISI 1998 1 19 575 1999 2 28 735 2000 5 73 1888 2001 5 88 1705 2002 13 140 2362 2003 14 162 3018 2004 12 154 3383 664 13666 ÞUBELERÝMÝZÝN AÇTIÐI KURSLAR VE KATILIMCI SAYILARI Mesleki Ýçi Eðitim Merkezince verilen eðitimler belli bir süre sadece Oda Merkezince verilmekteydi. Ancak pratikte karþýlaþtýðýmýz bazý sorunlarýn çözümü nedeniyle, kurslarýmýz þubelerimiz kanalýyla verilmeye baþlamýþtýr.bu vesileyle kurslara katýlan üyelerimize kolaylýk saðlanmýþtýr. Yapýlan bu uygulamayla tüm þubelerimizde ve bazý il/ilçe temsilciliklerimizde eðitimler açýlarak, eðitimlerimizin tüm ülkeye yayýlmasý saðlanmýþtýr. Böylece Odamýzca verilen eðitimler üyelerimizin ikamet ettiði þehirlere taþýnarak bir anlamda üyenin hizmetine gidilmiþtir. 1 Ekim 2004 tarihi itibarýyla þubelerimizde açýlan kurslar ve katýlýmcý sayýlarý þunlardýr. Þubelerimizde Açýlan Kurslar Þube Adý Kurs Sayýsý Katýlýmcý Sayýsý Adana 9 228 Ankara 80 1738 Antalya 23 564 Bursa 11 252 Diyarbakýr 20 482 Denizli 26 615 Edirne 9 159 Eskiþehir 4 79 Gaziantep 8 191 Ýstanbul 183 3041 Ýzmir 58 1037 Kayseri 36 793 Kocaeli 12 227 Konya 30 599 Merkez 100 2509 Mersin 13 301 Samsun 30 632 Trabzon 11 198 Zonguldak 1 21 Toplam 664 13666

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 11 ÖÐRETÝCÝ DURUMUMUZ Meslek Ýçi Eðitim merkezimizce verilen eðitimlerin amacýna ulaþmasýnýn en önemli yolunun öðreticilerden geçtiðini bilen Odamýz; verilen eðitimin amacýna ulaþmasý için konusunda uzman üyelerden yararlanmaktadýr. Bazý kurslarýmýza gelen yoðun talepler nedeniyle talepleri karþýlamak için þubelerimizin önerileriyle öðretici sayýmýzýn arttýrýlmasý saðlanmýþtýr. MÝEM kanalýyla verilen eðitimlerde þuan öðreticilik yapan üyelerimizin konularýna göre daðýlýmý þöyledir. Öðretici Durumu (Konularýna ve Þubelerine Göre) KURSUN ADI TOPLAM ÖÐRETÝCÝ LPG 10 A.Ý.T.M. 4 DOÐALGAZ 7 ASANSÖR AVAN 6 ASANSÖR 6 MEKANÝK TESÝSAT 6 HAVALANDIRMA TESÝSATI 3 SOÐUTMA TESÝSATI 3 KLÝMA TESÝSATI 3 KIZGIN SULU 1 HAVUZ TESÝSATI 1 ÝÞ GÜVENLÝÐÝ 1 LPG ÝKMAL ÝSTASYONLARI 4 GIDA AMBALAJI SORUMLU MÜDÜR 2 CNG DÖNÜÞÜMÜ 1 YANGIN TESÝSATI 1 TOPLAM 59 EÐÝTÝM SALONLARIMIZ Verilen eðitimin önemli unsurlarýndan biri de eðitim verilen mekanýn fiziksel özellikleridir. Bu amaçla þubelerimizde verilen eðitim salonlarýmýz gözden geçirilerek eðitime uygun hale getirilmeye çalýþýlmýþ, ders araç ve gereçlerinin tamamlanmasý için gerekli giriþimlerde bulunulmuþtur. Bugün itibarýyla Odamýz ;tüm ülkede ayný anda 59 salonda 2110 üyeye eðitim verilebilecek kapasiteye sahiptir.

12 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý KONU ÝLE ÝLGÝLÝ ÇIKARILAN ODA YÖNETMELÝKLERÝMÝZ Verilen eðitimlerin yasal dayanaðýnýn oluþturulmasý için her konu ile ilgili Odamýz Yönetmelikleri hazýrlanmýþ ve bu yönetmeliklerimizin büyük bir çoðunluðu Resmi Gazetede yayýmlanarak verilen eðitimlerin yasal dayanaðý oluþturulmuþtur. Verilen eðitimlerimizde eðitimlerle ilgili her türlü detay yönetmeliklerimizde tanýmlanmýþtýr. Bu gün itibariyle MÝEM kapsamýnda Odamýzca 11 Yönetmelik çýkarýlmýþ olup, bunlardan 9 adedi çeþitli tarihlerde Resmi Gazetede yayýmlanmýþtýr. Yönetmelik Adý Res. Gz. Yayým Tarihi Resmi Gazete Sayý Makina Mühendisleri Odasý Ana Yönetmeliði 15.03.2002 24696 Serbest Müºavirlik ve Mühendislik Hizmetleri ve Asgari Ücret Yönetmeliði 22.11.2001 24591 Serbest Müþavirlik ve Mühendislik Bürolarý Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliði 22.11.2001 24591 Uzmanlýk ve Belgelendirme Yönetmeliði 22.11.2001 24591 Mekanik Tesisat Uzmanlýk ve Belgelendirme Yönetmeliði 22.11.2001 24591 Asansör Mühendis Yetkilendirme Yönetmeliði 12.01.2002 24638 Ýþ Güvenliði Mühendis Yetkilendirme Yönetmeliði 07.07.2002 24808 Araçlarýn LPG ye Dönüþümü Ýçin Mühendis Yetkilendirme Yönetmeliði 09.07.2002 24810 Araç Projelendirme Mühendis Yetki Belgesi Yönetmeliði 27.04.2003 25091 LPG Ýkmal Ýstasyonlarý Sorumlu Müdür Yetkilendirme Yönetmeliði - - Gýda Ambalajý Sorumlu Yönetici Yetkilendirme Yönetmeliði - - Araçlarýn CNG'ye Dönüþümü Ýçin Mühendis Yetkilendirme Yönetmeliði 03.09.2004 25572 YAYINLARIMIZ Odamýz, bir meslek odasýna düþen görevlerin ve sorumluluklarýnýn bilinciyle mesleðimizin, üyelerimizin ve ülkemizin karþý karþýya bulunduðu temel sorunlarýn çözümüne yönelik onlarca etkinlik ve çalýþma yürütmektedir. Kendi meslek alanlarýndan ve ülke gerçeklerinden yola çýkarak yaptýðý çalýþmalarda ortaya çýkan bilgi birikimini derleyerek bir kitap haline getiren Odamýz; tüm çalýþmalarýnda olduðu gibi yayýn faaliyetlerinde de bilginin birlikte üretilerek geliþtirilmesini hedeflemektedir. Bu çerçevede;verilen eðitimlerde anlatýlacak konulara göre Odamýzca her bir konu için Oda yayýný hazýrlanarak eðitimlerde kullanýlmasý saðlanmýþtýr. Ayrýca çýkarýlan yayýnlarýmýz belli dönemlerde günün koþullarýna göre yeniden deðerledirilmekte ve yeni baskýlarý yapýlmaktadýr. Meslek Ýçi Eðitim Merkezince verilen eðitimlere yönelik çýkarýlan ders kitaplarýmýz ve konu ile ilgili yardýmcý kitaplarýmýz aþaðýdaki gibidir.

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 13 YAYIN NO KÝTAP ADI 115 Uygulamalý Soðutma Tekniði 133 Gaz Tesisatý Proje Hazýrlama Teknik Esaslarý 145 Þemalarla Bina Ýçi Doðal Gaz Tes. Proje Haz. Esas. 150 Doðalgaz Cep Kitabý 155 Kazan ve Baca 194-2 Ýþ Makinalarý Kullanma ve Bakým El Kitabý 195-2 Marka ve Tiplerine Göre Araçlarýn Tek. Özellikleri 206 Taþýt Lastikleri 208-3 Asansör Avan ve Uyg. Proje. Haz. Tek. Esaslarý 217 Araçlarda LPG Dönüþümü Mühendis El Kitabý 247 Binalarda Isý Yalýtým Proje Hazýrlama Esaslarý 248 AÝTM/MARTOY 254 Tankerler ve Akaryakýt Sarnýçlarý 255 Araçlarýn LPG'ye Dönüþümünde Denetimsizlik 259-2 Kalorifer Tes.Proje Haz. Esaslarý 260-2 Sýhhi Tesisat Proje Haz.Esaslarý 267 AÝTM Mühendis El Kitabý 282 Kýzgýn Sulu, Kýzgýn Yaðlý, Buharlý Isýtma Sist. 294/2 Ýþ Güvenliði 295 Soðutma Tesisatý 296 Klima Tesisatý 297 Havalandýrma Tesisatý 298 Havuz Tesisatý LPG Tesisatý (Konutlarda ve Sanayide Dökmegaz 299 Tesisi) 300 Yangýn Söndürme Sistemleri 318 Otomatik Kontrol Tesisatý 324 Asansörlerde Denetimsizlik 343 Basýnçlý Hava Tesisatý ve Kompresörler 348 Endüstriyel Mutfak ve Çamaþýrhane El Kitabý 352 Kalorifer Tesisatý 355 Dökme LPG Sistemleri ve Dökme LPG Kullanýmý SINAVLAR VE SINAV SORULARI DURUMU Verilen eðitimlerin amacýna ulaþmasýnýn en önemli göstergesi eðitimler sonucunda yapýlan sýnavlardýr. Verilen her eðitim sonunda Odamýz personelleri ve öðreticiler gözetiminde sýnavlar yapýlmakta ve tamamen tarafsýz bir þekilde sýnavlar

14 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý deðerlendirilmektedir. Yapýlan sýnavlarýmýzda öðreticilerimiz tarafýndan hazýrlanan sorular kullanýlmaktadýr. Ancak merkezi olarak oluþturulan soru bankamýzda yeteri kadar soru bulunmamaktadýr. Sýnavlarýmýzda sorulan soru sayýsý aþaðýdaki gibidir. Soru Bankamýzda Olan Soru Sayýlarý Kursun Adý Soru Sayýsý Araç Projelendirme 50 Asansör 56 Asansör Avan Proje Hazýrlama 78 Araçlarýn CNG'ye Dönüþümü 51 Doðalgaz Ýç Tesisat 105 Gýda Ambalajý Sorumlu Yönetici Semineri 12 Havalandýrma Tesisatý 16 Havuz Tesisatý 54 Kýzgýn Sulu 25 Klima Tesisatý 27 Araçlarýn LPG'ye Dönüþümü 64 LPG Ýkmal Ýstasyonlarý Sorumlu Müdür Semineri 45 Mekanik Tesisat 38 Soðutma Tesisatý 20 Yangýn Tesisatý 15 Ýþ Güvenliði 41 Toplam 697 MÝEM ÞUBE SORUMLULARI Odamýzda yapýlan eðitimlerin üyelere duyurulmasý, þubelerimizde eðitimlerin açýlmasý, eðitimlerin organize edilmesi, eðitimlerde karþýlaþýlan sorunlarýn çözülebilmesi kýsacasý yapýlan eðitimlerin daha saðlýklý yapýlabilmesi, yaygýnlaþtýrýlmasý ve geliþtirilmesi amacýyla her þubemizde bir Oda Teknik Görevlisi veya Müdüründen oluþan Þube MÝEM sorumlularý atanmýþtýr.böylece verilen eðitimlere katýlan üyelerimizin karþýlaþtýðý sorunun þubesinde çözülmesi yoluna gidilmiþtir. Þubelerimizde verilen eðitimlerin organizasyonu ve her türlü çalýþmalar bu sorumlular kanalýyla yapýlmaktadýr. Þube MÝEM sorumlularýmýz aþaðýdaki gibidir.

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 15 MÝEM Þube Sorumlularý ªubesi Merkez Adana Ankara Antalya Bursa Denizli Diyarbakýr Edirne Eskiºehir Gaziantep Ýçel Ýstanbul Ýzmir Kayseri Kocaeli Konya Samsun Trabzon Zonguldak MÝEM Sorumlusu ªenol Karaca Elif Doðruyol Ýzzet Seferbeyoðlu Özgür Gülkokan Murat Karakaº Serhat Onguner Gurbet Örçen Haluk Tekbaº K. Levent Güler Mustafa Ýnan Erhan Kelleözü Özlem Odabaº Niyazi Oðuz Ali Albayrak Tülin Tosunoðlu Hasan Galatalý Ercan Yüzbaþý Mustafa Macit Ayhan Hilalci YENÝ AÇILACAK KURSLARA ÝLÝÞKÝN YAPILAN VE YAPILACAK ÇALIÞMALAR MÝEM bünyesinde mevcut olarak verilen kurslara ilave olarak 40. dönemde açýlacak yeni kurslara iliþkin çalýþmalar devam etmektedir. Bu dönemde Otomatik Kontrol Tesisatý, LPG Tesisatý, Basýnçlý Hava Tesisatý, Mutfak Tesisatý, Çamaþýrhane Tesisatý ve Arýtma Tesisatý konularýnda kurs açýlmasý için öðreticilerin tespit edilmesi, ders notlarýnýn hazýrlanmasý, sýnav sorularýnýn hazýrlanmasý vb. konularda çalýþmalara devam edilmektedir. Bu kurslardan Basýnçlý Hava Tesisatý kursuna iliþkin çalýþmalar tamamlanmýþ olup bu konuda ki ilk kurs 06-08 Ekim 2004 tarihinde yapýlmýþtýr. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Teþekkür ediyoruz. Akreditasyon baþvurumuzla ilgili olarak açýklama yapmak üzere Ýsmet Öztunalý'yý davet ediyorum. Buyurun.

16 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý ÝSMET ÖZTUNALI Sayýn yöneticiler ve Makina Mühendisleri Odasýnýn meslekiçi eðitimle ilgili sayýn ilgili ve yetkilileri; tabii ben Makina Mühendisleri Odasýna üye olmayan üyelerindenim, onun için "kim bu adam?" demiþ olabilirsiniz. Kýsaca kendimi tanýtayým: Ben Türk Mühendis ve Mimar Odalarý Birliðinde son 4 yýlýn sonunda Yönetim Kurulu üyeliði yaparken, Ýstanbul'da "Mühendislik Eðitimi ve Sempozyumu" diye bir toplantý yapmýþtýk ve benim mühendislik eðitimi konusuna giriþim ve bu konuya amatörce heves duymanýn baþlangýcý belki bu olmuþtur. Bu vesileyle o zamandan beri birlikte çalýþtýðýmýz arkadaþlarý saygýyla anýyorum ve kendilerinin herhalde iyiliklerinin devam ettiðini sanýyorum. Makina Mühendisleri Odasýnýn 2003 yýlý Kasým baþýnda Ýstanbul'da Makina Mühendisliði Eðitimi Sempozyumu yaptýðýný hatýrlýyorsunuzdur. Bu toplantýya uzun zaman Oda Baþkanlýðý yapmýþ Sayýn Soðancý, eðitim konusundaki yaptýklarýnýzý ve yapmayý düþünebileceklerinizi içeren bir çalýþma sunmuþtu. O çalýþmanýn muhasebesiyle düþündük ki, o çalýþma içinde uzman mühendislikle ilgili düzenlemeler vardý. Uzman mühendislikle ilgili düzenlemeler, yani 595 sayýlý, 601 sayýlý hukuksal düzenlemeler Anayasa Mahkemesince iptal edildikten sonra, mühendislik alanýnda yapýlacak çalýþma ve düzenlemelerin hukuksal dayanaðý da kalmamýþtý veya çok zayýflamýþtý. Buna karþýlýk þunu hatýrladýk: Türkiye'de 1999 yýlýnda 4457 sayýlý Yasayla Türk Akreditasyon Kurumu kurulmuþtur. 2000'li yýllarda ve 2000'de yürürlüðe giren bu yasaya göre, laboratuvar görev ve hizmet, sistem ve personel belgelemelerinde akredite etmekle görevli kurum oluþturulmuþtur. Bu kurum oluþtuðuna göre, acaba Makina Mühendisleri Odasýnýn yaptýðý personel belgeleme hizmetlerini akreditasyon kapsamýnda ele almak suretiyle bir hukuksal dayanak saðlanmasý doðru olmaz mý diye düþündük ve yönetimdeki arkadaþlarýmýz, bu düþünceye itibar ettiler. Bu konularda az evvel söylediðim geçmiþi olan bir adam olarak dediler ki "sen bu konuda akreditasyon giriþimlerimiz için gerekli düzenlemeleri yap." Biz Kasým 2003'te baþlayan çalýþmalarla ve bu çalýþmalara katýlan arkadaþlarýmýzý alarak çalýþmalara baþladýk. Bu çalýþmalara Orta Doðu Teknik Üniversitesinden Macit Karabay ve Murat Sönmez arkadaþlarýmýz destek verdiler. Bu çalýþmalarda þunun üzerinden veya þu noktadan hareket ettik: Biliyorsunuz ki Sayýn Oda Baþkaný da ifade etti, memleketimizde lisans eðitimi, uygulamalar için yeterli olmuyor. Üniversitelerde lisans eðitiminden sonra bir mastýr eðitimi uygulamalarý yapýlýyor; fakat üniversitedeki arkadaþlarýmýzýn veya ilgililerin de itiraz ettikleri gibi, mastýr eðitimleri de uygulamaya dönük deðildir, doktora çalýþmasý yapacaklar için yararlý olan düzenlemelerdir. O sebeple meslekiçi eðitim çalýþmalarýyla lisans eðitiminden kaynaklanan noksanlýklarýn giderilmesinin uygun olacaðý bir kez daha ortaya konuldu. O tarihlerden bu tarihe kadar personel belgeleme veya personelde yeterliliklerin belgelenmesi kapsamýndaki düzenlemeleri için 45013 sayýlý Avrupa Normu yerine, uluslararasý bir

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 17 düzenleme olan 17024 sayýlý ISO düzenlemesi getirildi ve bu düzenleme, 45013'e nazaran daha ayrýntýlý, daha uygulamasý kolay olabilecek beklentileri içeren bir düzenlemeydi. Bu noktada þu sorun önümüze çýktý: Makina Mühendisleri Odasýnýn yaptýðý düzenlemeler ve belgeleme, yetkinlik belgesi olarak ortaya konulmaktadýr. Halbuki ISO 17024 veya 45013 de yeterlilik belgelemesi içermektedir. "Þu anda makina mühendislerinde yetkinlik anlam ve kapsamýnda bir alýþkanlýk doðmuþsa, þimdi ve bundan sonra yapýlacak belgelendirmelerin yeterlilik kapsamýnda ve düzeninde olmasý acaba bir endiþe yaratýr mý" diye düþünüldü. Yönetime danýþýldý, standartlar ve akreditasyon yeterlilik anlam ve içeriðinde olduðuna göre, buna uymanýn doðru olacaðý sonucuna varýldý. Þu halde belli bir zaman sonra yapýlacak belgelemeler, yeterlilik anlam ve içeriðinde ve kapsamýnda olacaktýr. Bu arada Avrupa Birliði Komisyonu, mesleki yeterliliklerin düzenlenmesi ve tanýmlanmasýna dair bir kanun tasarýsýný Türkiye'ye de gönderdi. Þu halde artýk mesleki yeterlilik kavram ve anlamý yönünde düzenlemeler hukuksal olarak pekiþmiþ bulunuyor. Tabii burada mesleki yeterliliklerin düzenlenmesi ve tanýmlanmasýna dair AB yasa tasarýsý hakkýnda geniþ bilgi vermek ve bu konuyu inceleme ve tartýþmaya sunmak gibi bir heves beslemeyelim. Bu belki önümüzdeki günlerde sayýn yöneticilerce bu konuyu da sizlere daha iyi belirtmek için düzenlemeler yapýlabilir. Biz 17024 uluslararasý standardýna dayalý olarak mesleki yeterliliklerin belgelenmesi içeriðinde makina mühendisliði alanýnda mesleki yeterliliklerin saptanmasý, ortaya konulmasý anlamýnda bir Kalite El Kitabý hazýrladýk ve bu Kalite El Kitabý 3 Mart 2004'te Türk Akreditasyon Kurumuna sunuldu. Ülkemizde personel yeterlilik anlam ve içeriðinde çalýþmalar yeterli ölçüde olmadýðý için, -tabii kendime mazeret buluyorumelbette ki bu çalýþmamýzda birçok noksanlar vardý ve Türk Akreditasyon Kurumu, bu noksanlarý ortaya koydu, bu noksanlarýn giderilmesi için de çalýþmalar yaptýk ve son olarak 1 Ekim 2004 tarihinde Akreditasyon Kurumunda Oda ilgili yöneticileriyle ve bu konuda çalýþan arkadaþlarýmýzýn da katýlýmýyla bir toplantý yapýlarak hazýrlanan düzenlemelerin hemen hemen sonuna gelindi. Her þeye raðmen yine birkaç konuda noksanlar olduðu belirtildi ve saptandý. Bugünlerde o noksanlar giderilmek suretiyle akreditasyon iþlemini tahmin ediyoruz ki 2004 sonuna kadar bitirmiþ ve tamamlamýþ olacaðýz. Burada sizlere bu 17024 kapsamýnda yaptýðýmýz çalýþmayla düzenlediðimiz yapý hakkýnda bilgi iletmek istiyorum; çünkü bu yapý içinde sizler de varsýnýz. Makina Mühendisleri Odasýnýn Merkezinde personel belgeleme kuruluþu adýyla anýlacak bir ünite kurulacaktýr. Bu ünitenin bugün için þubelerimizde bulunan sizler veya sizin gibi görevliler, temsilcilik adý altýnda görev yapmak durumunda olacaksýnýz ve bu çalýþma, Merkez, þubeler veya daha doðrusu temsilcilikler eliyle yürütülerek 17024 sayýlý standardýn istediði düzen içinde yapýlacaktýr. "Efendim, bu 17024 nedir, ne söylüyor,

18 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý içeriðinde ne var?" gibi çokça sorularýnýz olabilir. Ancak sanýyorum zamanlama itibariyle bunlarý söylemeye, belirtmeye ve tartýþmaya herhalde durum müsait deðil. Sanýyorum ki bu akreditasyon iþlemi bitince, herhalde bir baþka toplantý da düzenlenmek suretiyle bu yeni yapýlanma, yeni uygulama konusunda çalýþmalar yapýlacaktýr. Bir son yaklaþýmý sunmak istiyorum: Ülkemizde yine çok yakýn tarihte Meslek Standartlarý Kanununa dayalý bir kurumlaþma yapýlacaktýr. Bugün için evvelce bir yabancý projeye dayalý 285 adet meslek standardý hazýrlanmýþtýr. Bunlar müelliften gayri elemanlara aittir, yani mesela bizim makina mühendisliði alanýnda sýhhi tesisatçýlar için, oto tamircileri gibi kimseleri veya bu yönde çalýþanlarý içeren düzenlemeler bulunmaktadýr. Sanýyorum ki -ki öyle olmasýný da temenni ediyorum- bugün için mühendis yeterlilik, belgeleme anlamýnda yaptýðýmýz bir çalýþmada, yakýn bir tarihte mühendislerin gayri elemanlarýný içine alacak, kapsayacak yeterlilik düzenlemeleri yönünde geliþmeler gösterecektir. Teþekkür eder, saygýlar sunarým. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Biz teþekkür ediyoruz. Arkadaþlar; bu konuyla ilgili sorusu olan arkadaþ varsa 5-10 dakikalýk bir süremiz var, o süre içerisinde Ýsmet Bey yanýtlasýn, deðilse ara vereceðiz. 17024'ü þubelerimizden temin edebilecek durumda olanlar þubelerimizden temin edecekler, edemezlerse Merkezden göndereceðiz, sorumlusu olan arkadaþlarýmýza zaten onunla ilgili Kalite El Kitabýný göndereceðiz. Nasýl bir çalýþma yöntemi izleyeceðimizi bugünden itibaren þubelerimizde baþlatacaðýz. Ama merak eden arkadaþlarýmýz olabilir, onu önceden okumak isterlerse, onu biz de gönderebiliriz, kendileri de temin edebilirler. Sorusu olan yoksa, o zaman bir 10 dakika aradan sonra II. oturuma baþlanacaktýr.

MÝEM ÖÐRETÝCÝLERÝ ve SORUMLULARI TOPLANTISI 16 Ekim 2004 / ANKARA Ýkinci Oturum MÝEM Çalýþmalarýnda Karþýlaþýlan Sorunlar Oturum Baþkaný Ali Ekber ÇAKAR (OYK Sekreter Üyesi)

20 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 21 ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Arkadaþlar; sabahleyin MÝEM'in mevcut durumunu ortaya koyduk. 1998 yýlýndan beri süregelen, gerek Oda Merkezinde, gerekse þubelerimizde verilen eðitimler sonunda gerek eðitilenlerden, gerek eðitimcilerden ve gerekse bizlerin MÝEM konusunda tespit ettiði birtakým sorunlar var. Þimdi hangi sorunlarla karþý karþýyayýz, yani nasýl bir eðitim veriyoruz, bu eðitimin sonunda nasýl bir tabloyla karþý karþýyayýz, arkadaþýmýz onlarý sunacak. Buyurun Tahsin Bey. TAHSÝN AKBABA Arkadaþlar; merhaba, ben de hepinize "hoþ geldiniz" diyorum. Meslekiçi Eðitim Merkezi bünyesinde açýlan eðitimlerde karþýlaþýlan sorunlar: Meslekiçi Eðitim Merkezimizce verilen eðitimlere devam edilmektedir. Eðitimler sonucunda yapýlan anketler, üyelerimizden gelen sözlü ve yazýlý þikâyetler ile eðitimler sonucunda yapýlan sýnavlarýn deðerlendirilmesinde tespit ettiðimiz eksiklikler aþaðýdaki gibidir. Odamýzca verilen eðitimlere katýlan üyelerimizin büyük çoðunluðu, yeni mezun veya emekli olmuþ mühendislerdir. Aradaki bu yaþ farký nedeniyle anlatýlan konularýn bir kesimce yeterince anlaþýlmasýna raðmen, diðer kesimlerce yeterince anlaþýlmadýðý tespit edilmiþtir. Eðitime katýlanlardan bir kýsmý, eðitim verilen konudaki çalýþmalarýndan dolayý önceden bilgili olmakta, bir kýsmý ise

22 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý eðitim verilen konuda hiç bilgisi olmamaktadýr. Bu nedenle eðitime katýlanlar arasýnda seviye farký ortaya çýkmaktadýr. Ayný konuda verilen eðitimlerde farklý eðiticiler, farklý eðitim programý uygulamaktadýr. Örneðin bir eðiticimizin önem verdiði bir konuya diðer eðitici tarafýndan ayný önem verilmemektedir. Eðitimlerimizde eðitimciler arasýnda kullanýlan ders araç gereçlerinde farklýlýklar bulunmaktadýr. Örneðin bir eðitimci, ayný eðitimde tepegöz kullanýrken, baþka bir eðitici ya hiçbir gereç kullanmamakta ya da data-show eþliðinde sunumu gerçekleþtirmektedir. Eðiticilerle ilgili tespit edilen eksiklikler: Bir baþka boyuttan baktýðýmýz zaman, ayný konuyla ilgili eðitimcilerimizin kullandýðý Oda yayýný, ders notu, yardýmcý kaynaklarda farklýlýklar vardýr. Oda merkezince belirlenen eðitim programýna bazý eðitimlerde uyulmamaktadýr. Verilen eðitimlerle ilgili Odamýzca hazýrlanan ve ders notu olarak kullanýlan kitaplarýmýzýn geliþtirilmesine yönelik eðitimcilerimizden yeterince katký gelmemektedir. Verilen eðitimler sonucunda yapýlan sýnavlarýn sýnav süresinde bir standart bulunmamaktadýr. Merkezi olarak oluþturulmaya çalýþýlan soru bankasýnýn geliþtirilmesine yönelik eðitimcilerimizden yeterince katký gelmemektedir. Sýnavlarda sorulan sorularda çok farklýlýklar mevcuttur. Örneðin bir konuda bir eðiticimiz proje üzerinde ve genelde pratiðe yönelik sorular sorarken, ayný konuda baþka bir eðitici çoktan seçmeli test usulü sorular sormaktadýr. Eðitimlerimiz iki bölümden oluþmaktadýr; birincisi teorik, ikincisi ise pratik eðitimdir. Eðitimlerimizde bazý eðiticilerimiz teoriye daha fazla zaman, pratiðe daha az zaman ayýrmaktadýr. Bazý eðiticilerimiz ise bunun tam tersini uygulamaktadýr.

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 23 Deðerli arkadaþlar; eðitim sürelerimiz yönetmeliklerimizle belirlenmiþtir. Yapýlan görüþmelerde, bazý eðiticilerimiz, sürenin yeterli olduðunu belirtmekte, bazý eðiticilerimiz ise sürenin yeterli olmadýðýný belirtmektedir. Bu durum, eðitim süresinin verimli kullanýlmadýðýný göstermektedir. Sýnavlarda kullanýlan soru kâðýtlarýnda bir standart yoktur. Hâlâ bazý sýnavlarda sorular elle veya tahtaya yazýlmaktadýr. Bazý sýnavlarda sorulan bazý sorular, anlatýlmayan konulardan oluþmaktadýr. Soru sayýsý ve puanlama önceden belirlenmemektedir. Bazý eðitimlerde eðitimin pekiþtirilmesi için yeteri kadar pratik uygulama yapýlmadýðý tespit edilmiþtir. Eðitime katýlanlara eðitim öncesinde seviye tespiti için deðerlendirme anketi yapýlmamaktadýr. MÝEM bünyesinde tespit edilen eksiklikler: MÝEM bünyesinde verilen eðitimler, þube yayýnlarýnda, þube web sayfalarýnda, þube bültenlerinde üyelere yeterince duyurulmamaktadýr. Eðitime katýlmak isteyen ve þubesine kayýt yaptýran üyelere baþka þubelerimizdeki kurslara katýlýmý konusunda yeterince yönlendirme yapýlmamaktadýr. Eðitimler sonucunda evraklar Oda Merkezine çeþitli nedenlerle; fotoðraf eksikliði, aidat eksikliði, sýnav kâðýtlarýnýn eðiticiler tarafýndan geç deðerlendirilmesi sorunlarýyla karþý karþýyayýz. Eðitim öncesi, eðitim esnasý ve eðitim sonrasýnda tespit edilen eksiklikler: Eðitimlere belirlenen kontenjanýn çok üstünde üye alýnmaktadýr. Eðitimlerde eðitimlere katýlan üyelere Oda mevzuatý konusunda ya yeterince bilgi verilmemekte ya da eksik veya yanlýþ bilgiler verilmektedir. Eðitimlerde karþýlaþýlan sorunlar hakkýnda Oda Merkezi yeterince bilgilendirilmemektedir. Ders kitaplarý; ders kitabý olarak takip edilen Oda yayýnlarý, bazý þubelerimizde üyelerimize ücretli verilmekte, bazý þubelerimizde ise ücretsiz verilmektedir. Bu durum, üyelerimizin tepkisine neden olmaktadýr.

24 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý Bazý eðitimlerde eðitici sorunu vardýr, yeni eðitici bulmak konusunda þubelerimizin yeterince çabasý bulunmamaktadýr. Eðitimlerde eðiticilerin eðitim programýna uyup uymadýðý yeterince takip edilmemektedir. Eðitimler sonucunda yapýlan bazý sýnavlara gözetmen olarak MÝEM sorumlularý katýlmamaktadýr. Eðitimlerde eðiticilerin kullandýðý araç gereçler; tepegöz, slayt makinasý, datashow ve bunun gibi cihazlarýn eðitim sýrasýnda hazýr bulundurulmasý lazýmdýr. Eðiticilerin ders notu olarak kullandýðý dokümanlarýn neler olduðu, Oda Merkezince bilinmemektedir. Pratik uygulama yerinin verilen eðitime uygun olmasýna dikkat edilmemekte, pratik uygulamada karþýlaþýlan sorunlar çözülmemekte ve Oda Merkezine iletilmemektedir. Eðitimlere katýlan üyelerin Odaya kazandýrýlmasý konusunda yeterince çaba sarf edilmemektedir. Eðitimlere katýlan üyelerle eðitim bittikten sonra kalýcý bað kurulmamaktadýr. Bazý eðitimlere makina mühendisi olmayan mühendisler alýnmaktadýr. Bazý eðitimlere, Oda yönetmeliklerinde belirtilen önkoþullarý saðlamayan üyeler alýnmaktadýr. Benim sunacaðým bilgiler bu kadar arkadaþlar. Sorularýnýz varsa, onlara cevap verebiliriz.

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 25 ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Teþekkür ediyoruz. Arkadaþlar; bizim 98 yýlýndan beri süregelen, gerek Oda Merkezinde, gerekse þubelerimizin salonlarýnda verilen eðitimlerde, katýlanlardan, eðiticilerden sýnav sonu tespit ettiðimiz sorunlar bunlar. Muhtemelen bizim daha göremediðimiz ya da tespit edemediðimiz, ama sizlerin katkýlarýyla hep birlikte oluþturacaðýmýz birtakým konular olabilir. Ayrýca, ekleyebileceðiniz, burada bulunmayan ya da bizim tespit edemediðimiz sorunlar varsa, o sorunlarý da alalým; çünkü bu çalýþmanýn sonuna doðru bu sorunlarýn çözüm önerileri ve yapacaklarýmýzý hep birlikte tartýþacaðýz. Onun için eðer burada eksik olanlar varsa, onlarý tespit edebilirsek ve buraya katký koyabilirseniz, çözüm önerileri noktasýnda da hep birlikte çözümlerini üreteceðiz. Buyurun, söz sizin. SERHAT ONGUNER "Bazý eðitimlere makina mühendisi olmayan mühendisler alýnmaktadýr" diye bir uyarýnýz vardý. Bir kimya mühendisi arkadaþ, doðalgaz konusunda bilgi sahibi olmak istiyor ve bunun da olmasý þansý, belki de bizim eðitim merkezinin açtýðý bir eðitimden kaynaklanýyor, bu mühendis arkadaþý almayacak mýyýz?

26 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Baþka sorusu olan arkadaþýmýz var mý? Buyurun. HAKAN HAVANCILAR AÝTM ile ilgili benim hazýrladýðým birkaç tane not var, onlarla ilgili bazý þeyler söylemek istiyorum. Bizim bu konuda, yani ortak sorularla ilgili ilk defa böyle bir toplantý yapýlýyor. Diðer eðitici arkadaþlarla oturup ortak bir soru bankasý oluþturmadýk, yani hepimiz ayrý ayrý sorularý soruyoruz, ilk defa böyle bir birliktelik yakalandý. Onun için ortak bir soru hazýrlamamýz gerekiyor. AÝTM'de en çok karþýlaþtýðýmýz sorunlardan bir tanesi þu: AÝTM yetkisi; çok önemli bir yetki, yani siz bir mühendise diyorsunuz ki, "bu iþi yapýn." Bu iþi bilenle bilmeyen arasýnda uçurum var, yani çok büyük farklýlýklar var, bu da yetki alýnýp çalýþmaya baþladýktan sonra büyük sorunlar yaratýyor. Odanýn baþýný aðrýtan en büyük þey bu, yani iþi bilen de yapýyor, bilmeyen de yapýyor. O yüzden ilk defa yetki alacak olan kiþilere uzun süreli kurs verilmesi gerekiyor. Bu iþi bilenlere kurs verilecekse, sürenin ve müfredatýn deðiþtirilmesi gerekiyor. Yetki verildikten sonra 2 yýl olur, 3 yýl olur, belli zaman aralýklarýyla yetki belgesi alanlarý meslekiçi eðitimden geçirerek yeni yönetmelikleri ve yeni teknikleri öðretmek gerekiyor. Bunu takip etmediðiniz anda, bu iþi yapanlar iþi bildiklerini zannediyorlar, yalan yanlýþ projeler yapýyorlar ve hem Odanýn, hem TSE'nin baþýný aðrýtýyorlar. Ayrýca AÝTM konusunda bitmiþ olan kitaplarýn yeniden basýlmasý lazým. Benim tespit ettiðim kitaplar var, bu kitaplarýn da hazýrlanýp bu iþi yapan kiþilere verilmesi gerekiyor. Kitaplarýn isimlerini ben burada açýklamayayým isterseniz, sonra söylerim. AÝTM konusunda benim söyleyeceklerim bu kadar, yani bu konunun üzerine ciddi bir þekilde gidilmesi gerekiyor. Yetki belgelerinin vizesi esnasýnda bunlarý ara ara eðitime tabi tutmak, hem yaptýklarý iþi denetlemek açýsýndan, hem bilgileri tazeleme açýsýndan önemlidir diye düþünüyorum. Teþekkür ederim. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Teþekkür ederiz. Buyurun.

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 27 SADRETTÝN UZUNGET Odamýzdan bir ricam var: Asansör kurslarý verildiðinde, pratik olarak bir asansör üzerinde en son gün çalýþmalarý oluyor; fakat Odamýzýn eksiði veya bizim bildirmemiz gerekirdi, mevcut bir asansör bulunmuyor, yani herhangi bir asansör de vakit bulunursa verilebiliyor. Ben bu yönden þanslýyým, asansör denetlemelerine gittiðim için, bazý firmalardan ricam oluyor, ama mesela Çankýrý'da gittim, asansör pratiði göstermek için herhangi bir mekân bulamadýk. Bu konuda Odamýzdan yardým bekliyoruz. Teþekkür ederim. MEHMET ÖZSAKARYA Burada tepegöz, slayt makinasý, data-show cihazý gibi cihazlardan söz edildi, amaeðitim verdiðimiz salonlardaki oturulan masa, sandalyelerin de bu eðitimlere uygun olmasý gerektiðini düþünüyorum. Özellikle bazý þubelerimizdeki kolçaklý sandalyelerde eðitim çok uygun olmamakta, bu eðitime katýlan mühendis arkadaþlarýmýz açýsýndan da sorun olmakta, bu giderilmeli. Nasýl giderilir; Merkez Yönetimi bu konuda bir araþtýrma yapmalý, þubelerden görüþ de alabilir, sandalyeleri deðiþtirebilir, eðitimler için masa tipine geçilebilir. Bir de bu sorunlarýn içerisinde, bazý þubelerden Oda yayýnlarýyla ilgili ücret alýnýp alýnmadýðý. Ben bunun için bir öneri getirmek istiyorum: Bu ücret alýnsýn, ama meslekiçi eðitimiyle ilgili þu kitapçýðýmýzda yazýyor, kurs ücreti 100 milyon, 10 milyon belge ücreti. Onun sonuna da diyelim 5 milyon kitap ücreti, 115 gibi alýnsýn diye öneriyorum. Derse gelmiþ bir arkadaþýmdan 110 milyonu verdikten sonra 5 milyonu talep ederken -pek çok arkadaþým bu sýkýntýyý yaþýyor- çok büyük tepki alýyorum. Onun içerisinde giydirilip o ücret alýnsýn; çünkü bu bir emektir, kitaptýr, alýnmalý diye düþünüyorum, ama o tepkiyi de bu þekilde giderebiliriz diye düþünüyorum. Özellikle burada arkadaþlarýn -tabii bizden gelen sorunlarla oluþturulmuþ bu listeeðitici konusunda, bizim özellikle araç projelerinde büyük sýkýntýmýz var, maalesef gençler bu konuya pek eðilmiyor. Bunu nasýl giderebiliriz; yine þubelerimiz içerisinde bu konuda çalýþmamýz gerekiyor, gidereceðiz diye düþünüyorum. Bu yayýnlarda Hakan arkadaþým belirtti, bizim bir noksanlýðýmýz var. Özel isim vermeyeyim, onlarýn çok çabuk basýlmasý gerekiyor; çünkü eksik olduðu için ders notuyla geçiþtirmeye çalýþýyoruz ve çok pahalýya mal oluyor. Bir de arkadaþlar, bu yayýnlar hazýrlanýrken Merkezin burada iþaret ettiði destek gelmemesi çok önemli. Biz makina mühendisleri, birbirimize bu konuda, firmalarda çalýþanlar özellikle, yardým etmiyoruz. Bir de bu kitaplarda konum haricinde, diðer kitaplardan da tepkileri gittiðim yerlerde alýyorum, çok doðru þeyler yazmalýyýz. O kitaplar, bazý yerlerde ders kitabý gibi okutuluyor, oradaki yanlýþlar tüm genele yayýlýyor. Bunlar basýlýrken mutlaka gözden geçirilmeli. Bu konuda Merkez düzeyinde bir kurul

28 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý mu oluþturulur; çünkü o yanlýþ daðýttýðýmýz kitaplar, konunun yanlýþ olarak tüm mühendis arkadaþlarýmýza ve sanayiye yayýlmasýna neden oluyor, buna dikkat etmeliyiz diye düþünüyorum. Teþekkür ederim. ATÝLLA ÖZGENALP Benim de eðitim araç gereçleri ve salonlarýyla ilgili söyleyeceklerim vardý. Mehmet Özsakarya arkadaþým sandalyelerden bahsetti, ayný þeyleri paylaþýyoruz. Ancak eðitimin yapýldýðý tahtalarla ilgili bazý þeyler söylemek istiyorum. Bunlarýn büyüklükleri þubelerde, temsilciliklerde çok farklý boyutlarda, üzerinde konularý pratik ve teorik anlatýrken yeterli büyüklüðü saðlayamadýðýný görüyorum. Özellikle çok sayýda katýlýmcýnýn olduðu kurslarda küçük tahtalarla eðitim vermek, katýlýmcýlarýn algýlamasý açýsýndan çok büyük sorunlar yaratýyor. Bunlar için de belirlenecek belirli standartlarda yazý tahtalarýnýn hazýrlanýp þubelere, temsilciliklere verilmesi gerekir. Ýkinci olarak tabii ki kolçaklý sandalyelerde uygulamalý eðitim yapmak büyük bir problem, bunlarýn bir masa düzenine geçirilmesi saðlanmalý. Ayrýca benim gördüðüm bazý temsilciliklerde eðitim salonlarý da çok küçük ve bunlar baþka yerlerden temin edilen eðitim salonlarýný kullanmakta. Bu konuda da yine Merkezde ilgili bir çalýþmanýn yapýlmasý gerekiyor. Bir diðer husus; -özellikle kendi vermiþ olduðum kurslar çerçevesinde konuþmak istiyorum- mekanik tesisat, birçok kursun, birçok eðitimin alt þartý olarak öngörülmüþ, ama doðalgazýn alt þartý deðil. Halbuki doðalgaz, iç tesisat proje hazýrlama konusu, spesifik bir olaydýr. Yani bir borulamayý, bir kritik devreyi, bir borulama üzerindeki armatür ve cihazlarýn yapýlanmasýný daha önceden bilmeyen, bunlarý almamýþ olan bir arkadaþýn doðalgazý birden bire bu çerçevede almasý çok zor olmaktadýr. Dolayýsýyla ben bunu öneriyorum; doðalgaz kursuna girebilmesi için, mekanik tesisat ön þartýnýn konulmasý gerekir. Bu bir þekilde daha önceki kararlar içerisinde mekanik tesisat kursu verilemeyen, bu þansý olmayan bölgelerde çalýþan arkadaþlarýn önünü açmak için alýnmýþ. Ancak ben öyle þeyler gördüm ki, her türlü kursu vermeye yetkin merkezlerde, þubelerde bile bu arkadaþlar bunu kullanarak birtakým haklara sahip olmak istemekteler. Teþekkür ederim. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Biz teþekkür ederiz. Buyurun.

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 29 ENGÝN TURGAY Ben MÝEM'in baþarýlý olmasýnda kendimce eksik olan bir þeyi söylemek istiyorum: MÝEM'de biz meslektaþlarýmýzý alýyoruz, onlara kendi deneyimlerimizi, bilgilerimizi, onlarca eksik olan kýsýmlarýný anlatýyoruz, yani onlarý o konuda daha doðru proje üretebilen, meslekte daha iyi adýmlar atabilen insanlar yapmak istiyoruz. Bu arkadaþlarýmýz bu kurstan sonra proje çizip odalara, þubelere veya temsilciliklere getirdikleri zaman, onlarýn projelerini deðerlendirecek arkadaþlarým ayný düzeyde deðiller. Yani bu kursu almýþ olan arkadaþýn doðru yapýp yapmadýðýný Oda, temsilcilikler veya þube olarak denetleyebiliyorsak, bizim verdiðimiz bilgilerin yararlý olduðu sonucuna varacaðýz. Ama arkadaþlar denetlemeden sakýncalý veya eksik bir denetlemeyle karþýlaþýyorlarsa, doðru proje üretmekten eksik oluyorlar zaten. O halde, bizim verdiðimiz bilgilerin arkadaþlarýmýz tarafýndan ciddi uygulanma þansý ortadan kalkmýþ oluyor. Tabii temsilcilikte bir yetkili, bir teknik görevli arkadaþ oluyor; bütün konularý bilmesi mümkün müdür, mümkün deðil midir, bunu da tartýþmak lazým. Yani bu konuya herhangi bir þekilde çözüm getirmek, MÝEM'in baþarýlý olmasý açýsýndan önemli olduðunu zannediyorum. Teþekkür ederim. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Biz teþekkür ederiz. Buyurun. AYTEKÝN ÇAKIR Dilek ve temenniler bölümünü ayrý tutmakla birlikte, burada belirtilmesi gereken bir konu olduðunu düþünüyorum. Öncelikle eðitimlerde hazýrlanan ders notlarýnýn teoripratik karýþýmýnýn çok iyi dengelenmesi lazým. Ayný kursun bir yerde çok teorik, bir yerde de çok pratik olduðunu, hatta bazen projeye esas bir kursta hâlâ -baþlangýçta biz de bunu uyguladýk, ama-sadece test usulü sorularla sýnav yapýldýðýný görüyoruz ki, bu iþin kökeninin proje olduðu, bildiðimiz bir konu. Bu belki de alt kalemlerde þubeler arasý bir komisyon, Merkezin organizesinde bir komisyonda her kursun ders programýnýn içeriðinin net olarak detaylandýrýlmasý ve belirlenmesiyle mümkün olabilir. Daha iyisi, tabii ki standart bir ders notu, ki bu konuda da Merkezimizin büyük çaba göstermesi gerekecek. Olay, Odamýz boyutunda sadece eðitimle de kalmýyor arkadaþlar, eðitim sonrasýna da yansýyan bir noktaya deðinmek istiyorum, o da þu: Yürürlükte zorunlu bir standardý olan ve Odamýz tarafýndan yayýnlanan bir proje kurallarý kitabý olan bir konuda dahi bu iki baþlýkta belirtilen literatüre aykýrý proje yapýldýðýný veya bunun yapýlmak istendiðini

30 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý görüyoruz. Bir örnek vereceðim sadece, bu bir örneklemedir, kimse alýnmasýn: Örneðin ÝGDAÞ'ýn yaptýðý gaz projesi, diðer kentlerin hepsinde yapýlan projelerden farklý, pratik olmak uðruna TSE 7363'te yer almayan ve MMO 133'te de yer almayan bazý kurallarla proje yapýyorlar. Odamýz bunun da takipçisi olmalý. Bunu nasýl takip edilebilir? Çeþitli þekilde mesleki denetim vizesi uygulamalarýnda sadece mühendisin SMM'nin uygun olup olmadýðýný denetlemenin yanýnda, bu projenin hangi kurallarla hazýrlandýðýný da denetleyerek uygulamada da standardýn saðlanmasýný bence beraberinde yakalayabiliriz diye düþünüyorum. Teþekkürler. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Teþekkür ederim. Arkadaþlar; soru havuzumuza sorularý attýk. Zaten tartýþma bölümü diye bir bölümümüz var, o bölüm içerisinde hem çözüm önerilerini geliþtirme noktasýnda, hem de bu sorduðunuz sorularla ilgili olarak önerilerimizi, düþüncelerimizi hem Oda Yönetimi olarak, hem hep birlikte üretmeye çalýþacaðýz. Sadece soru havuzuna sorularý attýk, yani bizim tespit ettiðimiz birtakým sorunlar vardý, o sorunlara sizler de þimdi katký koydunuz. Dolayýsýyla onlarý ilerleyen saatlerde hep birlikte tartýþacaðýz. Baþka var mý bu sorunlar havuzuna soru atmak isteyen? Buyurun. HAKAN HAVANCILAR Eðitim, sadece yetki belgesi verilen mühendislerle birlikte projeleri onaylayan teknik görevlilere mümkünse Sanayi Bakanlýðýndaki yetkililere ayrýca TSE onaylýyorsa, TSE'deki proje vizeleyen arkadaþý eðitim kapsamýnda düþünmemizde fayda var diye düþünüyorum. Baþlangýçtan sonuna kadar, yani proje yapýmýndan projenin vizelenmesine kadar hangi aþamalardan geçiyorsa, iþte mühendis, Oda, TSE ya da Sanayi Bakanlýðý, bunlarý yapan kiþilerin MÝEM kapsamýnda eðitilmesi. Teþekkür ederim. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Biz teþekkür ederiz. Buyurun.

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 31 TARIK DEMÝRAY Aþaðý yukarý 4 yýla yaklaþtý neredeyse, Türkiye genelinde de bir dizi eðitimleri verdik. Gördüðümüz manzara, özünde pek de iç açýcý deðil; çünkü bu eðitimlere katýlan arkadaþlarýmýzýn düzeyleri itibariyle o konuya yakýnlýklarý-uzaklýklarý açýsýndan deðerlendirdiðimizde, çok farklý tablolar çýkýyor. Biz bu eðitimleri verirken, acaba bu arkadaþlarýmýza sadece belge daðýtmak için mi vereceðiz, yoksa gerçekten bu belgelere sahip olduktan sonra gerçek anlamda projeler üretebilecek kiþiler mi yetiþtireceðiz? Sanýrým önce birazcýk bunun kararýný vermemiz gerekiyor. Eðer biz gerçekten bu iþi yapacak insanlar üretmek çabasýndaysak, o zaman eðitimi daha farklýlaþtýrmak zorundayýz. Ama sýradan, müracaat eden herkese verilecek bir belge olarak görüyorsak, o zaman eðitimi de daha farklý kýlmamýz lazým. Önce bunu tartýþalým bence. Sorunlarýmýz var; eðitim salonlarýmýzýn sorunlarý var, oradaki elemanlarýn sorunlarý var, gelen kiþilerin sorunlarý var, bizim sorunlarýmýz var, ama önce bu alfabenin bu baþýný koymamýz gerekiyor bence. Teþekkür ederim. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Biz teþekkür ederiz. Buyurun. YILDIRIM ÇAKAR Ben de özellikle bu eðitimlere yönelik materyaller konusunda bir hususa deðinmek istiyorum. Özellikle bizim iþ güvenliðiyle ilgili elimizde kendi hazýrladýðýmýz materyallerin dýþýnda daha göze hitap edici materyal sýkýntýmýz var ve Türkiye'deki kaynaklara baktýðýmýzda da bunu bulmakta oldukça zorlanýyoruz. Çalýþma Bakanlýðýnda YODÇEM ya da þimdiki adýyla CASGEM bunun bir kaynaðý. Ben geçen sene bir eðitim için bunlardan film talep etmeye gittiðimde, bana 40 yýl, 50 yýllýk filmleri gösterdiler, "elimizde sadece bunlar var" dediler. Bakanlýk, o filmlerle de iþ güvenliði uzmanlýk sertifikasý eðitimi vermeye çalýþýyor. Bu anlamda tabii kurumsal bir yapý çerçevesinde Odamýzýn yabancý kaynaklý -özellikle de iþ güvenliði, diðer alanlarda da olabilir belkiyurtdýþýndan filmler ve sunumlar saðlamasý ve bunlarýn tercüme edilmesi, bu anlamda eðitimlerimizin daha yararlý olacaðýný düþünüyorum. Teþekkür ederim. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Biz teþekkür ederiz. Buyurun.

32 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý NAFÝZ KAHRAMAN Ben bir-iki arkadaþa atýfta bulunarak baþlayacaðým. Tarýk Bey, ilk önce amacýn sorgulanmasýndan bahsetti, biraz ona açýklama getireceðim. Ayný zamanda bir öðretim üyesi olduðum için, meslekiçi eðitimlere gelen kursiyerlere baktýðýmýzda, eðitim aþamasýnda, sözgelimi mekanik tesisat veya doðalgaz tesisatýnda bu derslerle ilgili hiçbir bilgi almadan direkt olarak mezun oluyorlar. Genellikle bölümlerde branþlaþmalar var; imalat, enerji veya tesisat gibi branþlaþmalar var. Mezuniyetten sonra meslek hayatýna atýlanlar, imalatý seçenler enerjiye geldiklerinde mekanik tesisat projesinden hiçbir þey bilmiyorlar. Dolayýsýyla bunlara mekanik tesisatla ilgili temel bilgileri vermek gerektiði kanýsýndayým; yoksa bizim ýsýtma-havalandýrma, mekanik tesisat, sýhhi tesisat derslerini özellikle almýþ kiþilere ayrýca bu meslekiçi eðitim kurslarýnda bu dersleri tekrar anlatmak, pratikle ilgili bilgileri vermek deðil. Belki de burada Oda mevzuatý, yani bu dersleri almýþ kiþilere Oda mevzuatý, pratikte karþýlaþýlacak sorunlar anlatýlabilir. Ama bu derslerle hiç yakýndan-uzaktan alakasý olmamýþ kiþilere de derslerin temel nitelikleri, semboller, "nelere dikkat etmeleri gerekir" gibi temel bilgileri vererek, en azýndan onlara baþlangýç aþamasýnda konuyla ilgili bilgilendirmeyi saðlamak olmalý. Bir diðeri de Aytekin Bey arkadaþýmýz söyledi, yayýnlarla ilgili bir birliktelik yok, yani her þubede farklý farklý yayýnlar takip edilmekte, kendi Odamýzýn yayýný olan 133 nolu yayýn uzun süredir bulunmamaktadýr. Bu yayýnýmýz yok satýyor herhalde, bilmiyorum, yani biz sürekli talep ediyoruz, 133 nolu yayýnýmýz yok. Bu fotokopiyle çoðaltýlýyor ve bazý eðitmen arkadaþlarýmýz genellikle ya ders notlarýný takip ederek veyahut da çeþitli gaz daðýtým kuruluþlarýnýn þartnamelerinden faydalanarak doðalgaz derslerinde pratiðe dönük bilgileri vermektedirler. Bundan dolayý da bir birlikteliðin saðlanmasý gerekir. Bir diðeri, sýnavlarla ilgili uygulamalar olacak, buradaki belki önerim olacak, bu standardizasyonla ilgili olacak. Gerçi Ýsmet Bey akreditasyonda bununla ilgili bahsetti, ama akreditasyona geçtiðimizde sýnavlarýn merkezi yapýlmasýný öneriyorum. Yani bu sýnavlar þubelerde deðil, 15 günde bir mi olur, ayda bir mi olur, merkezi olarak Ankara'da yapýlsýn, -bilmiyorum, yani kursiyer kursunu þubelerde alsýn- o zaman belki de bir þekilde bir þey yapýlabilir. Bilmiyorum, yani bu bir öneri, böylelikle belki standardizasyon olur. Bütün kurslar için bu geçerli deðil, yani baktým, buhar konusunda tek bir kurs açýlmýþ mesela. Tabii bunun için belki olmaz, ama mesela çok sayýda açýlan kurslar var, bu kurslarda bu uygulanabilir. Teþekkür ederim. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Biz teþekkür ederiz.

MÝEM ÖÐRETÝCÝLERÝ ve SORUMLULARI TOPLANTISI 16 Ekim 2004 / ANKARA Üçüncü Oturum Yetiþkin Eðitimi Oturum Baþkaný Tahsin AKBABA (OYK Üyesi)

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 35 TAHSÝN AKBABA (Oturum Baþkaný) Deðerli katýlýmcýlar; Ali Ekber Çakar, bu bölümde yetiþkin eðitimi konusunda bilgi sunacak. ALÝ EKBER ÇAKAR Arkadaþlar; merhaba. Çantalarýnýzýn içerisinde "Meslekiçi Eðitim Merkezi eðiticileri, birim sorumlularý seminer notlarý" baþlýklý notlarýmýz var. Bu notlarý hazýrlarken mutlaka eksiklerimiz olmuþtur, mutlaka geliþtirilmesi gereken kýsýmlarý vardýr. Bu eðitimin sonunda yine yapacaðýmýz görevlendirmelerle bu eðitim notlarýnýn hem standart hale getirilmesi, hem de geliþtirilmesi noktasýnda mutlaka sizlerden katkýlar isteyeceðiz. Üniversitelerimizde öðretim üyeliði yapan hocalarýmýz var aramýzda, bu tereciye tere satmak gibi algýlanmasýn lütfen. Burada amacýmýz, eðiticilik görevlerini üstlenmiþ olan arkadaþlarýmýza biraz önce anlattýðýmýz, 98 yýlýndan beri süregelen, gerek Oda Merkezinde, gerek þubelerimizde verilen MÝEM kapsamýndaki kurslarda sorun olarak tespit ettiðimiz hususlarý ve "biraz önce havuza atmaya çalýþtýðýnýz bu sorunlar, acaba bizim eðitim verirken birtakým eksikliklerimizden kaynaklanýyor olamaz mý?" sorularýna bir anlamda dikkat çekmek. Bu, kitapçýðýn özeti, çok kýsaltýlmýþ, bazý önemli noktalara dikkat çekmek anlamýnda bunlarý hazýrladýk. Sizler mutlaka onlarý okuyacaksýnýz, bakacaksýnýz, hep birlikte geliþtireceðiz. Günümüzde bilim ve teknolojide meydana gelen hýzlý deðiþiklikler, ulaþým ve iletiþimin yaygýnlaþtýrýlmasý, mal, hizmet, insan ve paranýn serbestçe dolaþýmý ve benzeri geliþme ve deðiþimler, yeni insan tipini ve yeni iþletme türlerini ortaya çýkarmaktadýr. Ýþletmelerde deðiþikliklere hýzlý uyum saðlayabilecek, yenilikleri yakýndan izleyebilecek ve iþ verimini arttýracak elemanlara her zaman ihtiyaç duyulmaktadýr. Mühendislik uygulama alanlarýnda meydana gelen bu hýzlý deðiþim süreci, örgün eðitim kurumlarýnda verilen eðitimin zaman içerisinde atýl bilgi haline gelmesine yol açmaktadýr. Bireyin hem kendi geliþimini saðlamasý, hem de üretim sürecinde aktif rol alarak toplumsal ve bilimsel geliþmeye yardýmcý olabilmesi için, sürekli eðitim bir zorunluluk haline gelmiþtir.

36 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý Üyelerimizin mesleki geliþimini, gereksinimlerini ve taleplerini göz önünde bulunduran Odamýz, 37 nci çalýþma döneminden baþlayarak uzmanlýk alanlarýmýzla ilgili merkezi olarak yoðun bir meslekiçi eðitim faaliyetini sizler kanalýyla yürütmektedir. Daha sonra oluþturulan bu Meslekiçi Eðitim Merkezinin alanlarýna yönelik olarak kurs, sýnav ve belgelendirme sistemi þu anda mevcut, devam ediyor ve bunun yeni akreditasyon süreciyle birlikte mutlaka deðiþikliðe uðramasý gerekiyor, standart hale getirilmesi gerekiyor, daha bir farklýlaþtýrýlmasý gerekiyor. Bunlarý önümüzdeki süreç içerisinde hep birlikte yapacaðýmýz çalýþmalarla bu standartlaþtýrmayý saðlayacaðýz. Meslekiçi Eðitim Merkezimizce verilen eðitimlerin tüm ülkede standartlaþtýrýlmasý, yaygýnlaþtýrýlmasý, geliþtirilmesi ve kalitesinin arttýrýlmasý için MÝEM tarafýndan verilen eðitimleri aþaðýdaki kriterlere göre vermemiz gerekiyor. Biraz ana baþlýklar olarak baktýðýmýz zaman, bir kere eðitimin hedeflerini doðru saptamamýz gerekiyor, doðru bir hedef tespiti yapmamýz gerekiyor, iþ veya görev analizi ve öðretme tekniklerini doðru tespit etmemiz gerekiyor, eðitimi doðru bir þekilde planlamamýz gerekiyor, "öðretme

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 37 ilkeleri neler olmalýdýr"ý hep birlikte netleþtirmemiz gerekiyor, "öðretim yöntemleri neler olmalýdýr"ý netleþtirmemiz gerekiyor, standart hale getirmemiz gerekiyor. Bu her kurs için mutlaka ayný þey kullanýlacak anlamýnda deðil, ama standart hale yavaþ yavaþ gitmemiz gerekiyor ve esas önemli olan, çok sorun diye gördüðümüz ve çok katýlýmcýlardan, eðitilenlerden gelen o sorularý ya da o problemleri ortadan kaldýrmanýn temel koþulu olan doðru bir ölçme ve deðerlendirmeyi hayata geçirmemiz gerekiyor. Eðitimin hedeflerine baktýðýmýz zaman, meslekiçi eðitim uygulamalarýnýn amacý, bireylerin bilgilerini geniþletmek, mesleki ve teknik becerilerini ilerletmek ya da becerilerine yeni bir yön -altýný çizerek söylüyorum- vermek; bir yandan kiþisel geliþmelerini gerçekleþtirmek, bir yandan da dengeli ve baðýmsýz bir þekilde sosyal, ekonomik ve kültürel geliþmeye katýlmak için tutum ve davranýþlarýnda deðiþiklik yaratmak. Eðiticilerin temel görevlerinden bir tanesi, katýlýmcýlarýn tutum ve davranýþlarýnda deðiþiklik yaratmak. Bunu yapabilmemiz için, eðitim hedeflerini sýnýflandýrmamýz gerekiyor. Baktýðýmýz zaman, öðrenilmiþ davranýþlar, türüne göre 3 alanda sýnýflandýrýlmaktadýr: Biliþsel, bilme ya da bilgi diye tanýmladýðýmýz; devimsel, psikomotor ya da beceri diye algýladýðýmýz, koyduðumuz, duyusal tutumlar diye koyduðumuz 3 alanda bilimsel olarak sýnýflandýrýlýyor. Bu iþin veya görevin gerektirdiði davranýþlar saptanýrken, bu davranýþlarýn hangi düzeyde bilgi, beceri ve tutuma sahip olmayý gerektirdiði belirlenmelidir. Eðer bunlarý belirleyemiyorsak, sýkýntý var demektir. Bir günlük kursumuz olabilir, bir günden fazla süreli bir kursumuz olabilir, eðitimimiz olabilir; her ne olursa olsun, eðitimin hedefi, bireylere istenen davranýþlarý kazandýrmaktýr. Biz neyi hedefliyoruz, neyi kazandýrmak istiyorsak, onu kazandýrmak durumundayýz.

38 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý Eðer eðitimler, istenen hedefleri gerçekleþtirmek için düzenlenemiyorsa ya da yürütülemiyorsa, eðitim yapmýþ olmak için eðitim yapmýþ oluruz anlamýna gelir ki, bu doðru bir davranýþ deðildir, biz bunu istemiyoruz, zaten hiçbirimiz istemiyor. O zaman eðitimi, istenen hedefleri gerçekleþtirebilmek için düzenlememiz gerekiyor ya da yürütmemiz gerekiyor. Bunun için de bireyin eðitim gereksinimlerini doðru saptayabilmek için iki temel konuyu çok net bilmek zorundayýz arkadaþlar: Bunlardan bir tanesi, bireyin halen sahip olduðu davranýþlarýn düzeyini ölçmemiz lazým. Ýkincisi, sahip olmasý gereken davranýþlarýnýn düzeyi. Birincisi bireyi tanýmamýzý, ikincisi ise iþi tanýmamýzý gerektirir. Ýþ ve görev analizleri, ölçmeler, gözlemler, görüþmeler, anketler, tartýþmalar, bütün bu iki konuyu saptamamýz için yardýmcý parametrelerdir, yardýmcý etmenlerdir.

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 39 Þu 3 soruya mutlaka cevap bulmak zorundayýz arkadaþlar: Ýþ ve görev hangi bilgi ve becerileri gerektiriyor? Bana baðlý olarak ikinci bir soru, bunlarýn hangilerinde katýlýmcýlarýn eðitime gereksinimi var? Üçüncü bir soru da gereksinim duyulan bilgi ve becerileri en etkili þekilde nasýl saðlayabiliriz? Eðer bu 3 soruya doðru cevap bulabiliyorsak, eðitim hedeflerimizi doðru saptamýþýz demektir, doðru yapýyoruz demektir. Þüphesiz, insanlarýn öðrenebilecekleri çok þeyler vardýr, bilginin sýnýrý yok. Ancak temel amacý unutmamamýz gerekiyor, yani verdiðimiz eðitimin temel amacý neyse, o temel amacý bizim doðru saptamamýz gerekiyor. Yoksa herkes çok þeyi bilmek ister, çok þeye ulaþmak ister. Bizim amacýmýz o olmadýðýna göre, demek ki temel amacý unutmamamýz gerekiyor. Ýkincisi, gereksinimler yanlýþ saptandýðý durumlarda hedeften dolayýsýyla sapmalar meydana geliyor. Burada bir þeklimiz var, kitaplarýmýzda da bu var arkadaþlar. Eðitimin bir temel hedefi var; "eðitilenler neyi bilmek zorundadýr"ý mutlaka cevaplamamýz lazým. Bu konuda "asansör konusunda þunu bilmek zorundadýr, þunu bilse de olur; þu konuyu bilmese de

40 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý olur, bilse de olur, yani daha bir ikinci, üçüncü, dördüncü, beþinci kademe; bilmese, bilmesine hiç gerek yok." Yani bu saptamayý doðru yapabilirsek, bilmesi gereken, bilmek zorunda olduðu konularý çok net tespit edebilirsek, biraz önce sorun olarak havuza attýðýmýz "zaman yeterli deðildir, kiminde ders zamaný yeterlidir, fazladýr, yani bu kadar süre verilmesine gerek yok, 3 günlük bu kursa ne gerek var, 2 günlük bu kurs da yetebilir" bir baþka eðitici arkadaþýmýz, "vallahi yetmiyor arkadaþlar, 3 gün bana yetmiyor, bu kursun süresini uzatmamýz lazým"ýn cevabý iþte burada arkadaþlar. Eðitimin hedefleri, meslekiçi eðitim sonunda bireylere kazandýrýlmasý istenen davranýþlarý belirtir. Hedefler ihtiyaçlara göre saptanmalýdýr. Kýsaca eðitimin hedefleri, eðitilenlerin bilmek zorunda olduklarý konularý içermeli, biraz önce söylediðimin özet olarak geçen kýsmý. Eðitimin hedefleri, bireylerin davranýþlarýna dönük olmalý, genel ve fakat sýnýrlý bir davranýþý gösterecek þekilde konulmalý, çok açýk ve net olmalý, açýk seçik olmalý, yalnýz hedefi deðil, içeriði de iþaret edebilmelidir. Hedefleri doðru tespit edebilirsek, hem eðitilenler açýsýndan, hem süreler açýsýndan, hem vermemiz gereken bilgiler açýsýndan bir bütün olarak konuyu daha rahat anlaþýlýr hale getirebiliriz diye düþünüyoruz. Bir baþka baþlýðýmýz, iþ veya görev analizi ve eðitim programý hazýrlanmasýnda yapýlmasý gereken ya da dikkat edilmesi gereken ya da sizin dikkatinizi çekmek istediðimiz noktalardan bazýlarý. Ýþi nasýl tanýmlýyoruz; çok genel anlamýyla bireyin ücret karþýlýðý sürekli uðraþý veya yüklendiði bir görev diye tanýmlanýyor. "Meslekiçi eðitimde program hazýrlanýrken neleri öðretmeliyiz?" sorusuna kesin ve doðru cevap verilebilmesi için iþ ve görev analizleri yapmak durumundayýz. Ýþ analizi yoluyla iþ veya görevin ana bölümlerini oluþturan alanlar, bu alana giren iþler, iþlerin yapýlmasýndaki iþlemleri mutlaka basamak basamak belirtmek durumundayýz. Her iþlemin yapýlmasýnda gerekli olan ve öðretim elemanlarý olarak adlandýrýlan bilgi, beceri ve tutumlar hazýrlanarak eðitim programýnýn

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 41 kapsamýný oluþturmamýz lazým. Hedefleri bilmeli, hedeflere baðlý olarak bilgi, beceri ve tutumlarý tespit etmeli ve ona uygun olarak da eðitim programlarý hazýrlamalýyýz. Ýþ analizi yapýlýrken, iþ veya görev unvanlarýnýn belirlenmesini mutlaka yapmamýz lazým. Ýkincisi, iþi doðru tanýmlamamýz lazým; bireyin görevlerinin kullanacaðý malzeme, cihaz, alet ve makinalar, çalýþma koþullarý, aranýlan yeterliliklerin açýklanmasý olarak tanýmlanan iþi doðru tanýmlamak gerekiyor. Ýþ veya görev alanlarýný doðru tanýmlamamýz lazým, alana giren iþleri doðru belirlememiz lazým, beþinci aþamada da iþin iþlemleri belirlenerek analiz çizelgesi hazýrlamamýz lazým ve son aþamada da iþ için gerekli bilgi, beceri ve tutumlarý mutlaka sýralamamýz gerekiyor. Bunlarý bir taraftan dinlerken, bir taraftan acaba kafamýzda þöyle bir þey geçirebiliyor muyuz? Tabii bizim esas amacýmýz bu, yani ben ders verirken bu bilimsel olarak ortaya konulan, bunlarý derleyip, toparlayýp özetin özeti olarak size sunduðumuz bu noktada ve bu çerçevede "dersi hakikaten böyle versem þu soruyu ortadan kaldýrabilirim" ya da "böyle yapmýyoruz, keþke böyle yapsaymýþýz, daha farklý olabilir" bir taraftan da bunu düþünmenizi rica ediyoruz.

42 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý Ýþ veya görev analizleri ve eðitim programýnýn hazýrlanmasýnda, bir eðitim programýnýn birbiriyle ilgili ve karþýlýklý iliþkilerinin 4 boyutu var arkadaþlar: Bunlardan bir tanesi, amaçlarý doðru saptamamýz gerekiyor. Ýkincisi, kapsamýný çok net belirlememiz gerekiyor. Üçüncüsü, bu amaç ve bu kapsam çerçevesinde hangi yöntemleri kullanacaðýz, onlarý netleþtirmemiz gerekiyor. Dördüncüsü, deðerlendirme zamaný ve þeklini belirlememiz gerekiyor. Bunlarý birbirleriyle baðlantýlý olarak çok netleþtirmemiz gerekiyor. Programýnýn uygulanma süresi, katýlacaklarýn durumu, saðlanabilen eðitim ortamý, fiziksel ortam ve konularýn kapsamý, mutlaka bu 4 ana etmeni belirlerken göz önünde bulundurmamýz gereken noktalardýr. Bir baþka ana baþlýkta dikkatinizi çekmek istediðimiz temel nokta þu: Eðitim ortamý, eðitsel etkinliklerin meydana geldiði öðretme-öðrenme süreçlerindeki iletiþim ve etkileþimin bulunduðu, personel, araç gereç, tesis, organizasyon gibi öðelerin oluþturduðu çevre, alan. Biz bütün bunlarýn hepsinin oluþtuðu yapýyý eðitim ortamý diye tanýmlýyoruz. Meslekiçi eðitimin planlanmasý demek, eðitim ortamýnda yer alan tüm öðelerin belirlenen amaç ve hedeflere göre ve birbirleriyle iliþkili olarak tasarlanmasý ve belirlenmesi demektir. Mutlaka o ortam içerisinde yer alan çeþitli parametrelerin mutlaka birbirini etkilediði, mutlaka birbirleriyle örtüþtüðü, özdeþleþtiði ya da ayrýþtýðý noktalar vardýr. Bunlarý çok net birbirleriyle buluþturmamýz ya da ayrýþtýrmamýz gerekiyor. Neyin nerede, ne zaman, nasýl ve kimler tarafýndan yapýlacaðýný mutlaka belirlememiz gerekiyor. Bunu gerçekleþtirirken de istenen eðitim hedeflerini mutlaka göz önünde bulundurmamýz lazým, eðitim hedeflerini hiç göz ardý etmiyoruz. Deðerli arkadaþlar; bir eðitim planý yapacaðýz, eðitim planý yaparken de hedefimiz belli, hedefleri tespit etmiþiz. Bu hedefler içinde kullanýlan birtakým parametreler var,

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 43 birtakým öðeler var. Nedir; araç gerecimiz var, destek atölyemiz var, bir zaman kavramý var, programýn konusu var, eðitim araçlarýmýz var, eðitime katýlanlarýn durumu var, seviyelerinden tutun da bilgi düzeylerine varýncaya kadar, yaþlýlýk durumundan tutun da fizyolojik yapýlarýna varýncaya kadar birçok etmeni var, eðitici ve bize yardýmcý olan personeller var. Bütün bunlar, hep hedefi belirlemek noktasýnda kullandýðýmýz öðelerdir, bu öðeleri kullanarak planlamayý doðru yapmamýz lazým. Tabii bu eðitim programlarýný, eðitim planlamasýný yaparken, eðitim ortamýyla dolaylý iliþkisi olan birtakým iþler var, bir de direkt iliþkili olan birtakým iþler var. Dolaylý olan iþler nedir; bürokratik iþlemler. Örneðin bir eðitim programýnýz var, eðitim vereceksiniz, bürokratik iþlemler dediðimiz, hocanýn maaþýndan tutun da -örnek veriyorum- eðitilenler olarak kursa katýlanlarýn evraklarýnýn düzenlenmesi, onlarýn eksiklerinin tamamlanmasýna varýncaya kadar birçok bürokratik iþlem diye tanýmladýðýmýz iþlemlerimiz var. Eðiticilerle ilgili iþler var, eðiticilere talepleri noktasýnda olabilir, onlarýn ihtiyaçlarýný görme noktasýnda ya da taleplerini karþýlama noktasýnda birtakým iþler var. Eðitime katýlacaklarla ilgili olmasý gereken birtakým hizmetler var. Nedir; eðitilenleri bir yere çaðýrýyorsanýz, onlarýn konaklamasýndan tutun da ulaþýmýna varýncaya kadar, nerede ne yapmalarýna varýncaya kadar sizlerin onlara yardýmcý olmasý gerekiyor. Bu, tabii bizim daha çok MÝEM sorumlusu arkadaþlarýmýzýn yapmalarý gereken iþler. Dinlenme aralarýnda sunulacak birtakým hizmetler var; iþte ara veriyoruz, bu arada sizin dinlenebilmeniz için, sigara içebilmeniz için ya da hava alabilmeniz için, çay-kahve içebilmeniz için yapmanýz gereken birtakým iþler var ve bu hizmetlerin de görülmesi gerekiyor. "Boþ zaman etkinlikleri" dediðimiz dolaylý etkileyen faktörler bunlar. Bir günden uzun süreli, 5 gün, 6 gün, 7 günlük bir kursa geldiðinizi düþünün, farklý illerden ve farklý mekânlardan geliyorsunuz ve sizin akþam ders çýkýþýndan sonra boþ vakitleriniz

44 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý var, o boþ vakitlerinizi geçirebilmeniz için de size yol gösterici birtakým çalýþmalarýn yapýlmasý gerekiyor. Örneðin sinemalarýn, tiyatrolarýn, müzelerin vesairelerin adresleri, telefonlarý verilmeli, en azýndan sizlerin o boþ vakitlerinizi hoþça geçirebileceðiniz, o zamanýnýzý daha iyi deðerlendirebileceðiniz birtakým çalýþmalarýn yapýlmasý gerekiyor. Eðitim ortamýyla bir de doðrudan iliþkisi olan birtakým iþler var, onlarýn planlanmasý gerekiyor. Eðitim zamanýnýn süresinin, günlük çalýþma saatlerinin mutlaka belirlenmesi gerekiyor. Þimdi hep birlikte düþünelim, eðiticilik yapýyoruz, MÝEM sorumlusu arkadaþlarýmýz da baksýnlar, eðitim programýný düzenlemiþ olan eðitici arkadaþlarýmýz; eðitimin zamanýný, süresini günlük çalýþma saatleri olarak acaba eðitim programlarýný düzenleyebiliyor muyuz? Mutlaka düzenleyebiliyoruz, ama acaba atladýðýmýz noktalar var mýdýr diye kafamýzda bir süzgeçleyelim. Eðitim yerinin hazýrlanmasý; sabahleyin geldik, bir tepegözü zamanýnda ayarlayamamýþsak, eðer bir video gösterisi yapacaksak, kaseti zamanýnda ayarlayamamýþsak, eðer diyelim bir afiþte bir þeyi gösteriyorsak, ayarlayamamýþsak ya da bir asetatý eðer ayarlayamamýþsak, sabahleyin sýnýfa gelip, "günaydýn arkadaþlar" deyip 15 dakika tepegözü ayarlamakla geçiriyorsak ya da diyelim ki bir video kasetini ayarlamak için baþa sarmak için çaba harcýyorsak, zaman harcýyorsak, bunlar yetiþkinler eðitiminde hoþ karþýlanmayan davranýþ biçimleri. Dolayýsýyla bizim mutlaka ne yapýp yapýp eðitim yerini, masalarýna varýncaya kadar, düzene varýncaya kadar çok önceden, eðitim baþlamadan önce bunlarýn hepsini hazýrlamýþ olmamýz gerekiyor. Örneðin yazýlý materyaller var, bu yazýlý materyalleri önceden hazýrladýk mý, onlarýn daðýtýmýyla ilgili olarak gerekli çalýþmalarý yaptýk mý, yoksa böyle "al þu bir sayfayý, þunu bir çek, gel" mi diyeceðiz, yoksa çok önceden daðýtacaklarýmýz ya da daðýtmayý düþündüðümüz, anlatmayý düþündüðümüz o konularý çok önceden hazýrladýk mý, o yazýlý materyalleri hazýr bulundurduk mu? Burada hazýrlýk boyutu itibariyle çok böyle karikatürize edilmiþ bir yansýda bir dersane görmektesiniz. Bir baþka temel baþlýðýmýz, öðretme ilkeleri; yetiþkinlerin öðrenme özellikleri noktasýnda bir-iki noktaya dikkat çekmek istiyoruz. Eðitim sürecinin üç önemli öðesi; eðitim, eðitim programý ve eðitilen. Bunlar, birbirini etkileyen, birbirinden etkilenen, mutlaka ve mutlaka ortaklaþtýrýlmasý gereken üç ana öðe. Bunlar birbirlerinden etkilendiði gibi, çevreden de etkilenirler, yani eðitici etkilenebilir çevreden, eðitilen etkilenebilir, eðitim programýmýz da, bunlar birbirlerini bütünleyen yapýlardýr. Dolayýsýyla

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 45 birbirinden baðýmsýz olmadýklarý gibi, çevreden de mutlaka etkilenirler, bunu göz önünde bulundurmamýz gerekiyor. Eðitim ortamýna eðitici ve eðitilen, bilgi ve becerilerinin yaný sýra, duygularýný, beklentilerini, dünya görüþlerini mutlaka beraberinde getirir. Yani ben belli bir dünya görüþüne sahibim, çok böyle art niyetli þekilde eðitime gelebilirim, bu düþünceyle gelebilirim ya da benim hayat içerisinde farklý karþýlaþtýðým birtakým sorunlarým vardýr, o sorunlarý bu eðitim salonuna taþýyabilirim. Bunu eðitici de taþýyabilir, eðitilen de taþýyabilir, farklý þeylerle karþýlaþabiliriz. Burada önemli olan, eðitici-eðitilen arasýndaki etkileþimin önemini mutlaka arttýrmak, bu da bizi etkili eðitici davranýþlarý konusuna götürüyor. Burada eðiticiye çok büyük görev ve sorumluluklar düþüyor. Yani þunu diyemeyiz: "Vallahi benim çok fazla bir problemim yok, ne yapayým, taþýdýk buraya" ya da "kardeþim, kursiyer arkadaþ, bu kadar da olmaz, sen bütün sorunlarýný buraya taþýdýn, bunu çözecek halim yok." Tabii çözemeyiz, onun sorunu farklý, ama bizim ortak noktada, ortak paydada o hedefler noktasýnda o kiþileri bir araya getirmenin koþullarýný yaratmamýz lazým. Eðitici burada önemli bir öðe. Eðitici davranýþlarýnýn etkililik derecesini arttýrmak için uyulmasý uygun olabilecek bazý ilkeler söz konusudur. Bu ilkeler, özellikle yetiþkin eðitiminde eðitilene saygý çerçevesi içerisinde yer almalýdýr. Baðýrmayla çaðýrmayla, azarlamayla ya da ona çok sert çýkmayla iþi çözemeyeceðimizi, hele hele yetiþkinler eðitiminde bunu mutlaka hepimiz biliyoruz. Ama sadece tekrar olsun, þöyle hafýzamýzý tekrar bir tazelemek noktasýnda bunlarý söylemiþ oluyoruz. Yansýda bir konu anlatýlýyor, ama konuyla baðlantýsý olmayan, hoþ görünmek için bir þeyler anlatmaya çalýþan bir eðitici profili, tipi, karþýdakiler de "belki iyi adamdýr, ama anlatýlanlarý öðrenemiyoruz." Yani sýkýntý burada, çok iyi ayarlama yapmamýz lazým. Hedefleri doðru koyabilirsek, planlamayý doðru yapabilirsek, hangi öðeleri nerede ve nasýl kullanacaðýmýzý doðru tespit edebilirsek, -tenzih ederek söylüyorum, buranýn dýþýnda, ama konu topraðýn sulanmasýysa baþka baþka þeyler anlatmamýza hiç gerek kalmayabilir- biz o zaman da bu duruma düþmeyiz diye düþünüyoruz. Yani biz zaten düþmüyoruz mutlaka, ama dikkat çeksin diye bunu koyduk. Yetiþkin öðretiminde öðrenmeyi engelleyebilecek ve çoðu saðlýksýz eðitici-eðitilen iliþkilerinden doðan durumlar vardýr. Bunlarýn giderilmesi eðiticiden mutlaka beklenir arkadaþlar. Bir salona giriyorsanýz, oranýn patronu sizsiniz, sorunlarý da siz çözeceksiniz,

46 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý konularý da doðru siz anlatacaksýnýz, doðru planlama yapacaksýnýz, doðru hedef göstereceksiniz. Bilmeyen bir kiþi, salona giriyor, bilerek salondan çýkarmak durumundasýnýz. Bunun için de neler gerekiyorsa, neler yapýlmasý gerekiyorsa, bunlarý sizler yapacaksýnýz. Yetiþkin eðitilenin kendi baþarýsý hakkýndaki kanýsýnýn çeþitli nedenlerle olumsuz olmasý olasýlýðý vardýr. Olumsuz benlik algýsý, baþarýyý da olumsuz etkileyebilmekte ve engelleyebilmektedir. Yetiþkin olarak eðitime gelen bir kiþi olarak benim kendimle ilgili birtakým sýkýntýlarým olabilir, yani "baþaramam, ben bu iþi yapamam, bu yaþtan sonra bu konuyu mu öðreneceðim, bu da nereden çýktý; ben proje falan çizemem, zaten yapamam" bu tip olumsuz kanýlarla, bu ve buna benzer birtakým olumsuzluklar içerisinde ben bu iþe gelmiþ olabilirim. Þartlar beni zorluyor, bu eðitimi almak durumundayým, ama böyle de birtakým olumsuzluklarý var. Bu olumsuzluklarý ortadan kaldýrmak, eðitici arkadaþýmýzýn görevi, sorumluluðu ya da minimize etmek diyelim, belki bir bütün olarak kaldýramayabiliriz, ama minimize etmek yine bizim sorumluluðumuzdadýr. Eðiticinin eðitilen hakkýnda algýsý da onun davranýþlarýný olumlu ya da olumsuz etkileyebilir. Yani eðitilenin eðiticiyle ilgili olumsuz düþünceleri olabildiði gibi, baþarýp baþaramama gibi olumsuz düþünceler olduðu gibi, eðiticinin de eðitilenle ilgili birtakým olumsuz düþünceleri olabilir. Bir iþyerinde hep birlikte çalýþýyoruz, o kiþiyi tanýyoruz, onun birtakým tavýr ve davranýþlarýnýn ne olduðunu biliyoruz, o kiþiyle ilgili olarak önyargýlý bakabiliriz o kursa, böyle bir düþünceyle buraya gelebiliriz. Ýþte bunu da ortadan kaldýrmanýn yolu yine eðiticinin görevi ve sorumluluðundadýr.

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 47 Ýyi eðiticinin öðrenmeyi olumlu ve olumsuz olarak etkileyen eðitici davranýþlarýný bilen ve davranýþlarýný buna göre ayarlayabilen insan olmasý beklenmektedir. Eðitilenin olumsuzluklarý vardýr, eðiticinin olumsuzluklarý, yani bizim olumsuzluklarýmýz olabilir; bizim eðitilene karþý, eðitilenlerin bize karþý olumsuzluklarý olabilir. Ama iyi bir eðiticiden beklenen davranýþ, bu olumlu ve olumsuzluklarý etkileyen faktörleri ortadan kaldýrmak için çaba harcamak. Bir bütün olarak kaldýrabilsek çok daha iyi, ama kaldýramýyorsak bile, minimize etmek gerekiyor. Meslekiçi eðitim uygulamalarýna iliþkin birtakým öðretme ilkeleri var, yine onlarý þöyle bir hatýrlamaya çalýþalým arkadaþlar: Burada ilk izlenim çok önemli, ilk gün gelindiðinde vereceðimiz izlenim çok önemli. Bir "günaydýn" demek, bir "nasýlsýnýz" demek, hele hele isimlerini biliyorsak, isimleriyle hitap etmek, onlarý hoþnut etmek, yetiþkinler eðitiminde çok önemli arkadaþlar. Kendilerine mutlaka ilgi göstermemiz gerekiyor. Dediðimiz gibi, bizden ya da ondan kaynaklanabilecek veya varsaydýðýmýz birtakým olumsuzluklarý ortadan kaldýrmanýn temel koþulu, o ilgiyi, o hoþnutluðu veren davranýþlarý gösterebilmektir.

48 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý Bir baþka temel öðretme ilkesi, tekrar ve pekiþtirmedir. Bir konuyu anlattýðýmýz zaman ve bizim için o konunun içerisinde bir nokta çok önemliyse ve o noktayý ne yapýp ne yapýp bizim tekrar tekrar pekiþtirme noktasýnda onu tekrarlamamýz gerekiyor, onu tekrar anlatmamýz gerekiyor, onu tekrar sýnýfla paylaþmamýz gerekiyor, eðitilenlerle paylaþmamýz gerekiyor. Bunu mutlaka yapýyorsunuz tabii de, ben sadece bu ilkeleri tekrarlamak anlamýnda söylüyorum. Eðitileni eðer konuya yoðunlaþtýrabilirsek, öðrenmeyi kolaylaþtýrmýþ oluyoruz, bu önemli. Ortak amaç; bireysel benim farklý amaçlarým olabilir, eðitilen anlamýnda farklý amaçlar taþýyor olabiliriz. Eðiticinin temel görevi, iyi saptadýðý öðretim hedefleri etrafýnda sýnýfý ortak amaçlara doðru yönlendirebilmesidir. Ben, kafama bir þey takýlmýþtýr, sýrf onu öðrenmek için buraya geliyorumdur, iþte onun için de çaba harcarým, "onu öðrenirsem iþim biter" diye. Halbuki sizler bir hedef koymuþsunuz, dolayýsýyla bir planlama yapmýþsýnýz, o planlama ve hedef doðrultusunda bir yere varmak istiyorsunuz. O zaman o bireysel, tek tek olan o birtakým istem ve taleplerimizi ortak bir potada bir araya getirmemiz lazým, onu da yapacak olan eðitici arkadaþlarýmýzdýr. Açýk kurallar, katýlanlarýn uyacaðý kurallarý açýkça belirlemeliyiz. Sýnýfa girdiðinizde, "dersimiz þu saatte baþlýyor arkadaþlar, þu saatte çay paydoslarý verilecek, yani eðitim programý saat olarak sizlere verilmiþtir, þu saatte yemektir, þu saatte paydos" vs Eðitilenlerin hangi kurallara uymasýný istiyorsanýz, o kurallarý açýk ve net olarak baþtan koymak durumundasýnýz. Ama bunu yaparken zorlayýcý, çok katý kurallarýn ötesinde, yazýlý, o yapýnýn, örneðin Makina Mühendisleri Odasýnýn ilkelerine uygun, anlayýþýna uygun oluþturulan o kurallarý çok net bir þekilde açýklayabilirsek, eðitilecek olan yetiþkinler de kendilerini o kurallara uygun hale getirirler. Eðiticinin mutlaka eðitilenlere kendi kendini deðerlendirme fýrsatý tanýmamýz lazým, sizin o fýrsatý vermeniz gerekiyor. Yetiþkinliklerde temel özelliklerden bir tanesi, o baþarýsýz olma, kendini baþarýsýz gibi görme noktalarý olduðu için, eðer siz amacýn not almak olmadýðýný, sýnýf geçmek olmadýðýný, sýnav olayý olmadýðýný, bir þeyleri öðrenip öðrenmediðini mutlaka kendi kendilerini test etmeleri noktalarýnda, kendi kendilerini deðerlendirme noktalarýnda fýrsat tanýmanýz gerekiyor. Bir baþka temel öðretme ilkesi, sorun merkezli öðrenmedir. Eðitici, eðitimin hedefine ulaþmasý için katýlanlarýn sorunlarýna getirebilmeli, ufuk açabilmeli. Yani temel sorun nedir? Eðer bir projeyi çizemiyorsa, -verdiðimiz eðitimle ilgili örnek veriyorum- o projeyi

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 49 çizebilecek hale getirmemiz lazým. Yok eðer projeyi çizebiliyor da uygulamada birtakým sýkýntýlarla karþýlaþýyorsa, o zaman o uygulamalardaki sýkýntýlarý ortadan kaldýrýcý, ona projeksiyon geliþtirici, ufuk açýcý birtakým çalýþmalarý yapmamýz gerekiyor. Yaþantý merkezli öðrenme: Eðitime katýlanýn yaþantýsýna dayanmayan hiçbir öðrenme düþünülemez, temel kural. Serbest iletiþim: Eðiten ve eðitilenler, bilgi, duygu ve düþüncelerini açýklamaktan çekinmemeli. Sizler de, eðitilenler de karþýlýklý olarak duygu ve düþüncelerinizi çok net bir þekilde ifade edebilmelisiniz. Öyle çekinerek, "söylemesek, yani bir eðitilen olarak özellikle þu konuda benim bir düþüncem var, þunu söylesem acaba ayýp mý olur, þöyle mi deðerlendirirler; '50 yaþýndaki adama bak, söylediði þeye bak'" diye düþünmememiz gerekir, konuyla ilgili duygu ve düþüncelerimizi çok net bir þekilde ifade edebilmeliyiz. Tabii bunun araçlarý, ortamý yaratýlmalýdýr. Serbest davranma: Eðitime katýlanlarýn davranýþlarý üzerinde eðitici tarafýndan abartýlý baský ve kontrol uygulanmamalý. "Kravatsýz gelme, önlük giy, hadi çýk, bu olmazsa olmaz; iki dakika geç kaldýn, çýk dýþarý" gibi böyle çok abartýlý hareket, tavýr ve davranýþlardan kaçýnmamýz lazým. Kurallarý çok net bir þekilde koyabilirsek, yetiþkinler eðitiminde bunlar önemlidir diye düþünüyoruz. Arkadaþlar, yansýda eðitici tiplemesi var. "Biz bunlardan hangisi olmamýz gerekir" noktasýnda tabii ki biz ortada olmayý istiyoruz, deðil mi?.. Öðrenmeyi kolaylaþtýran birtakým durumlar olduðu gibi, engelleyen durumlar da vardýr arkadaþlar. Örneðin sýkýlma; bireyi ilgilendirmeyen, ona sýkýntý veren herhangi bir durum varsa, bunun için harcanan zaman boþa gidiyor demektir. Yetiþkinleri biliyorsunuz, yetiþkinlerde zaman çok önemlidir; eðitime ayýrdýklarý zamanýn dolu dolu geçmesini isterler, iyi geçmesini, ekonomik olmasýný isterler ve verimli olmasýný isterler. Dolayýsýyla biz, eðitimde eðer o insanlara konunun hedefleri ve amaçlarý dýþýnda, program dýþýnda farklý farklý þeyleri anlatmaya çalýþýrsak, o kiþilerde birtakým sýkýlmalar meydana gelebilir, sýkýntý duyabilir, dolayýsýyla konuyu kavramaz, kavramadýðý için de öðrenemez, öðrenemediði için de vaktini boþa harcamýþ olur. Bizim onlarý ortadan kaldýracak o öðeleri iyi tespit etmemiz lazým, konularý karmaþýk hale getirmememiz lazým. Dolayýsýyla eðitilen de karmaþýk bir þekilde konuyu kavramamasý gerekiyor; konular net olmalý, birbirini takip edebilmeli ki anlayabilsin, konuyu karýþtýran bir kiþinin öðrenme þansý zaten yok. Eðiticinin uygunsuz davranýþlarý, eðitilenlerin birbirleriyle olan davranýþlarý, eðitileneðitici davranýþlarý gibi birtakým davranýþlar, katýlanlarý, yani eðitilenleri rahatsýz edebilir. Dolayýsýyla bizim yine temel görevlerimizden bir tanesi, bunlarý minimize etmek, bunlarý ortadan kaldýrmanýn araçlarýný oluþturmaktýr. Yetiþkinler eðitiminde korku çok önemli arkadaþlar. Ben 50/ yaþýndayým, yani "baþaramazsýn, bu yaþta sen mi baþaracaksýn; sen bunu öðrenemezsin, bu çok zor; konular o kadar zor ki, öðrenmeniz mümkün deðil, sýnav var ya sýnav, mahvolacaksýnýz"

50 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý yani böyle korku salan, onlarla alay eden tavýr ve davranýþlardan mutlaka bizim kaçýnmamýz lazým. Bu tür davranýþlar içerisinde olursak, bizim eðitilenlere bir þeyleri verme þansýmýz yok arkadaþlar. Meslekiçi eðitim uygulamalarýnda kullanýlabilecek çeþitli öðretim yöntemleri var. Bu yöntemlerden bir tanesi, anlatým yöntemidir. Ben, örneðin burada sizlere bir konuyu anlatýyorum, sizler dinliyorsunuz. Konuyla ilgili sizlerin sorularý olabilir, ben onlarý cevaplandýrýyorum ya da diyelim ki siz benim anlattýklarýma katký koyuyorsunuz, karþýlýklý olarak anlatýlan bir tarz. Çok karmaþýk, heterojen olan yapýlarda bunu kullanýyoruz; çok kalabalýk olan toplantýlarda, sýnýflarda, "yeni bir konuyu öðrenmek istiyorsa, onu önceden öðrenmesine gerek yok, o salonda öðrenmesi yeterli" dediðimiz ve bizim ülkemizde en çok kullanýlan öðretim yöntemlerinden bir tanesi, anlatým yöntemidir. Tartýþma yöntemi: Özellikle bir soruna eðer çözüm aramak istiyorsak ve doðru hedef ve düzeyleri de iyi tespit edebilmiþsek, burada oluþturacaðýmýz gruplarla bir sorunu tartýþmaya çalýþýyoruz. Burada yansýda bir þeyi görüyorsunuz, iki tane þekil var. Bunlardan bir tanesi, bir gruplandýrma yapýlmýþ, bu gruplandýrmanýn içerisinde yanlýþ bir gruplandýrma; çünkü herkes birbirini çok rahat bir þekilde göremiyor. Öbür tarafta, bir masanýn etrafýnda bir gruplandýrma yapýlmýþ, burada da herkes birbirini çok rahat bir þekilde görebiliyor. Aðýz, vücut hareketleri, vücut dili diye tanýmladýðýmýz dil burada yetiþkinler eðitiminde yine önem kazanýyor. Dolayýsýyla herkesin birbirini çok iyi bir þekilde görmesi lazým. Burada ise doðru bir gruplandýrmada oturuþ düzenini görüyorsunuz. Öðretim yöntemlerinden bir baþkasý da gösteri yöntemi dediðimiz yöntemdir. Burada algý ve ilkelere iliþkin teknikleri öðretmek, iþlemlerin nasýl yapýldýðýný göstermek amacýyla uygulamada çok kýsa kullanýlan bir yöntem, ama göze ve kulaða hitap eden bir yöntem. Bu, kuramsal bilginin pratiðini göstermesi bakýmýndan etkili bir yöntemdir; çok az kullanýlýyor olsa bile, zaman zaman baþvurduðumuz ve kullandýðýmýz bir yöntem. Örnek olay yöntemi: Eðitime katýlanlarý gerçek ya da hayali bir olayla karþý karþýya býrakýyorsunuz; olay yok, bir hayali olayý canlandýrýyorsunuz. Bunu ya anlatýyorsunuz ya da rol vererek bir sahnede onu oynatýyorsunuz ve ondan sonra sýnýfa dönüyorsunuz, o olayla ilgili olarak düþüncelerini, görüþlerini anlatmalarýný istiyorsunuz, olayý yorumlamalarýný istiyorsunuz, böyle bir yöntem.

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 51 Bir baþka yöntem de 4 aþamalý diye tanýmladýðýmýz anlatým, gösteri, tartýþma yöntemlerinin her birinin uygun zamanda, uygun mekânda kullanýldýðý bir yöntemdir. Arkadaþlar; burada dikkatinizi çekmek istediðimiz, etkileþimde duyu organlarýnýn sayýsý arttýkça, eðitilenlerin tartýþmaya katýlmasý çoðaldýkça, öðrenilen bilgi düzeyinin arttýðýný gösteriyorsunuz. Þöyle bir örnek verelim: 100 baremlik bir bilginin olduðunu varsayalým. Siz yalnýz kulaða hitap ettiðinizde, alacaðý bilginin yüzde 20'si kalýcý bilgi olabiliyor, yani 100 baremini veriyorsunuz, ancak kulaða hitap ettiði için, kullandýðýnýz yöntem bu ve kalýcý bilgi yüzde 20, yalnýz göze hitap bir konuysa, bir olaysa, kalýcýlýðý yüzde 30 oranýndadýr. Kulak ve göze hitap ediyorsanýz, bilgi kalýcýlýðý yüzde 50'dir. Kulaða hitap ediyorsunuz, göze hitap ediyorsunuz ve kiþiyi tartýþmanýn içine katýyorsunuz, bilgi kalýcýlýðý yüzde 70, kulaða hitap ediyorsunuz, göze hitap ediyorsunuz, tartýþmaya katýyorsunuz, uygulama yaptýrýyorsunuz, kullandýrýyorsunuz, bu bilginin kalýcýlýðý da yüzde 90 dýr. Onun için de yetiþkinler eðitimi, özellikle Meslekiçi Eðitim Merkezinde biz daha çok teorik ve pratik, daha çok hayatta karþýlaþabileceði sorunlarýn çözümüne yönelik olarak; çünkü insanlara mühendislik öðretmiyoruz, onlara o iþin nasýl yapýlmasý gerektiðini, doðrularýný öðretiyoruz, dolayýsýyla teoriyle pratiði bir arada kullanabildiðimiz oranda kalýcý bilgi oranýmýz giderek artmaktadýr. Yöntemler, amaçlara ulaþmada izlenen yollardýr, kendileri kesinlikle amaç deðildir. Bu sebeple uygun yöntemi biz kendimiz bulacaðýz; tartýþmayý mý yapacaðýz, örnek olay mý seçeceðiz, hepsini bir arada mý kullanacaðýz, buna biz karar vereceðiz, yani eðiticiler olarak bizler karar vereceðiz. Bu sebeple en uygun yöntem, bizi amacýmýza en kýsa zamanda, en az masrafla ve en etkin bir þekilde ulaþtýran bir yöntemdir, dolayýsýyla o yöntemi bizim tespit etmemiz gerekiyor. Dediðim gibi, eðitim uygulamalarýnda tek bir yöntem kullanmýyoruz, zaman zaman karmaþýk yöntemleri, 3 yöntemi, 4 yöntemi kullandýðýmýz anlar da olabiliyor. Yöntem

52 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý seçiminde eðiticinin tecrübesi, zaman, süre, mekân, finansman olanaklarý, kullandýðýmýz araç gereçlerin durumu, katýlanlar, eðitilenlerin bireysel özellikleri çok önemli burada ve iþlenen konunun gerekliliklerini göz önünde bulundurarak bu yöntemlerin tekini kullanabiliriz, hepsini bir arada kullanabiliriz. Yöntemlerden her birinin kullanýlacaklarý durumlar farklý olabilir, her birinin bazý yararlarý ve sakýncalarý da vardýr; çünkü çok yararlý diye gördüðümüz bir yöntemde sakýncalý yanlarý da vardýr. Her birinin yararlý ve sakýncalý olan kýsýmlarýný iyi tespit etmemiz lazým. Eðiticiye düþen, bu yöntemin yararýný arttýracak, sakýncasýný azaltacak önlemler almaktýr. Bu noktada eðitici davranýþlarý iþin içine girmekte, burada çok önemli, siz eðiticilerin buradaki davranýþlarý ön plana çýkýyor. Uygun eðitici davranýþlarýnýn sýnýrý yok, uygun eðitici davranýþý her yöntemde baþarýnýn esasýný oluþturur. Baþarýsýz diye gördüðümüz bir yöntemde buradaki eðiticinin davranýþlarý, o yöntemi baþarýlý hale getirebilir. Teþekkür ederim. TAHSÝN AKBABA (Oturum Baþkaný) Ali Ekber Beye bu deðerli sunumlarýndan dolayý teþekkür ederiz. Soru var mý arkadaþlar? ALÝ EKBER ÇAKAR Bunlarý zaten tartýþacaðýz arkadaþlar; þimdi bir bilgi olarak aktardýk sizlere, daha bu ölçme-deðerlendirme de var, ondan sonra da hep birlikte tartýþacaðýz ve neleri doðru yapmamýz gerektiðini bulacaðýz. TAHSÝN AKBABA (Oturum Baþkaný) Arkadaþlar; sabahki oturumu kapatýyoruz. 13.30'da görüþmek üzere.

MÝEM ÖÐRETÝCÝLERÝ ve SORUMLULARI TOPLANTISI 16 Ekim 2004 / ANKARA Dördüncü Oturum Ölçme ve Deðerlendirme, Soru Geliþtirme Ýlkeleri Oturum Baþkaný Ali Ekber ÇAKAR (OYK Sekreter Üyesi)

54 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 55 ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Arkadaþlar; yetiþkin eðitimin son bölümüne geldik. Ölçme ve deðerlendirmeyle ilgili soru geliþtirme kýsmýný Mustafa Yazýcý aktaracak. Buyurun Mustafa Bey. MUSTAFA YAZICI Teþekkür ediyorum. Aslýnda demin eðitim hedeflerinden bahsettik ve eðitimin bir davranýþ deðiþikliði yaratmasý gerektiðini söyledik. Dolayýsýyla bizim ölçeceðimiz de bu davranýþ deðiþikliklerinin kiþi üzerinde ne aþamada olduðudur. Tabii genelde biz bunu klasik olarak sýnav diye bahsediyoruz, ama burada ölçme ve deðerlendirmede biz sýnav yerine testi kullanacaðýz. Ölçme ve deðerlendirmenin de hangi anlama geldiðini, daha doðrusu sýnavýn dýþýnda çok geniþ bir anlamý olduðunu da göreceðiz. Meslekiçi eðitim programlarýna katýlan bireylerin baþarýsýný ölçmek üzere kullanýlacak testlerde geçerlilik, güvenilirlik, objektiflik, ayýrt edicilik, kapsamlýlýk ve kullanýþlýlýk nitelikleri aranýr. Sabah Ali Ekber Beyin de söylediði gibi, sizlere verilen dosyadaki kitapçýðýmýzda bunlar var ve bundan sonraki sunumlar da sayfalar halinde sizlere verilmiþtir. Ama kýsaca söyleyecek olursak; kiþinin baþarýsýný ölçmek istiyorsak, bilgi, beceri ve

56 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý tutumdaki davranýþlarýný nereden alýp nereye getirdiðimizi ölçmek istiyorsak, bizim kullandýðýmýz test de bunlarý ölçebilir nitelikte olmasý lazým, bireyler arasýnda öðrenme farklýlýklarýný ölçebilmesi lazým, bilenle bilmeyeni de ayýrt edebilmesi lazým. Deðerlendirme türünü ise, eðitimin baþarýsýnýn ve eðitim programýnýn deðerlendirilmesi olarak söyleyebiliriz. Eðitimin baþarýsýnýn deðerlendirilmesini de meslekiçi eðitim programlarýna katýlanlarýn baþarýlarýný ölçmek ve deðerlendirmek üzere yapýlan çalýþmalar diye niteleyebiliriz. Bunlardan birincisi, ön deðerlendirmedir. Ön deðerlendirme, genellikle kursa katýlan, çok fazla miktarda katýlan, ama seviye farklýlýklarý olan kiþilerin seviyesini tespit etmek üzere yapýlan bir deðerlendirmedir ki, eðitimci, eðitim sýrasýnda bu seviye farklarýný ortadan kaldýracak metotlarý geliþtirir ve eðitimin sonunda hepsini ayný seviyeye getirmeye çalýþýr. Örneðin ben burada sormak istiyorum: Genelde bizim MÝEM sorumlularýmýz var ve MÝEM eðiticilerimiz var. MÝEM eðiticilerimizden eðitim formasyonu olmayan kaç kiþi var, ellerini kaldýrabilir mi? Herhangi bir þekilde eðitim kurumundan eðitim formasyonu almayan eðitici sayýmýz? Bu ve buna benzer yöntemler, bizim ön deðerlendirme dediðimiz deðerlendirmeye girer ve eðitimcinin de bunu göz önüne almasý gerekir. Bundan sonra gelen deðerlendirme, ara deðerlendirmedir. Eðer eðitimin süresi çok uzunsa, aralarda da hangi aþamada olduðumuz, eðitimin neresinde olduðumuz, kiþilerin o arada hangi yerlerde olduðu deðerlendirilebilir. Daha sonra gelen deðerlendirme, son deðerlendirme ki, biz sýnav diye yaptýðýmýz ve belirli bir puaný verdiðimiz, hatta yönetmeliklerimize göre geçerli not 70 olduðu için, geçerli-geçersiz veyahut da baþarýlý-baþarýsýz dediðimiz deðerlendirmedir. Bir deðerlendirme türü de izleme deðerlendirmesidir ki, önceden bahsi de geçti. Eðitimden sonra kiþilerin kazandýklarý bilgi ve becerilerini iþyerlerinde kullanýp kullanmadýklarýný, verilen eðitimdeki eksikliklerin neler olduðunu, fazlalarýn neler olduðunu kiþilerle görüþmek suretiyle, onlarýn þikâyetlerini dinlemek suretiyle veya herhangi bir þekilde anketler yaparak, yaptýðýmýz sýnavla kalmayýp, eðitimin de deðerlendirmesini ve tekrar feet-back olayý dediðimiz geri beslemeyi yapmamýz lazým. Onun için de ölçme ve deðerlendirmenin kapsamýnýn demin de söylediðimiz gibi daha farklý bir boyutta olduðunu söylüyoruz. Baþarýyý ölçmek üzere yazýlý, sözlü ve iþ testleri hazýrlanýyor ve uygulanýyor. Ölçmeler

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 57 sonunda elde edilen ve puan adý verilen sayýsal veriler kýyaslanarak ve yorumlanarak bir sonuca varýlýyor. Deðerlendirmeyi kolaylýkla yapmak için ölçme sýrasýnda sistemde kabul edilen puan baremleri de esas alýnýyor. Yani bizim bir sýnav kâðýdýmýzda hangi sorunun kaç puan olduðunu, geçerli notun ne olduðunu da belirlememiz gerekiyor. Ýkinci bir konu, eðitimin deðerlendirilmesi dýþýnda, programýn deðerlendirilmesi demiþtik. Programýn deðerlendirilmesi ise meslekiçi eðitim programlarýnýn deðerlendirilmesinde programa öðrenici ve eðitici olarak katýlan personelin görüþlerinin alýnmasýdýr. Bunlar küçük gruplarda karþýlýklý konuþmayla yapýlabilinir. Eðer grup kalabalýksa, anket dediðimiz ve bizim eðitimlerimizin sonunda verdiðimiz anketlerden yararlanýlabilir. Ama yine söyleyeceðim, tekrar söyleyeceðim; burada aslýnda yaptýðýmýz eðitimin toplam bir deðerlendirmesini yapýyoruz. Neyi yapmýþ oluyoruz; bu anket ve sýnavlar ve konuþmalar sonucunda eðitim ortamýný da deðerlendiriyoruz, eðitim araçlarýný da deðerlendiriyoruz ve hatta eðiticimizi de deðerlendiriyoruz. Demin kýsaca bahsettik; eðitimde çeþitli þekillerde yapýlan ölçmelerde kullanýlan araçlara test adý veriliyor. Biz, genel, kaba, halk tabiriyle sýnav diyoruz, ama bunlar test. Test, insan davranýþlarýný belirli ölçütlerle ölçen bir araç. Çeþitlerine gelince; yazýlý testler, sözlü testler, iþ veya performans testleri olarak bunlarý belirtebiliyoruz. Yazýlý testler, bizim kullandýðýmýz test türü; isterseniz, kullanmadýðýmýz sözlü testler ve iþ veya performans testlerinden öncelikle bahsedelim. Sözlü testler, sözlü yoklama dediðimiz, daha çok kiþinin fikirleri ne, kompozisyon türü dediðimiz testlerdir ki, bu bizim MÝEM kapsamýnda kullanmadýðýmýz bir yöntemdir. Ýþ veya performans testi ise beceri ve tutum geliþtirme programlarýnda daha çok uygulanan, direkt atölyedeki bir personelin, direkt uygulamacýnýn yaptýðý iþlerde kullanýlan test türüdür. Belki bunun bir kýsmý, bizim uygulamalar içinde kullanýlabilir. Yazýlý testlere gelince, bunlar kendi aralarýnda ayrýlýyor. Klasik testler, tamamlamalý sorularla yapýlan testler, doðru-yanlýþ sorularla yapýlan testler, çoktan seçmeli sorularla

58 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý yapýlan testler, eþleþtirmeli sorularla yapýlan testler gibi de ayrýþtýrabiliyoruz. Biz yine MÝEM kapsamýnda hangi testleri kullanýyorsak, onlarý görmeye devam edeceðiz. Çoktan seçmeli, eþleþtirmeli, kýsa yanýtlý diye yazýlý soru tiplerini bu þekilde buraya lanse ettik. Ancak soru geliþtirmeyle ilgili önemli konularda da þu baþlýklarý tespit etmemiz gerekiyor: Sorular geliþtirilirken kesinlikle belirli bir firmanýn ürünlerine yönelik sorular geliþtirilmemelidir. Kolay anlaþýlabilmesi için baþka kaynaklardan alýnan ifadeler yer almamalýdýr. Bireyleri yanýltacak veya yanlýþ yönlendirecek sorulardan kaçýnýlmalýdýr. Kiþisel fikirlere yer veren sorulardan kaçýnýlmalýdýr. Size verilen dokümantasyonun 50 nci sayfasýnýn 10 uncu paragrafýnda bir yanlýþlýk var, kiþisel fikirlere yer veren sorudan kaçýnýlmalýdýr, "kaçýnýlmamalýdýr" diye çýkmýþ, özür diliyoruz. Buna benzer yanlýþlýklarýmýz da var, ama bunu Ali Ekber Bey iþin baþýnda da söylemiþti. Soru geliþtirirken, dilbilgisi ve yazým kurallarýna dikkat edilmeli, sadece uluslararasý kabul görmüþ kýsaltmalar kullanýlmalýdýr. Soruda kullanýlan sembol ve simgeler tanýmlanmalý ve açýk olarak yazýlmalýdýr. Soru geliþtirme ilkeleri ve örneklerine kýsaca bir göz attýktan sonra, daha sonra bizim MÝEM kapsamýndaki bazý sorularýn ilk sayfalarýný sizlere gösterip beraber yorumlarýmýzý yapacaðýz. Soru geliþtirme ilkeleri ve örneklerinde, aslýnda buna benzer bir dokümantasyonu biz 2000 senesinde Ýþ Makinalarý Operatörü El Kitabýnýn içerisinde yaptýk ve her Þubemizde bu kitap var. Yazýlý soru tiplerini çoktan seçmeli, eþleþtirmeli, kýsa yanýtlý diye üçe ayýracak olursak; çoktan seçmeli soru tipinin genel yapýsý, eðer bir açýklama yapýlmasý gerekiyorsa, örneðin; "9,80 rakamý 10 olarak kabul edilecek" veya "þu þöyledir" diye bir açýklama varsa, öncelikle þu kýsa açýklamayý orada belirtmemiz gerekiyor. Soru kökü dediðimiz, sorduðumuz sorunun kendisi, yani sonuna da soru iþareti koyduðumuz soru. 4 tane yanýt var; A, B, C, D diye. Çeldirici dediðimiz yanlýþ cevaplar, doðru yanýt da mesela burada C þýkkýnda olduðu gibi doðru yanýt. Eðer herhangi bir þekilde bazý sembollerin, bazý resimlerin

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 59 anlaþýlmasýný istiyorsak, onlar da çok önemliyse, gereken sorular için þurada da gösterilen þekli koyuyoruz. Bu mesela yine operatörlere sorduðumuz sorulardan birisiydi; soru þu: "Gösterge panosundaki görülen sembollerden 2 numaralý -'siz buna 3 numaralý, 4 numaralý da diyebilirsiniz'- gösterge neyi ifade eder ve ne yapýlmalýdýr?" Doðru cevap; "motor yað basýnç göstergesidir, motor hemen durdurulmalýdýr." Burada söyleyeceðim þeylerden bir tanesi, sorularý daha sonra da göreceðiz, þýklar 3 tane de tutulabiliniyor, A, B, C diye. Normalde 4 ve üstü tercih ediliyor, ama genel averaj da 4. 3 olmasýnýn ne mahzuru var? Kiþi attýðý zaman, yüzde 33.3 þansý oluyor da ondan, 4 yaptýðýnýz zaman yüzde 25'e düþürmüþ oluyorsunuz. Eþleþtirmeli soru tipi genel yapýsýnda, yine bir soru var ve soru açýklamasý var. Genellikle resimler, grafikler, þekiller veyahut da bu tür semboller sorulabilir. Burada eþleþtirilmek istenen bilgiler listeler halinde, 1 ve 2 halinde verilir. Ancak kesinlikle iki listedeki sayýlar birbirine eþit olmamalý, en azýndan 3 tane fark olmalýdýr. Örneðin bir listede 5 tane resim varsa, öbüründe en az 8 tane resim bulunmalýdýr. Kýsa yanýtlý soru tipi ise, yine gerekirse bir soru açýklamasý veriliyor ve bir soru cümlesi veriliyor. Deniliyor ki, "motoru teþkil eden parçalarý sayýnýz." Kusura bakmayýn, ben Makina Mühendisleri Odasýnda ayný zamanda iþ makinalarý eðiticisi olduðum için, sizlerin alanýna girmeden, kendi alanýmla ilgili örnekler veriyorum. "Motoru teþkil eden parçalarý sayýnýz" dedi, aþaðý da diyelim ki 4 tane seçenek sýraladý, þahýs onlarý yaptý. Burada dezavantaj olan nokta þudur: Motorun elemaný diyelim 20 tane vardýr, ama sizin doðru cevap olarak o 20'yi de deðerlendirirken göz önüne almanýz lazým. Sýnýva giren yarýn öbür gün cývataya bile "çok önemlidir" derse verecek hiçbir cevabýmýz yok, onun için tehlikeli bir durumdur bu. Ama MÝEM kapsamýndaki soru tiplerinde bunlarý da görüyoruz. Teorik soru geliþtirme ilkelerine genel olarak bir bakacak olursak; her bir soru, ölçülmesi gereken tek bir önemli hususa yönelik olmalý, gereksiz detaylarýn ölçülmesinden kaçýnýlmalýdýr. Burada bir örnek veriyoruz: "1967 yýlýnda 15-24 yaþ grubu için her 100 bin kiþilik nüfusta kazalardan kaynaklanan ölüm oraný yüzde olarak nedir?" Yani ben sorunun sonuna geldiðimde, baþýný unuttum. Bunun dahi iyisi, "67 yýlýnda 15-24 yaþ grubunda meydana gelen ölümlerin en önemli sebebi nedir?" diye düzelttiðimiz zaman, daha iyi bir soru tipini yakalamýþ oluruz. Ýkincisi, soru cümlesi açýk, net ve kýsa olmalý, gereksiz ifadeler kullanýlmamalýdýr. Yine örnek veriyoruz: "Anne sütünden yoksun buzaðýlar uzun süre yaþamamaktadýr. Buna göre buzaðýlar en az kaç gün beslenmelidir?" demek yerine, "anne sütünden yoksun buzaðýlar en az kaç gün dýþarýdan süt verilerek beslenmelidir;" þeklinde sormamýzda fayda var. Soru güncel olmalý. Örnek: "Aþaðýdakilerden hangisi, piyasadaki en son müzik teknolojisinin bir ürünüdür? 45'lik, 33'lük, 8'lik kasetler" yerine, "aþaðýdakilerden hangisi piyasadaki en son müzik teknolojisinin bir ürünüdür?" þeklinde sormamýz gerekiyor.

60 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý Burada bir teknoloji lafý geçtiðine göre, biz de teknolojik olarak bazý iþleri yaptýðýmýza göre, bizim de soru tipini ve cevaplarýný, soru tipimiz ayný olsa bile, cevaplarý güncellememiz gerektiði buradan da anlaþýlýyor. Hiçbir açýklama olmaksýzýn "aþaðýdakilerden hangisi doðrudur-yanlýþtýr" gibi þeyler, mesela "aþaðýdakilerden hangisi önemlidir?" Yani herkese göre önemlilik farklýdýr. Ben eðitici olarak yahut da soruyu hazýrlayan olarak kendi kafama uygun olarak bir soru hazýrlamýþým, bana göre boy, öbürüne göre en önemlidir. Doðrusu, "bir ürünün hacminin hesaplanmasýnda göz önünde bulundurulmayan faktör aþaðýdakilerden hangisidir?" dediðinizde, eðer hacim, en, boy ve yükseklikten herþey kast ediliyor ise, yoðunluk faktörü burada gereksizdir ve þýk deðildir. Burada dikkat edilmesi gereken bir husus da þu: Eðer biz sorumuzu olumsuz soruyorsak, kiþinin yanýlgýya düþmemesi için, onun dikkatini çekmek için olumsuz sorular büyük harfle yazýlýr, "yapýlmayan, edilmeyen" gibi veya altý da çizilir. Yani kiþinin yanlýþlýkla "bulunan mý, bulunmayan mý" þeklinde soru içerisinde bildiði halde yanlýþ cevap vermesini istemeyiz. Her soru, diðer sorulardan baðýmsýz olmalý ve diðer sorular için ipucu veya yanýt içermemelidir. Örneðimize bakacak olursak, "Avometreyle aþaðýdakilerden hangisi ölçülmez?" Güç. "Avometreyle direnç ölçülürken yapýlmamasý gereken " Ben burada bu sorularý alt alta koymuþum, "avometreyle de direnç ölçülerken" diye bir ipucu vermiþim; o zaman ben yukarýdaki soruyu hemencecik buradan yola çýkarak, ipucundan yola çýkarak cevaplayabilirim. Soru istenen yeterliliði ölçebilecek düzeyde olmalýdýr. Bunu söylemekteki kastýmýz þu: Yani en azýndan bir seviyemiz var, operatörlerde veya baþka mesleki kurslarda biraz daha fazla sýkýntýlarýmýz var, ama MÝEM de en azýndan hepsi mühendis. Bunlarýn kendi aralarýnda yine seviye farký var, ama bir alt limitini tutturmuþuz. O açýdan bizim iþimiz kolay, ama çok farklýlýklar, seviye farklýlýklarý varsa, sorularýmýzý da böyle basit sormamalýyýz. Biz daha önceden topladýðýmýzda, baþka bir alanda (operatör kurslarýnda) topladýðýmýzda þöyle bir soru vardý: "Benzinli motorlarda kullanýlan yakýt aþaðýdakilerden hangisidir? A. Benzin, B. Motorin" gibi, yani bu seviyede sorular da sorulmamalýdýr. Yine çoktan seçmeli sorularda sorunun tek bir doðru yanýtý olmalýdýr dedik. Burada bir sorumuz var; gördüðünüz gibi, B ve D þýklarý, her ikisi de doðru, böyle bir soru olamaz, cevaplarýmýzý bir gözden geçirmemiz gerekiyor. Sayýsal olarak ifade edilebilen seçenekler, büyükten küçüðe veya küçükten büyüðe doðru sýralanmalýdýr. Mesela bir soru var, burada da rakamsal cevaplar yazýlmýþ; 60.2, 60.4 diye çoðalýrken, birden 60.1'e düþmüþ, sonra tekrar yükselmiþ. Biz burada bir soru yapýyoruz ve de bir sýnava gireni cevaplar içinde doðru seçeneði aramasý için uðraþtýrýyoruz. Oysa ki þurada olduðu gibi, sorunun altýndaki sayýsal cevaplar ya küçükten büyüðe ya da tam tersi olmalýydý ki kiþi rahatlýkla bulsun.

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 61 Soru kökünün mümkün olduðunca olumlu cümle olmasýna dikkat edilmelidir. Olumsuz cümle kullanýldýðýnda, "deðildir" gibi ifadeler büyük harfle yazýlarak altý çizilip belirginleþtirilmelidir, biraz önceki diamýzda zaten söylemiþtik. Ana fikir soru kökünde yer almalý, seçenekler mümkün olduðunca kýsa tutulmalýdýr. "Fotodirenç ile ne tür bir kumanda devresi oluþturulur?" demiþiz. Cevaplara bakýyoruz; "sýcaklýða baðlý kumanda, ýþýk þiddetine baðlý kumanda " Bakýn, 4 seçenekte de bir baðlý kumanda lafý geçiyor. Oysa ki biz bunu soru köküne sokarsak, yani "fotodirencin bulunduðu bir devrede kumanda aþaðýdaki hangisine baðlý olarak saðlanýr?" dediðimiz zaman, cevaplarýmýz "sýcaklýk, ýþýk þiddeti, basýn, akým miktarý" gibi sadeleþiyor. Yine bir baþka husus; çeldiriciler oluþturulurken sýk yapýlan hatalar dikkate alýnabilir. Ancak doðru yanýt olmadýðý çok belli olan, yani sýrýtan, mantýk dýþý, garip, çok detaylý veya çok genel ifadeler çeldirici olarak kullanýlmamalýdýr. Gerçekten cevaplarý yazarken doðru seçeneði kolayca þýklardan birine yerleþtiriyoruz, ama geri kalan diðer 3 seçeneði yaratmak kolay olmuyor, kývranýp duruyoruz. Doðru yanýtlarý sadece bir sözcükle farklýlaþan çeldiriciler kullanýlmamalýdýr. "Oda sýcaklýðýndaki su donma noktasýna kadar soðutulursa, hacmi..." Bakýn cevaplara, sanki soru cümlesi gibi yer almýþ. Oysa ki biz bunu daha farklý þekilde sorup, ayný þeyleri de yine demin söylediðimiz mantýkta kaldýrabiliriz. Seçeneklerin yapýsý ve uzunluðu konusunda da burada iyi bir örnek var. Burada gördüðümüz gibi, sorumuz bu kadar, bunun doðru cevap olduðu da muhakkak. Çoktan seçmeli sorularla ilgili diðer önemli hususlara da gelince; çeldiriciler konuyu iyi bilmeyenleri bilenlerden ayýrt etmelidir. Doðruluðu bilinen, ancak ilgili soru için yanlýþ olan ifadeler çeldirici olarak kullanýlabilir. Her soru 4 seçenekten oluþmalý, seçenekler birbirinden baðýmsýz olmalýdýr. Seçeneklerde "hepsi", "hiçbiri" ve "bilmiyorum" gibi ifadelerin kullanýlmasýndan kaçýnýlmalýdýr. "Hepsi" ve "hiçbiri" seçeneklerinin kullanýlmasý halinde, bu seçeneklerin doðru yanýt olmamasýna dikkat edilmelidir. Bütün seçenekler mümkün olduðunca olumlu yapýda olmalýdýr. Asla ; "daima", "sadece", "bütün", "her zaman" ve "hiçbir zaman" gibi ifadeyi güçlendiren vurgularýn kullanýlmasýndan kaçýnýlmalýdýr. Sorular hakkýnda baþkalarýna bilgi verilmemeli, sorular gizli tutulmalýdýr. Bu da bir þeyin esasýný oluþturan maddeler. Eþleþtirmeli sorulara demin hafifçe deðindiðim için ona deðinmiyorum. Bir de kýsa yanýtlý sorularýmýz vardý. Burada da demin de bahsettiðimiz gibi, herhangi bir soru soruyoruz, ondan 3 tane cevaplamasýný istemiþiz, ama olasý yanýtlarý da muhakkak bir yerde rezerve etmemiz lazým; çünkü hangi birini yazacak? Soru hazýrlandýktan sonra bunu ve cevaplarý muhakkak yorumlatmamýz gerekiyor. Yani biz kendi mantýðýmýzla, kendi kafamýza göre bir soru ve cevaplarýný yapýyoruz, ama bir baþkasýnda bir çaprazlama yapmamýz, test etmemiz gerekiyor. Bir konuda birden fazla kiþinin hazýrladýðý sorularý çaprazlama kontrol etmeleri, soru kalitesini de arttýracaktýr, bizim bu þansýmýz var. Ayný konuda, diyelim ki asansör konusunda 5 tane eðiticimiz varsa, sorularý cevaplarýyla

62 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý birlikte çaprazlama yaptýklarý zaman, bizim bu sorunumuz ortadan kalkacak, soru kalitemiz de yükselecektir. Çoktan seçmeli sorularda doðru yanýtlarýn hepsinin ayný þýkta olmamasýna dikkat etmemiz gerekiyor. Diyelim ki 20 soru sorduk, öyle bir yapmýþýz ki, doðru cevaplarýn hepsi C þýkký sýnava giren hepsini kafadan attý, hepsine "C" dedi, 100 aldý. Onun için de doðru cevabýn deðiþik þýklarda yer almasýný saðlamamýz gerekiyor. Eðitim programlarýnda olduðu gibi, sorular da teknolojik geliþmelere baðlý olarak muhakkak yenilenmelidir. Ayný soruyu kimse yapamýyorsa, bir sorun var demektir. Soru kökü yanlýþ olabileceði gibi, konu anlatýlmamýþ olabilir, ama sýnavda o sorulmuþ olabilir ya da eðitici tarafýndan yanlýþ anlatýlmýþ olabilir. Demin dediðimiz gibi, sorulardan sonraki bizim deðerlendirmemiz, örneðin 18 inci soruyu, 20 nci soruyu kimse yapamýyorsa, burada bir düþünmek lazým; -bunu sistemde yer alan herkesin düþünmesi lazým, bizim MÝEM sorumlularýmýz da dahil- ya soru kökünde bir yanlýþlýk var ya o konuyu anlatmýyoruz gibi. Gerçi bazý sýnav soru kaðýtlarýnda þube adlarý yazýyor, ama özellikle söylüyorum, kesinlikle herhangi bir þubenin veyahut da herhangi birisinin sýnav kâðýdý þeklinde yorumlanmasýný istemeden, izninizle þu konularda anlattýklarýmýzý uygulamaya da geçersek, hiç olmazsa þu yarým saat içerisinde bir beyin fýrtýnasý da yapmýþ oluruz diye düþünüyorum: Doðalgaz Ýç Tesisat Mühendis Yetkilendirme Kursu Sýnav Sorularý. Doðru cevap sayýsý, yanlýþ cevap, aldýðý not, adý soyadý, Oda sicil no. Þubesi Kayseri'ymiþ. Bir Odamýzýn kullandýðý da oldu, sýnav kâðýtlarýnýn ön sayfasýndan bir tane örnek. Biz Karayollarýnda, Devlet Su Ýþlerinde yahut da TSE'de sýnav yapmýyoruz, bir kere þurada bir antetimizin olmasý lazým. Eðer biz kurumsal yapýdan bahsediyorsak, kesinlikle sýnav kâðýdýnýn hangi kuruma ait olduðu açýkça belli olmalýdýr. Þurada bir açýklamanýn olmasýný istiyoruz ki, onlarý daha sonra hep birlikte de kararlaþtýrabiliriz: En azýndan "her soru 5 puan olup, yanlýþ doðruyu götürmez" vs. gibi. Hatta bir "baþarýlar" diye bir tümce de eklersek, herhalde daha hoþ olur diye düþünüyorum. Þurada sorulara demin söylemiþtik; bakýn, sizce burada eksiklik ne? Aytekin Bey, size soruyorum. Birinci sorudan sizce bir farký, þu anlattýklarýmýz ýþýðýnda ne olabilirdi? Yorumunuzu istiyorum. Sayýsal, evet, kopya çektiniz. Hocam, size soruyorum; A, B, C, en az 4 tane olmasýnda fayda vardý. Mesela kazan dairesinde aydýnlatma armatürleri ne tür olmalý ve kaç santim aþaðýya monte edilmelidir? Sezai Bey bunu siz söyleyin. SEZAÝ UYSAL Tavandan mý, tabandan mý?

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 63 MUSTAFA YAZICI Nereden; kazanýn üstünden mi, yerden mi, binanýn tepesinden mi, dediðiniz gibi nereden? Pek ayrýntýya girmiyorum, o kadar da vaktimiz yok. Zaten bunlar sizin elinizdeki dökümanlarda da var, bizim de hedeflediðimiz nokta o zaten, hepimiz elbirliðiyle bunun doðrusunu yapacaðýz. Ýkinci örneðimize geliyoruz. Bakýn, burada hangi kursa ait olduðu üst tarafa alýnmýþ. Yine sol tarafta doðru cevap, yanlýþ cevap, aldýðý not, adý soyadý var, þube, antet falan hiçbir þey belli deðil. Birinci soruya bakýyoruz, asansörlerle ilgili bir sorumuz, "asansörlerde en az adet taþýma halatý bulunur?". Siz bu sorudan bir þey anlýyor musunuz yahut da ne olmalý? Mesela elektrikli asansör mü? "Hidrolik asansörlerde taþýma halatý bulunur mu?" diye asansör hocalarýma soruyorum. Hidrolik asansörlerde taþýma halatý bulunur mu hocalarým? Bilmiyorum, özür diliyorum, yani öyle kesinlikle Buyurun. ATÝLLA ÖZGENALP Bu deðerlendirmeyi yaparken eðitimin içeriðini bilmemiz lazým. Eðitimin içeriðinde eðer onlar vurgulanarak anlatýlýyorsa, bu soru doðru bir soru haline gelir. MUSTAFA YAZICI Bakýn Hocam, ben sýnava giriyorum, asansör kursuna da girdim. Asansör konusunda, yük asansörlerinde halat ne kadardýr, en az kaç adet halat vardýr? ATÝLLA ÖZGENALP En az iki halat olmalý; bir asansör yapýyorsanýz, en az iki halat olacak. MUSTAFA YAZICI Peki, baþka asansör türü var mý Hocam? Burada amaç sizin sorunuzu eleþtirmek deðil ATÝLLA ÖZGENALP Baþka asansör yok. Halatý olmayan bir tek direkt etkili hidrolik asansörler olacak... MUSTAFA YAZICI- O zaman bizim soruyu daha açýk ifade etmemiz gerekiyor, bizim söylemek istediðimiz bu. ATÝLLA ÖZGENALP Tekrarlýyorum; bu soru tiplerine eðitimin içeriði dikkate alýnmalýdýr, yani siz onlarý dikkate almadan bu eleþtirileri yapýyorsunuz.

64 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý MUSTAFA YAZICI Ben eleþtiri yapmýyorum Hocam. Özür diliyorum. Herhalde anlaþýlmýþtýr. "Makina dairesinden baþlayarak aþaðý doðru ray montajý yapýlabilmesi için aþaðýdaki gerekçeler oluþmalýdýr, hangi gerekçeler?" gibi. Bakýn, soru bu, benim elimdeki dokümantasyondan yola çýkýyorum. Burada söylemek istediðimiz noktalar þu: Eðitimci, soruyu tam olarak MÝEM sorumlusuna diyelim ki verdi, tam olarak verdi, ama oradan herhangi bir harfin yanlýþ yazýlmasý, sözcüðün atlanmasý, eðitimcinin o anda oraya da dikkat etmemesi, bizi yanlýþlýða götürebiliyor, ben bunu söylemek istedim. Evet, bizim hemen hemen istediðimiz format buradaki örnekte yer almýþ; adý soyadý, sicil numarasý Þurada açýklamalar olsa iyi olurdu; sýnav tarihi var, yalnýz burada da baþarý durumu yer almamýþ. Þurada hemen hepinizin gördüðü gibi sýralamada bir karýþýklýk var. Þurada 4 üncü soruda demiþtik ki, cevaplarda böyle hiç de uymayan cevap olmasýn. "Sisteme hangi cihaz monte edilirken yangýn söndürücü tüpü..." Tabii ki sisteme cihaz olarak yapýlacak, hemen aslýnda oraya yangýn valfý gibi bir þey açsaydýk, daha iyi olurdu derim. Yine aþaðýdaki soruda cevaplarý 6 ay, 8 ay, 12 ay demektense, soru köküne çekseydik, "kaç ay sýklýkta yapýlmalý?" diye, altýna sadece "6, 7, 12" deseydik, çok daha iyi olurdu diye düþünüyorum. Þöyle elle yazýlý bir þeyi zaten kabul etmiyoruz. Bunlar da bizim iþ makinalarýnda kullandýðýmýz tür þeyler; -Kocaeli'ninmiþ- tarih, hangi konuda olduðu, adý soyadý. Bunlar operatörler için yapýlan ve aslýnda demin de söylediðimiz gibi, 2000 yýlýnda bastýðýmýz kitapçýkta biz bunun yazýlý kâðýdý dediðimiz formatýný belirlemiþtik. Tabii ki her sýnavda olduðu gibi, sýnavýn bir test sýnavýysa veyahut da en azýndan anahtarýnýn, cevaplarýnýn da verilmesi gerekiyor. Bu ise uygulama için yaptýðýmýz bir þeydi. Burada sabah Ali Bey, bir program hazýrlanýrken iþlem basamaklarýndan bahsetmiþti. O iþlem basamaklarýna uygun olarak da kiþiler pratikte deneyime tabi tutularak yeterli beceriyi kazanýp kazanmadýðý burada notlandýrýlmak suretiyle, yani bizim pratik bölüm dediðimiz kýsýmda geçerli not alýyor veya alamýyor. Yine eðitim öncesinden bir sýnavdan yahut da eðitim öncesi bir yoklamadan bahsetmiþtik. Burada da demiþtik ki, "kozmopolit gruplarda eðitim seviyesi farklý olabilir." Eðitici, bu farklýlýklarý tespit edebilirse, programýný, eðitimini onlara göre ayarlar. Hatta 5-6 günlük bir süreyse, akþamlarý zayýf olan kiþilere referans kitaplar, yayýnlar, araþtýrýlmasý gereken konular, "þunlarý þunlarý da ikmal et" gibi konularda destekleyebilir. Þurada yine bu kitaptan bir alýntý gösteriyoruz; Ýþ Makinalarý Kullanýcýsýna El Kitabý. Biz bu þeyi þöyle disipline etmiþtik: Mesela 20 soru soruyorsak, bakýmla ilgili sorular 3, arýza ile ilgili sorular 2, iþ makinasýnýn yaptýðý iþlerle ilgili 8, teknik yapýsý 3, emniyetle ilgili sorular, iþçi saðlýðý-iþ güvenliðiyle ilgili sorular 2 gibi tespit etmiþtik ve daha sonra iþlem basamaklarýna göre her bir konuya iliþkin de kendi içerisinde sorular üretmiþtik.

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 65 Biz birinci grup test sorularýnda bakýmla iliþkili sorularý, mesela bakýmla iliþkili 50 tane soru tespit ettik. Bu suretle bir ara bunu kitaplaþtýrýrken þöyle eleþtiriler de geldi: "Bunlar ele geçerse sorun olur. Gerçi olur olmaz ortalarda dolaþan bir kitap deðildir, her þubede birer tane vardýr. Þöyle düþünmenizi istiyorum: Bir asansör konusunda 200 tane sorumuz olsa ve o sorularýmýz cevaplarýyla olur olmaz dolaþsa ne olur? Eðer 200 soruyu da insan biliyorsa, doðru cevaplayabiliyorsa yahut da projeyi çözebiliyorsa, verilerini deðiþtirdiðimiz halde çözebiliyorsa, sorun kalmamýþtýr demektir. Burada ise yine bizim gördüðümüz eksikliklerden bir tanesi þu: Mesela asansör kitabýmýza baktýðýnýz zaman, bodoslama konuya giriyor. Þimdi Hocam diyecek, onun içeriðine göre demek istiyoruz, ama bir felsefe vardýr; ben þu fotoðraf makinasýný da alsam, telefonu da alsam, bunun kataloðuna on-off düðmesinden baþlayarak anlatmaya baþladýðýný, temel yapýsýný, bunu oluþturan parçalarýn neler olduðunu, nasýl çalýþtýðýný görürüm. Bizim kitaplarýmýzýn da bundan böyle sizlerin yardýmlarýyla, sizlerin gayretleriyle sýfýrdan baþlayarak ele alýnmasý gerektiði inancýndayým. Bu da yine bizim iþ makinalarý konusundaki kitaplarýn en baþ sayfasýnda yer alan sayfalardan bir tanesi. Mesela asansör kitabýnda, en baþýnda þöyle bir þeylerin (forkliftin genel görünüþü ve forklifti oluþturan parçalarýn, elemanlarýn isimleri) olmasýný isterdim. Teþekkür ederim. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Biz teþekkür ederiz. Arkadaþlar; bizim teorik olarak sunmamýz gereken sunumlarýmýz bitti. Bu konuyla ilgili olarak görüþ belirtmek isteyen, soru sormak isteyen arkadaþlarýmýz varsa onlarý alalým. Bir ara vereceðiz, daha sonraki arada hep birlikte beklentilerle birlikte, yani "bizim beklentilerimiz nedir, bu mevcut olan eksiklikleri ya da yanlýþlýklarý ya da geliþtirilmesi gereken noktalarý nasýl hep birlikte çözebiliriz"i de hep birlikte tartýþarak çözmeye çalýþacaðýz. Bu sunumla ilgili olarak sormak istediðiniz ya da eklemek istediðiniz, görüþ belirtmek istediðiniz bir konu varsa buyurun, söz sizin. SEZAÝ UYSAL Ölçme-deðerlendirme konusuna gelince, sunumu yapan eðitmenimiz bir ön yoklamadan bahsetti. Bu ön yoklamanýn amacýnýn da aradaki heterojen yapýyý mümkün olduðunca homojen hale getirmek olduðu söylendi. Demek ki sonuç olarak sýnavýn bir amacý var. Sýnavýn amacý, kazanýlmasý gereken davranýþ kazanýldý mý, kazanýlmadý mý, onu tespit etmek. Ben burada bir katký koymak için söylüyorum; öðretim ve eðitim, birbirinden farklý iki þey, birçoðumuz bunun ayýrdýndayýz sanýyorum.

66 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý Öðretim, bildiðiniz gibi planlý, programlý, belli saati olan ve bir þeyi öðretmek için, insanýn zihninde, belleðinde bir þeylerin kalmasýný, bir yöntemi, bir bilgiyi öðretmek içindir. Ama eðitimin amacý, evet arkadaþlarýmýn üstüne basa basa birkaç defa söylediði gibi, davranýþ deðiþikliði yaptýrmak ya da yeni davranýþlar kazandýrmak. Onun için de biz, öncelikle bir kere sýnavý yapmadan önce yapacaðýmýz eðitimin amacýný belirleyeceðiz. Amacý yaparken de sonuçtan sebebe doðru gitmekte fayda var. Diyeceðiz ki, "bu kursun sonunda bu kursu bitiren mühendis, þunlarý þunlarý þunlarý yapar, þu þu becerileri kazanýr, þu hesaplarý yapar, þu grafikleri doðru okur, þu projeyi çizer, þunlarý belki çizemez." Sadece yapabileceklerini, asgarilerini koyup buna göre de sorularýn amaca yönelik olmasý lazým. Bir de bu ön belirlemeden yola çýkarsak, bazen de hakikaten çok saçma gelen sorulara da, eðer çoktan seçmeliyse, çok sorumuz varsa, örneðin 20 tane sorumuz varsa, bir tanesini de hakikaten çok saçma þekilde sorup, ona dahi cevap veremiyorsa, iyi bir þekilde bu eðitimden geçen kiþinin elden geçmesi gerektiði sonucuna varýlmalýdýr. Bu bütün test yöntemlerinde vardýr, yani ilkokul bitirme, ortaokul, lise, üniversite bitirme, her türlü test yönteminde bütün dünyada var. Sorularýn yaklaþýk yüzde 5'i hakikaten çok elementer seviyede sorulur. Bunlara dikkat etmekte fayda var. Buradan bir de "alýþkanlýklar kazandýrýlýr" derken bir þeye dikkat çekmek istiyorum: Hemen hemen bütün kitaplarýmýzýn baþýnda birim cetvelleri var. Bir mühendisin birime çok dikkat etmesi lazým. Biraz önce Mustafa Hocama ben el kaldýrdým, ama söz alamadým, þimdi hemen söyleyeyim: "Doðalgazýn alt ýsýl deðeri aþaðýdakilerden hangisidir? 10500 kilokalori/metre, 8000 kilokalori/metreküp 8500 kilokalori/metre." Yani burada da, birimde de bir hata var; birinde metreküp, birinde metre, ben mi yanlýþ gördüm? Bir de deðerlendirmede þunlara yer vermemiz gerekir mi? Quits dediðimiz anlýk ölçümler, ödev; çünkü uygulamalý eðitim yapýyoruz, ödev olabilir mi, uzun süreli þeylerde proje olabilir mi, bunlarý da tartýþmamýz gerekir. Hakikaten sorularýmýz da doðrudan tanýmlanmalý, bir mühendis tarafýndan anlaþýlýr olmalý. Yine bir soru: Deðerlendirme açýsýndan eðitmenin kanaat notu olmalý mý? Teþekkür ederim. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Teþekkür ederim. Arkadaþlar; bir þeyi düzelteyim: Burada katký koyacak, soru soracak ya da görüþ belirtmek isteyen arkadaþlarýmýz, biribirlerini eleþtirmek ya da bir kâðýdý ortaya koymak noktasýnda deðil; biz mevcut bugüne kadar Oda Merkezi de dahil olmak üzere, þubelerimizde MÝEM kapsamýnda verilen eðitimlerden birer uç örnekler aldýk. Bu uç örnekleri yani "o þube, bu þube" diye hiç seçmedik, "doðru-yanlýþ" öyle bakmadýk, lütfen hiç öyle deðerlendirmeyin. Amacýmýz, bir arada olmamýzýn temel nedeni; ufak tefek eksikliklerimiz varsa, bu eksikleri doðru bir þekilde nasýl giderebiliriz; yoksa farklý bir

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 67 þey düþünmüyoruz. Onun için de görüþ belirtmek isteyen arkadaþlar, biraz daha derli toplu ve bir de kýsa, öz tutabilirse daha iyi olur. Buyurun. HAKAN HAVANCILAR Araç imal, tadil, montajýn ana esprisi, AÝTM kursuna katýlan arkadaþlarýn birincisi kanunlarý, yönetmelikleri bilmesi, ikincisi de mühendislik hesaplarýný ve çizimlerle ilgili temel kurallarý bilmesi. Bunun için bunlarý bizim test olarak sýnamamýz mümkün deðil. Muhakkak AÝTM imtihaný klasik imtihan þeklinde olmak zorunda; kanunlar, yönetmeliklerden ezbere bilmesi gereken maddeleri sormamýz gerekiyor. Yani kursa katýlan arkadaþ, bir araçta azami geniþlik 2550 milimetreyi ezbere bilmek zorunda. Bunu bilmiyorsa, daha baþlangýçta proje yapma hakký yok; çünkü yapacaðý proje yanlýþ olacak. Onun için AÝTM muhakkak klasik olmak zorunda, artý muhakkak teknik belge, A formu, B formu, C formu ve diðer hesaplar dediðimiz hesaplarý bilip bilmediðini imtihan kâðýdýnda göstermesi gerekiyor. Bence AÝTM'nin imtihan þekli, Mustafa Beyin anlattýklarýnýn dýþýna çýkýyor, yani ayrý bir imtihan þeklinde olmak zorunda. Baþka türlü, o arkadaþýn bu iþi bilip bilmediðini anlama þansýmýz yok. Bu örnek, þu anda daðýttýðýnýz örnek, yanlýþ bir örnek, böyle bir imtihan olamaz. Biz bu imtihanla imtihan yapýp Makina Mühendisleri Odasý olarak AÝTM belgesi veremeyiz, bu yanlýþ, böyle bir belge veriyorsak yanlýþ yapýyoruz, bu þekilde veremeyiz. Doðrusu, kanun ve yönetmelikleri bilmesi, artý proje yaptýðýný göstermesi þart. Projeyi de iki þekilde göstermek zorunda: Birincisi, insan taþýyan araçlarla ilgili, ikincisi de yük taþýyan araçlarla ilgili iki tane örneði doðru olarak yapmak zorunda. Teþekkür ederim. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Biz teþekkür ederiz. Buyurun. SERHAT ONGUNER Burada MÝEM öðreticilerinden bahsettik de, bunlarýn dýþýnda sanayiden gelen istekler doðrultusunda düzenlediðimiz kurslarýn eðiticileri de var. Burada Mustafa Beyin anlattýðý þeyler uygulanýyor mu, bilmiyorum, ama pek geçerli olduðunu sanmýyorum. Önerilerde bulunma kýsmýnda da ben bunu dile getirmek istiyorum; sanayiden ve kurumlardan gelen, istekleri dýþýnda gerçekleþtirdiðimiz kurslarýn öðreticilerinin de bir seminer altýnda toplanýp bilgilendirilmesine ve sistemlerin nasýl yürütülmesinin saðlanmasý gerektiði konusunda da bir eðitim verilmesi inancýndayým. Teþekkür ederim.

68 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Teþekkürler. Buyurun. NECATÝ ÝLHAN Ben Mustafa Beyin sunduðu ölçme-deðerlendirme konusuna bir konuda katkýda bulunmak istiyorum. Bu daha önce Türk Tabipleri Birliði tarafýndan hazýrlanmýþ kontrol listesinden bir örnek vererek sözüme baþlayacaðým. Sunumun içinde de vardý, bunun eðitimlerde sýk sýk karþýlaþtýðýmýz sorunlarý da azaltacaðý düþüncesindeyim. Çoðu eðitim verirken, zaman zaman tepegözün ampulünün geçtiðini, ikinci gün gittiðimizde teknik anlamda bir arýzayla karþýlaþmamýz hep olasýdýr. Böyle bir kontrol listesinin bunlarý önleyeceði düþüncesindeyim. Kurs tarihinden bir ay önce tamamlanmasý gerekenler, bu 10 tane baþlýk halinde geçiyor, bunlarý da ayrýca sunacaðým, ama birkaç tanesini okuyup geçeceðim. Örneðin kursiyer listesinin oluþturulup oluþturulmadýðý, kursiyerlere kayýt için çaðrý yapýlýp yapýlmadýðý gibi. Bunlar ayný zamanda MÝEM sorumlularýna da bir rehber oluþturacaktýr. Banka dekontundan kitaplarla kursiyerlere verilecek kurs kitapçýklarýnýn hazýr olup olmadýðý soruluyor. Ýkinci bölümde, kurs tarihinden 15 gün önce, yine -bu da 10-15 maddeyle sýralý gidiyor- kurs tarihinden 7 gün önce yapýlmasý gerekenler, bunlar check ediliyor. Son olarak da kurs tarihinden bir gün önce örneðin dersliklerle ilgili karartma yapýldý mý; birkaç yerde gittiðimde, karartma yapacak perde yoktu. Bununla ilgili en baþtaki Ali Ekber Beyin konuþmasýnda da geçen sýkýntýlarý yaþadým. Bunlar baþtan check edilirse, sanýyorum bu tür problemler önlenmiþ olur ve eðitime daha kaliteli ve daha iyi bir þekilde baþlamýþ oluruz. Bir baþka konu da kurs sonunda eðitimcilerin, kursu veren bizlerin katýlýmcýlar tarafýndan performansýnýn deðerlendirilmesi gerektiðini düþünüyorum, olasý eksiklerimiz katýlýmcýlar tarafýndan bize bildirilecektir. Bu ön test, son testte de benzer bir sonuç, bizim eksiklerimizi ortaya çýkaracaktýr. Teþekkür ediyorum. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Biz teþekkür ederiz. Arkadaþlar; kýsa bir aradan sonra öneriler kýsmýna geçeceðiz.

MÝEM ÖÐRETÝCÝLERÝ ve SORUMLULARI TOPLANTISI 16 Ekim 2004 / ANKARA Beþinci Oturum Beklentilerimiz ve Çözüm Önerileri Oturum Baþkaný Mustafa YAZICI (OYK Yedek Üyesi)

70 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 71 MUSTAFA YAZICI (Oturum Baþkaný) Bu bölümde konuya iliþkin olarak beklentilerimiz ve çözüm önerilerini konuþacaðýz. Ali Ekber Bey, buyurun. ALÝ EKBER ÇAKAR Arkadaþlar; yavaþ yavaþ iþin sonuna doðru geliyoruz. Bu bölümde sizin katkýlarýnýzý, görüþ ve önerilerinizi bekliyoruz. Bu bölümde beklentilerimizi iki bölümde ele alacaðýz: Eðiticilerden beklentilerimiz ve MÝEM sorumlularýndan beklentilerimiz. Bu beklentileri tespit ettikten sonra çözüm önerilerine yönelik olarak da üçüncü bir aþamada görevlendirmeler yapacaðýz, yani bazý þeyleri standart hale getirebilmemiz için onlara görevlendirmeler yapacaðýz. Bizim sabahtan beri anlatmaya çalýþtýðýmýz konularla ilgili olarak mevcut var olan sorunlar ve sýkýntýlarýn çözümü noktasýnda eðiticilerden birtakým beklentilerimiz var. Eðiticilerden neler bekliyoruz, önce onlara bir bakalým, ama burada birlikte tartýþarak bu iþi götürmemiz lazým. Verilen eðitimlerde kaynak kitap olarak Oda yayýný kullanýlmalýdýr, bir kere bu kesin kural olmalýdýr. Yani "ben bunu kullanmýyorum, bu benim için uygun deðil" olmaz. Oda bir yayýn çýkarýyorsa ki, bizim Oda olarak çýkardýðýmýz yayýnlar, yine sizlerin, eðitici olarak görev alan, arkadaþlarýmýzýn çalýþmalarý, bir komisyon çalýþmasý sonucu biz bu kitaplarý çýkarýyoruz. Bu kitaplarýn içerisinde eksiklikler olabilir, yanlýþlar olabilir, geliþtirilmesi gereken noktalar olabilir, fazlalýklar olabilir, ama neyse, bizim burada buna karar vermemiz lazým. Burada derken, hemen bugün itibariyle söylemiyorum, ama eðiticiler olarak bizim o çalýþmalara katký koymamýz lazým. Eðer katkýyý koyamýyorsak, bu ne anlama gelir; bu "evet, bu kitapta yer alan bilgiler doðrudur, yeterlidir, bundan daha fazlasýna gerek yok" anlamýný taþýr. O zaman eðitimlerde kaynak kitap olarak Oda yayýnlarýmýzý kullanmalýyýz. Buna baðlý olarak ek kitap diye, ek yayýn olarak ya da ek kaynak olarak kullanmamýz gereken birtakým kitaplar varsa, o kitaplarý da bizim Merkez olarak biliyor olmamýz lazým arkadaþlar. Yani her eðitici arkadaþýmýz, her önüne geleni bir yardýmcý kaynak kitap olarak kullanmamalý, neyi kullandýðýný örgüt olarak bizim bilmemiz lazým ve onu standart hale getirmemiz lazým. Bu maddeyle ilgili görüþ belirtmek isteyen arkadaþýmýz var mý ya da aksini söyleyecek arkadaþýmýz var mý? BEHÇET BAL Özellikle bizim doðalgaz konusunda her bölgede her daðýtým kuruluþunun hazýrlamýþ olduðu þartnameler var. O bölgede yapýlacak olan proje, o þartnamelere uygun olmak zorunda. Bu þartnamelerden kaynaklanan farklýlýklar var. Biz genel anlamýyla Oda yayýnlarýný kullanýyoruz; fakat her yöreye göre, o yörenin özelliklerine göre bu þartnameler deðiþiyor, biz notlarýmýzý da ona göre deðiþtirmek zorunda kalýyoruz, çünkü mühendislerin hazýrlayacaðý projeler ona uygun olmak zorunda. Onay makamý, o gaz daðýtým kuruluþlarý

72 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý olduðu için, örnek olarak biz notlarýmýzda þönt bacayý doðalgaz kullanýmýna uygun olarak belirtiyoruz; fakat bu Çorumgaz'da mesela, Çorum için þönt baca uygun deðil, kabul edilmiyor. Yani onu eðitimlerimizde belirtmemiz lazým, özellikle Çorum'da eðitim verirken. O yüzden o yörenin daðýtým kuruluþundan almýþ olduðumuz þeyleri de biz eðitim notu olarak kullanmak durumunda kalýyoruz. Teþekkür ederim. ALÝ EKBER ÇAKAR Teþekkürler. Buyurun. SEZAÝ UYSAL Verilen eðitimlerde kullandýðýmýz kaynak kitaplarýn yeni belirlenecek eðitim standartlarýmýza uygun olmasý gerekir, bunun saðlanmasý için de kaynak kitaplarýmýzýn tekrar gözden geçirilmesi gerecekecek. Bunun için de somut bir önerim var: Üniversitelerdeki kürsü gibi, örneðin doðalgaz iç tesisatla ilgili bir kürsü, mekanik tesisatla ilgili bir kürsü gibi düþünerek, -sadece benzeþme olsun diye söylüyorum- bu gruplar bir araya gelip yayýnlarý tekleþtirmeli, eksiklerini tamamlamalý, bunu öneriyorum. Bir çalýþma grubu olarak çok sýký bir çalýþmanýn sonunda belki bir hafta boyunca çalýþmalarý gerekecek. Bir diðeri de belki bundan sonra gelecek, ama ben okurken gördüm, "kullanýlan kataloglar, dokümanlar, grafikler sadece bir firmayý tarif etmesin" gibi söyleniyor, bu doðru. Onun için de yine þöyle bir somut öneri olabilir: Örneðin sektör derneklerinden istenebilir bu; radyatör katalogu kullanacaksak, radyatör üreten en az 3 tane firmanýn kataloglarýnýn bir arada olduðu bir cilt. Vanalarla ilgili, kazanlarla ilgili, fittings'lerle ilgili, bunlar bir arada olursa, tek bir adres gösterilmemiþ olur, aradaki yaklaþýmlar da yapýlmýþ olur. Bir de ortak çalýþma grubu oluþturulursa, bir faydasý da þu olacak: Çorum'da baþka, Kastamonu'da baþka uygulanýyorsa, en azýndan bunlar orada "þönt baca kullanýlmalý, ancak þu þu þartlarda kullanýlabilir." Çorumgaz buna bir örnek olarak verilir, "istiyor" denilir; fakat en azýndan ortaklaþa verilecek kararda denilir ki, "þönt baca kullanýlmamasý kuvvetle tavsiye edilir" ama bu durumu da belirterek geçmiþ oluruz. Teþekkür ederim. ALÝ EKBER ÇAKAR Tek bir konu üzerinde çok durmayalým, çok fazla konu var, yani biraz da yol almamýz lazým. ATÝLLA ÖZGENALP Bu eðitim araçlarýndan kaynak kitaplarla ilgili eleþtiriler var. Gerçekten "'Mekanik Tesisat ve Sýhhi Tesisat Hazýrlama Esaslarý' ve 'Kalorifer Tesisatý Hazýrlama Esaslarý'

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 73 kitaplarý tekrar gözden geçirilmeli" diye bir görüþ oluþtu. Bu çerçevede biz Ýzmir Þube olarak bu iki kitabý tekrar gözden geçirip yeniden düzenliyoruz. Burada görülen öncelikli aksaklýklarý giderip, eksiklikleri, yanlýþlýklarý çýkarýp bir yeni baský haline getireceðiz, ama uzun vadede bunlarýn tekrar dizilip tekrar yayýnlanmasý için bir çalýþma yapýyoruz. Bunun yanýnda, bu seminer çerçevesinde gündeme gelen bir konu var: Mekanik tesisat ve diðer projelerin Oda teknik görevlileri tarafýndan kontrolü esnasýnda dikkat edilecek hususlarla ilgili bir ortak format yok. Her teknik görevli, kendi bilgi ve becerisine göre projeyi kontrol ediyor. Benim karþýlaþtýðým birçok temsilcilik ve þubede Odanýn yayýnlarýndaki çizim kurallarýna hiç uymadýðý görülen projelerin onaylandýðýný gördüm. Yine bu çerçeveden bakarak, biz Ýzmir Þubede teknik görevlilerin projeleri nasýl kontrol edeceðine dair bir format hazýrlýðý içerisindeyiz. Bunu tamamladýðýmýz zaman Merkeze bunu sunacaðýz. EMÝN KORAMAZ Bu formatlar var, yani tüm teknik görevlilere bu doðrultuda eðitim verildi, formatlar daðýtýldý. Farklý farklý yapýlýyorsa, Odada belirlenen formatlara uygun davranýlmýyor demektir. Burada tabii þube yöneticilerine görev düþüyor, yani merkezi olarak hazýrlanan formatlar var. Doðalgaz konusuna gelince, ben de doðalgaz sektöründe çalýþtýðým için þunu söyleyebilirim: Bizim hazýrlamýþ olduðumuz kitap, þu anda kullanýlan kitap,. Alman standartlarýna göre hazýrlanmýþ bir kitabýn tercümesidir. Sadece Türkiye'de kullanýlan ikinci sýnýf gaz ailesi deðil, diðer gaz ailelerini de içine alan, geniþ anlamda doðalgazý anlatan bir kitaptýr o kitap. Bu program belirlenirken þu yapýlabilir: Ben bunu doðalgaz konusunda eðitim veren, baþladýðýmýz günden beri eðitim veren arkadaþlarýmýzla da paylaþtým; o kitap dýþýnda, kurslara yönelik pratik bilgi, genel bir doðalgaz bilgisi verdikten sonra, bir kitap ihtiyacý olduðu açýk. Eðitmenlerimiz, ders verdikleri yere göre orada hangi gaz daðýtým þirketi varsa ya da hangi ülkenin standardý kullanýlýyorsa; çünkü kaynaðý getiren ülkenin standartlarý o illerde uygulanýyor. Aðýrlýklý iki farklý yaklaþým var: Birisi, Ankara'da olan daðýtým þekli; þehir içerisine 75 milibarda verdikten sonra apartmanlara daðýtýlýyor. Diðeri ise þehir þebekesi içerisinde 4 barda dönüyor. Bu ikisi için ayrý ayrý çalýþma yapabilecek düzeyde eðitmenlerimiz ve doðalgaz komisyonlarýmýz da var, gerçekten yetkin, onlar bu konuda bir çalýþma yapabilir. Kalorifer tesisatý ve sýhhi tesisat konusuna gelince, bu konuda bizde ikiþer tane yayýn vardýr herhalde. Bunlardan ince olanlar, bu eðitimler için hazýrlanmýþtý. Ancak süre içerisinde eðitmenlerden gelen öneriler, yani bu inceltmiþ olduðumuz yayýnlarýn yeterli olmadýðý. Onun için bu inceltmiþ olduðumuz yayýnlarý tamamen ortadan kaldýrýp geniþ bir kitap çýkartmak -her ikisi için de, hem sýhhi tesisat için, hem kalorifer tesisatý için- gerekir. Kalorifer tesisatý için Ýstanbul Þubemiz bu çalýþmayý yaptý, geniþ bir kitap,

74 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý Ýzmir'in bu konuda önerileri var. Ýkisi bir araya gelip kýsa bir sürede tek kitap haline gelecek. Sýhhi tesisat konusunda yine ayný çalýþmaya ihtiyaç var; çünkü bu iki kitapta da birimler bile farklý, kimisinde kilokalori, kimilerinde ISO birimleri, vat, kilovat kullanýlýyor. Ama bu konudaki çalýþmalar da büyük ölçüde tamamlandý diye düþünüyorum. Kitabýn tamamýný o süre içerisinde anlatacaðýz diye bir þey yok; eðitmenlerimiz, kitabý takip ederek belirli bir program dahilinde verilmesi gerekeni vermesi gerekiyor. Yani bizim burada belirleyeceðimiz temel þunlar olmalý: Buralardan hangi konular, yani ayný konudaki eðitmenler bir araya gelip hangi konular mutlaka ve hangi süre içerisinde verilmelidir? Onun çalýþmasý yapýlýrsa, mekanik tesisat konusunda daha iyi diye düþünüyorum. ALÝ EKBER ÇAKAR Ýsterseniz, bu konuyla ilgili olarak þöyle toparlayalým arkadaþlar: Bizim burada mekanik tesisatla ilgili olarak, tesisat ve alt birimleri olarak kurslar veriliyor. Dolayýsýyla bu kurslarda kullanýlan kaynak kitaplarýn sekreteryalýðýný üstlenmiþ olan þubelerimiz var, yani o þubeler tarafýndan hazýrlandý bu kaynak kitaplar, yaygýnlaþtýrýldý. Birkaç tane þubemiz var, ama aðýrlýk noktasý Ýstanbul. Mekanik tesisatla ilgili olan kaynak kitaplarýn güncellenmesi, toparlanmasý Ýstanbul Þubemiz Sekreteryalýðýnda; diðer yerlerdeki eðitmen olan, eðitici olan arkadaþlarýmýz, bütün görüþ ve önerilerini eklenmesi gereken bütün bilgileri, birikimleri Ýstanbul Þubeye gönderecekler. Bununla ilgili olarak birazdan o kararlarý oluþtururken, yani son halini verirken tarihlerini vereceðiz. Örneðin doðalgazla ilgili olarak Ankara Þubeye görev veriyoruz, Ankara Þube Sekreteryalýðýna görev veriyoruz, AÝTM ile ilgili olarak da Edirne Þube Sekreteryalýðýna görev veriyoruz, asansörle ilgili olarak da Ýzmir Þubeye görev veriyoruz. Dolayýsýyla konuyla ilgili olan tüm arkadaþlarýmýz, eðitici arkadaþlarýmýz, bu þubelere tüm bilgi ve birikimlerini aktaracaklar. Þimdi belki burayý biraz ayrýþtýrdýk. Buyurun. HAKAN HAVANCILAR Bizim þu anda vermiþ olduðumuz kurslar, araç imal, tadil, montaj kursu. Bu araç imal, tadil, montaj, esasýnda bir yönetmelik, bu bizim kendi ulusal yönetmeliðimiz. Bu arada MARTOY, TORTOY ve MOTOY diye yeni yönetmelikler çýktý, ikisi beraber yürüyor. Dolayýsýyla AÝTM ayrý, MARTOY, TORTOY olarak ayrý bir kurs düzenlemek gerekiyor; çünkü içindeki bilgiler bazýlarý farklý. Dolayýsýyla MARTOY, TORTOY mühendis el kitabýný hazýrlamamýz lazým. Yanýlmýyorsam bir müddet AÝTM devam edecek, ama AÝTM sonunda ortadan kalkacak, sadece MARTOY, TORTOY ve MOTOY olacak. Bu MARTOY, TORTOY ve MOTOY, yani traktörler ve motosikletlerle ilgili yönetmelik, Odaya birtakým görevler veriyor, yani Oda olarak da bir þeyler yapmamýz

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 75 lazým. Avrupa Birliðinden alýnmýþ bununla ilgili 95 tane yönetmelik var, bunlar Resmi Gazetede yayýnlandý. Bunu biz hazýrladýk, Odada bunlar var; fakat kitap olarak mý verilecek, yoksa CD olarak mý verilecek, bilmiyorum. Yalnýz, AÝTM'yi ve MARTOY, TORTOY'u desteklemek açýsýndan AÝTM Mühendis El Kitabýný güncelleþtirerek yeniden basmamýz gerekiyor, Araçlarýn Karakteristik Özellikleri Kitabýný yeniden düzenleyip yazmamýz gerekiyor. Ayrýca ihtisas olarak tankerlerle ilgili bir kitap yazdýk. Bunun haricinde, ahþap kasalar, açýk sac kasalar, kapalý sac kasalar, dingiller ve ilave dingillerle ilgili Oda olarak kitap yazmamýz lazým. Bu iþ Odaya düþüyor; çünkü bu kitabý piyasada yazmýyorlar, Oda olarak onu üstlenmemiz gerekiyor. ALÝ EKBER ÇAKAR Arkadaþlar; bir de ayrýca bu konularla ilgili olarak Merkez Tesisat Komisyonumuz var, þubelerimizde var; AÝTM Merkez Komisyonumuz var, þubelerde AÝTM komisyonlarý var, ayný zamanda bu komisyonlardan da destek olarak, hocalarýmýzý da katarak bununla ilgili olarak bu toplantýnýn sonunda tüm þubelerimize bu konuyla ilgili olarak görevlendirmeleri ve ne yapmalarý gerektiðiyle ilgili olarak yönlendirme yapacaðýz. Kitaplarla ilgili bu kadarýný söyleyelim, isterseniz devam edelim; çünkü çok detaylý, ama bir þekilde görev verdiðimiz þubelerimize bilgilerin akýyor olmasý lazým. Verilecek eðitimlerde eðitim programý saat saat olarak belirlenmeli ve bu program dahilinde eðitim verilmeli. Bazý eðitici arkadaþlarýmýz bunu yapýyorlar, ama aðýrlýklý olarak eðitici arkadaþlarýmýzda eðitim programýnýn saat saat olarak yapýlmasý yok. Bu eðitim programlarýnýn düzenlenmesini Ýzmir Þubemiz Sekreteryalýðýna veriyoruz. Konuyla ilgili tüm hocalarýmýz, bu konuyla ilgili bilgilerini Ýzmir Þubeye aktaracaklar. Eðitim programlarýnýn saat saat olarak belirlenmesi, bir programýn oluþturulmasý, standart bir programýn oluþturulmasý; konular farklý, her hocamýz var orada, dolayýsýyla böyle bir çalýþma yapýlacak. Eðitimlerde katýlýmcýlarýn anlayacaðý þekilde sadece bir dil kullanýlmalý. Eðitici arkadaþlarýmýzdan özellikle bunu rica ediyoruz. Kitapçýðýmýzda da böyle çok ilginç, karikatürize edilmiþ bir resim de vardýr dikkat ederseniz, vallahi ben okurken zorlanýyorum, karþýdaki 60 yaþýndaki ya da 50 yaþýndaki bir vatandaþýn anlamasý çok zor. Dolayýsýyla çok sade bir dil kullanmamýz lazým. Eðitimlerde eðitim yöntemi belirlenmeli ve bu yöntem çerçevesinde eðitim verilmelidir. Tüm hocalarýmýz mutlaka bu yöntemi tespit etmek durumundadýrlar. Yöntemlerde anlatým yöntemi gündeme gelebilir, gösteri yöntemi olabilir, tartýþma yöntemi olabilir, üçü bir arada olan bir yöntem olabilir, ama bu yöntemleri bizim tespit ediyor olmamýz lazým. Bunu yaparken de gruplar arasýnda en azýndan farklýlýklarý ortadan kaldýrmamýz lazým. Tesisatla ilgili ya da soðutmayla ilgili bir eðitim veriliyorsa, soðutma

76 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý hocalarýný bir araya getirmemiz lazým, soðutmayla ilgili nasýl bir yöntem izlenecekse, hangi yöntem doðruysa o konuyla ilgili ya da o bölümle ilgili, onlarý bizim hayata geçirmemiz lazým. Bir hocamýz diyelim anlatým yöntemini seçecek, bir hocamýz tartýþma yöntemini seçecek, bir hocamýz gösteri yöntemini seçecek, yani olmaz, belli standartlarý oluþturmamýz lazým ya da üçünü bir arada kullanacaksa, üçüncü bir arada kullanan bir standardý oluþturmamýz lazým. Verilen eðitimin baþarýya ulaþmasý için verilecek eðitimin amacýnýn, kapsamýnýn, yönteminin ve deðerlendirmenin doðru tespit edilmesi gerekmektedir. Yine eðitici arkadaþlarýmýza görev ve sorumluluklar düþüyor. Bununla ilgili olarak bu toplantýnýn, bu eðitimin hemen akabinde ya da bu çalýþmanýn hemen akabinde merkezi olarak biz þubelerimize, þubelerimiz kanalýyla da eðitici arkadaþlarý toplayarak bu konulardaki çalýþmalarý, en azýndan ana hatlarýný belirleyeceðiz, neler yapýlmasý gerektiðini koyacaðýz, dolayýsýyla sizlerden o konularla ilgili çalýþmalar isteyeceðiz. Bunlarý istememizin temel nedeni, ayný zamanda akreditasyon çalýþmalarýnda da bir basamak oluþturacak. Bundan sonra artýk çalýþmalarýmýzý, eðitimlerimizi bu bizim bildiðimiz bu yöntemle vermeyeceðiz, yöntemimizi farklýlaþtýrmamýz gerekiyor. Çalýþmalarýmýzýn biraz daha standartlaþtýrýlmasý, biraz daha ortak dilin oluþturulmasý, programlarýn yapýlmasý, sýnavlarýn kimler tarafýndan nasýl yapýlacaðý da dahil olmak üzere, yavaþ yavaþ artýk kademeli kademeli bizim bu yapýyý deðiþtiriyor olmamýz lazým. Verilen eðitimlerde kullanýlan ders, araç gereç ve materyaller standart olmalý. Her bir arkadaþýmýz, farklý bir þekilde kullanýyor; kimileri tepegöz kullanýyor, kimileri projeksiyon cihazý kullanýyor, -kullanabilirsiniz- kimileri hiç kullanmýyor, niçin kullanmadýðý da belli deðil, kimileri afiþ kullanýyor, kimileri daha farklý, destekleyici nitelikte video kaset kullanýyor. Ama kim, ne, hangi konuda neyi kullanacaksa, bizim bunlarý standart hale getirmemiz lazým. Yani gerçekten kaset kullanýlacaksa, her tarafta bu kaset kullanýlmalý; eðer yararlýysa, yani bir x bölgesinde bu kaset kullanýlacaksa, bizim y bölgesinde de aynýsýný kullanmamýz lazým. Niçin kullanýlmýyorlar, onu da bizim sorgulamamýz gerekiyor. Onun için ders araç gereçlerini mutlaka standart hale getirmek lazým. MEHMET ÖZSAKARYA Üzerimize aldýðýmýz görevlerden olan eðitim programý oluþumu konusunda daha rahat çalýþabilmemiz için bu maddede geçerli olan materyaller Ýzmir Þubeye gönderilirse, çok faydasý olacaðý inancýndayým. Tüm eðiticiler, ellerindeki materyalleri bize gönderirse, ona göre bir program yapmayý ve bunlarý derleyip standart hale getirip tekrar ilgili hocalara geri göndermeyi de üzerimize görev olarak yaparýz, onu söyleyeyim. Bir de bu ders araç gereçleri konusunda bir þey söylemek istiyorum. Þu anda þubelerde ders araç gereçlerinin durumlarýný bilmiyorum, yönetim olarak siz daha iyi bilirsiniz. Ders araç gereçlerinin listesini alýp size bildirirlerse, -ki bizim ders araç gereci

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 77 olarak ihtiyaçlarýmýz da var- toplu halde alýmlarda veya þubelere bir görev verilirse, bu alýmlarý da gerçekleþtirirsek çok iyi olur. ALÝ EKBER ÇAKAR Verilen eðitimlerde Oda mevzuatý hakkýnda gerekli bilgiler aktarýlmalýdýr. Burada hocalarýmýzdan çok, MÝEM sorumlusu olan arkadaþlarýmýza büyük görev düþüyor. Ama MÝEM sorumlularýnýn ulaþamadýðý diyelim ki temsilciliklerimizde veya benzeri noktalarda ya da bir nedenden dolayý MÝEM sorumlusu olan arkadaþlarýmýz yoklarsa, katýlamýyorlarsa, farklý bir nedenden dolayý o eðitim sýrasýnda bulunamýyorlarsa, o zaman bizim bu konuyla ilgili olan eðitmen arkadaþlarýmýzýn da Oda mevzuatýný biliyor olmasý lazým. En az MÝEM sorumlusu kadar da Oda mevzuatýna hâkim olacak ki, teknik bilginin dýþýnda, Odayla ilgili birtakým sorular sorulduðunda, farklý farklý bilgilere eðitilenlere aktarýlmasýn diye. Ama burada temel görev MÝEM sorumlularýna ait. MEHMET ÖZSAKARYA Burada bu Oda mevzuatýyla ilgili Merkez tarafýndan bir yazý hazýrlanmalý, eðiticilere verilmeli, þubelerde veya temsilciliklerde bulunmalý, herkes ayný dili kullanmalý diye düþünüyorum. CD de olabilir, bu konuda tek tip bir sunum olmuþ olur. ALÝ EKBER ÇAKAR Önerileriniz hep not alýnýyor arkadaþlar, mutlaka her þeye cevap vermek gibi bir durum olmasýn. Verilen eðitimler sonucunda yapýlan sýnavlar deðerlendirilirken, baþarý oraný düþük olan konular tespit edilmeli ve bir sonraki eðitimde bu eksiklikler giderilmelidir. Özellikle ölçme-deðerlendirme kýsmýný arkadaþlarýmýz anlattý; bu deðerlendirmelerimizi, sýnav kâðýdýnýn deðerlendirilmesi sýrasýnda eðer bir konu ya da o konuya baðlý olarak eðer soru cevaplandýrýlamýyorsa, onun nedenleri araþtýrýlmalýdýr. Konu yeterince aktarýldý mý, aktarýldýysa anlatýlamadý mý, anlatýldýysa anlaþýlamadý mý ya da gerçekten ona çok mu az zaman ayýrdýk; bu önemliyse, onun bir sonraki kurslarda kapsam olarak, içerik olarak daha farklý mý yer almasý noktasýnda gerekli tespitleri bizim yapmamýz lazým. Yapýlacak sýnavlarda sorulacak soru tipi uygun seçilmeli. Çok deðiþik soru tipleri var arkadaþlar, bizim soru bankamýza biraz sonra belki geleceðiz, bizim soru bankamýzda yeterince konularla ilgili sorular yok. Her hocamýz, sorduðu sorunun iki katý kadar soru üretmek zorunda; her hocamýz 20 tane soru soruyorsa, 40 tane soru üretecek arkadaþlar ve o sorular Merkeze gönderilecek ve soru bankasýna atmamýz lazým. Dolayýsýyla bir çalýþma grubu ya da bir komisyon oluþturacaðýz, o sorularýn doðruluklarýný, yanlýþlýklarýný tespit etmemiz lazým, uygunluðunu tespit etmemiz lazým ve daha sonra o sorularý soru bankasýna atmamýz lazým.

78 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý Yine sorularda soru bankasý da dahil olmak üzere ya da sizin sýnavlarda sorduðunuz sorulara baktýðýmýz zaman, bazý sorular açýk, net, kýsa deðil, gereksiz birtakým ifadeler var, iþte biraz önce açýklanan örneklemeler çok. Dolayýsýyla bundan sonraki sorularýmýzýn daha açýk, net, kýsa ve gereksiz olan ifadelerden kaçýnacaðýz. Her soru, diðer sorulardan baðýmsýz olmalý ve diðer sorular için ipucu veya yanýt içermemelidir. Yine soru kâðýtlarýnýzda bu tip soru tipleri var, o sorularý da bizim gözden geçirmemiz lazým. Her bölüm, yani her konudaki çalýþan eðitici arkadaþlarýmýzý daha sonra biz bir yazýyla netleþtirmemiz lazým, bu konuyla ilgili olarak soru üretme ya da sorularý gözden geçirme noktasýnda bir araya getirmemiz lazým. Soru istenen yeterliliði ölçebilecek düzeyde olmalýdýr. Mustafa Bey, ölçme ve deðerlendirme kýsmýnda sorularý anlatýrken, çok basit, hiçbir deðeri olmayan soru sorulduðu gibi bir örnek verdi ya da soru tam tersine istenen yeterliliði ölçebilecek düzeyden farklý bir noktada da olabiliyor. Bizim sorularýmýz, gerçekten seviyeyi ölçebilmeli, "verdiklerimizi alabildi mi, becerebilecek mi, yeterli bilgiye sahip mi, yeterli tutum ve davranýþlarý gösterebilecek mi" tarzýnda sorular olmalý. Belirli bir firmanýn ürünlerine yönelik sorular geliþtirilmemelidir. Çok istisna bazen böyle çýkýyor, ama hepimiz dikkat ediyoruz. Odanýn kurallarý ve mevzuatý, Odanýn çalýþma tarzý ve anlayýþý çerçevesinde zaten bu kurslar verildiði için, bunlara olabildiðince dikkat ediliyor, ama yine de çok az da olsa, çok istisna da olsa, bu tip þeyler çýkýyor, bunlara da yer vermememiz gerekiyor. Sorunun tek bir doðru yanýtý olmalý. Yine Mustafa Bey örneklerde gösterdi, böyle birbirine yakýn olan birtakým cevaplar var. Tabii test yöntemi açýsýndan söylüyoruz, diðer yöntemlerde yine farklý çalýþmalar yapmamýz gerekiyor. Eðitimler sonrasýnda mutlaka anket yapýlmalý ve anket föyleri Oda Merkezine gönderilmelidir. Bizim en büyük eksiklerimizden bir tanesi, geri besleme diye tanýmladýðýmýz hususu saðlayamýyoruz. Ders programý, hedefler, yöntem de dahil, ölçme ve deðerlendirme de dahil olmak üzere, eðitime katýlanlarýn, eðitilenlerin buradaki görüþ ve önerileri bize ýþýk tutacaktýr. Bizim programýmýzý geliþtirmede, anlatma yöntemimizi belirlemede ve hedef seçmede önemli bir parametre ve geri beslemedir, ama maalesef biz bunlarý yeterince yapamýyoruz. Örneðin bugün sizlere bir anket daðýttýk, bu çalýþmanýn hemen sonunda onlarý mutlaka doldurup bize aktarmanýzý istiyoruz, bizim açýmýzdan önemlidir. Odamýzca verilen eðitimlerde kaynak kitap olarak kullanýlan yayýnlarýmýzýn varsa eksiklikleri tespit edilerek, yeni baskýlarda bunlarýn giderilmesi için yayýnlara katký konulmalýdýr. Bununla ilgili olarak söyledik arkadaþlar, daha doðrusu þöyle söyledik: Kurslarda kullanýlacak olan ders kitaplarýnýn sekreteryalýðýný üstlenmiþ olan þubelerimizin -örneðin Ýstanbul Þubemiz var, Ýzmir Þubemiz var- sekreteryalýklarýnda kendilerinin bastýklarý kitaplarla ilgili onlarýn güncellenmesi de dahil olmak üzere, diðer eðitmen arkadaþlarýmýz, kendi ellerindeki bilgileri, belgeleri ilgili þubenin sekreteryalýðýna

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 79 aktaracaklar. Onun biraz sonra tarihlerini hep koyacaðýz, son okurken aldýðýmýz kararlarý tekrar okuyacaðýz ve o arkadaþlarýmýz, o þubenin sekreteryalýðýnda, zaten kitapla ilgili komisyonlar vardýr, sizlerden gelen görüþ ve önerileri de dikkate alarak onun zenginleþtirilmesi noktasýnda çalýþma yapacaklar. Ama mutlaka hoca arkadaþlarýmýz, eðitmen arkadaþlarýmýz, elindeki bilgi ve belgeyi göndermek durumundadýrlar. Maalesef gelmiyor, daha önceleri de çok yazdýk, eðitmen arkadaþlardan bu konuyla ilgili olan, ellerinde kaynak, bilgi, belge olan varsa, aktarsýn diye, gelmedi, ama bugün kesin bir karar alýyoruz. Her arkadaþýmýz eðitim verirken Odanýn yayýnýnýn dýþýnda farklý kaynaklarý kullandýðýný, farklý bilgi ve belgeleri kullandýðýný biliyoruz. Onun için tüm arkadaþlarýmýz mutlaka o bilgi ve belgeleri ilgiyi þubeye aktarsýnlar ki, yer alacaksa, o kitapta yer alsýn, daha derli, daha toplu, standart hale getirelim. ENGÝN TURGAY Bu kitaplarýn yeniden revizyonu sýrasýnda þöyle bir yol izlesek daha mý iyi olur? Gördüðüm kadarýyla ders veren öðreticilerimiz, ayný konuda birden fazla. Mesela ben kendi konumu söylersem, 6 tane öðretici olduðu duyuruldu. Biz önce bu 6 öðretici bir araya gelsek, bu kitaplarý beraberce incelesek, standardý yakalamak açýsýndan neler eksiktir, neler fazladýr, onlarý bir belirlesek, ondan sonra hangi komisyon görevlendirilirse ya da hangi þube görevlendirilirse, o raporu onlara bildirsek ki, o doðrultuda kitap hazýrlansa. Yoksa Ýzmir Þubesi için biz kendi kafamýza göre kitabý hazýrlasak, diðer eðiticiler bunlarda yine eksikler bulabilirler. Bu nedenle önce biz bu kitap hazýrlanmadan önce ayný dersi okutanlarýn bir araya gelmesinde yarar görüyoruz. Ýkincisi, bu toplantýda soru bankasýnýn hazýrlanmasýnda da yardýmcý olacaðýný zannediyorum. Bir araya gelmiþken, hem kitap revizyonunu yaparýz, hem de ortak sorularý hazýrlarýz ve bunu sizlere öneri olarak veririz. Yani burada bu yolu izlemek, iþi kýsaltacaktýr diye düþünüyorum. ALÝ EKBER ÇAKAR Belki ben yanlýþ ifade etmiþ olabilirim, zaten amacýmýz da o. Örneðin Ýzmir Þubenin Sekreteryalýðýnda diyelim asansör olarak bir geliþtirme yapýlacaksa, tabii ki diðer bu konuyla ilgili olarak eðitim görevini üstlenmiþ olan arkadaþlarýmýzýn düþüncelerinin, önerilerinin, bilgilerinin bir þekilde oraya akmasý lazým, yoksa baþkasýndan gelmeyecek. Yani burada eðitmen görevi yapan arkadaþlarýmýzdan o bilgiler gelecek, yoksa þubelerinden gelmeyecek. Asansörle ilgili 6 tane hoca varsa, eðitmen varsa, -koþullar açýsýndan ben onu söylemedim- bir araya gelinebiliyorsa gelinecek; olabilir ki gelemiyorsa, teknolojik olarak iletiþim araçlarý daha geliþmiþtir, Internet'i vs. vardýr, o araçlarý kullanmak suretiyle, ama her þart altýnda mutlaka birbirimizle o bilgi alýþveriþini yapmak durumundayýz. Bir araya gelebiliyorsak geleceðiz, gelemiyorsak, birbirimize aktarma yapacaðýz, yani ben de zaten dediðinizi söylüyorum.

80 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý Odamýzca yapýlan meslek alanlarýmýza yönelik kongre, kurultay ve sempozyumlara katký konulmalýdýr. Maalesef, mustarip olduðumuz temel konulardan bir tanesi de budur. 98 yýlýndan beri biz çeþitli konularda eðitimler veriyoruz, bununla ilgili olarak birçok etkinlik düzenliyoruz, sizler eðitmensiniz, konuyu bilen insanlarsýnýz, teoriyle pratiði birleþtirebiliyorsunuz. Mühendis eðitiyoruz, ama maalesef bu kendi ders verdiðiniz alanýnýzla ilgili olarak Oda görüþü oluþturmak noktasýnda, o da dahil olmak üzere ya da o etkinliðe bir teblið sunma noktasýnda bir hayli zayýfýz. Yani arkadaþlarýmýzýn birtakým istisna çalýþmalarý var, ama geneline baktýðýmýz zaman, bunlar çok yetersiz. Tam tersine, bizim bu çalýþmalarýmýzý bir politika olarak da üçüncü þahýslara, kamuoyuna aktarmamýz gerekiyor. Burada çok büyük eksikliklerimiz var, bu çalýþma dönemi içerisinde yapýlan 23-24 tane etkinlik var, umarým bu etkinliklerde o katkýlarý görürüz. Bu sadece temenni deðil arkadaþlar, yani bu bir temenninin ötesinde, mutlaka yapmamýz gereken bir çalýþma. Verilen eðitimlerde Odamýzý temsil edilmesi nedeniyle, üyelerimizden Odamýza yönelik gelen eleþtirilerin tespit edilmesine yardýmcý olmak ve bu eleþtiri konularýnýn düzeltilmesi için görüþ ve öneriler bildirilmelidir. Maalesef burada da istisnalarý bir tarafa býrakýrsak, eðitime katýlan eðitilenlerden Odamýzla ilgili olumlu ya da olumsuz, hepsi dahil olmak üzere neler geliyor, beklentileri nedir?. Çünkü yapýlan bu çalýþmalardan o görüþ ve önerileri bize aktarabilirseniz, biz de ona göre bir politika oluþtururuz. Eksiklerimiz olabilir, o eksiklerimizi giderme noktasýnda bir çalýþma yaparýz ya da olumluluklarýmýz varsa, o olumluluklarý daha ileri bir noktaya taþýma noktasýnda birtakým çalýþmalar yaparýz. Ama maalesef sizlerden birçok insan katýlýyor iþte, 13 bin küsur insaný kurslardan geçirmiþiz, 13 bin insanýn mutlaka ve mutlaka Odayla ilgili olumlu ya da olumsuz, eleþtirilmesi gereken ya da o konuyu geliþtirmek noktasýnda mutlaka önerileri vardýr, ama bu öneriler maalesef bize akmýyor. Bunlar öneriler ya da eleþtiriler ya sizlerde kalýyor ya da bir þekilde sizler cevap veriyorsunuzdur, ama en azýndan verdiðiniz cevaplarla ilgili de bize akmasý lazým. MÝEM'in geliþtirilmesine yönelik görüþ ve öneriler bildirilmelidir. Evet, eksiklerimizden bir tanesi de bu arkadaþlar. Sizler burada eðiticilik görevi görüyorsunuz, bu konularda 50 tane eðitmenimiz var. 98 yýlýndan bugüne Meslekiçi Eðitim Merkezini biz biliyoruz, bizim kurguladýðýmýz tarzda þu anda yürümüyor; sorunlarý tespit ettik, þu anda çözüm önerilerini geliþtirmeye çalýþýyoruz. Mutlaka sizin kafanýzda da Meslekiçi Eðitim Merkezinin daha farklý olmasý noktasýnda düþünceleriniz ve görüþleriniz var, ama bunlar bize akmýyor. Bize akmadýðý için de bir kýsýrdöngü içerisinde, yani sizler razýsýnýz, eðitilenler bir þekilde eðer görüþ aktarýyorlarsa, bize akmadýðý için onlar razý gibi görünüyor. Dolayýsýyla da bu kýsýrdöngü diye tanýmladýðýmýz, böyle sorunlarýn olduðu bir yumak þu anda devam ediyor. Bizim o sorunlarý mutlaka aþmamýz lazým. Bunun için de Meslekiçi Eðitim Merkezinin geliþtirilmesine yönelik görüþ ve öneriler nelerse, onlarýn mutlaka þubelerimiz kanalýyla bize akmasý gerekiyor arkadaþlar.

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 81 Meslek alanlarýmýzla ilgili konularda Oda görüþümüzün oluþturulmasý için katký konulmalýdýr. Maalesef burada da katký yok. Biliyorsunuz, biz doðalgazýndan tutun da enerjiye kadar, aracýndan tutun da sanayileþmeye kadar, kaliteye kadar, ölçübilime kadar, otomotive kadar birçok alanda þu anda Oda etkinlikleri düzenliyoruz. Örneðin bir Otomotiv ve Yan Sanayii Sempozyumu, bu sene 10 veya 11 incisi yapýlacak. Bu kadar senedir -örnek olsun diye söylüyorum- bununla ilgili olarak biz bir Oda görüþü oluþturamýyorsak, bizim bu etkinlikleri yapmamýzýn bir mantýðý olmaz. Peki, bu Oda görüþüne katkýyý en fazla kim koyabilir; bu konuda eðitmenlik görevi üstlenmiþ olan arkadaþlarýmýz koyacak, ama maalesef o arkadaþlarýmýzdan hiçbir yanýt yok. Örneðin enerjiyle ilgili, doðalgazla ilgili, kaliteyle ilgili, verimlilikle ilgili ya da sanayileþmeyle ilgili, yani birçok alanda biz þu anda eðitimler veriyoruz, ama onlarla ilgili Oda görüþlerinin oluþturulmasý noktasýnda eðitmen arkadaþlarýmýzdan yeterli katký gelmiyor. Bu konuda sizden yeterli katký bekliyoruz. NECATÝ ÝLHAN Meslek alanýmýzla ilgili konularda Oda görüþümüzün oluþturulmasý için katký konulmalýdýr. Bu eðitilenlerden alýnacak eleþtiri, görüþ ve düþünceler eðer þu hazýrlanan anket formuna ilave edilirse, onlar için de herhalde daha kolay olur; eðitilenlerin Odayla ilgili görüþ, düþünce ve önerileri, eleþtirileri daha saðlýklý olarak Odaya iletilmiþ olur. ALÝ EKBER ÇAKAR MÝEM tarafýndan verilen eðitimlerin aksamamasý için gerekli zamanýn ayrýlmasý gerekmektedir. Burada da sýkýntýlarýmýz var arkadaþlar. Örneðin bir konuyla ilgili, doðalgazla ilgili þu anda Türkiye'de genel bir politikayý yaygýnlaþtýrma politikasý var. Dolayýsýyla doðalgazýn hiç uðramadýðý, belki 2 sene, 3 sene, 5 sene sonra gitmesi gereken bir doðalgaz dahi o ildeki bulunan meslektaþlarýmýzý ilgilendiriyor, o konuda eðitilmek istiyorlar, kendilerini yetiþtirmek istiyorlar, dolayýsýyla bir talep var ya da bir asansör konusuyla ilgili olarak bir talep. Ama biz, o taleplere þu anda yeterince cevap verecek bir organizasyonu yapamýyoruz. Eðitimcilerimiz belli, her tarafý eðiticiyle dolduracak durumda da deðiliz, onlarý seçmek zorundayýz, titiz davranmak zorundayýz. Ama þu anda yeterince, herhangi bir eðitici arkadaþýmýza döndüðümüz zaman, "benim zamaným yok, þu anda gelemem." Eðiticilik yapacak olan arkadaþlarýmýz, Odayla ilgili olan o zamanlarýný iyi organize etmeleri lazým. Soru bankamýzýn geliþtirilmesi için katkýda bulunulmalýdýr. En büyük eksiklerimizden bir tanesi de bu arkadaþlar. Soru bankasýndaki sorularý Þenol arkadaþýmýz, mevcut durumu koyarken soru bankasýndaki sorulara baktý, yani biz bu kadar, totalde 664 tane kurs düzenleyeceðiz ve bizim soru bankamýzda 600 tane ya da 660 tane soru olacak; olacak iþ deðil. Yani binlerce soru olmalý, binlerce soru akabilmeli ve biz onlarýn içerisinde tercihler yapabilmeliyiz, ama maalesef þu anda soru bankasýnda yeterince soru yok.

82 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý Eðitim öncesi ve sonrasý deðerlendirme anketleri yapýlmalý. Biraz önce söylediðim gibi, heterojen yapýyý homojenleþtirmek için ya da heterojen yapýda dengeyi oluþturabilmek için, hedefleri doðru tespit edebilmek için, doðru bir yöntem uygulayabilmeniz için, mutlaka ve mutlaka eðitim öncesi ve eðitim sonrasý çalýþmalarý, o ölçmeleri yapmalýsýnýz ki, vereceðiniz eðitimin baþarý düzeyi belirlensin. Mutlaka yapan arkadaþlar vardýr, bunu söylerken "hiç kimse yapmýyor" anlamýnda söylemiyorum. Buraya kadar olan kýsýmla ilgili olarak sormak istediðiniz ya da eklemek istediðiniz bir þey var mý? SEZAÝ UYSAL Bu soru bankasýndan hareketle bir þey söyleyeceðim: Bugün burada eðiticilerin eðitimi için toplandýk. Bu soru bankasý çok önemli, soru bankasýný arttýrmalýyýz ki, eðiticilerle ölçme-deðerlendirme yapanlar bir gün mutlaka farklý olmasý gerekir. Eðitimi verenlerle sýnayanlar farklý olmasý gerekir ki, bu arada eðiticilerin de bir notlandýrýlmasýnýn olmasý gerekir. Nasýl ki eðitilenlerden 100 puan üzerinden yüzde 70 baþarý bekliyorsak, eðitmenlerin de kursiyerlerinin yüzde 70'inin -þahsi görüþüm bu- baþarýlý olmasý gerekir. Merkezi bir soru bankasýndan gelecek sorular ve objektif bir deðerlendirme sonunda, 70'in altýnda kalan eðiticilerin de bir daha eðitilmesi gerekir diye düþünüyorum. Teþekkürler. HALUK TEKBAÞ Eðitim notlarý ve sorular konusunda, "eðitim notlarýnýn ayný olmasý lazým" konusunda herkes ortak bir kanýya vardý herhalde. Oda yayýnlarý dýþýnda herhangi bir ek yayýn, kaynak yazýlacaksa, bunlarýn tamamen kurs hocalarý tarafýndan yapýlmasý lazým. Bir de soru bankasýna konulacak sorularýn da hep birlikte hazýrlanmasý lazým. Neden; çünkü bizim þubemizdeki bir eðitime katýlýp baþarýsýz olan bir meslektaþýmýz varsa, onu takip eden, fakat farklý bir hocanýn verdiði eðitim sonunda yapýlan sýnavda farklý sorularla karþýlaþýp tekrar baþarýsýzlýða uðrayabilir. Yani bu çok önemli, altý çizilmesi gerekli. Meslektaþýmýzýn ikinci kere baþarýsýz olmasýný önlemek için, o soru bankasýndaki sorularýn bütün hocalar tarafýndan bir araya gelerek hazýrlanmýþ olmasý lazým. ENGÝN TURGAY Burada eðiticilerin eðitildiði bir toplantýdayýz diye düþünüyoruz. MÝEM kurulduðundan bu yana her konu için 3'er, 5'er tane eðiticiler belirlendi, bunlar özverili olarak görevlerini yapýyorlar. Þimdi bir standardizasyona gidiyoruz galiba, deðil mi? Bundan sonra ihtiyaç duyulup da bir eðitici almamýz veya atamamýz gerekiyorsa, -bilmiyorum, varsa lütfen uyarýn- eðitici atama standardýmýz var mý, yani kimler eðitici olabilir? "Ben eðiticiyim" diyeni eðitici olarak alabilir miyiz? Eðer Odamýzýn böyle bir MÝEM politikasý içerisinde

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 83 eðitici atama standardý yoksa, önce bunu geliþtirmemiz lazým. Eðer eðiticimiz, standartlara uygun bir eðitici deðilse, bu anlattýklarýmýzýn hepsi herhalde havada kalan þeyler olacaktýr. Ýkincisi, þu anketlerde söz ediliyor. Anketlerden benim gittiðim kurslarda bazýlarýnda yapýldý, eðiticiyi ilgilendiren sorular da var. Eðer burada eðiticinin sonuçta kendini toparlamasýný istiyorsak, bunun sonuçlarýnýn eðiticiye de verilmesi gerekiyor. Yani "bakýn, þu konularda kurs verdiniz, sizinle ilgili anket sonuçlarý bunlardýr" diye bize de bildirilmeli ki, biz de ayaðýmýzý yorganýmýza göre uzatalým, bunlara dikkat etmek gerekiyor. Teþekkür ederim. ALÝ EKBER ÇAKAR Standardýmýz var, hangi kriterlere uygun olarak kimler eðitmenlik yapabilir diye, ama tabii onu bizim geliþtirmemiz lazým ve bundan sonra giderek bunlarý daha da geliþtireceðiz. Arkadaþlar; þubelerimiz ve MÝEM sorumlularýnýn yapacaðý çalýþmalar var. MÝEM sorumlularýndan biraz dertliyiz açýkçasý. MÝEM sorumlusu arkadaþlarýmýz, tabii biraz daha dikkat etmek durumundalar, daha fazla görev ve sorumluluklarý var. Verilen eðitimlerde kaynak kitap olarak Oda yayýnýnýn kullanýlmasýný MÝEM sorumlusu arkadaþlarýmýz saðlayacaklar. Bu, birebir birinci derecede görevimizdir. Eðer bir kurs düzenliyorsanýz, bu kursla ilgili olarak Odanýn bir kaynak kitabý varsa, bu kaynak kitabýn kullanýlmasýný bir kere saðlamak durumundasýnýz. Eðer farklý bir eðitmen tarafýndan farklý bir kaynak kullanýlýyorsa, nedenini ve niçinini Oda Merkezine çok hýzlý bir þekilde aktarmak durumundasýnýz. Eðer bunu aktarmýyorsanýz, bu sizin sorumluluðunuzda, yani onun nedenlerini biz bilmeliyiz. Belki hakikaten doðrudur, onun kullanýlmasý gerekiyor, o zaman ona karar vermemiz lazým. Ama hiçbir þey aktarýlmadýðý zaman, farklý farklý kaynaklar kullanýlýyor, dolayýsýyla bir karmaþa var. Bu karmaþayý ortadan kaldýrmanýn birinci derecede sorumlusu, MÝEM sorumlusu olan arkadaþlarýmýz. Verilecek eðitimlerin tüm üyelerimize en etkin þekilde duyurulmasý saðlanmalýdýr. Örneðin bir þubemizde asansörle ilgili bir kurs açýlýyor, yani siz yayýnlarýnýzda onu duyurursanýz, þube etkinlik alanýnýzdaki tüm insanlar ondan haberdar olacak. Ýkincisi, diðer þubelerimize en azýndan bunu duyurabilseniz, MÝEM sorumlularýna müracaat edildiðinde, örneðin Ýstanbul'da asansörle ilgili bir üyemiz müracaat ettiðinde, "Gaziantep'te ya da Edirne'de ya da Kayseri'de asansörle ilgili bir kursumuz var, arzu ederseniz oraya da katýlabilirsiniz " Çünkü insanlarýn tercihleridir, çok önemli olabilir, bu kursu bir an önce almak isteyebilir. Gerek þube etkinlik alanlarýnda, gerekse þubeler arasýndaki koordinasyonsuzluktan dolayý -ki bu sizin sorumluluðunuzda, yani MÝEM sorumlularýnýn sorumluluðunda- yeterince duyurular yapýlmýyor. Hatta býrakýn baþka þubelere, kursu kendi þube etkinlik alanýnýzdaki üyelerinize duyurmakta bile sýkýntýlarýnýz var, yani bunlarý þube bültenlerinizde yayýnlamak durumundayýz.

84 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý Verilecek eðitimlerde eðitim programýnýn saat saat olarak belirlenmesi ve bu program dahilinde eðitim verilmesi saðlanmalýdýr. Bunu sizin eðiticiyle beraber kontrol ediyor olmanýz lazým, yani saat saat olarak veriliyor mu, gerçekten bir ders programýnýn içeriði doðru bir þekilde tespit edilmiþ mi, buna uygun olarak zaman verimli bir þekilde kullanýlýyor mu, kullanýlamýyor mu?.. Çünkü kursun sonucunda ya da aralarda mutlaka MÝEM sorumlusu olan arkadaþlarýmýzdan konuyla ilgili serzeniþler geliyor, biz bunu biliyoruz, sizlere geldiðini biliyoruz. Ama sizler o konuyla ilgili olarak takip edebilseniz, ilgili hocayla iliþkiye geçebilseniz veya Merkez olarak bize aktarabilseniz, "böyle böyle sýkýntýlar var, bu sýkýntýlarý da çözmek gerekir" diye aktarsanýz, biz de ilgili olan eðitmen hocalarla iliþkiyi kurar, bu noktadaki sýkýntýlarý çözeriz. Ama maalesef bu da saðlanmýyor, yine koordinasyon eksikliði var. Verilen eðitimlerde kullanýlan ders araç gereç ve materyalleri standart olmalý. Herkes farklý þeyler kullanýyor arkadaþlar. MÝEM sorumlusu arkadaþlara þimdi sorsam, "sizin þubenizde verilen eðitimlerde hangi hocamýz, hangi ders araç gerecini kullanýyor?" diye, belki bilmiyorsunuzdur; belki biliyorsunuzdur, ama o farklýlýðý ortadan kaldýrmak için sizin ya da bizim ortak bir çalýþmamýz yok. Verilen eðitimlerde Oda mevzuatý hakkýnda gerekli bilgiler aktarýlmalýdýr. Odanýn varlýk nedeni, kendi üyelerinin teknolojik yeniliklerden faydalanmasýný saðlamak, bilgi birikimlerini arttýrmanýn ötesinde, dünya, ülke, toplum, meslektaþ sorunlarýyla Odanýn oluþturmuþ olduðu görüþlerin de üyelere aktarýlmasýný saðlamaktýr. Bununla ilgili olarak da örneðin bir üye, eðer Odanýn ne iþ yaptýðýný, nelerle uðraþtýðýný ve Odanýn varlýk nedeni olan Ana Yönetmelik, yönetmelikler ve mevzuatý da dahil olmak üzere çalýþma tarzý ve anlayýþýný yeterince bilmezse, hep karþýlaþtýðýmýz sorunlar þunlar deðil mi? "Oda ne yapýyor ki, Oda bana ne veriyor ki?" sorularýný bizim ortadan kaldýrmamýz lazým. Yani çok þeyler yapýyoruz, hep birlikte yapýyoruz, üyelerimizle birlikte yapýyoruz, ama maalesef üçüncü þahýslara aktarmada, kendi üyelerimize aktarmada sýkýntýlarýmýz var. O zaman bizim Oda mevzuatýný çok iyi anlatmamýz lazým. Yani "bu kursu niye veriyorsunuz, bunu niye açtýnýz, buna ne gerek var caným?" sorularýyla hep karþýlaþýyoruz, sizler de karþýlaþýyorsunuz. O zaman bizim bunu niçin açtýðýmýzý, neye ihtiyaç duyduðumuzu, bunun gerekleri nedir, bunlarýn hepsini üyelerimize aktarmamýz lazým. Kurslarda Oda mevzuatýný anlatacaksýnýz arkadaþlar, dersin bir saati Oda mevzuatýný kursiyerlere anlatmakla geçmiþ olsun. Bu konuda genel bir yazý formatý hazýrlarýz, ama bununla ilgili olarak da her arkadaþýmýz hazýrlýklý olmalý. Yapýlacak sýnavlarda sorulacak soru tipi uygun seçilmesi saðlanmalýdýr. Yine eðitmen arkadaþlarýmýzla olan iþbirliði çerçevesinde bunlar yapýlacak. Ders notu olarak kullanýlan Oda yayýnýmýzýn ücretli olarak üyelere verilmesi saðlanmalýdýr. Þu anda yürürlükte olan, þu an itibariyle söylüyorum, bizim Oda yayýnlarýmýzýn ücretli olarak verilmesi. Ama buradan gelen eleþtirileri de dikkate alarak,

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 85 Oda Yönetim Kurulu olarak bir deðerlendirmeye tabi tutacaðýz, bundan sonra nasýl bir yöntem, nasýl bir standardý yakalamamýz gerekiyorsa Öneriler de vardý eðitmen arkadaþlarýmýzdan, bu konuyla ilgili görüþler geldi, onlarý çok hýzlý ve çok kýsa bir zaman içerisinde sizlere aktaracaðýz. Her kurs bitiminden sonra evraklar tamamlanmalý ve bir hafta içerisinde Oda Merkezine gönderilmeli. En büyük sýkýntýlardan bir tanesi de bu arkadaþlar. Eðitilen meslektaþlarýmýz, eðitimlerini almýþlar, sýnavlarý olmuþ ve onunla ilgili olarak ilgili evraklarýnýn Oda Merkezine akmasý gerekiyor. Eðer siz zamanýnda sýnav soru kâðýtlarýný Oda Merkezine göndermezseniz, ilgili olan evraklarýný, sizden talep ettiðimiz evraklarýný zamanýnda Oda Merkezine göndermezseniz, o kiþiyle ilgili olan belge de çýkamaz demektir. Üye telefon açýyor Merkeze, "ben falan tarihte kursa girmiþtim, ama benim halen daha belgem gelmedi, bu nasýl bir iþ?" Bunu hep bizden beklemeyin arkadaþlar, sizden akmýyor; MÝEM sorumlusu arkadaþlarýmýz, birebir takip edecekler, temel görevlerinden bir tanesi bu. Yani o akýþý, o iletiþimi yeterince saðlayamazsak, biz sürekli bu sorunla karþý karþýya kalýrýz. Oda Merkezinde hazýrlanan belgeler zamanýnda üyelere ulaþtýrýlmalýdýr. Oda Merkezi olarak bizim hazýrladýðýmýz belgelerin de çok hýzlý bir þekilde ve sizin aracýlýðýnýzla o ilgili olan kiþilere ulaþtýrýlýyor olmasý lazým. Zaman zaman bununla karþýlaþýyoruz; eðitimlerde örneðin 20 kiþilik bir kontenjanýmýz varsa, -bu biraz da fiziki mekânlarla ilgili bir olaybiri "bir an önce beni de alýr mýsýn" diyor, öbürü bir baþka arkadaþýný devreye sokuyor falan. Burada biraz o kontenjanýmýzý tabii mutlaka biliyoruzdur, örneðin 20 kiþiyse, 25'e kadar ancak fazla çýkabiliyorsunuz. Ama bunu iyi belirleyip daha sonra da çýkmamak lazým, yani bir ek sandalye atýp 26, bir ek sandalye daha atýp 27, 28, 30 yapmamak lazým. Dersin eðitmenler tarafýndan daha verimli verilebilmesi için, belli bir sayý da önemlidir burada. O zaman kurslarý hýzlý, daha sürekliliðini saðlamamýz lazým, daha fazla açmamýz lazým, orada o gayreti göstermemiz lazým. Eðitimin verileceði mekân, eðitim vermeye uygun olmalý; eðitimde kullanýlacak her türlü materyal, araç gereç önceden hazýr bulundurulmalýdýr. Bu da önemli arkadaþlar. Siz bir eðitimi planlýyorsanýz, örneðin bir AÝTM kursu açacaksanýz, onunla ilgili olarak mekânýnýzýn uygun olmasý lazým. Bizim zaten 2 bin 100 civarýnda ayný anda, ayný mekânda eðitim verecek düzeyde bir sandalye sayýmýz var. Bu bazý þubelerimizde sayýsal anlamda çok fazla olabilir, bazýlarýnda az olabilir. O zaman bizim bu mekân organizasyonunu bir an önce halletmemiz lazým. Örneðin araç gereçtir, tepegözdür, projeksiyon cihazýdýr vs., neyse, ne kullanýlacaksa, onlarla ilgili eðitmen arkadaþlarla iliþkiye geçerek bizim onu çok önceden temin ediyor olmamýz lazým. Yoksa kurs baþlayacak sabahleyin, örneðin "falan yok, gidelim Halk Eðitimden alalým" ya da "gidelim, Elektrik Mühendisleri Odasýndan þunu alalým" þeklinde bir þey yapmamamýz lazým. Yetiþkinler eðitimini anlatýrken ne dedik; yetiþkinler için zaman çok önemlidir, zamanýný en verimli bir þekilde ve en ekonomik bir þekilde kullanmak isterler. Onun için de bizim dersler

86 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý baþlamadan önce, kurs baþlamadan önce bütün bunlarý hazýr bulunduruyor olmamýz lazým. Mekânýn karartmasý da dahil olmak üzere, bir arkadaþýmýz anlattý, "gittik, karartmalar yok, yapýlmamýþ" dedi, yani bütün bunlar hep önceden hazýr olmasý lazým. Eðitimler sonrasýnda mutlaka anket yapýlmalý ve anket föyleri Oda Merkezine gönderilmelidir. Hocalarýmýz doðru söylüyor, onlarla ilgili; çünkü geri beslemede ders programý, yöntem, hedef belirleme, ölçme-deðerlendirme dahil olmak üzere eðitimcinin de deðerlendirilmesi anlamýnda sorular vardýr. O cevaplar hem bizim açýmýzdan, hem eðitmen açýsýndan önem taþýyor. Onlarýn çok hýzlý bir þekilde bize akmasý lazým, bizim de ayný þekilde eðitimcilere kendi konularýyla ilgili olan kýsmýný aktarýyor olmamýz lazým. Eðitim sonunda yapýlan sýnavlarda þube MÝEM sorumlularý gözetmen olarak mutlaka katýlmalýdýr. Eðitmen arkadaþýmýz dersini veriyor, tek baþýna eðitmen arkadaþýmýz sýnavlarý yapýyor, hem hâkim, hem savcý durumunda. Zaten bundan sonra onu yapmayacaðýz arkadaþlar, yani hem hâkim, hem savcýlýk yapmayacaðýz, ya hâkimlik yapýlacak ya savcýlýk yapýlacak. Dolayýsýyla dersi veren hocalarýmýz farklý olacak, bundan sonraki bu akreditasyon sürecinde de bunu yapmak durumundayýz, hayata geçirmek durumundayýz. Sýnav yapan kiþiler farklý olacak, ama MÝEM sorumlusu olan arkadaþlarýmýz, mutlaka orada bulunmak durumundadýrlar. Beni dinlediðiniz için teþekkür ediyorum. Ýsterseniz 10 dakikalýk bir ara verelim; hem bu anlatýlanlarý kafamýzda bir süzgeçleyelim, daha sonra bir araya geldiðimizde kararlarý yavaþ yavaþ oluþturmamýz lazým.

MÝEM ÖÐRETÝCÝLERÝ ve SORUMLULARI TOPLANTISI 16 Ekim 2004 / ANKARA Altýncý Oturum Dilek ve Öneriler Oturum Baþkaný Ali Ekber ÇAKAR (OYK Sekreter Üyesi)

88 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 89 ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Arkadaþlar; 15-20 dakika sonra ayrýlacak olan arkadaþlarýmýz var. Onun için almamýz gereken kararlarý þimdi okuyorum. Bu kararlarla ilgili olarak biraz önce bir-iki tane görevlendirme yaptýk, ama onun dýþýnda hangi þubemiz bu konuya talipse, "biz bunu yaparýz" diyorsa, öyle bir görevlendirme yapacaðýz. Kararýmýzdan bir tanesi þu: "MÝEM bünyesinde yapýlan eðitimler sonunda yapýlacak sýnavlarda kullanýlacak sýnav kâðýdýnýn standartlaþtýrýlmasý için Ýzmir Þubesinin görevlendirilmesine; eðiticilerinin sýnav kâðýdý biçimine iliþkin önerilerini 25 Ekim 2004 tarihine kadar görevlendirdiðimiz þubeye bildirmesine; Ýzmir Þubenin de gelen görüþler doðrultusunda sýnavlarda kullanýlacak standart soru kâðýdý örneðini hazýrlayarak 2 Kasým 2004 tarihine kadar Oda Merkezine göndermesine..." Sýnav kâðýdýnýn standartlaþtýrýlmasýyla ilgili bir þubemiz gönüllü olarak görev alacak. MÝEM kapsamýnda eðitim verilen her konu için detaylý eðitim programýnýn saat saat belirlenmesi için Ýzmir Þubeye görev verilmesine, eðiticilerin konuyla ilgili görüþlerini 25 Ekim 2004 tarihine kadar Ýzmir Þubesine bildirmesine " Tarihi deðiþtirelim arkadaþlar, tarih söyleyin hemen. Tarih yakýnsa, ne zaman olsun arkadaþlar? Ders notlarý, onlar farklý arkadaþlar, eðitim programý bu. Yani sizin þu anda kullandýðýnýz bir eðitim programýnýz var. TARIK DEMÝRAY Mesela "mekanik tesisatla ilgili Ýzmir'de toplanalým" deniliyor, Doðalgazla ilgili Ankara'da toplanalým; hem eðitim programlarýný geliþtirelim, hem de saat saat olarak üzerinde çalýþalým. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Ýsterseniz þöyle bir karar alalým: 25 Ekime kadar elimizdeki mevcut eðitim programlarýný Ýzmir Þubeye gönderelim. Ýzmir Þubemizdeki arkadaþlarýmýz, eðitmen arkadaþlarýmýz ve oradaki komisyonlar bir araya gelir, onlar gerekli çalýþmayý yapar. Eðer ihtiyaç duyarlarsa, "bizim arkadaþlarla böyle bir toplantý yapmaya ihtiyacýmýz var ya da birbirimizle mail'leþmeye ihtiyacýmýz var, haberleþmeye ihtiyacýmýz var" diyorlarsa, ona göre karþýlýklý olarak konuþarak onun bir organizasyonunu yaparýz. O zaman ikinci kararýmýz þöyle arkadaþlar: "MÝEM kapsamýnda eðitim verilen her konu için detaylý eðitim programýnýn saat saat belirlenmesi için Ýzmir Þubesinin görevlendirilmesine, eðiticilerin konuyla ilgili görüþlerini 25 Ekim 2004 tarihine kadar Ýzmir Þubesine bildirmesine, Ýzmir Þubesinin gelen görüþler doðrultusunda çalýþma yaparak her konu için eðitim programýný 2 Kasým 2004 tarihine kadar hazýrlayarak Oda Merkezine

90 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý iletmesine " Bu arada rezerv koyuyoruz; eðer ihtiyaç duyularsa, eðitmenleri bir araya toplamak ya da haberleþmek gibi bir durum söz konusu olursa, bu konuyu biraz daha farklýlaþtýrabiliriz. "Eðiticilerin ellerinde bulunan ders notlarýnýn toparlanýp tek bir eðitim notuna dönüþtürülmesi, daha sonra bunlarýn mevcut MÝEM yayýnlarýna ilave edilerek yeni basýmlarda yer alacak þekilde hazýrlanmasý ve sadece MÝEM yayýnlarýnýn kullanýlmasý (hedeflenmesi) için Ankara, Ýstanbul, Ýzmir, Edirne Þubeye " Çünkü bizim þu anda MÝEM kapsamýnda verdiðimiz eðitimlerin kaynak kitaplarý Ýzmir tarafýndan, Ýstanbul tarafýndan, Ankara tarafýndan ve Edirne tarafýndan hazýrlandý. Dolayýsýyla bu þubelerimizi þu anda görevlendirmiþ durumdayýz. Diðer eðitmen arkadaþlarýmýz, eðiticilerin konuyla ilgili ellerindeki ders notlarýnýn, varsa farklý ders notlarý, bilgi, belge varsa, Ankara, Ýstanbul, Ýzmir Þubeye 25 Ekim 2004 tarihine kadar aktaracaklar. Bu þubelerimiz, bu notlarý alarak bir çalýþma yapacak, o çalýþmalarýný da 2 Kasýma kadar bize bir rapor halinde sunacaklar. Nasýl bir yöntem izleyeceklerini, var mý farklýlýklar, çalýþma yapýlacaksa, hangi konularda nasýl bir çalýþma yapýlacak, onu bize aktaracaklar. Her konu için sýnav þeklinin toplam soru adedinin çoktan seçmeli 20 soru ve benzeri ve sýnav süresinin belirlenmesi için bir þubemizin görevlendirilmesi lazým. Bunu Merkez mi dedik arkadaþlar? Soru adedi þöyle: Diyelim ki mekanik tesisatta bir tane soru soruyorsunuz Tabii çoktan seçmelilerde biraz farklýlýk var, diðerlerinde biraz daha farklý bir durum söz konusu. Örneðin tek soru soruyorsunuz herhalde, deðil mi; onun alt basamaklarý var. Bunu Merkez olarak biz alalým, biz yönlendirme yapalým, soralým. Baþka bir karar taslaðýmýz; her konu için detaylý eðitim programýnda yer alan konulara göre soru adedinin belirlenmesi. Toplam 20 sorudan 3'ü mevzuat, 2'si iþ güvenliði, 8'i hesaplama, 7'si bakým, yani eðer 20 tane soru soruyorsanýz ya da 5 tane soru soruyorsanýz, anlattýðýnýz konulara göre bunlarý ayrýþtýrmanýz gerekiyor. Örneðin 20 tane soru ya da diyelim 5 tane soru soruyorsanýz, 5 tane sorunun hepsi ayný konuyu içermemeli. Ama hangi konuda ne kadar sorduðunuzu bizim ayrýþtýrmamýz lazým. Bunun için de bir þube görevlendirmesi yapacaðýz, bununla ilgili Ankara Þubeye görev verelim. Her konu için detaylý eðitim programýnda yer alan konulara göre soru adedinin belirlenmesi; örneðin toplam 20 soru soruyorsanýz, bu toplam 20 sorunun kaç tanesi bakým, kaç tanesi elektrik, kaç tanesi motor, neyse, bunlarý bizim konu baþlýklarýna göre ayrýþtýrmamýz lazým. 25 Ekim 2004 tarihine kadar Ankara Þubeye bildiriyoruz. Ankara Þubede, þubelerden dolayýsýyla eðitmen arkadaþlarýmýzdan þubeler kanalýyla gelen bu görüþler çerçevesinde bir standartlaþmaya doðru giderek 2 Kasým 2004 tarihine kadar da Oda Merkezine bildiriyoruz. Baþka bir karar taslaðýmýz; "eðiticilerin soru bankasý için yukarýda belirtilen soru adedinin 5 katý sorunun hazýrlanmasýna..." Örneðin 5 tane soruyu soruyorsanýz, onun 3 katý kadar diye bir önerimiz var, bu 2 katý olabilir, 5 katý olabilir, yani ne kadar çok soru üretebilirsek, o kadar iyi olur. Örneðin 5 tane soru soruyorsanýz, 15 tane soru

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 91 hazýrlanarak 25 Ekim 2004 tarihine kadar Oda Merkezine direkt her eðitmen arkadaþýmýzdan bunu istiyoruz. Her eðitmen arkadaþýmýzdan örneðin 1 tane soru soruyorsa, 5 tane soru istiyoruz; 5 tane soru soruyorsa, 15 tane soru istiyoruz. "Eðitim öncesinde yapýlacak ön deðerlendirme formunun hazýrlanmasý için þubesinin görevlendirilmesine, eðiticilerin yapýlacak ön deðerlendirme için hazýrlayacaklarý formun 25 Ekim 2004 tarihine kadar " Ön deðerlendirme formu, örneðin tesisatla ilgili bir eðitimde ön deðerlendirme yapmak için belki farklý bir þeyler sormak gerekebilir, AÝTM ile ilgili farklý sormak gerekebilir, iþ güvenliðiyle ilgili farklý sormak gerekebilir, asansörle ilgili belki farklý sorular sorarak deðerlendirme, o heterojen yapýyý ölçmek anlamýnda, acaba nasýl bir seviye var, homojen bir yapý var mý, yok mu, heterojen midir, nereden nasýl baþlamak lazým, nasýl bir program yapmak lazým gibi. Hangi þubemiz görev alacak arkadaþlar; Ankara mý? "Eðitim öncesinde yapýlacak ön deðerlendirme formunun hazýrlanmasý için Ankara Þubenin görevlendirilmesine, eðiticilerin yapýlacak ön deðerlendirme için hazýrlayacaklarý formun 25 Ekim 2004 tarihine kadar Ankara Þubeye iletilmesine, Ankara Þubenin gelin deðerlendirme formlarý ýþýðýnda konularla ilgili olarak, her konu için ayrý ayrý ya da genel, bir genel yapabilir, ayrýþtýrabilir, onlarýn 2 Kasým 2004 tarihine kadar Oda Merkezine iletilmesine " Arkadaþlar; tarihler size çok yakýn gibi gelebilir, ama bir þeyi oturtmamýz lazým, ufak tefek birkaç gün oynayabilir. Bir baþka karar taslaðýmýz; eðitim sonrasýnda yapýlan mevcut izleme ve deðerlendirme anket formu sonrasýnda, bu ön deðerlendirme formunu yapmýþtýk, bir de izleme formu, ders programý, hedefler, kullandýðýmýz yöntem, ölçme ve deðerlendirme, eðitimciler de dahil olmak üzere, fiziksel mekânlar dahil olmak üzere bir geri besleme anlamýnda hazýrlayacaðýmýz bir anket formu Þu anda sizde vardýr, onlarýn geliþtirilerek varsa öneriler, onlarý Merkeze gönderelim. "Eðitimde kullanýlan ders araç gereçlerinin; tepegöz, slayt, projeksiyon cihazý ve benzeri, neyse, neler kullanýyorsak, standartlaþtýrýlmasý için gerekli çalýþmayý yapmak üzere Ýzmir Þubeye görev verilmesine, eðiticilerin eðitimlerde kullandýðý ders araç gereçleri listesinin 25 Ekim 2004 tarihine kadar Ýzmir Þubeye iletilmesine " Ýzmir Þube de gelen bu bilgiler çerçevesinde bir standartlaþtýrma yapacak, yani neler kullanýlýyor, nelerin kullanýlmasý lazým, bununla ilgili olarak da 2 Kasým 2004 tarihine kadar da Oda Merkezine Mevcutlar ve ihtiyaçlarý þeklinde. Arkadaþlar; 25 Kasým-2 Kasým diye hep özetleme geçiyoruz. Bunlarý bu tarihe kadar hazýrlama imkânýnýz var mý? Onun dýþýnda, diðer arkadaþlarýmýzýn bir sýkýntýsý olabilir mi? Çoðunun ellerinde vardýr, evet. Eðitimlerde pratiðe yönelik uygulama, pratik eðitim, proje üzerinde örnek uygulamalar ve benzeri yapýlmasý gerekenlerin standart haline getirilmesi Bununla ilgili olarak bir çalýþma yapabilir miyiz? Yani örneðin tesisatla ilgili olarak diyelim ki bir proje standardý oluþturabilir miyiz ya da standart bir çalýþma yapabilir miyiz? AÝTM ile

92 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý ilgili örneðin olabiliyor mu?.. Diyelim ki tesisat hocasýyým, tesisatla ilgili bir eðitim veriyorum; benim burada kullandýðým mevcut durumla bir baþka arkadaþýmýz farklý bir þekilde eðer þey yapýyorsa Pratikte neler kullanýlýyor, proje olarak neler gösteriyor HAKAN HAVANCILAR Demin Hocam da bahsetti, uygulama yerinde sýkýntým var, nasýl aþarým? Uygulamanýn biraz geniþ düþünülmesi gerekir. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Ya da proje, yani proje veriyoruz, proje çizdiremiyoruz, yapamýyoruz. Ortam yok diyelim ya da tahtalar yeterli deðil. TARIK DEMÝRAY Ýmalatlarda barajýn 1/20 ölçeðinde olmasý lazým, ama hâlâ 1/20 ölçeðinde çizilmiyor. Salonlarýmýzda zaten bunlarý yapmak mümkün deðil; ne tahtada bunu çizmek mümkün, ne de eðitim alan arkadaþlarýmýz açýsýndan Eðitim salonlarýmýzda çok küçük tahtalar var ya da sandalyeler üzerinde çizmeye çalýþýyorlar; bir yandan hesap makinalarý, bir yandan cetveller, kitaplarý, hepsini küçük bir sandalyeye sýkýþtýrmak zorundalar. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Soruyu þöyle sorabilir miyim? Pratik, tabii konular farklý da, farklý konulara göre pratik uygulamalarýmýzda standarda gitmek mümkün mü? Nasýl gideceðiz, onun tespitini yapalým. AYTEKÝN ÇAKIR Eðitim materyallerinde var mý? Yani konumuz, eðitim sýrasýnda biz teorik anlattýðýmýz konularý bir kitapçýk þeklinde standartlaþtýrmaya çalýþýyoruz. Ama sadece teorik olarak fazla deðil, bazý kurslarýmýzýn hemen hemen hepsinde de bir uygulama safhasý var. Uygulama safhasýnýn da standartlaþtýrýlmasý mümkün mü, soru bu. Mekân olarak deðil. Mümkün deðilse, konuþmaya gerek yok. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Arkadaþlar; tamam, mümkün deðilse, yapacak bir þey yok. Mümkün mü, bunu standartlaþtýrabilir miyiz; belki biraz kafa yormamýz lazým, yani belki çok hýzlý bir soru olarak geldi. Onu biraz düþünelim, yani en azýndan konuyu kendi içinde standartlaþtýrmak mümkün mü, onu yapabilir miyiz?

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 93 Son maddeyle ilgili olarak sanýyorum uzun vadeli bakmamýz lazým. Ýstanbul'a gidecek arkadaþlarýmýz açýsýndan, eðer ekleyecekleri bir þey yoksa, onlarýn herhalde otobüsleri erken kalkýyor. Onlar, ekleyebilecekleri bir þeyler varsa söyleyebilirler. Onun dýþýndaki arkadaþlar, zaten buradayýz; tartýþmaya, konuþmaya, görüþ iletmeye devam edeceðiz. Buyurun. GÜRBÜZ YILMAZ Özellikle bilgisayarla sunum yapýlmasýnda, sunumlarýn bir formatýnýn geliþtirilmesi, Odanýn ambleminin mutlaka yer almasý gerekir diye düþünüyorum. Bunun için de bir görevlendirme yapýlýrsa, bir format hazýrlanýrsa, içeriðini her hoca kendisi doldurabilir. Teþekkürler. NECATÝ ÝLHAN Sabahtan beri konuþtuðumuz konularda þöyle bir sezim var ve kaygýlarým var: "Tek tip ve standarda gidelim" diye hep bu çerçevede konuþuyoruz. Ancak bazý konuþmalarda da ifade edildi; her eðiticinin veya öðreticinin, ne dersek diyelim, meslekiçi eðitimde ders veren bizlerin tek tipte bir ders anlatým yöntemini belirlemek bence son derece yanlýþ olur. Burada herhalde o kastedilmiyor, ama böyle bir tehlikeyi gördüm. Programlarýn, eðitim programýnýn, yayýnlarýn, araç gereçlerin ortaklaþtýrýlmasý tamam, ama anlatým yöntemleri ve bu yöntemlerin zenginleþtirilmesi konusunda da tek tip olmamalý, böyle bir tehlikeyi gördüðüm için söz aldým. Teþekkür ederim. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Böyle bir düþüncemiz yok. Ankara Þubeden Gürbüz Beyin bu formatýn oluþturulmasýyla ilgili bir önerisi var. Format var, ama isterseniz Gürbüz Bey, bu konuda bir görevlendirme alalým. Merkezde de zaten onunla ilgili çalýþmalar var, beraber çalýþabiliriz. Formatla ilgili olarak arkadaþlarýmýzýn düþünceleri, görüþleri ve önerileri varsa, Ankara Þubeye aktarýrlarsa, Ankara Þube kanalýyla Gürbüz Beye ulaþýr, dolayýsýyla biz de birlikte o çalýþmayý rahat yapabiliriz. Zaten elde bir þey var, daha saðlýklý bir hale getiririz. Buyurun. KERÝM SEZER Sabahtan beri hep bu son öneriler kýsmýný bekledim. Mesela ben mekanik tesisat üzerine eðitimcilik yapýyorum, ayný zamanda Sanayi ve Ticaret Bakanlýðýnda da eðitimciyim. Bir bütünlük açýsýndan, orada yaptýðýmýz bir uygulamayý yine burada da

94 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý ayný þekilde uygulayabiliriz diye düþünüyorum. Þöyle ki: Mesela sýnavlarda hep bir standarda gidiyoruz. Benim þöyle bir tavsiyem var: Eðitime baþlamadan önce, odalarýmýz eðitimci sayýlarýný Merkeze bildirmeleri; mesela "15 kiþi katýldý, isimleri þunlar þunlar, bu konuda eðitim alýnýyor." Merkezin bir paket halinde, Meslekiçi Eðitim Merkezimizin bir paket halinde eðitime katýlacak arkadaþlara eðitimin ilk gününde gelip orada daðýtacaðýz, açacaðýz, içinden konuyla ilgili bizim standartlaþtýrdýðýmýz kitaplarýmýz çýkacak, bir bütün halinde kendilerine verilecek. Ýçinde not tutacaklarý kalemine kadar böyle tatlý bir espriyi onlara bu þekilde sunalým istiyorum ve isimlerine hitaben, bir zarf içinde de olabilir, verelim. Bu þekilde yine ayný, sýnavda da ayný yöntemi izleyelim. Sýnavda ben eðitimci olarak soru belirlemeyeyim. Siz soruyu, üzerinde sadece MÝEM kursu sorumlusunun açabileceði þekilde -ister mühür, ister herhangi bir damga- tespit edin, Merkez tespit etsin, o soru bankasýndan tespit etsin. Kaç tane soru sorulacaðý belli zaten, standartlaþtýrýyoruz, o sorular tespit edilir. Ben eðitimci olarak sýnav salonunda o zarfý görürüm. MÝEM kurs sorumlum o zarfý o gün getirir, orada açar, biz arkadaþlara daðýtýrýz, sýnavý yaparýz. Sýnavdan sonra deðerlendirme kursunu belki ayrýca konuþuruz, tartýþýrýz, belki çabuklaþtýrmak açýsýndan yine biz deðerlendirelim, ama sorularý ben de görmeyeyim. Yani meslekiçi eðitim kursumuzda bir soru bankasý var zaten. Sorular da antetli kaðýtlarýmýzda düzenlenmiþ haliyle artýk ne gerekiyorsa standartlar açýsýndan, her þeyi yapýlmýþ, isimleri de dahil yazýlmýþ þekilde gelir. Nasýl ÖSS sýnavlarýna arkadaþlar giriyorsa, artýk Türkiye bu standartta gidiyor, bu þekilde biz de daðýtalým arkadaþlara. Yani soru seçimi Merkezde olsun istiyorum; isimlerle gelsin sorular, biz sadece sýnav yapalým, gözetmen arkadaþýmýz olsun, biz de orada görelim. Yani kendi Bakanlýðýmýzda da böyle bir þey yaptýk, uyguluyoruz da, çok da güzel gidiyor. Bilmiyorum, arkadaþlar bu konuda ne düþünürler; benim bir naçizane önerim. Teþekkürler. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Biz teþekkür ederiz. Buyurun. SEZAÝ UYSAL Bu eðitim araçlarý ve mekânlarýn düzenlenmesi deyince, bir þeyi söylemeyi unuttum: Bu yüz yüze eðitim. Þu andaki oturuþ þeklimizde bile tam olarak yüz yüze eðitim yok; çünkü dik açýlar var, bu baþtaki arkadaþ o baþtakini göremiyor. Daha oval þekilde, yüz yüze yaparken de uygulamalý eðitimde, kesinlikle yüz yüze eðitimin olmasý, herkesin birbirini görmesi ve neler yaptýðýný görmesi mutlaka olmalý. Ben þeyi merak ediyorum; "bu makina mühendisi olmayanlar da kursa alýnýyor" denildi. Bunlara herhalde belge verilmiyor sanýyorum. Þahsi görüþüm; kursa alýnabilir, ama belge verilmediði sürece kursa alýnabilir, bunda bir sakýnca yok.

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 95 Bir de bu ön þart konusu, bir arkadaþým bahsetti; "mekanik tesisatý almayan, doðalgaz iç tesisatý almasýn." Bu bana pek doðru gelmiyor; çünkü mekanik tesisatta iþin daha çok þu tarafýyla ilgili iþler; ýsý yalýtýmý, sýhhi tesisat, kalorifer, radyatör hesaplarý filan, iþin daha çok enerji alýþveriþiyle ilgili olan kýsmýyla ilgiliyken, öbür tarafta daha çok yanma, yani yakýt ve yanmayla ilgili. Böyle þart olmamalý, ama belki þöyle olabilir: Bir tamamlama kursu, yani mekanik tesisatý almayanlar, önceden gelirler, bir günlük bir eksik olan vanalar, fittings'lerle ilgili bir kurstan geçebilirler, ama almýþ olanlar doðrudan ikinci gün, 2, 3, 4 dediðimiz, normal 3 günlük kursumuza katýlabilirler, böyle bir þey olabilir. Kursiyer sayýsýnýn optimum nasýl olmasý gerektiði de hakikaten uygulamalý eðitimde yüz yüze gelip eðiticilerle tartýþmamýz gereken bir þey. Gerçi biz þu anda tam uygulamalý eðitim yapmýyoruz, yani meslekiçi eðitim diyoruz, ama daha çok teorik anlatýyoruz. Onun için de hakikaten yine söylediðim gibi, baþtan amacý belirlemek lazým. Yani doðalgaz iç tesisat kursunu bitiren mühendis, en azýndan neyi bilmeli; hat þemasýný çizmeyi bilmelidir, en azýndan þunun þu kadar yükseklikten geçtiðini bilmelidir, örneðin borunun boyanmamasý gerektiðini bilmelidir, bacanýn þönt baca olmamasý, þönt bacayla adi þöntün arasýndaki farký bilmelidir. Þimdi aklýma gelenleri söylüyorum, yani buna benzer; cebri havalandýrma nasýl olmalýdýr, bilmeli midir, baca hesaplarý Çünkü Ankara'da bu baþýmýza çok geliyor, EGO Genel Müdür Vekili kalkýyor diyor ki, "bana baca belgesi var, kursundan geçtiðine dair." Biz bu belgeyi yapý denetçileri için, tamamlamak için, "bunlar tamamen bu konuda cahil olduklarý için, tamamlayalým" diye. Biz de diyoruz ki, biz gerek mekanik tesisat kurslarýmýzda, gerekse doðalgaz iç tesisat kurslarýmýzda bacalara gereken önemi veriyoruz. "Ama bu arkadaþ iyi proje çizemiyor" diyor. Çizemiyorsa, projeni tekrar gönder, "doðru çiz getir" de. Bu adam bu kurstan geçtiyse, bunun ana fikrini almýþtýr; üzerinde vakit harcasa, gerçekten de doðru çizer, getirir. Bu þuna benziyor: Adama siz B sýnýfý otomobil ehliyeti vermiþsiniz, diyorsunuz ki "bir de motosiklet ehliyeti al gel." B sýnýfý ehliyet derken, ben doðalgaz iç tesisattan bahsediyorum ya da aðýr vasýta ehliyeti vermiþsiniz, motosiklet ehliyeti istiyorsunuz. Adamýn hiç ehliyeti yoksa, motosiklet kullanacaksa, evet, motosiklet ehliyetini iste; fakat otomobil ehliyeti varsa, ayrýca da bunu isteme. Uygulamalý eðitime tam olarak geçmediðimiz için, uygulamalý eðitime de yönelik olarak öðreticilerin bir araya gelip biraz fikir geliþtirmesinde fayda var. Yani nasýl olabilir? Bu þimdi deðil, ama ileriki yýllara dönük; bu Köy Enstitüleri pratiðinden yola çýkarak, Türkiye'nin yaþadýðý pratikten yola çýkarak, yani pratik uygulamalý eðitimden yola çýkarak bir þeyler geliþtirebiliriz gibi geliyor bana. Örneðin tesisattan bir örnek verirsek; vana lazým, kazan yeri görmemiz lazým filan. "Ankara'da yer bulamýyor" dedi Sadrettin Hocam, bunun bir þekilde bulunup, gidilip, iþte asansör bulunabilir, tesisatla ilgili diyelim bir iþ merkezi bulunabilir, oradaki bütün vanasýndan bacasýna kadar farklýlýklarýný gösteren yerlerle bir ön anlaþma yapýlarak bu teorik eðitimini tamamlamýþ insanlara pratik uygulamalý eðitim verilip, ayrýca belki bir belge, yani yetkinlik belgesi deðil, ama "uygulamalý eðitimden geçmiþtir" diye eline bir form verilebilir.

96 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý Bir de bu Ýzmir Þubeye gerçi yazýp yine bildireceðiz, ama kitap hazýrlanýyor, hakikaten bir araya gelmenin faydasý þöyle iyi: Mesela Ýzmir Þubenin hazýrladýðý þeyde, Ýzmir için yaðmur oluðu çapý belirleniyor, "Ýzmir için þudur" deniliyor. Aklýma geldi de, mesela Ýstanbul, Ankara için niye öyledir, o açýklanmamýþ. Dolayýsýyla Ankara'dan, Ýstanbul'dan ya da Diyarbakýr'dan kimse eðitim arkadaþým da orada olursa, bunun üzerinde tartýþýlýr, daha ortak bir format geliþtirilebilir diye düþünüyorum. Teþekkür ederim. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Biz teþekkür ederiz. Buyurun. HALUK TEKBAÞ Sezai Bey, az önce iyi proje-kötü proje konusundan bahsederken, bir teknik görevli olarak bir ekleme yapmak istedim. Yeni yazýlacak Oda yayýnlarýnda ya da kurs notlarýnda bence mutlaka Odanýn tesisat komisyonlarý tarafýndan Oda yayýnlarý taranarak süzülüp gelen mekanik tesisat projeleri kontrol kriterlerinin olmasý gerekiyor. Bunlar çok uzun çalýþmalar sonucunda ortaya çýkmýþ. Tüm ders notlarýnda, belki AÝTM için bu geçerli olmayabilir; çünkü AÝTM'de referans olarak biz AÝTM Yönetmeliðini MARTOY, MOTOY gibi yönetmelikleri esas alýyoruz, yönetmelik kitaplarýmýz var. Fakat yeni yazýlacak, özellikle mekanik tesisat, sýhhi tesisat, ýsý yalýtýmý ve ýsýtma tesisatý kitaplarýnda ya da kurs notlarýnda, kurs notlarý sonunda ya da kitap sonunda MÝEM sonunda baþarýlý olup, proje üretip bize proje getiren meslektaþýmýzýn kriterleri check etmesi, biz de projeyi masamýza geldiðinde incelerken, check ederken kullanmamýz açýsýndan bunlarýn o kitaplarda ya da kaynak yayýnlarýnda olmasý gerektiðini düþünüyorum. Bunun dýþýnda, bütün þubelerin de bizim Edirne Þubenin web sayfasýnda olduðu gibi, bu kriterlerin SMM meslektaþlarýmýz tarafýndan incelenmek üzere istediðinde kendi bilgisayarýna aktarabileceði þekilde, istediðinde printer'dan çýktý alýp projesini check edebileceði þekilde bulunmasý gerektiðini düþünüyorum. Sonuçta biz MÝEM sonunda belgelendirme yapýyoruz, belgelendirme sonunda da üretilen proje masamýza geliyor. Kamu yararýna çalýþan bir kurum olarak da eðer üretilen proje eksik ya da kaliteli deðilse, onu bir þekilde elimizdeki referans kriterlere göre geri çevirmek durumunda kalýyoruz. Bu açýdan, herhangi bir kritere baðlý kalmadan projeyi geri çevirmek ayrý; fakat Odanýn tüm þubeleriyle birlikte kullandýðý bir kriter üzerinde check edip, "eksiklikler bunlar" diyerek geri çevirmesi ayrý. O kriterler sonunda zaten projeye ait bilgileri yazýyoruz, eksiklikleri yazýyoruz, projeyi denetleyen teknik görevli olarak ismimizi, sicil numaramýzý, imzamýzý atýyoruz, o þekilde veriyoruz. Zaten böyle bir projeye göre üretilen mekanik tesisat projesini öyle bir kontrol kriterlerine göre düzenlemeden geri çevirirsek, sonuçta Oda ile SMM üyemiz arasýnda bir sýkýntý doðabilir.

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 97 Bu sýkýntýyý gidermenin tek yolu da bence bu kriteri uygulamaya geçirip -az önce Atilla Bey de konuþmasýnda, bu kriterlerin varlýðýndan haberdar olmadýðýný söyledibunu sýký bir þekilde uygulamaya geçirmemiz lazým. Ýlk olarak da yeni yazýlacak kitaplarda bulunmalý ya da kurs notlarýnýn sonunda bulunmalý ve tüm þubelerin web sayfalarýnda mutlaka olmalý. Örnek olarak da eðer bilgisi olmayan þubeler varsa, Edirne Þubenin web ana sayfasýndan indirilebilir, incelenebilir. Teþekkür ederim. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Biz teþekkür ederiz. Buyurun. GURBET ÖRÇEN Sabahtan beri hem eðiticiler hem de MÝEM sorumlularý tarafýndan genel anlamda tüm beklentiler anlatýldý. Bizim daha çok eðiticilerden beklentilerimiz; çünkü MÝEM'in temel kapsamýnda ya da üyelere yönelik birebir muhatap olan eðiticiler, sonra biz MÝEM sorumlularý, bütün o planlama ya da organizasyonu hazýrlayýp eðiticiyle üyeyi biraz da baþ baþa býrakýyoruz. Ýki tarafýn karþýlýklý iletiþimi ve oluþabilecek bütün sorunlar sonradan þubeye veya Merkeze kadar gidebiliyor. Eðiticilerden beklentilerimizde, katýlýmcýlarýn anlayabileceði sade bir dil kullanýlmasý ve eðitim içeriðinin saat saat planlanmasý gibi bir madde var. Bu önemli; çünkü bizim gerek kurs sonunda yaptýðýmýz anketlerde, gerekse üyelerden gelen þikâyetlerde hocalarýn anlatým tarzlarý farklý olabilir, bu çok doðaldýr ya da farklýdýr diye düþünüyorum. Verilen eðitimin gün olarak yetmediði, 1 günlük kurslarýmýz veya 3 günlük kurslarýmýz ya da sýnav sonuna doðru birçok þeyin sýkýþtýrýlýp hemen sýnava gidildiði zaman üyenin tepkileriyle karþýlaþýyoruz ve bu anketlere dökülüyor. Belki Ýzmir Þube -Ýzmir Þubeydi yanýlmýyorsam- bu çalýþmayý yaparken, günleri tekrar revize edebilir, o saat programýný yaparken, hocalardan gelecek ek kaynaklar; çünkü kurslarda Oda yayýnlarý dýþýnda her hocanýn özel bir kaynaðý var, biz bunlarý görüyoruz, o kaynaklardan veriliyor. Biz onlarý çoðu zaman üyeye fotokopi çektirip veriyoruz. Bu kaynaklarýn da derlemesi yapýlýrsa, belki o günlerin uzatýlmasý ve ona göre de bir planlama yapýlabilir diye düþünüyorum. Bir önemli konu, belki bu herkesin çok önemsediði, Oda mevzuatlarýnýn birebir anlatýlmasý. Oda mevzuatý ya da kongrelerden bahsedildi, þubelerin yaptýðý çalýþmalardan bahsedildi ve orada üyelerle birebir yaþanan þeylerde belki de yönetmelikler, özellikle

98 MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý uzmanlýk konusunda birçok eleþtiriler oluyor. Bunlarýn çok net bir þekilde anlatýlmasý, o kurslarda anlatýlmasý gerektiðine inanýyorum. En azýndan üyelerden gelen eleþtirileri ya da üyenin daha sonraki Odayla olan iliþkilerini pekiþtirmek anlamýnda önemli diye düþünüyorum. Teþekkürler. ALÝ EKBER ÇAKAR (Oturum Baþkaný) Biz teþekkür ederiz. Arkadaþlar; bugün burada sabahtan beri hep birlikte bazý eksikliklerimizi, olmasý gerekenleri ve bundan sonra neler yapacaðýmýz noktasýnda çok kýsa da olsa bir projeksiyon geliþtirmeye çalýþtýk. Birebir eðitmen arkadaþlarýmýzýn anlattýklarýnýn ötesinde, bir formatlamayý ve standartlaþtýrmayý hedefliyoruz. Bunun için de temel kuralýmýz, ortak dilin yakalanmasýdýr. Eðer ortak dili yakalayamazsak, ortak dili oluþturamazsak, standartlaþtýrmayý da saðlayamayýz, dolayýsýyla bir sürü eksikleri de beraberinde getirecek. Ýkinci bir temel nokta; akreditasyon çalýþmalarý süreciyle birlikte -zannediyorum bu süreç baþlamýþ durumda- ve bundan sonra artýk merkezi olarak ve birebir hep birlikte yapacaðýmýz çalýþmalarý artýk akreditasyon sürecinin bir parçasý olarak ele almak durumundayýz. Bundan sonra bazý þeyler deðiþecek, deðiþtiðinde bunlarýn nereden kaynaklandýðý, 17024'ü özellikle arkadaþlar edinirlerse ya da yoksa, biz kendilerine temin edip verirsek, arkadaþlarýmýz da en azýndan bir bilgi sahibi olurlar. Dolayýsýyla bundan sonra eðitim çalýþmalarý, eðitimin kapsamý ve ölçme-deðerlendirme dahil olmak üzere, yani belgelendirme süreci de dahil olmak üzere bazý farklýlýklar taþýyacaktýr. Buraya kadar geldiniz, katkýlarýnýzý sundunuz, görüþlerinizi açýkladýnýz, hepinize teþekkür ediyoruz. MÝEM sorumlusu arkadaþlarýmýz, iþin sahibi olan insanlar, sizlersiniz, yani Odanýn sahipleri olan sizlere büyük görev ve sorumluluklar düþüyor. Bundan sonra iþimiz daha zor ve aðýr, daha bir titizlikle dikkat gerektiriyor. Bundan sonra hep birlikte organizeli bir þekilde eðer çalýþabilirsek, eðitimci arkadaþlarýmýzla birlikte, MÝEM sorumlusu arkadaþlarýmýzla birlikte ve yönetici arkadaþlarýmýzla birlikte, hep birlikte bu iþi baþarmamýz gerektiðine inanýyorum, baþaracaðýmýza da inanýyorum; çünkü o güç var bizde, o dinamik yapý var bizde. Ama önemli olan, görev ve sorumluluklarýmýzý iyi bilmemiz ve onlarý iyi takip etmemiz. Katýlýmýnýzdan dolayý hepinize teþekkür ediyorum. Oda Baþkanýmýz, belki kapanýþla ilgili olarak bir þeyler söylemek isteyecektir.

MÝEM Öðreticileri ve Sorumlularý Toplantýsý 99 EMÝN KORAMAZ Aslýnda çok geç oldu, çok da fazla uzatmayalým diyorum. Bizim amacýmýz belli. Tarýk Beyin açýlýþta bir sorusu vardý, "Biz ne yapmak istiyoruz, herkesi belgelendirecek miyiz; yoksa üyelerimizi eðitip halkýn, toplumun can ve mal güvenliðini doðrudan ilgilendiren konularda tasarýmlar yapan, uygulamada bulunan mühendislerimizi bu iþi yapabilecek bilgi ve beceri düzeyine getirecek miyiz?" Bizim yola çýkarken temel amacýmýz ikincisidir, üyelerimizi uzmanlaþtýrmaktýr, bilgi ve beceri düzeylerini arttýrmaktýr. Dolayýsýyla her þeyden önce bizim ne istediðimizi bilmemiz gerekiyor. Üyelerimizin eðitim öncesi bilgi düzeyinin ve bu programlar çerçevesinde verilen eðitimler sonrasýnda ulaþacaðý düzeyin önceden tespit edilmesi önemli bir husus. Bunu konuda en saðlýklý verilere sahip olan sizlerin konu hakkýnda sunacaðý raporlar eðtiim programlarýmýzýn da sürekli gereksinimlere cevap verecek þekilde geliþtirilmesi ve yenilenmesine katkýda bulunacaktýr. Diðer yandan verilen eðitimlerde ortak bir standardýn yakalanabilmesi için ayný konularda eðitim veren eðitmenlerimizin çok sýk biraraya gelip dil birliðini yakalamasý gerekmektedir. Buradan çýkan çok önemli bir sonuçta, soru bankalarýnýn geniþletilmesi gereðidir. Bu konuda da eðitmenlerimize büyük görev düþmektedir. Yine saðlýklý bir ölçüm sistemi için tüm sorularýn merkezde toplanmasý ve sýnav sorularýnýn merkezden gönderilmesi gerekmektedir. MÝEM kitaplarýný sürekli yenilemeye çalýþýyoruz. MÝEM kapsamýnda çýkartýlan kitaplar belki yýlda birkaç baský yapýyor. Sizlerin mümkün olduðunca gördüðünüz eksiklikleri ve aksaklýklarý merkeze ya da kitabýn sekreteryasýný yürüten birime göndermenizi istiyoruz. Kitaplarýn sonraki baskýlarýnda bunlar deðerlendirilecektir. Þu anda söyleyebileceklerim bunlar. Katýlýmýnýz için ben de teþekkür ediyorum, herkese iyi yolculuklar diliyorum.