Kızartmalık Yağların Gıdadan Çekilme süreci, Kontrol Yöntemleri, Toplanması ve Geri Kazanılması ile ilgili Atık Yönetim Sisteminin Oluşturulması ve Sistemin Denetlenmesi 25.04.2012 Çevre Yönetimi Sempozyumu ANTALYA
AKAT ATIKLARI KAYNAĞINDA AYRI TOPLAMA DERNEĞİ www.akat.org.tr TÜDAM
Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Atık bitkisel yağlar ekotoksik özelliklerinden dolayı çevreyle uyumlu olarak yönetilmesi gereken atıklar arasında yer almaktadır. Bu nedenle Çevre ve Orman Bakanlığımızca Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği 19.04.2005 tarih ve 25791 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
Mevzuatta Bitkisel Atık Yağlar Soap-Stoklar Tank Dibi Tortular Yağlı Topraklar R A F İ N E R İ Yem ve Sabun Sanayi Yağ Tutuculardan Çıkan Yağlar??? Kullanılmış Kızartmalık Yağlar
Atık Kızartmalık Yağlarla İlgili Mevzuatın Özeti Çöpe, Sulara, Toprağa, Kanalizasyona dökülmesi, Tekrar Gıdaya,Yem Sanayine geri dönmesi, Kozmetikte kullanılması, parayla alınıp, satılması, bu alanda lisanssız faaliyette bulunulması direkt olarak yakılması, YASAKTIR. Ayrı Kaplarda Toplanarak, Biyodizel veya endüstriyel yağ üretiminde kullanılmak üzere Lisanslı Toplayıcılara ücretsiz, Ulusal Atık Taşıma formuyla verilmeli, Bu yolla sağlığımız ve çevremiz KORUNMALIDIR.
Kullanılmış Kızartmalık Yağların Kullanım Alanları Tarım ve Köyişleri Bakanlığı nca 2005/24 sayılı tebliğ ile yem sanayinde kullanılması, Sağlık Bakanlığı nın 15.02.2006 tarih ve 1697 sayılı yazısı ile de sabun üretiminde kullanılması yasaklanmıştır. Atık Kızartmalık Yağlar sadece BİYODİZEL ve ENDÜSTRİYEL YAĞ üretiminde kullanılabilir. Veya İHRAÇ edilebilir. Elektrik üretiminde kullanılması ekonomik olarak mümkün değildir. Biyogaz üretiminde kullanım uygulamaları başlamıştır.
Sistemin Bütünü Yağ Taşıma Depolama Gıdada Kullanım Toplama Geri Kazanım Gıdadan Çekilme Biriktirme Endüstriyel Ürün
Sistemde Yetkilerin Dağılımı
Yağların Gıdadan Çekilme Süreci TOPLAM POLAR MADDE DUMANLANMA NOKTASI % 25 >170 ºC 28 AĞUSTOS 2007 TARİHLİ RESMİ GAZETE 2007/41 SAYILI TEBLİĞ *Tebliğin değişikliği söz konusu taslakta, dumanlanma noktasının kaldırılacağı ve yerine asit sayısı gibi yeni kriterler getirileceği belirtilmektedir. Ancak bizce kolay ölçülebilir metod ve mümkünse toplam polar madde tek kriter olmalıdır.
Mevcut Sistem İnsan Sağlığı Çevrenin Korunması Ve Geri Kazanım TOPLAM POLAR MADDE % 25 DUMANLANMA NOKTASI >170 ºC Lisans UATF Denetim
Görevler, Sorumluluk ve Yeterlilik Çevre Bakanlığı Tarım Bakanlığı Belediyeler Mevzuatın oluşturulması ve Koordinasyon Belediyeler 180.000 Atık Üreticisi Lisanslı Firma,araç,depo Şikayet ve ihbarlar Mevzuatın oluşturulması 180.000 Atık Üreticisinin Denetimi Şikayetler ve ihbarlar Yerel Mevzuatın oluşturulması Sınırlarındaki Atık Üreticileri ve haneler 17 Milyon Hane Şikayetler ve ihbarlar
Kullanılmış Kızartmalık Yağlarla İlgili Tahmini Yaklaşımlar (BİN TON) 350.000 100.000 10.000 20.000
Toplama ve Çevreye Bırakılanlar (BİN TON) 70.000 10.000 20. 000
Sistemdeki Diğer Unsurlarla İlgili Problemler Atık Üreticisi Toplayıcı Geri Kazanımcı Yeterince Bilinç Düzeyine Ulaşmamak Polariteye dikkat etmemek, bilmemek Sürekli Yağ İlave ederek yağ değiştirmemek Ne toplandığının bilememesi Kaçak Toplayıcılar Ezici ve Haksız Rekabet Parayla Toplama Eksik Form Kesme Kolay Lisans Alma Teşvik Edilmemesi ve Desteklenmemesi Geçici Faaliyet Belgesi ile Çevre İzin Belgesi arasında fark olmaması, mevcut lisanslıların korunmaması En yakın yerde bertaraf veya geri kazanım Geri Kazanıma Süre Konmaması Parayla Satma Eğilimi Kolay Toplama Yetkisi Vermesi
Mevcut Durum
Bitkisel yağların Kontrolü Yöntemleri Büyük bir çevre ve sağlık problemi ile karşı karşıyayız. Mutlaka kanunlara uygun bir denetim ve çapraz kontrolleri sağlayacak bir sistem kurulmalıdır.
Çağdaş Çözümler
Elektronik Takibin Faydaları (1) Genel izleme ile denetimler ve ölçümler düzenli yapılacağından daha sağlıklı bir beslenme sağlanacaktır. Poların neden olduğu başta kanser olmak üzere, birçok hastalığın önüne geçilmiş olacaktır. Atık yağlardaki polar oranı çok yükselmeden toplanacağından, atık yağlar daha verimli bir biçimde geri kazanılacaktır. Daha fazla atık yağ toplanacak ve daha fazla temiz bitkisel yağ satışı olacaktır. Sağlıklı Beslenen Kent, Belediye sınırlarımızda mutfaklar elektronik olarak izleniyor veya benzeri sloganlar ile müşterilere, turistlere katma değeri yüksek bir hizmet satılacaktır.
Elektronik Takibin Faydaları (2) Atık yağ toplama formundaki tüm bilgiler bu sistem üzerinde tutulduğundan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı için istenen formlar elektronik ortama geçirilmiş ve denetime hazır hale gelecektir. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yapılacak denetimler tek bir bilgisayar üzerinden elektronik olarak yapılabilir. Belediyeler kendi sınırları içindeki tüm işletmeleri tek bir merkezden denetleyebilir. İlgili tüm kurumlar ve atık yağ toplayan firmalar bu sistemi kullanabilir, istifade edebilir.
Elektronik Takibin Faydaları (3) Polarite ölçümü sistemden gelen uyarılar doğrultusunda ve zamanında yapılır. Ölçülen polarite anında GSM/Internet üzerinden merkeze hatasız ve bir müdahale olmadan iletilir. Internet e bağlı bir bilgisayar üzerinden, şifre ile girerek, ölçüm yapılan noktalardaki sonuçlara ulaşılabilir. Büyük zincirler tek bir merkezden tüm noktalardaki polarite ölçümünü ve atık yağ miktarlarını izleyebilir. Atık yağ biriktiğinde çağırma butonu na basılarak resmi atık yağ toplayıcı çağrılabilir.
Ne toplanıyor? Kim topluyor? Nereye Gidiyor? Büyük bir çevre ve sağlık problemi ile karşı karşıyayız. Mutlaka kanunlara uygun bir denetim ve çapraz kontrolleri sağlayacak bir sistem kurulmalıdır.
Tek Merkezli Kayıt Altına Alınmış Sistem İşletmeler Tarım Bakanlığı Toplayıcı Geri Kazanımcılar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Belediyeler Standart Ürün Bitkisel Yağ Sanayicileri Haneler
Çevre Bakanlığının Kontrolünde Sistemin Denetlenmesi Çevre Bakanlığına Elektronik Bildirim Tarım Bakanlığı na ve Belediyelere İhbar Geri Kazanım Tesisi
Çevre Bakanlığının Kontrolünde Sistemin Denetlenmesi Açık Mevzuat Kolay Denetim Sürekli Koordinasyon Hanelerde Bilgilendirme ve toplama alt yapısının hazırlanması Atık Üreticilerinin Yağ Giriş Faturalarının ve atık yağ çıktılarını karşılaştırılması Hijyen Denetimleri içinde Polaritenin Kontrolü Bakanlık Belediye ve Bitkisel Yağ Sanayicileri Toplayıcı ve Geri Kazanımcı Atık Üreticisi ve Haneler Atık Yağları Polaritesini ölçerek almak, bu konuda elektronik takiple ilgili sistem alt yapısını kurmak Geri Kazanım yollarını ve miktarlarını 3 er aylık süreler içinde açıklamak Bilgi ve bilinç düzeyinin arttırılması Para ve diğer maddi taleplerin önüne geçilmesi
SONUÇ KULLANILMIŞ KIZARTMALIK YAĞLAR 100.000 Ton İNSAN SAĞLIĞININ KORUNMASI SU ALTI CANLI VARLIĞININ DEVAMLILIĞI YER ALTI SULARININ KİRLENMESİNİN ÖNLENMESİ BİYODİZEL 75.000 Ton 75.000 Ton TEMİZ ENERJİ 75.000.000 USD 225.000 Ton KARBONDİOKSİT SALINIMI AZALIMI 33.750.000 USD 75.000 Ton İTHALAT İKAMESİ 63.750.000 USD 15.000 KİŞİYE İSTİHDAM KANALİZASYON SİSTEMLERİNİN KORUNMASI BİYOGAZ 25.000 TON ARITMA SİSTEMLERİNİN MALİYETLERİNİN AZALTILMASI 30 MİLYON KWH ELEKTİRİK 21.000.000 USD BİR OKADAR ISI
Hedefimiz Cumhuriyetimizin 100. Yılı 2023 te %23 yerli kaynaklardan elde ettiğimiz biyoyakıtları kullanmak istiyoruz. Eğer bu hedefimiz içinde kaynakların % 2 sini atık bitkisel yağlardan elde edebilirsek ülkemiz adına çok anlamlı bir dönüşümü hep birlikte sağlamış olacağız. Ancak atık yağlarımız yerli kaynak kabul edilmediği için önünde ÖTV engeli var. Desteklerinizi bekliyoruz.
Teşekkürler Tamer AFACAN ALBİYOBİR Genel Başkanı www.albiyobir.org.tr