economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikaları araş t ı rmaenstitüsü Yerelleşme ve İyi Yönetişim Emre Koyuncu 7.Yönetim ve Mühendislik Günleri 10 Mart 2007, Ankara
Yurttaş ve Yönetim Hizmet İlişkisi Yerel Yönetimlerde Yurttaşlık ve Yönetişim Slide 2 Belediye (3241) kentler (59 milyon) VATANDAŞ HİZMET İLİŞKİSİ İl Özel İdarelerl (81) Kent+kır (67 milyon) Kırsal alan ve altyapı Taşra Teşkilatları Sağlık, Eğitim, Kültür, Turizm, Gençlik, Spor, Çevre, Ormancılık, Sosyal Hizmetler, Bayındırlık, İskan
Yerel Yönetimlerde Yurttaşlık ve Yönetişim Slide 3 Yurttaş ve Yönetim Hesap Verme İlişkisi YURTTAŞ Hizmetten yararlanan Yetki devri / talep Finansman Performans Enformasyon YEREL YÖNETİMLER Politikacılar Karar Alıcılar Hizmet Sunanlar Yaptırım Katılım
Yerel Yönetimlerde Yurttaşlık ve Yönetişim Slide 4 Yurttaş ve Yönetim Hesap Verme İlişkisi Belediye (3241) kentler (59 milyon) VATANDAŞ Hesap verme /hesap sorma ilişkisi İl Özel İdarelerl (81) Kent+kır (67 milyon) Kırsal alan ve altyapı Taşra Teşkilatları Tarım, Sağlık, Eğitim, Kültür, Turizm, Gençlik, Spor, Çevre, Ormancılık, Sosyal Hizmetler, Bayındırlık, İskan MERKEZİ YÖNETİM
Yerel Yönetimlerde Yurttaşlık ve Yönetişim Slide 5 Yerel Düzeyde Yönetim Merkezi Yönetim (VALİ) Hukuki vesayet Genel Sekreter İl müdürleri Belediye (3241) kentler (59 milyon) İl Özel İdarelerl (81) Kent+kır (67 milyon) Kırsal alan ve altyapı Taşra Teşkilatları Tarım, Sağlık, Eğitim, Kültür, Turizm, Gençlik, Spor, Çevre, Ormancılık, Sosyal Hizmetler, Bayındırlık, İskan Demokratik Kontrol YEREL (Belediye Meclisi) YEREL (İl Genel Meclisi) MERKEZİ YETKİ DEVRİ YETKİLENDİRME
Yerel Yönetimlerde Yurttaşlık ve Yönetişim Slide 6 Yerel Yönetimlerin Harcamaları 50,00 45,00 40,00 35,00 30,00 25,00 20,00 15,00 10,00 5,00 0,00 Expenditures of Local Governments (As a Share of GNP) 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 Consolidated Budget Local Governments 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 (1) 2004 (2) Konsolide Bütçe 23,08 21,78 26,31 27,19 29,15 35,89 37,40 46,00 42,62 39,38 35,29 Yerel Yönetimler 3,50 3,38 3,63 4,03 4,30 4,64 4,73 5,23 3,77 4,08 3,94
Yerel Yönetimlerde Yurttaşlık ve Yönetişim Slide 7 Yerelleşme Demokratikleşme İyi Yönetişim Neo-Liberal yeni kamu yönetimi ilkeleri-anglo Sakson uygulamalar 90 sonrası Demokratikleşme (özellikle Doğu Avrupa ve Latin Amerika) Katılım Yatay örgütlenmeler Aşağıdan yukarıya karar alma Yetki devri-performans- hesap verme sorumluluğu Sonuca odaklılık Orta uzun vadeli perspektif
Yerel Yönetimlerde Yurttaşlık ve Yönetişim Slide 8 Türkiye yansımaları... 2001 KRİZİ AB SÜRECİ RİO-HABİTAT SÜRECİ 92-96 DEPREMLER 99
Yerel Yönetimlerde Yurttaşlık ve Yönetişim Slide 9 Yeni mevzuat, yeni araçlar... Çok yıllı bütçeleme, Stratejik plan, performans bütçe Şeffaflık Yerel yönetimlerde özerklik, Hizmet alanının genişlemesi, Meclislere işlevsellik, Katılımcılık-kent konseyleri Yetki devri (köy-hizmetleri, Gençlik Spor,Kültür-Turizm, Sosyal Hizmetler)
Yerel Yönetimlerde Yurttaşlık ve Yönetişim Slide 10 Uygulama İyi yönetim Yeterli mali kaynaklar Güçlü bir sivil toplum Sorumlu yurttaşlık bilinci (aktif yurttaşlık) Sağlıklı ve izlenebilir veri üretilmesi Yönetim tarafından Sivil toplum tarafından Veri değerlendirme kapasitesi
Yerel Yönetimlerde Yurttaşlık ve Yönetişim Slide 11 Kent Konseyleri Kentteki tüm paydaşları bir araya getirerek, tüm kenti kucaklayan bir ortak akıl oluşturulmasını hedefler. Katılımcı, şeffaf, hesap vermeye ve demokratik denetime açık yönetim anlayışının yerelleşmesi ve benimsenmesi Özel gruplarının katılımı (Kadınlar, gençler, yaşlılar, engelliler) Bireysel / gönüllü katılım Örgütlülük bilincinin teşvik edilmesi Kentine sahip çıkma, aktif katılım ve çözümde ortaklık ilkelerinin bütünlüğünde, kentleri sürdürülebilir geleceğe taşıyan bir ortaklık modeli dir.
Yerel Yönetimlerde Yurttaşlık ve Yönetişim Slide 12 Yurttaş ve Yönetim Kent Konseyleri Belediye İl Özel İdaresi YURTTAŞ (Sivil Toplum) Taşra Teşkilatları Tarım, Sağlık, Eğitim, Kültür, Turizm, Gençlik, Spor, Çevre, Ormancılık, Sosyal Hizmetler, Bayındırlık, İskan
Yurttaş ve Yönetim Stratejik Plan Yerel Yönetimlerde Yurttaşlık ve Yönetişim Slide 13 Belediye (3241) kentler (59 milyon) stratejik plan (belediye) İl Özel İdarelerl (81) Kent+kır (67 milyon) Kırsal alan ve altyapı stratejik plan (İÖİ) YURTTAŞ Taşra Teşkilatları Tarım, Sağlık, Eğitim, Kültür, Turizm, Gençlik, Spor, Çevre, Ormancılık, Sosyal Hizmetler, Bayındırlık, İskan stratejik plan (merkezi yönetimler)
Yerel Yönetimlerde Yurttaşlık ve Yönetişim Slide 14 Sorunlar... Yolsuzluk Algılaması YEREL ve MERKEZİ YÖNETİMLERDE HİZMETLERDEN TATMİN, PATRONAJ İLİŞKİLERİ ve REFORM, MART 2004, Fikret Adaman (Boğaziçi Üniversitesi), Ali Çarkoğlu (Sabancı Üniversitesi)Burhan Şenatalar (İstanbul Bilgi Üniversitesi) TESEV Kurumlara Duyulan Güven 2000-2004 Güven Duymuyor Orta Güven Duyuyor Silahlı Kuvvetler İlk/Orta Öğretim Kur. Üniversiteler Valiler Mahkemeler/Hukuk sistemi Merkezi yönetim/hükümet Polis TBMM Muhtarlar Belediyeler/Yerel yönetimler Gazeteler Sendikalar TV kanalları Siyasi partiler Politikacılar 2.1 3.2 3.4 5.4 5.6 5.0 3.9 5.0 5.7 5.3 5.2 4.4 4.8 4.0 4.8 4.5 4.7 3.8 6.8 6.6 6.5 6.4 6.2 6.1 6.1 8.2 7.70 2004 2000
Yerel Yönetimlerde Yurttaşlık ve Yönetişim Slide 15 Yolsuzluk... İş Dünyası Gözünden Türkiye de Yolsuzluğun Nedenleri ve Önlenmesine İlişkin Öneriler Şubat 2003 TESEV YAYINLARI
Yerel Yönetimlerde Yurttaşlık ve Yönetişim Slide 16 Sorunlar... Kurumlar ve Zihniyetler Değişime direnir... Merkezi Devlet-Bürokrasi=== Yetki Devrine Yerel Bürokrasi===Katılım ve hesap vermeye. Merkezi bürokrasi ve siyasette yerel yönetim boyutu Yerel Yönetim Stratejisi Yerel yönetimlerde kapasite ve yolsuzluk algısı sorunları Toplumda ilgisizlik ve katılım eksikliği
Yerel Yönetimlerde Yurttaşlık ve Yönetişim Slide 17 TEPAV ne yapıyor... Yerel Medya Yerel Kalkınma için Akademisyenler Yetki Devri Etki Analizi Yolsuzluk ve yerelleşme Yerel/Bölgesel Kalkınma Yerel Yönetim Kapasite Geliştirme