İZ OLAS Y ON Y ÖN TE M LE R İ Doç. Dr. Turan A slan 11.12.2009
İZ O L A S Y O N Y Ö N T E M L E R İ S ta n d a r t Ö n le m le r S o lu n u m İz o la s y o n u D a m la c ı k İz o la s y o n u T e m a s İz o la s y o n u S ı k ı T e m a s İz o la s y o n u
İZ O L A S Y O N Y Ö N T E M L E R İ S ta n d a r t Ö n le m le r S o lu n u m İz o la s y o n u D a m la c ı k İz o la s y o n u T e m a s İz o la s y o n u S ı k ı T e m a s İz o la s y o n u
S TA NDA RT ÖNLEMLER
G E R E K Lİ OLDU Ğ U Uve R enfeks U M Liyonu A Rolup Has tanın tanısdına olmadığ ına bakılmaks ızın bütün has talara uyg ulanan önlemlerdir Tüm vücut s ıvılarının (kan,s emen,vajinal s ekres yonlar, s erebros pinal, s inoviyal, plevral, peritoneal, perikardial ve amniotik s ıvılar) potans iyel olarak patojen mikroorg anizma taş ıyabileceğ i kabul edilir B ütünlüğ ü bozulmuş deri Mukoz membranlar K an ve vücut s ıvıları için uyg ulanır
U Y G U LAM ALAR H a s ta n e y e y a ta n tüm ha s ta la r iç in u y g u la n m a l ı d ı r
E L Y IK AM A E ld iv e n g iy m e d e n ö n c e v e ç ı k a r ı r ç ık a r m a z K a n, v ü c u t s ı v ı la r ı, s a lg ı la r, ç ı k a r t ı la r v e k o n ta m in e e ş y a la r, m u k o z a la r v e b ü tü n lü ğü b o z u lm u ş d e r iy e d o k u n m a d a n ö n c e v e s o n ra A y n ı h a s ta n ı n fa r k l ı v ü c u t b ö lg e le r in d e k i i ş le m le r a r a s ı n d a
E LDİV E N K a n, v ü c u t s ı v ı la r ı, s a lg ı la r v e ç ı k a r t ı la r, k o n ta m in e e ş y a la r, m u k o z a la r v e b ü tü n lü ğü b o z u lm u ş d e r iy e d o k u n m a d a n ö n c e e ld iv e n g iy ilm e li H a s ta d a n h a s ta y a g e ç e r k e n v e a y n ı h a s ta d a fa r k l ı g ir i ş im le r iç in e ld iv e n d e ği ş tir ilm e li T e m iz, s te r il o lm a y a n e ld iv e n le r u y g u n d u r K u lla n ı m d a n s o n r a h iç b ir y e r e d o k u n m a d a n e ld iv e n le r ç ı k a r ı l ı p t ı b b i a t ı k to r b a s ı n a a t ı l ı r v e ta k ib e n h e m e n e lle r y ı k a n m a l ı
M AS K E, YÜZ - GÖZ K ORUYUCU İş le m le r s ı r a s ı n d a v ü c u t s ı v ı la r ı, s a lg ı la r, ç ı k a r t ı la r v e k a n s ı ç r a m a o la s ı l ığı o ld u ğu n d a g ö z, b u r u n v e a ğı z m u k o z a s ı n ı k o r u m a a m a ç l ı k u lla n ı lm a l ı Doğ rudan ağ ızdan ağ ıza s olunum yapılmamalı
ÖNLÜK İş le m le r s ı r a s ı n d a v ü c u t s ı v ı la r ı, s a lg ı la r, ç ı k a r t ı la r v e k a n s ı ç r a y a b ilm e o la s ı l ığı y ü z ü n d e n d e r i v e g iy s ile r in k ir le n m e s in i ö n le m e k iç in g iy ilm e li K ir le n e n ö n lü k d ış y ü z ü n e d o k u n m a d a n ç ı k a r ı lm a l ı v e e lle r y ık a n m a l ı
HASTA BAKIM MALZEMELERİ K a n, v ü c u t s ı v ı la r ı, s a lg ı la r, ç ı k a r t ı la r, m u k o z a la r v e d e r iy e d o k u n a n g iy s i v e d i ğe r m a lz e m e le r, b a ş k a h a s ta la r v e ç e v r e y i k o n ta m in e e tm e d e n u z a k la ş t ı r ı lm a l ı T e k k u lla n ı m l ı k m a lz e m e le r h e m e n t ı b b i a t ı k to r b a s ı n a a t ı lm a l ı, te k r a r k u lla n ı la c a k o la n la r u y g u n y ö n te m le r le s te r il / d e z e n fe k te e d ilm e li
İğ neler hiçbir zaman kılıfına g eçirilmemeli, ucu bükülmemeli İğ neler ve diğ er delici - kes ici materyaller kullanıldıktan s onra delinmeye dirençli kaplar içinde biriktirilerek tıbbi atık torbas ına atılmalı
YATAK ÇARŞAFLARI Ç e v r e y i k o n ta m in e e tm e d e n u y g u n ş e k ild e ç a m a şı r h a n e y e g ö n d e r ilm e li
İZ O L A S Y O N Y Ö N T E M L E R İ S ta n d a r t Ö n le m le r S o lu n u m İz o la s y o n u D a m la c ı k İz o la s y o n u T e m a s İz o la s y o n u S ı k ı T e m a s İz o la s y o n u
İZ O L A S Y O N Y Ö N T E M L E R İ S ta n d a r t Ö n le m le r S o lu n u m İz o la s y o n u D a m la c ı k İz o la s y o n u T e m a s İz o la s y o n u S ı k ı T e m a s İz o la s y o n u
S OLUNUM İZOLA S YONU
S o lu n u m y o lu ile b u la ş a n e n fe k s iy o n la r, h a v a d a a s ı l ı k a la n k ü ç ü k p a r tik ü lle r in ( < 5 m ik r o n ) v e y a m ik r o o r g a n iz m a iç e r e n to z p a r tik ü lle r in g e ç i ş in in ö n le n m e s in d e u y g u la n ı r K ız a m ık S u ç iç e ği (d is s e m in e z o s te r d a h il) T ü b e r k ü lo z A ğı r A k u t S o lu n u m Y e te r s iz li ği s e n d r o m u ( S A R S ) V ir a l k a n a m a l ı a te ş le r İn flu e n z a
UYGULAMALAR S tandart önlemlere ek olarak s olunum izolas yon önlemleri uyg ulanmalı Ö z e l h a v a la n d ı r m a y a d a v e n tila s y o n s is te m i g e r e k li (N e g a tif b a s ı n ç l ı o d a ) H a v a a k ı m ı k o r id o r d a n o d a y a o lm a l ı d ı r O d a d a n d ış a r ı h a v a ç ı k ı y o r s a filtr e e d ilm e lid ir S a a tte 6 1 2 k e z h a v a d e ği ş im i s a ğla n m a l ı d ı r
O d a k a p ı s ı k a p a l ı o lm a l ı H a s ta n ı n o d a d a n ç ı k m a s ı s ı n ı r la n d ı r ı lm a l ı, tr a n s p o r tu n u n g e r e k li o ld u ğu d u r u m la r d a h a s ta y a c e r r a h i m a s k e ta k t ı r ı lm a l ı H a s ta o d a s ı n a g ir e n h e r k e s N 9 5 s o lu n u m m a s k e s i ta k m a lı K ı z a m ı k, s u ç iç e ği ta n ı s ı o la n h a s ta n ı n O d a s ı n a d u y a r l ı k i ş ile r g ir m e m e li G e r e k iy o r s a N 9 5 s o lu n u m m a s k e s i ta k a r a k g ir m e li B a ğışı k o la n la r ı n m a s k e ta k m a la r ı n a g e r e k y o k tu r
İZ O L A S Y O N Y Ö N T E M L E R İ S ta n d a r t Ö n le m le r S o lu n u m İz o la s y o n u D a m la c ı k İz o la s y o n u T e m a s İz o la s y o n u S ı k ı T e m a s İz o la s y o n u
İZ O L A S Y O N Y Ö N T E M L E R İ S ta n d a r t Ö n le m le r S o lu n u m İz o la s y o n u D a m la c ı k İz o la s y o n u T e m a s İz o la s y o n u S ı k ı T e m a s İz o la s y o n u
DA MLA C IK İZOLA S YONU
D a m la c ık yo luyla ya yıla n c iddi enfek s iyo nla r Haemophilus influenza tip B (m e n e n jit, p n ö m o n i, e p ig lo ttit, s e p s is ) Neisseriae meningitidis ( m e n e n jit, p n ö m o n i, s e p s is )
D a m la c ık yo luyla ya yıla n diğ er c iddi ba k teriyel s o lunum yo lu enfek s iyo nla rı F a r e n k s d ifte r is i Mycoplasma pneumonia p n ö m o n is i B o ğm a c a V e b a (a k c i ğe r ) Y e n id o ğa n v e ç o c u k la r d a A g r u b u s tr e p te k o k a l fa r e n jit, p n ö m o n i, k ı z ı l
D a m la c ık yo luyla ya yıla n diğ er c iddi vira l enfek s iyo nla r A d e n o v ir ü s İn flu e n z a K a b a k u la k P a r v o v ir ü s B 1 9 R u b e lla
D a m la c ı k iz o la s y o n u b ü y ü k p a r tik ü lle r in ( >5 m ik r o n ) g e ç i ş in in ö n le n m e s in d e u y g u la n ı r S ta n d a r t ö n le m le r e ek ola ra k d a m la c ı k iz o la s y o n ö n le m le r i u y g u la n m a l ı d ı r
HASTA ODASININ DÜZENLENMESİ H a s ta m ü m k ü n s e te k k i ş ilik o d a y a a l ı n m a l ı T e k k i ş ilik o d a y o k s a a y n ı m ik r o o r g a n iz m a ile a k tif e n fe k s iy o n u o la n v e b a ş k a b ir e n fe k s iy o n u o lm a y a n h a s ta ile a y n ı o d a y ı p a y la ş a b ilir İlk ik i şı k m ü m k ü n d e ğils e e n fe k te h a s ta ile d i ğe r h a s ta v e z iy a r e tç ile r a r a s ı n d a en az bir metre m e s a fe k a la c a k ş e k ild e y e r le ş tir m e y a p ı lm a l ı
H a s ta y a b ir m e tr e d e n d a h a k ı s a m e s a fe d e n y a k la ş a c a k o la n la r c e r r a h i m a s k e ta k m a l ı Ö z e l h a v a la n d ı r m a y a g e r e k y o k K a p ı a ç ı k k a la b ilir H a s ta n ı n o d a d ışı n a ç ı k m a s ı s ı n ı r la n d ı r ı lm a l ı, o d a d a n ç ı k m a s ı z o r u n lu h a lle r d e is e h a s ta y a c e r r a h i m a s k e ta k ı lm a l ı
İZ O L A S Y O N Y Ö N T E M L E R İ S ta n d a r t Ö n le m le r S o lu n u m İz o la s y o n u D a m la c ı k İz o la s y o n u T e m a s İz o la s y o n u S ı k ı T e m a s İz o la s y o n u
İZ O L A S Y O N Y Ö N T E M L E R İ S ta n d a r t Ö n le m le r S o lu n u m İz o la s y o n u D a m la c ı k İz o la s y o n u T e m a s İz o la s y o n u S ı k ı T e m a s İz o la s y o n u
TEMA S İZOLA S YONU
Ç o c u k la r d a R S V, p a r a in flu e n z a, e n te r o v ir a l e n fe k s iy o n la r C ilt e n fe k s iy o n la r ı B u la şı c ı l ığı y ü k s e k v e y a k u r u c ilt ü z e r in d e o lu ş a n e n f e k s iy o n la r K u ta n ö z D ifte r i H e r p e s s im p le k s v ir ü s ( n e o n a ta l v e y a m u k o k u ta n ö z ) İm p e tig o M a jö r a b s e, s e llü lit v e y a d e k ü b it P e d ik ü lo z U yu z Ç o c u k la r d a s ta filo k o k a l fr o n k ü lo z Z o s te r (d is s e m in e v e y a im m u n y e tm e z lik li k o n a k )
V ir a l - h e m o r a jik k o n ju k tiv it V ir a l k a n a m a l ı a te ş le r Ç o k lu ila ç d ir e n c i ta şı y a n b a k te r ile r E S B L ü r e te n g r a m n e g a tif b a k te r ile r M R S A (m e th ic illin d ir e n ç li S. aureus) Ç o k lu d ir e n ç li P s e u d o m o n a s, A c in e to b a c te r, ç o k lu d ir e n ç li E n t e r o c o c u s E n te r ik e n f e k s iy o n la r İn fe k s iy ö z d o z u d ü ş ü k v e y a c a n s ı z y ü z e y le r ü z e r in d e u z u n s ü r e y a ş a y a b ile n e tk e n le r le ; E.c o li, S h ig e lla, H A V, R o ta v ir ü s, C. difficile
UYGULAMALAR H a s ta y a tt ığı s ü r e c e s ta n d a r t ö n le m le r e ek olarak te m a iz o la s y o n ö n le m le r i u y g u la n m a lı
HASTA ODASININ DÜZENLENMESİ H a s ta m ü m k ü n s e te k k i ş ilik la v a b o v e tu v a le ti o la n o d a y a a l ı n m a l ı A y n ı m ik r o o r g a n iz m a ile e n fe k te h a s ta la r a y n ı o d a y ı p a y la ş a b ilir H a s ta y la ilg ile n e n p e r s o n e l s a y ı s ı a z a lt ı lm a l ı v e b a k ı m s ü r e s in c e m ü m k ü n s e d e ği ş tir ilm e m e li
EL DEZENFEKSİYONU VE ELDİVEN O d a y a g ir e r k e n e lle r y ı k a n m a l ı v e n o n -s te r il e ld iv e n g iy ilm e li E n fe k te m a te r y a lle (d ış k ı /y a r a d r e n a j ı v b.) te m a s o lu r s a e ld iv e n le r d e ği ş tir ilm e li O d a d a n ç ı k m a d a n ö n c e e ld iv e n le r ç ı k a r t ı lm a l ı v e e lle r a n tib a k te r iy e l s a b u n la y ık a n m a l ı
KORUYUCU ÖNLÜK, MASKE VE GÖZLÜK H a s ta d a n s a ğl ı k p e r s o n e lin e k a n, s a lg ı v e d i ğe r k o n ta m in e m a te r y a lle r in b u la ş ih tim a li v a r is e u y g u la m a la r d a n ö n c e k o r u y u c u ö n lü k, m a s k e v e g ö z lü k k u lla n ı lm a l ı
HAS TA İÇ İN K ULLANILAN MALZEMELER S te to s k o p, te r m o m e tr e, ta n s iy o n a le ti g ib i h a s ta y a a it m a lz e m e le r h a s ta y a ö z g ü o lm a l ı v e o d a d a b ı r a k ı lm a l ı d ı r. H a s ta la r iç in k u lla n ı lm ış o la n h e r tü r lü t ı b b i c ih a z ı n d i ğe r h a s ta la r la o r ta k k u lla n ı lm a s ı n d a n k a ç ı n ı lm a l ı d ı r. O r ta k k u lla n ı m ı z o r u n lu b a z ı e k ip m a n la r, k u lla n ı ld ı k ta n s o n r a m e k a n ik te m iz li ği y a p ı l ı p u y g u n y ö n te m le r le s te r il / d e z e n fe k te e d ilm e lid ir.
HAS TA NAK Lİ H a s ta n ı n o d a d a n ç ı k ışı e n a z a in d ir ilm e lid ir. H a s ta n ı n o d a d a n ç ı k m a s ı g e r e k ti ğin d e ; d i ğe r k i ş ile r in v e ç e v r e n in k o n ta m in e o lm a r is k in i e n a z a in d ir m e k iç in g e r e k li ö n le m le r a l ı n m a l ı d ı r.
H a s ta o d a s ı n ı n g ü n lü k te m iz li ği s ı c a k s u v e d e te r ja n la y a p ı lm a l ı d ı r. H a s ta a t ı k la r ı v e h a s ta iç in k u lla n ı la n m a lz e m e le r o d a iç e r is in d e K IR M IZ I T IB B İ A T IK to r b a s ı n a a t ı lm a l ı d ı r. H a s ta ç ı k a r t ı v e s e k r e s y o n la r ı ile k o n ta m in e ç a m a şı r la r, e n fe k te ç a m a şı r to r b a s ı n a o d a iç in d e a l ı n ı p, a y r ı y ı k a m a y a g ö n d e r ilm e lid ir. H a s ta ta b u r c u o ld u k ta n s o n r a tü m y ü z e y le r d e z e n fe k te e d ilm e lid ir.
İZ O L A S Y O N Y Ö N T E M L E R İ S ta n d a r t Ö n le m le r S o lu n u m İz o la s y o n u D a m la c ı k İz o la s y o n u T e m a s İz o la s y o n u S ı k ı T e m a s İz o la s y o n u
İZ O L A S Y O N Y Ö N T E M L E R İ S ta n d a r t Ö n le m le r S o lu n u m İz o la s y o n u D a m la c ı k İz o la s y o n u T e m a s İz o la s y o n u S ı k ı T e m a s İz o la s y o n u
S IKI TEMA S İZOLA S YONU
G E R E K Lİ OLDU Ğ U DU R U M LAR V R E ( V a n k o m is in e d ir e n ç li E n te r e k o k ) V IS A ( V a n k o m is in e d u y a r l ı l ığı a z a lm ış S.aureus ) V R S A ( V a n k o m is in e d ir e n ç li S.aureus )
U Y G U LAM ALAR H a s ta y a tt ığı s ü r e c e s ta n d a r t ö n le m le r in e ek olarak iz o la s y o n ö n le m le r i u y g u la n m a l ı d ı r
H AS TA ODAS IN IN DÜ Z E N LE N M E S İ H a s ta m ü m k ü n s e te k k i ş ilik la v a b o v e tu v a le ti o la n o d a y a a l ı n m a l ı d ı r. B u m ü m k ü n d e ğils e a y n ı m ik r o o r g a n iz m a ile e n fe k te h a s ta la r a y n ı o d a y ı p a y la ş a b ilir. H a s ta y la ilg ile n e n p e r s o n e l s a y ı s ı a z a lt ı lm a l ı v e b a k ı m s ü r e s in c e m ü m k ü n s e d e ği ş tir ilm e m e lid ir.
E L D E Z E N FE K S İ Y O N U V E EO dlad İ V E N y a g ir e r k e n e lle r y ı k a n m a l ı v e n o n s te r il e ld iv e n g iy ilm e li E n fe k te m a te r y a lle (d ış k ı /y a r a d r e n a j ı v b.) te m a s o lu r s a e ld iv e n le r d e ği ş tir ilm e li O d a d a n ç ı k m a d a n ö n c e e ld iv e n le r ç ı k a r t ı lm a l ı v e e lle r a n tib a k te r iy e l s a b u n la y ık a n m a l ı
K OR U Y U C U ÖN LÜ K, M AS K E V E G ÖZ LÜ K H a s ta d a n s a ğl ı k p e r s o n e lin e k a n, s a lg ı v e d i ğe r k o n ta m in e m a te r y a lle r in b u la ş ih tim a li v a r is e u y g u la m a la r d a n ö n c e k o r u y u c u ö n lü k, m a s k e v e g ö z lü k k u lla n ı lm a l ı
H AS TA İÇ İN K U LLAN ILAN M A L Z E M E L E R S te to s k o p, te r m o m e tr e, ta n s iy o n a le ti g ib i h a s ta y a a it m a lz e m e le r h a s ta y a ö z g ü o lm a l ı v e o d a d a b ı r a k ı lm a l ı H a s ta la r iç in k u lla n ı lm ış o la n h e r tü r lü t ı b b i c ih a z ı n d i ğe r h a s ta la r la o r ta k k u lla n ı lm a s ı n d a n k a ç ı n ı lm a l ı O r ta k k u lla n ı m ı z o r u n lu b a z ı e k ip m a n la r, k u lla n ı ld ı k ta n s o n r a m e k a n ik te m iz li ği y a p ı l ı p u y g u n y ö n te m le r le s te r il / d e z e n fe k te e d ilm e li
H AS TA N AK Lİ H a s ta n ı n o d a d a n ç ı k ışı e n a z a in d ir ilm e li H a s ta n ı n o d a d a n ç ı k m a s ı g e r e k ti ğin d e ; d i ğe r k i ş ile r in v e ç e v r e n in k o n ta m in e o lm a r is k in i e n a z a in d ir m e k iç in g e r e k li ö n le m le r a l ı n m a l ı
S ı k ı te m a s iz o la s y o n u u y g u la n a n h a s ta o d a s ı n ı n g ü n lü k te m iz li ği g e r m is id e tk ili b ir d e z e n fe k ta n la y a p ı lm a l ı H a s ta a t ı k la r ı v e h a s ta iç in k u lla n ı la n m a lz e m e le r o d a iç e r is in d e k i K IR M IZ I T IB B İ A T IK to r b a s ı n a a t ı lm a l ı
VR E ile enfekte olan has taların taburculuğunu takiben T ü m y ü z e y le r d e z e n fe k te e d ilm e li, D e z e n fe k s iy o n s o n r a s ı o r ta m k ü ltü r ü a l ı n m a l ı O r ta m k ü ltü r le r in in s o n u ç la r ı b e lli o lu n c a y a k a d a r b u o d a y a y e n i h a s ta y a t ı r ı lm a m a l ı, O d a d a k i m a lz e m e le r b a ş k a h a s ta la r iç in k u lla n ı lm a m a l ı E ğe r y e n i h a s ta y a t ışı z o r u n lu is e d e z e n fe k s iy o n i ş le m le r i (o r ta m y ü z e y le r i v e a le tle r ) ik i k e z u y g u la n m a lı H a s ta ç ı k a r t ı v e s e k r e s y o n la r ı ile k o n ta m in e ç a m a şı r la r, e n fe k te ç a m a şı r to r b a s ı n a o d a iç in d e
E l Y ık a m a
H a s ta n e in fe k s iy o n la r ı H a s ta n e in fe k s iy o n la r ı e n ö n e m li s o r u n la r d a n b ir id ir O r ta la m a in s id a n s % 7-1 0 A B D d e y ı ll ı k 2.4 m ily o n k i ş i 1 0 0 b in in s a n d ir e k t v e y a in d ir e k t h a s ta n e in fe k s iy o n u n a b a ğl ı o la r a k k a y b e d iliy o r M a liy e t ~4.5 M ily a r U S D
H a s ta ne o rta m ında k i en ö nem li enfek s iyo n k a yna k la rı: H a s ta la r S a ğ lık pers oneli H a s ta ne orta m ı T üm yüzeyler T ıbbi a letler Tuva letler Tem izlik a ra ç la rı
B u b ü y ü k s o r u n (H İ) B a s it v e U c u z b ir y ö n te m le o r ta la m a % 5 0 o r a n ı n d a a z a lt ı la b ilir
E l Y ık a m a S a ğl ı k p e r s o n e li v e h a s ta la r a r a s ı n d a b a k te r i g e ç i ş in i ö n le m e k a m a c ı y la e lle r in s u v e s a b u n la y ı k a n m a s ı d ı r.
H e m ş ir e le r in e lle r in in ; n a b ı z s a y m a, h a s ta y ı k a ld ı r m a, ta n s iy o n ö lç m e, o r a l ı s ı ö lç m e v s. i ş le m le r le b ile K le b s ie lla s p p. ile k o n ta m in e o ld u ğu g ö s te r ilm i ş tir. E l h ijy e n i h a s ta n e in fe k s iy o n la r ı n ı ö n le m e d e te k b a şı n a e n e tk ili v e ö n e m li fa k tö r d ü r.
K ir li e lle r H a s ta n e iç in d e y ü k s e k v ir u la n s v e ç o k lu d ir e n ç li m ik r o o r g a n iz m a la r ı n h a s ta la r a r a s ı n d a y a y ı lm a s ı n a n e d e n o lm a k ta d ı r % 2 0-4 0 s a ğl ı k p e r s o n e lin in k ir li e lle r i ile g e ç m e k te d ir.
Y a n l ış G Ü V E N! A n tib iy o tik le r in k e ş fi E ld iv e n k u lla n ı m ı D e z e n fe k ta n la r a g ü v e n E l y ı k a m a n ı n ö n e m in i a z a ltm ış t ı r H a s ta n e flo r a s ı d e ği ş m i ş Y ü k s e k m o r ta lite ile s e y r e d e n d ir e n ç li m ik r o o r g a n iz m a tip i o r ta m a h a k im o lm u ş tu r
E l y ı k a m a n ı n ö n e m i b ilin iy o r m u? D o k to r v e h e m ş ir e le r in % 5 0-9 5 i (E V E T ) D o k to r la r ı n % 1 5-4 5 i H e m ş ir e le r in % 2 5-4 5 i e lle r in i y ı k ı y o r T e m a s ö n c e s i % 1 0-3 0 T e m a s s o n ra s ı % 30 K u r a lla r ı n ç i ğn e n m e s in in a l ış k a n l ı k h a lin e g e tir ilm e s i v e b u n u n s a ğl ı k p e r s o n e li a r a s ı n d a d a y e r le ş m e s i
T a r ih i G e li ş im 1 8 2 2 d e F r a n s ız e c z a c ı L a b a r r q u e K lo r id iç e r e n s o lü s y o n la r ın d e z e n fe k ta n o la r a k k u lla n ım ın d a n b a h s e tm iştir. 1 8 4 6 d a Ig n a z S e m m e lw e is in, M ü d a h a le ö n c e s i k a d a v r a ile ç a lışa n a s is ta n la r ın ın e lle r in i k lo r lu s u ile y ık a ta r a k d o ğu m s o n r a s ı s tr e p to k o k s ik p u e r p e r a l s e p s is e b a ğlı ö lü m le r i, % 2 3 d e n % 3 e d ü ş ü r m e s i, 1 8 8 0 li y ılla r d a R. K o c h A lk o lü n a n ti g e r m is id a l o ld u ğu is p a tla n m ış v e 1 8 9 0 lı y ılla r d a d e r i a n tis e p tiği o la r a k k u lla n ılm a y a b a ş la n m ış t ı r.
E lin b a k te r iy e l flo r a s ı G e ç ic i flo r a (k o n ta m in a s y o n ) H a s ta y a a it s e k r e s y o n ile k o n ta m in e a r a ç g e r e ç le r d e n d e r in in y ü z e y k ı s m ı n a y e r le ş ir le r. H a s ta d a n h a s ta y a b u la ş a c a k k a d a r y a ş a r la r. E.C o li, P s e u d o m a n a s,g r (-) b a s ille r g e ç ic i m.o.d ı r. H.İn fe k s iy o n la r ı n a b u n la r s e b e p o lu r la r. K a l ı c ı flo r a D e r in in ü s t ta b a k a s ı n a, % 1 0-2 0 d a h a d e r in e y e r le ş e n in a tç ı k o lo n iz a s y o n lu m.o. la r la d a im i flo r a o lu ş u r. P r o p io n ib a c te r iu m, C o r y n e b a c te r iu m, k o a g ü la z (-) s ta filo k o k la r k a l ı c ı m.o.d ı r.
E l y ı k a m a ç e ş itle r i S o s y a l e l y ık a m a H ijy e n ik e l y ı k a m a C e r r a h i e l y ık a m a
S o s y a l e l y ı k a m a -1 G ü n lü k s u v e s a b u n la y a p ı la n y ı k a m a d ı r. Y e m e k y e m e d e n ö n c e, h a s ta y a y e m e k y e d ir m e d e n ö n c e T u v a le te g ittik te n s o n r a H a s ta b a k ı m ı n a b a ş la m a d a n ö n c e E lle r in h e r k ir le n m e s in d e
S o s y a l tip e l y ı k a m a - 2 S a b u n k u lla n ı l ı r. E n a z 1 0 s n, k ö p ü k y a y ı lm a l ı v e fr ik s iy o n y a p ı lm a l ı d ı r. A k a r s u a lt ı n d a d u r u la n ı r. K a ğı t h a v lu ile k u r u la n ı r.
H ijyenik el yık a m a G e ç ic i m.o. ö ld ü r m e k v e u z a k la ş t ı r m a k iç in s a b u n, a n tim ik r o b iy a l s a b u n, a lk o l b a z l ı a n tis e p tik le r le e lle r in y ı k a n m a s ı d ı r.
ijyenik el yık a m a ne za m a n ya pılır 1. Tüm invaziv işlemlerden önce, 2. Bağışıklık sistemi baskılanmış hastalara temastan önce, 3. Yaralara, üretral katetere dokunmadan önce ve sonra, 4. Eldiven takmadan önce ve sonra, 5. Kanlı atıklarla temas, mikrobik kontaminasyon sonrası
H ijyenik el yık a m a na s ıl ya pılır? T a k ı la r ç ı k a r ı lm a l ı, S ı v ı s a b u n k u lla n ı lm a l ı, b a s m a l ı v e y a fo to s e l m u s lu k te r c ih e d ilm e li, K u m a ş h a v lu k u lla n ı lm a m a l ı, T ü m m e k a n ik h a r e k e tle r 5 k e z te k r a r la n m a l ı, Il ı k s u te r c ih e d ilm e li, E l y ı k a n ı r k e n s u s ı ç r a t ı lm a m a l ı,
H ijyenik el yık a m a -deva m E l d e z e n fe k s iy o n u y a p ı la c a k s a ö n e r ile n m ik ta r la r d a (3-5 m l) a n tis e p tik h e r ik i e le a l ı n ı r v e k u r u y a n a k a d a r o v u lu r
H ijyenik el yık a m a S u lu ç ö z e ltile r : % 4 lü k c h lo r h e x id in e % 0.7 5 lik iy o t iç e r e n p o v id o n iy o t A lk o llü ç ö z e ltile r : % 7 0 lik is o p r o p a n o l v e y a e th a n o l % 0.5 c lo r h e x id in e v e y a p o v id o n iy o t % 0.5 g lis e r o l
C erra hi el yık a m a -1 S p o r lu b a k te r ile r d a h il g e ç ic i m.o. ö ld ü r ü lü p, u z a k la ş t ı r ı lm a s ı, k a l ı c ı m.o. a z a lt ı lm a s ı a m a c ı y la c e r r a h i o r ta m d a e lle r in f ı r ç a la n a r a k y ı k a n m a s ı d ı r.
C erra hi el yık a m a na s ıl ya pılır? T a k ı la r ç ı k a r ı l ı r. E lle r, ö n k o l fr ik s iy o n la ı s la t ı l ı p a n tis e p tik le k a p la n ı r, p a r m a k la r, e lle r ö n k o lu n d ö r t y ü z e y i e tk ili ş e k ild e f ı r ç a la n ı r. E lin s ı r t ı v e iç i 2 d k. ö n k o l 1 d k. y ı k a n ı r, k ir liy s e s ü r e u z a t ı l ı r. F ı r ç a la m a d a ir e s e l v e s ir k ü le r o lm a l ı, h e r y e r e 7-8 d a r b e y a p ı lm a l ı, F ı r ç a la r m ü m k ü n s e te k k u lla n ı m l ı k o lm a l ı, T ı r n a k la r k ı s a o lm a l ı (0.6 m m ), d ip le r i a k a n s u y u n a lt ı n d a t ı r n a k te m iz le y ic i ile iy ic e te m iz le n m e li,
C erra hi el yık a m a na s ıl ya pılır? E lle r y u k a r ı y a k a ld ı r ı l ı p p a r m a k u ç la r ı n d a n d u r u la n m a l ı, d ir s e k te n g e r iy e d ö n ü lm e m e li, h e r d e fa s ı n d a p a r m a k u ç la r ı n d a n b a ş la n m a l ı, E lle r g iy s ile r d e n u z a k ta v e d ir s e k te n b ü k ü le r e k y u k a r ı d a tu tu lm a l ı, S te r il h a v lu ile k u r u la n m a l ı d ı r.
Adım 1: El yüzeyi el yüzeyi üzerine birleştirin Adım 4: Bükülmüş parmak ile diğer el yüzeyine sürün Adım 2: Sağ el yüzeyi ile sol ele basın ve sol el yüzeyi ile sağ ele basın Adım 5: Oval şekilde sağ başparmak ile kapalı sol ele sürün ve tersi Adım 3: El yüzeyini dikleştirilmiş parmaklar ile el yüzeyi ile birleştirin Adım 6: Sağ eli kapalı parmak uçları ile oval şekilde ileri ve geri doğru sol ele sürün ve tersi
E l a ntis eps is i iç in k ulla nıla n m a ddeler S a b u n la r A lk o lle r C h lo r h e x id in e H e x a c h lo r o p h e n e İy o t v e iy o d o fo r la r P a r a -c h lo r o -m e ta -x y le n o l (P C M X ) Q u a t e r n e r A m o n y u m b ile ş ik le r i T r ic lo s a n D i ğe r a ja n la r
E l yık a m a da k a rş ıla ş ıla n problem ler E ği t i m y e t e r s i z l i ği P e rs o n e lin H a s t a l a r ın İn a n ç s ı z l ı k v e d e f a n s S e m i n e r l e r, e ği t i m E n g e l l e r i n o r t a d a n k a l d ır ıl m a s ı A ğır i ş y ü k ü E l l e r i n e n ç o k y ık a n m a s ı g e r e k e n y e r l e r, i ş y ü k ü n ü n v e t e l a ş ın d a e n f a z l a o l d u ğu y e r l e r Y a p ıl a c a k m ü d a h a l e, e l y ık a m a d a n ö n e m l i Y ık a m a s ık l ığın ın o l m a m a s ı D e rid e a le rji, d e rm a t it, e k ze m a
A ğ ır iş yük ü H a s ta n e in fe k s iy o n la r ı n ı n e n s ı k g ö r ü ld ü ğü y e r Y B Ü H a s ta la r d e ği ş k e n İş le m le r a c il Z a m a n k ı y m e tli P e r s o n e l y e te r s iz E ld iv e n k u lla n ı m ı n ı n g ü v e n v e r m e s i
A ntis eptik s eç im i
A ntis eptik s eç im i ve s a tın a lm a E n k ı s a s ü r e d e e tk in, e n a z ir r ita n, n o n a lle r je n, k ü ç ü k p a k e tle r d e v e ih tiy a ç o la n h e r y e r d e, k o llu y a d a p e d a ll ı k u m a n d a o lm a l ı, T e k k u lla n ı m l ı k o lm a y a n s a b u n lu k la r ı n d ü z e n li v e e tk in te m iz li ği, k a ğı t h a v lu te m in i G e n i ş s p e k tr u m lu v e u c u z o lm a l ı
Antiseptiklerin antimikrobiyal etki spektrumu ve özellikleri Grup Gram Gram MikoFungi Virus (+) (-) bakteri Etki hızı Alkoller +++ +++ +++ +++ +++ Hızlı Chlorhexidine (% 2 4) +++ +++ + + +++ Orta İyot Bileşikleri +++ +++ +++ ++ +++ Orta İyodoforlar +++ +++ + ++ ++ Orta Fenol Türevleri +++ + + + + Orta Triclosan +++ ++ + - +++ Orta Quaterner Amonyum Bileşikleri + ++ - - + Yavaş Yorum %60-90 kons. İyi etkili. Kalıcı etki yok. Kalıcı etkili, nadiren allerjik Rx. El hijyeni için İrritan İyoda göre Daha az irritan kullanılabilir Non-iyonik surfaktanlar nötralize eder El hijyeninde kullanılabilir Alkol ile Kombinasyonları kullanılır +++ : Mükemmel etkinlik ++: İyi etkili ancak tüm bakterileri kapsamaz +: vasat etkili - :Etkisiz
Antiseptik solüsyonlar ve temiz elde normal flora bakterilerini azaltmaları Antiseptik Konstras(%) Süre(dk) N-propanol 60 Isopropanol 90 80 70 Ethanol 95 85 80 70 70 + 0.5 70 + 0.5 95 + 0.5 77 + 0.5 70 + 0.5 1.0 Isopropanol+chlorhex Ethanol+chlorhex Povidon iyot 5 3 1 3 3 5 3 13 2 3 2 2 5 2 2 5 2 5 Ortalama Log azalması Hemen Kalıcı (3 saat) 2.3 2.9 2.0 2.9 1.1 2.4 2.3 2.1 2.4 1.5 2.0 0.7 0.8 2.1 2.4 1.5 1.0 2.5 1.0 1.7 2.0 0.7 1.2 1.6 1.8 1.0 0.5 1.4 1.2 1.0 2.1 0.7 0.8 0.2 0.6 2.7 1.5 1.5 1.4 0.8
U N U T M A Y A L IM! E L D İV E N K O R U Y U C U D E Ğ İL D İR! E lle r in iz i y ı k a d ı n ı z m ı? Te ş e k k ü r e d e r im.