9. SINIF KİMYA. Konu Özetli Soru Bankası

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "9. SINIF KİMYA. Konu Özetli Soru Bankası"

Transkript

1 9. SINIF KİMYA Konu Özetli Soru Bankası Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının tarih ve 11 sayılı kararı ile kabul edilen ve öğretim yılından itibaren uygulanacak olan programa göre hazırlanmıştır. Konu Özetleri Uyarılar Rehber Sorular Alt Bölüm Soruları Etkinlikler Konu Bulmacaları Genel Tekrar Testleri Kimya Terimler Sözlüğü Ya sin KA YAR kayar.com Fu at ER TUĞ RUL tug rul.com.tr

2 Genel Müdür Temel Ateş Genel Koordinatör Akın Ateş Eğitim Koordinatörü Nevzat Asma Görsel Tasarım Aslan ÖZGÜL Bu kitabın tüm hakları yazarına ve Esen Basın Yayın Dağıtım Limitet Şirketi ne aittir. Kitabın tamamının ya da bir kısmının elektronik, mekanik, fotokopi ya da herhangi bir kayıt sistemiyle çoğaltılması, yayımlanması ve depolanması yasaktır. İsteme Adresi ESEN BASIN YAYIN DAĞITIM LTD.ŞTİ. Bayındır 2. Sokak No.: 34/11-12 Kızılay/ANKARA Telefon: (0312) Faks: (0312) ISBN : Baskı Bahçekapı Mah Sok. Nu.: Şaşmaz / ANKARA Tel : (0312) (pbx) Sertifika No: Baskı Tarihi 2013 VIII

3 Sevgili Öğrenciler, ÖN SÖZ Öğrenmenin birinci koşulu soru çözmektir. Öğrenilen bilgilerin tekrar edilmesi ve yeterli sayıda soru çözümü ile desteklenmesi bilgilerin ve kavramların belleğimize kalıcı olarak yerleşmesini sağlar. Bunun için de konuyu tarayan ve tam anlamıyla kapsayan bir kaynağa gereksinim vardır. Hazırladığımız bu kitap Milli Eğitim Bakanlığı nın değiştirilen yeni öğretim programına uygun olarak hazırlanmıştır. Bir kaynaktan yeterince faydalanabilmek için aynı zamanda bu kaynağın özelliklerinin de iyi bilinmesi gerekir. Kitabımız; yeni öğretim programına uygun hazırlanmış ve aşağıdaki sistem gözetilerek oluşturulmuştur. Konu özetleri : Bölümü küçük parçacıklar halinde kısa ve öz şekilde anlatan kısımdır. Uyarılar : Konu içerisinde vurgulanması ve dikkat edilmesi gereken bilgilerdir. Bu kısımlar çerçeve içine alınıp uyarıcı notlar düşülmüştür. Rehber so rular : Bö lüm ler, alt kı sım la ra ay rıl mış ve bu kı sım lar reh ber so ru ve çö züm le riy le destek len miş tir. Böy le ce öğ ren ci le ri mi ze so ru çöz dük le rin de na sıl bir yak la şım gös te re cek le ri ko nu sunda reh ber olun ma ya çalışılmıştır. Alt bölüm soruları : Rehber sorulardan sonra, o bölümün daha iyi anlaşılması ve pratik yapılması açısından çözülmesi gereken değişik tipte (klasik soru, ucu açık soru test sorusu vb.) sorulardan oluşan kısımdır. (Bu kısımdaki soruların yanıtla rı so ru nun al tın da ki boş luk ta kü çük pun to lar la ve rilmiş tir.) Et kin lik ler : Boş luk dol dur ma, doğ ru yan lış, ta nı la yı cı dal lan mış ağaç şek lin de ko nu yu kav ra ma ya yö ne lik ola rak ha zır la nan kı sım dır. Konu Bulmacaları : Bazı ünitelerde o ünitenin kavramları ile ilgili bulmacalar hazırlanmıştır.bu şekilde öğrenme daha eğlenceli hale getirilmiştir. Genel tekrar testleri: Bölümün tamamı bittikten sonra konuyu baştan sona tarayan değişik zorluk derecesinde karma testlerden oluşmuştur. Bu kitaptaki çalışma sistemine uyan, soruları düzenli şekilde çözen öğrencilerin hem okulda hem de Türkiye çapında yapılan sınavlarda başarılı olacağına inanıyoruz. Ki tabın hazırlık aşa masında yardımcı olan Yayın Koordinatörümüz Nevzat Asma ya, bize her türlü çalışma imkanını hazırlayan Genel Koordinatörümüz Sayın Akın Ateş e, dizgisiden baskısına kadar emeklerini esirgemeyen Aslan ÖZGÜL ve Esen Yayıncılık çalışanlarına ve redaksiyonda yardımcı olan öğretmen arkadaşlarımız Aysun Sibel BOZ, Rezzan DURMAZ, Üzeyir SAĞLIK, Hasan ACAR ve Sırrı POLAT a teşekkür ederiz. Yeni müfredatla ilgili önerilerde bulunan Prof. Dr. Yüksel Tufan, bilimsel redaksiyonunda yardımcı olan Doç. Dr. Hayrettin Tümtürk ve Doç. Dr. Ümmühan Özdemir Özmen e teşekkür ederiz. Başarı dileklerimizle...

4 İÇİNDEKİLER 1. ÜNİTE KİMYA BİLİMİ 1. Kimya nedir? Kimya ne işe yarar? Kimyanın sembolik dili Element-sembol Elementlerin Sembolleri Bileşik - formül Güvenliğimiz ve Kimya Genel tekrar testleri Etkinlik çözümleri ÜNİTE ATOM VE PERİYODİK SİSTEM 1. Atom kavramının gelişimi Kimyanın temel yasaları Kütlenin Korunumu Kanunu Sabit Oranlar Kanunu Dalton Atom Teorisi ve Katlı Oranlar Kanunu Hacim Oranları Kanunu Dalton Atom Teorisi ve Gazlar Maddenin Elektrikli Yapısı Atom altı tanecikler Thomson Atom Modeli Rutherford Atom Modeli Bohr atom modeli Atomlarda Enerji Düzeyleri Bohr Atom Modelinin Sınırlılıkları Periyodik sistem Modern periyodik sistem Periyodik özellikler Atom yarıçapı İyonlaşma enerjisi Elektron ilgisi Elektronegatiflik Metallik-ametallik Genel tekrar testleri Etkinlik çözümleri

5 3. ÜNİTE KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİMLER 1. Kimyasal tür nedir? Kimyasal türler arası etkileşimlerin sınıflandırılması Güçlü etkileşimler İyonik bağ Lewis Yapısı İyonik Bileşiklerin Örgü Yapısı Kovalent bağ Apolar Kovalent Bağ Polar Kovalent Bağ Kovalent Moleküllerin Lewis Yapısı Metalik bağ Zayıf etkileşimler Van der Waals etkileşimleri Dipol Dipol Bağları İyon Dipol Bağları London Kuvvetleri Hidrojen bağları Fiziksel ve kimyasal değişimler Tepkime denklemleri Yanma Tepkimeleri Nötralleşme Tepkimeleri Çözünme Çökelme Tepkimeleri Kimyasal Tepkimeler ve Kütlenin Korunumu Genel tekrar testleri Etkinlik çözümleri ÜNİTE MADDENİN HÂLLERİ 1. Maddenin Fiziksel hâlleri Gazlar Basınç Hacim Mol sayısı Sıcaklık Gazların Sıkışma ve Genleşme Özelliği Kinetik teori Gaz yasaları Basınç Hacim İlişkisi Sıcaklık Hacim İlişkisi Sıcaklık - Basınç İlişkisi Atmosfer ve biz

6 3. Sıvılar Yüzey gerilimi Viskozite Buharlaşma, kaynama ve yoğuşma Buhar Basıncı Kaynama Noktası (Kaynama Sıcaklığı) Atmosferin Yapısı Bağıl nem Hal değişimi Erime, donma ve süblimleşme/geri-süblimleşme Katılar Katı türleri Amorf Katı Kristal Katı İyonik Kristaller Moleküler Kristaller Kovalent Kristaller Metalik Kristaller Genel Tekrar Testleri Etkinlik Çözümleri Kimya terimleri sözlüğü

7 Kimya Bilimi 1. Ünite

8 9. 1. Ünite : Kimya Bilimi Bu ünitenin amacı, kimya bilimini tarihsel gelişimi ve sebep sonuç ilişkileri temelinde tanıtarak bir yandan kariyer bilinci ve girişimcilik açısından farkındalık oluşturmak, diğer yandan da kimyanın sembolik diline aşinalık kazandırmak; ayrıca, modern gündelik hayata girmiş çeşitli kimyasalların özellikleriyle işlevleri arasındaki ilişkiyi keşfedip kimyasalların insan ve çevre sağlığı açısından etkilerine yönelik bilinç edinimi sağlamaktır. Önerilen Süre: 14 ders saati 1. Kimya nedir? 2. Kimya ne işe yarar? 3. Kimyanın sembolik dili Element-sembol Bileşik-formül 4. Güvenliğimiz ve Kimya Konular Simya Kimya Madde Element Bileşik Sembol Formül Laboratuvarda güvenlik Kavramlar / Terimler Kazanımlar ve Açıklamalar Bu üniteyi tamamlayan öğrenciler; İnsanların antik çağlarda maddeye bakış açıları ile modern zamanlarda maddeye bakış açılarını karşılaştırır. a. Madde hakkındaki ilk deneyimlerin sınama yanılma yoluyla edinildiği vurgulanır. b. Kimyanın gelişimi işlenirken bilimsel gelişim, sebep-sonuç ilişkileri ile birlikte verilir Kimyanın ve kimyacıların başlıca uğraş alanlarını açıklar. a. Başlıca kimya disiplinleri tanıtılır. b. İlaç, gübre, petrokimya, arıtım, ahşap işleme, boya-tekstil işlemeleri kısaca tanıtılarak kariyer bilincine ve girişimciliğe katkı sağlanır Kimyada kullanılan sembolik dilin tarihsel süreçteki gelişimini ve sağladığı kolaylıkları fark eder Gündelik hayatta sıkça karşılaşılan elementlerin sembollerini adlarıyla eşleştirir. En hafif 20 element olan H, He, Li, Be, B, C, N, O, F, Ne, Na, Mg, Al, Si, P, S, Cl, Ar, K, Ca yanında, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, Br, Ag, Sn, I, Ba, Au, Hg, Pb gibi gündelik hayatta sıkça kullanılan elementlerin sembolleri tanıtılır Element ve bileşik kavramlarının örnekler kullanarak ilişkilendirir Yaygın kullanılan H 2 O, HCl, H 2 SO 4, HNO 3, CH 3 COOH, CaO ve NaCl gibi bileşiklerin sistematik adlandırılmasında element adlarının kullanıldığı ve kullanılmadığı durumlar irdelenir Kimyada kullanılan güvenlik amaçlı temel uyarı işaretlerini tanır. a. Kimyasal maddelerin insan sağlığına ve çevreye zararlı etkileri gözden geçirilir. b. Güvenlik işaretlerinden yanıcı, yakıcı, korozif, patlayıcı, tahriş edici, zehirli (toksik), radyoaktif ve çevreye zararlı anlamına gelen işaretler tanıtılır.

9 Kimya Bilimi 1 - KİMYA NEDİR? Maddelerin yapısını, özelliklerini ve birbirleriyle tepkimelerini inceleyen bilim dalına kimya denir. Bugünkü kimya biliminin temeli simyaya dayanır. Simya Değersiz metalleri altına çevirme, bütün hastalıkları iyileştirme ve hayatı sonsuz biçimde uzatacak ölümsüzlük iksirini bulma uğraşılarına simya denir. Simya, teorik temelleri olmayan sınama-yanılmaya dayanan çalışmaları içerdiği ve sistematik bilgi birikimi sağlamadığı için bilim değildir. Buna karşın simyacıların, kimyaya geçişin öncüleri olduğu ve bugün kimyada kullanılan pek çok araç-gereci geliştirdikleri göz ardı edilmemelidir. Simyadan Kimyaya Aktarılan Bulgular Ba ru tun bu lun ma sı, ma den le rin iş len me si, mü rek kep, koz me tik, bo ya üre ti mi, de ri bo yan ma sı, se ra mik, cam, esans üre ti mi, me tal üze rin de ki ça lış ma lar sim ya dan kim ya ya ak ta rılan ba zı bul gu lar dır. Me zo po tam ya lılar, Çin li ler, Mısır lılar ve Yu nan lılar çok es ki çağ lar dan be ri bit ki ler den bo yar mad de el de et me yi, do kuma la rı bo ya ma yı, de ri se pi le me yi, üzüm den şa rap, ar pa dan bi ra ha zır la ma yı, sa bun üre ti mi ni, cam kap lar yap ma yı bi li yor lar dı. Türk İslam Dünyasında Simya Sim ya ile es ki den be ri Me zo po tam ya, es ki Mısır, İran, Hin dis tan, Çin ve Es ki Yu nan da uğ ra şıl mış tır. Türk İs lam bil ginle rin den ba zıla rı da sim ya ya il gi duy muş tur. Or ta çağ İs lâm Dün ya sı nda, sim ya yı be nim se yen ler le be nim seme yen ler ara sın da sü re ge len tar tış ma la rın, kim ya nın ge li şi mi üze rin de çok olum lu et ki ler yap tığı gö rül mek te dir. Çün kü bu tar tış ma lar sıra sın da, ta raf lar, gö rüş le ri nin doğ rulu ğu nu ka nıt la mak için, çok sa yıda de ney yap mış ve bu yol la de ney sel bil gi nin art ma sın da önem li bir rol oy na mış tır. Yapısal Dönüşüm Kuramı İs lam dün ya sın da ki kim ya ça lış ma la rı, da ha ön ce He le nis tik Çağ da ya pıl mış olan sim ya ça lış ma la rın dan yo ğun bir bi çim de et ki len miş tir. Bu ça lış ma lar sıra sın da ya vaş ya vaş be lir gin leş me ye baş la yan Ya pısal Dö nü şüm Ku ra mı na gö re do ğa da ki bü tün me tal ler as lın da bir kü kürt ci va bi le şi mi dir. An cak bun la rın iç ve dış ni te lik le rin de fark lılık lar bu lun du ğu için kü kürt ve ci va kul lan mak su re tiy le is te ni len me ta li el de et mek müm kün dür. Sim ya cılar ta rih bo yun ca bu ku ra ma da ya na rak, kur şun ve ba kır gi bi nis be ten da ha az kıy met li me tal le ri, al tın ve gü müş gi bi kıy met li me tal le re dö nüş tür mek is te miş ler dir. Sim ya cılar, Yer yü zün de ki me tal ler le Gök yü zün de ki ge ze genler ara sın da da iliş ki kur muş lar dır. Ör ne ğin al tın Gü neş le ve gü müş ise Ay la eş leş ti ril miş ve bu me tal le ri gös ter mek için Gü neş ve Ay a ben ze yen sim ge ler kul la nıl mış tır. Bu sim ge ler, 18. yüz yıla ka dar pek faz la de ğiş me den gel miş tir. Gü nü müz de ki sim ge ler ise 18. yüz yıl dan iti ba ren şe kil len me ye baş la mış tır. Simyacıların Çalışmalarındaki İşlemler Sim ya cıla rın iş lem le ri ısıt mak, kız dır mak, bu har laş tır mak, dök mek, süz mek gi bi il kel me ta lur ji nin yön tem le ri ne da yanmak tay dı. Ay rıca ma ya lan dır ma, çöz me, süb lim leş tir me, da mıt ma, ka vur ma, ka tılaş tır ma, akıcı ha le ge tir me sim ya cıla rın kul landığı ve gü nü müz de kim ya da kul la nılan ba zı uy gu la ma lar dır. 9

10 Kimya Bilimi Es ki Çağ lar da Keş fe di len Mad de ler İn san lar var ol duk la rı ilk za man lar dan be ri hep ara yış için de dir. Ken di ni ko ru ma ve ya şa mını sür dü re bil me ih ti ya cından doğ muş olan bu ara yış in san lığın ge li şi mi ne kat kıda bu lun muş tur. İn san lar ih ti yaç la rını kar şıla ma yol la rını arar ken mad de le rin ya rar la rını ço ğun luk la sına ma ya nıl ma yo luy la keş fet miş tir. Es ki den te sa dü fen bu lu nan ya da de ne me yanılma yo luy la keş fe di len bir çok ih ti yaç mad de si gü nü müz de ki bir çok bi lim ala nına te mel teş kil et miş tir. Ör ne ğin te sa dü fen bu lu nan ateş kul la nıla rak me tal ler eri ti lip bir bi ri ne ka rış tırıl mış, da ha da ya nık lı ve kul la nış lı ala şım lar bu lun muş tur. Bu me ta lur ji bi li mi nin doğ ma sını sağ la mış tır. Has ta lık tan ko ru ma ve te da vi amaç lı ola rak bit ki ler kul la nıl mış, bu da ec za cılık bi li mi nin doğ ma sını sağ la mış tır. Yi ye cek le ri pi şir mek için top rak kap la rı ya pan in san lar, bu gün kul la nılan se ra mik ve por se lenin olu şum te me li ni at mışlar dır. Gü zel leş mek için çe şit li yön tem le re baş vu ran in san lar yüz le ri ni bit ki sel ve ma den sel bo ya lar la bo ya dı. Bu şe kil de gü nü müz de ki koz me tik mad de le ri nin olu şum te mel le ri atıl dı. Aşa ğıda ki tab lo da çok uzun za man dan be ri kul la nılan ba zı kim ya sal mad de ler ve bu mad de le rin kul la nım alan la rı gö rül mek te dir. Madde Kullan ld yerler Yemek tuzu Dericilikte, hayvan besicili inde, su yumuflatma ifllemlerinde, kimya sanayinde, besin maddesi olarak. Kükürt fiap Ba c l kta külleme hastal na karfl, deri hastal klar n n tedavisi, hayvan uyuzu, yak larak oluflturulan gazla (SO 2 ) kuru kay s, kuru incir, kuru üzüm gibi ürünleri a artma, sülfürik asit yap m, kara barut, lastik, gübre, kibrit. Tekstil boyama ifllemlerinde, deri ka t sanayinde, ya l boya sanayinde, t pta (kanamalar durdurmak için), sular n saflaflt r lmas. Yün Dokuma, tekstil, yatak, yorgan yap m. pek Tekstilde. Kil Tu la, çanak çömlek yap m, porselen yap m, süzme temizleme iflleri, petrol rafinerisinde. K br s tafl Tekstil boyamada. 10

11 Kimya Bilimi SO RU 1 Es ki çağ lar da in san lar aşa ğıda ki ler den han gi si ni yap ma mış lar dır? A) Bit ki ler den te da vi amaç lı fay da lan ma B) Top rak tan ça nak - çöm lek yap ma C) Me tal ka rışım la rın dan ala şım oluş tur ma D) Rad yo ak tif ele ment ler den kan ser te da vi sin de fay da lan ma E) Ba zı bit ki ler den ku maş bo ya la rı el de et me ÇÖ ZÜM SO RU 2 Sim ya ile il gi li aşa ğıda ki ler den han gi si yan lış tır? A) Sis te ma tik bil gi bi ri ki mi yok tur. B) Teo rik bir te me le otur tul muş tur. C) Ça lış ma lar, sına ma - ya nıl ma ile ya pılır. D) Bi lim ola rak ka bul edil mez. E) Birçok alan da kim ya ya önem li bul gu lar ak tar mış tır. ÇÖ ZÜM SO RU 3 Aşa ğıda ki ler den han gi si sim ya nın te mel he def le rin den de ğil dir? A) Ölüm süz lük ik si ri el de et mek B) Son suz zen gin ol mak C) Da ha az de ğer li me tal ler den da ha de ğer li me tal oluş tur mak D) İn san la rı has ta lık lar dan ve ölüm den kur ta ra cak ilaç lar yap mak E) Her alan da son suz bil gi li bi lim ada mı ye tiş tir mek ÇÖ ZÜM SO RU 4 Aşa ğıda ki ler den han gi si sim ya cılar ta ra fın dan kul la nılan ça lış ma yön tem le rin den bi ri de ğil dir? A) Süz me B) Da mıt ma C) Elek tro liz et me D) Ka vur ma E) Ma ya la ma ÇÖ ZÜM 11

12 Kimya Bilimi 2 - KİMYA NE İŞE YARAR? Kimya, bilimin en önemli dallarından biridir. Çevremizdeki bütün maddelerle ve maddelerde meydana gelen değişikliklerle uğraşan kimyacılar fen ve teknolojinin gelişmesine büyük katkılar sağlamışlardır. Soluduğumuz hava, yazı yazdığımız kalem, yiyecek ve içeceklerin yapısı, temizlik işlerinde kullandığımız sabun ve deterjanlar, kişisel bakımda kullandığımız kozmetikler, bütün taşıtlarda kullanılan yakıtlar ve daha saymakla bitiremeyeceğimiz bir çok madde kimyanın alanına girer. Kimyanın alt Disiplinleri Kimya bir çok alt disiplini olan bilimdir. Bu alt disiplinlerin başlıcaları şunlardır. Analitik kimya, organik kimya, biyokimya, termokimya, farmasötik kimya, fiziko kimya, polimer kimyası, kuantum kimyası vs. Kimya Biliminin Kullanıldığı Alanlar Günümüzde kimya bir çok bilime ve çalışma alanına temel bilgi sağlama bağlamında kaynaklık etmektedir. Kimyasız bir ilaç sanayi, petrokimya sanayi, ahşap işleme, boya-tekstil alanı vs. düşünülemez. İlaç İlaç sanayi tamamen kimya bilimine dayalı bir alandır yılında kimya sanayi sektör dağılımı yapıldığında ilaç sanayi %26 lık bir pay almaktadır. Kimyacılar ilaç sanayinde araştırma-geliştirme bölümlerinde çalışmaktadır. Gübre Kimya biliminin en çok kullanıldığı alanlardan biri gübre sanayidir. Bitkiler, büyüme ve yaşamaları için azot (N), potasyum (K), kalsiyum (Ca), magnezyum (Mg), kükürt (S), demir (Fe), mangan (Mn), bakır (Cu), bor (B) ve bazı hallerde molibden (Mo) gibi elementlere muhtaçtır. Tarımsal bir alanın hangi elementleri içerdiği ve hangi elementlere gereksinim duyduğunu, kimyacıların yaptığı analizlerle ortaya konur. İhtiyaç duyulan elementlerin hangi tür bileşiklerle verileceğini yine kimyacılar belirler. Petrokimya Kimya biliminin en fazla kullanıldığı alanlardan biri de petrokimyadır. Petrolden organik kimyasal ürünler elde etmede kullanılan sanayi yöntemlerini topluca belirten terimdir. Bu alanda görev yapan kimyacılar petrolün analizini yapar ve petrolden elde edilecek ürünlerin elde ediliş yöntemlerini araştırır ve geliştirir. Ahşap İşleme Ahşap işleme alanlarında da kimyacılar çalışır. Tutkal, cila, boya, kaplama ve ahşap koruma maddelerinin imalatında kimyacılar görev alabilirler. Boya-Tekstil Boya, kimya bilimi ile direk ilgili bir alandır. Boyanın yapısında bulunan boyar maddeleri, çözücüler ve bağlayıcıların tamamı kimyasal maddelerdir. Bu maddelerin imalatı, kullanımı ve dayanımı kimyanın ve kimyacıların ilgi alanına girer. Benzer şekilde tekstil ürünlerinin oluşumu ve boyanması da kimyanın içinde bulunduğu bir alandır. Arıtım Şeker, su, petrol gibi maddelerin arıtılması işlemlerinde kimyacılar rol alır. Şeker pancarı veya şeker kamışından şekerin elde edilmesi süreçlerinde kimyacılar iş görür. Barajlardan gelen ve içinde her türlü atığın olabileceği suyun evlerde kullanılabilmesi için uygulanacak işlemlerde kimyacılar çalışır. Ham petrolün rafinerilerde benzin, dizel, gaz yağı, fuel oil vs. ayrıştırılması işlemlerinde kimya yöntemleri kullanılırken işlemleri kimyacılar yapar. 12

13 Kimya Bilimi etkinlik 1 Kimya disiplini içinde yer alan (kimya ile doğrudan ilişkili) alanları kutucuklara yazarak bu alanların çalışma konularını ilgili kutucuklara yazınız? K MYA LE DO RUDAN L fik L ALANLAR 13

14 Kimya Bilimi 3 - KİMYANIN SEMBOLİK DİLİ Dünyanın neresinde yaşıyor ve hangi dili konuşuyor olursa olsun, kimyaya özgü sembolik dil, kimya eğitimi almış insanlara aynı şeyi anlatır. Farklı ülkelerde farklı dili konuşan insanlar kimyasal bir maddenin formülünü ya da kimyasal bir tepkimeyi gördüklerinde bunu anlamada ve yorumlamada bir problem yaşamazlar. Element Sembol Tarihin eski çağlarından günümüze bilim ilerledikçe gelişen şekilde elementin değişik tanımları yapılmıştır. Antik Dönemde Element Antik çağda Aristo, tamamen düşünceye dayalı olarak bütün maddelerin toprak, su, hava ve ateş olmak üzere dört elementten oluştuğunu iddia etmiştir. Rönesans Döneminde Element Rönesans dönemi bilim adamları düşünce ile deneyi birleştirerek elementi Kendinden daha basit maddelere dönüştürülemeyen maddelere element denir. şeklinde tanımlamışlardır. Ancak kireç, sodyumhidroksit gibi bileşikler elementlerine zor ayrıştığı için uzun süre element sayılmıştır. Modern Çağda Element Modern çağda element tanımı tamamen deneysel gerçekliğe uygun şekilde yapılmaktadır. Buna göre, Tek tür atomdan oluşan saf maddelere element denir. Aynı zamanda bir elementin türünü atomun çekirdeğindeki proton sayısı belirler. Çekirdeğindeki proton sayısı eşit olan atomlar aynı elemente aittir. etkinlik 2 Aşa ğıda ki açık la ma lar doğ ru ise D yan lış ise Y ile be lir ti niz. a) Sim ya cılar bi lim sel yön tem ler le mad de le ri bir bi ri ne dö nüş tür me ye ça lışır lar dı. b) An tik dö nem de bü tün mad de le rin top rak, su, ha va ve ateş ten oluş tu ğu dü şün ce si ege men di. c) An tik dö nem de ele ment kav ra mı ile modern çağdaki ele ment kav ra mı eş de ğer ifa de ler dir. d) Rö ne sans dö ne min de ele ment, ken din den da ha ba sit mad de le re dö nüş me yen mad de ler ola rak ta nım lan mış tır. e) Rö ne sans dö ne min de ki reç, sod yum hid rok sit gi bi zor ay rışan bi le şik ler ele ment sa yıl mış tır. f) Sim ya cıla rın te mel amaç la rın dan biri de, da ha az de ğer li me tal ler den de ğer li me tal yap ma ve son suz ha yat su yu nu oluş tur ma dır. g) Mo dern kim ya da element tek tür atomdan oluşan saf maddedir ve ele men tin tü rü nü atom çe kir di ğin de ki pro ton sa yısı be lir ler. 14

15 Kimya Bilimi SO RU 5 Dönem Tanım I. Antik Çağ Bütün maddeler toprak, su, hava ve ateşten oluşur. II. Rönesans III. Modern Kendinden daha basit maddelere dönüşmeyen maddeler. Bir elementin türünü atomun çekirdeğindeki proton sayısı belirler. Elementin farklı dönemlerde tanımı ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III ÇÖ ZÜM SO RU 6 Aris to ya gö re aşa ğıda ki ler den han gi si ele ment de ğil dir? A) Su B) Al tın C) Ateş D) Ha va E) Top rak ÇÖ ZÜM SO RU 7 Ele ment le il gi li, I. An tik dö nem de ki an la yışa gö re, top rak, su, ha va ve ateş ol mak üze re dört ele ment var dır. II. Rö ne sans dö ne min de ele ment ta nımı da ha de nel bir te mel üze ri ne otur ma sına rağ men zor ay rışan ba zı mad de ler ele ment ola rak ka bul edil miş tir. II I. Gü nü müz de ki mo dern an la yışa gö re elementler tek tür atomdan oluşmuştur ve bü tün ele ment le rin pro ton sa yısı bir bi ri ne eşit tir. ifa de le rin den han gi le ri doğ ru dur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve II I E) I, II ve II I ÇÖ ZÜM 15

16 Kimya Bilimi Elementlerin Sembolleri Kimya biliminin öncüsü kabul edilen simyacılar, yeryüzündeki metallerle gökyüzündeki gezegenler arasında ilişki kurmuşlardır. Örneğin; altın Güneş le ve gümüş Ay la eşleştirilmiş ve bu metalleri göstermek için Güneş ve Ay a benzeyen simgeler kullanılmıştır. Simyac lar alt n günefl, gümüflü ay ile sembolize etmifllerdir. Atom teorisinden tanıdığımız John Dalton, elementlerin simgelenmesi konusunda çemberden oluşan sembollerin kullanılmasını önerdi. c va kükürt kurflun Berzelius isimli kimyager, elementlerin adlarını temel alarak simgelenmesi fikrini ortaya attı. L 1500 ler 1600 ler 1700 ler (Dalton) 1813 (Berzelius) Alt n G Au (Aurum) C va Hg (Hydrargyum) Kurflun L Pb (Plumbum) Baz element sembollerinin tarihsel süreç içindeki de iflimi Günümüzde Element sembolleri Günümüzde 1813 yılında Berzelius un (Berzelyus) önerdiği ve element adlarının temel alındığı semboller kullanılmaktadır. Element sembolleri yazılırken aşağıdaki kurallar gözönüne alınmaktadır. 1. Her element bir ya da iki harften oluşan bir sembolle gösterilir. Bu sembolün ilk harfi her zaman büyük harftir. 2. Sembollerde genellikle elementin İngilizce adının ilk harfi kullanılır. Örneğin; H (Hidrojen: Hydrogen), C (Karbon: Carbon), N (Azot: Nitrogen) 3. Eğer elementin baş harfiyle simgelenen başka bir element varsa, bu elementin sembolünde baş harfin yanına, İngilizce adının ikinci harfi de eklenir. Örneğin; He (Helyum: Helium), Ca (Kalsiyum: Calcium), Ne (Neon: Neon) 16

17 Kimya Bilimi 4. Eğer elementin İngilizce adının ilk iki harfi bir başka elementle aynıysa, sembolünde baş harfin yanına, bu kez baş harften sonraki ilk ortak olmayan sessiz harf getirilir. Örneğin; Cl (Klor: Chlorine) ve Cr (Krom: Chromium) 5. Bazı elementlerin sembollerinde de, bu elementlerin Latince ya da eski dillerdeki adları temel alınmıştır. Bunlar 11 elementtir. Na; (Sodyum: Natrium) K; (Potasyum: Kalium) Fe; (Demir: Ferrum) Cu; (Bakır: Cuprum) Ag; (Gümüş: Argentum) Sn; (Kalay: Stannum) Sb; (Antimon: Stibium) W; (Tungsten: Wolfram) Au; (Altın: Aurum) Hg; (Cıva: Hydrargyum) Pb; (Kurşun: Plumbum) Aşağıda gündelik hayatta sıkça karşılaşılan bazı elementler ve sembolleri verilmiştir. Elementin Adı Elementin Sembolü Elementin Adı Elementin Sembolü Elementin Adı Elementin Sembolü Hidrojen H Sodyum Na Kobalt Co Helyum He Magnezyum Mg Nikel Ni Lityum Li Alüminyum Al Bakır Cu Berilyum Be Silisyum Si Çinko Zn Bor B Kükürt S Brom Br Karbon C Klor Cl Gümüş Ag Azot N Argon Ar Kalay Sn Oksijen O Potasyum K İyot I Flor F Kalsiyum Ca Baryum Ba Neon Ne Krom Cr Altın Au Mangan Mn Cıva Hg Demir Fe Kurşun Pb 17

18 Kimya Bilimi etkinlik 3 Element Sembolleri ile ilgili aşağıdaki bulmacayı uygun kelimeler ile doldurunuz SOLDAN SAĞA 2. Sembolü Co olan elementin adı 5. Sembolü Sn olan elementin adı 6. Berilyum elementinin sembolü 10. Sembolü l olan elementin adı 11. Kalay elementinin Latince adı 13. Sembolü Ar olan gaz haldeki elementin adı 16. Sembolü Ne olan elementin adı 17. Sembolü Pb olan elementin adı 19. Gümüş elementinin Latince adı 21. Sembolü Br olan elementin adı 22. Tek tür atomdan oluşan saf madde 24. Sembolü Hg olan elementin adı 26. Sembolü N olan elementin adı 27. Bugünkü anlamda element sembollerini öneren kimyagerin adı 29. Sembolü Na olan elementin adı 30. Sembolü He olan elementin adı 31. Sembolü F olan elementin adı YUKARIDAN AŞAĞIYA 1. Sembolü C olan elementin adı 3. Kalsiyum elementinin sembolü 4. Sembolü Cu olan elementin adı 7. Sembolü Zn olan elementin adı 8. Sembolü B olan elementin adı 9. Sembolü Ba olan elementin adı 12. Sembolü Mn olan elementin adı 13. Sembolü Au olan elementin adı 14. Sembolü S olan elementin adı 15. Sembolü Cr olan elementin adı 18. Sembolü K olan elementin adı 20. Sembolü Mg olan elementin adı 23. Sembolü Li olan elementin adı 25. Sembolü P olan elementin adı 26. Alüminyum elementinin sembolü 28. Sembolü Fe olan elementin adı 18

19 Kimya Bilimi Bileşik - Formül Farklı elementler birbirleriyle birleşerek bileşikleri oluştururlar. Bileşikler formüllerle gösterilir. Bileşik İki ya da daha fazla elementin sabit oranlarda birbirleriyle etkileşerek oluşturdukları yeni özellikteki saf maddeye bileşik denir. Formül Bir bileşiğin hangi elementlerden ve hangi sayıda oluştuğunu gösteren semboller grubuna formül denir. Yaygın Kullanılan Bazı Bileşiklerin Adlandırılması Bileşikler adlandırılırken belirli kurallara göre adlandırılır. İyonik ve kovalent bileşikler 11. sınıfta ayrıntılı şekilde adlandırılacaktır. İki elementten oluşan bileşikler adlandırılırken elementlerin adı kullanılırken ikiden fazla elementten oluşan bileşiklerde element adı kullanılmayıp bazı özel adlar kullanılmaktadır. İkiden fazla elementten oluşan bazı bileşiklerin yapısında kök denilen ve özel şekilde adlandırılan kısımlar vardır. Özellikle aşağıdaki köklerin bilinmesinde fayda vardır. Kökün Formülü Kökün Adı OH Hidroksit NO 3 SO2 4 CO2 3 PO3 4 Nitrat Sülfat Karbonat Fosfat Bu kökleri bulunduran bileşikler adlandırılırken önce köke bağlı elementin adı arkasından kökün adı söylenir. Bileşik Formülü Bileşiğin Sistematik Adı Bileşiğin Yaygın Adı H 2 O Dihidrojen monoksit Su HCI Hidrojen klorür Hidroklorik asit H 2 SO 4 Hidrojen sülfat Sülfürik asit HNO 3 Hidrojen nitrat Nitrik asit NaCl Sodyum klorür Yemektuzu CaO Kalsiyum oksit Sönmemiş kireç CH 3 COOH Etanoik asit Sirke asidi (Asetik asit) NaOH Sodyumhidroksit Sudkostik KNO 3 Potasyum nitrat Güherçile CaCO 3 Kalsiyum karbonat Kireç taşı 19

20 Kimya Bilimi SO RU 8 Sodyum nitrat bileşiğinin formülü aşağıdakilerden hangisidir? A) SNO 3 B) NaNO 3 C) NaOH D) Ca(NO 3 ) 2 E) KOH SO RU 9 Magnezyumsülfat bileşiğinin formülü aşağıdakilerden hangisidir? A) Mg(OH) 2 B) MnSO 4 C) MgSO 4 D) MgCO 3 E) MnCO 3 SO RU 10 Kalsiyum hidroksit bileşiğinin formülü aşağıdakilerden hangisidir? A) CaO B) KOH C) K 2 O D) Ca(OH) 2 E) CaCO 3 SO RU 11 Formülü KCl olan bileşiğin adı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? A) Kalsiyum klorür B) Potasyum klorür C) Kalsiyum karbonat D) Potasyum karbonat E) Potasyum klorit SO RU 12 Formülü MgO olan bileşiğin adı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? A) Manganoksit B) Magnezyum oksijen C) Manganhidroksit D) Magnezyumhidroksit E) Magnezyum oksit 20

21 Kimya Bilimi etkinlik 4 Bileşiklerin formülleri ile ilgili aşağıdaki bulmacayı uygun kelimeler ile doldurunuz SOLDAN SAĞA 3. CaSO 4 bileşiğinde, metal dışında kalan kısmın adı 6. NaNO 3 bileşiğinde, metal dışında kalan kısmın adı 9. NaOH bileşiğinde, metal dışında kalan kısmın adı 11. Sistematik adı dihidrojenmonoksit olan bileşiğin adı 15. Formülü HCl olan bileşiğin adı 17. Formülü CaO olan bileşiğin adı 18. Sistematik adı etanoikasit olan asidin halk arasındaki adı 19. Formülü CH 3 COOH olan bileşiğin adı 20. Formülü Ca(OH) 2 olan bileşiğin adı YUKARIDAN AŞAĞIYA 1. Formülü KNO 3 olan bileşiğin adı 2. MgCO 3 bileşiğinde, metal dışında kalan kısmın adı 4. Formülü MgO olan bileşiğin adı 5. Formülü KCl olan bileşiğin adı 7. Formülü NaOH olan bileşiğin adı 8. Formülü HNO 3 olan bileşiğin adı 10. Formülü H 2 SO 4 olan bileşiğin adı 12. Formülü CaSO 4 olan bileşiğin adı 13. Formülü CaCO 3 olan ve tebeşir, mermer, kireç taşı olarak bilinen maddenin adı 14. Formülü NaCl olan ve halk arasında yemek tuzu olarak bilinen bileşiğin adı 16. CaCO 3 bileşiğinde, kök kısmı çıkarıldıktan sonra kalan kısmın adı 21

22 Kimya Bilimi 4 - GÜVENLİĞİMİZ VE KİMYA Kimyasal Maddelerin İnsan Sağlığına ve Çevreye Zararlı Etkileri Günlük hayatta sıklıkla kullandığımız, bazen yaşam kalitemizi yükselttiğini düşündüğümüz, bazen bize fayda sağladığını düşündüğümüz birçok kimyasal maddenin insan sağlığına ve çevreye zararı vardır. Bu maddelerden bazıları ve bunların zararlarını şu şekilde sıralayabiliriz. Floroklorokarbonlar Endüstri ve kozmetik sanayinde geniş çapta kullanılan floroklorokarbon gazı atmosferin koruyucu tabakasını zayıflatmaktadır. Asbest Halk arasında ak toprak veya höllük olarak bilinen asbestin kullanılması çalışanlarda kanser oluşumuna neden olur. Analjezik İlaçlar Ağrı kesici olan analjezik ilaçların fazla kullanılması sonucunda böbrek yetmezliğine neden olduğu görülmüştür. Suni Gübreler Tarımda kullanılan suni gübrelerin zemin sularının kimyasal kirliliğine yol açtığı tespit edilmiştir. Sodyum (Na), fosfor (P), potasyum (K), kalsiyum (Ca), magnezyum (Mg), demir (Fe), çinko (Zn), bakır (Cu), mangan (Mn), bor (B) gibi metalleri içeren yapay gübreler kullanıldıklarında toprak kirliliğine yol açmaktadır. Fosfatlı gübreler karıştıkları sularda ekolojik dengeyi bozmaktadır. (Marmara Denizi nde 1978 yılında 126 balık çeşidi yaşarken kimyasal kirlilik sonucunda bugün 25 çeşit balık kalmıştır.) Ağır Metal Katyonları Hg, Pb, Cd, Cr, Ni gibi ağır metallerin katyonları insan vücudunda birikerek toksik etki gösterir. Polimerler Plastik malzemeler doğada çok uzun süre kalmakta ve toprağa karıştığında toprağın geçirgenlik özelliğini kaybetmesine neden olmaktadır. PVC, teflon gibi klor ve flor içeren polimerler gaz haline geçtiğinde zehirli gazlar yaymakta ve bu gazlar topraktaki yararlı mikroorganizmaları öldürmektedir. Sentetik Temizlik Ürünleri Çamaşır ve bulaşık deterjanları, sıvı sabunlar ve şampuanlar vücudumuzun karbon yapısını kırarak veya oksijeni tüketerek tamiri imkansız hastalıklara yol açmaktadır. Aynı maddeler karıştıkları suyu ve toprağı kirleterek buradaki canlı hayatını tehdit etmektedir. 22

23 Kimya Bilimi etkinlik 5 Kimyasalların zararları ile ilgili aşağıdaki bulmacayı uygun kelimeler ile doldurunuz SOLDAN SAĞA 5. Suni gübrelerin yapısında bulunan ve toprak kirliliğine neden olan, Cu sembolüyle gösterilen elementin adı 6. İnsan vücudunda birikerek toksik etki yapan Hg sembollü elementin adı 9. İnsan vücudunda birikerek toksik etki yapan Pb sembollü elementin adı 11. Ekolojik dengeyi bozan, karıştığı sularda yosunlaşmayı artıran tarımsal maddenin adı 15. Ağrı kesici olarak kullanılan ve böbrek yetmezliğine neden olan ilaç türünün adı 18. Suni gübrelerin yapısında bolca bulunan, P sembolüyle gösterilen elementin adı 19. İnsan vücudunda birikerek toksik etki yapan Ni sembollü elementin adı 20. insan vücudunda birikerek toksik etki yapan Cd sembollü elementin adı YUKARIDAN AŞAĞIYA 1. Suni gübrelerin yapısında bulunan ve toprak kirliliğine neden olan, Zn sembolüyle gösterilen elementin adı 2. Endüstri ve kozmetikte kullanılan atmosferin koruyucu tabakası için zararlı bileşiklerin adı 3. Suni gübrelerin yapısında bulunan ve toprak kirliliğine neden olan, Mn sembolüyle gösterilen elementin adı 4. İnsan vücudunda birikerek toksik etki yapan Cr sembollü elementin adı 7. Halk arasında ak toprak, çorak toprak, gök toprak, çelpek, höllük veya ceren toprağı gibi isimlerle de bilinen ısıya, aşınmaya ve kimyasal maddelere çok dayanıklı lifli yapıda kanserojen bir mineralin adı 8. Toprağa besleyici olarak verilen ancak çevreye bir çok zararı olan kimyasalların genel adı 10. Suni gübrelerin yapısında bulunan ve toprak kirliliğine neden olan, Fe sembolüyle gösterilen elementin adı 12. Doğada uzun süre bozunmadan kalan ve toprağın geçirgenlik özelliğini kaybettiren polimerlerin adı 13. Suni gübrelerin yapısında bulunan ve toprak kirliliğine neden olan, Mg sembolüyle gösterilen elementin adı 14. Yanmaz ve yapışmaz madde olarak mutfak eşyalarında kullanılan kanser yapıcı polimerin adı 16. Suni gübrelerin yapısında bulunan ve toprak kirliliğine neden olan, Ca sembolüyle gösterilen elementin adı 17. Suni gübrelerin yapısında bulunan ve toprak kirliliğine neden olan, Na sembolüyle gösterilen elementin adı 23

24 Kimya Bilimi Laboratuvar Güvenliği ve Kimya Kimya laboratuvarları; yanıcı, yakıcı, patlayıcı, zehirli, aşındırıcı özellikte pek çok madde bulundurur. Bu maddelerle aynı ortamda bulunmak, bu maddelerle deney yapmak, taşımak, bulundukları rafları ve dolapları dizayn etmek belirli güvenlik kurallarına göre yapılmalıdır. Bu kurallardan bazılarını şu şekilde sıralayabiliriz. Laboratuvarlarda herhangi bir şey yenilip içilmemeli, çalışırken eller yüze sürülmemeli, ağıza herhangi bir şey alınmamalıdır. Kullandıktan sonra her bir madde, eşya, alet veya cihaz belli ve yöntemine uygun biçimde temizlenerek yerlerine kaldırılmalıdır. Atılacak katı maddeler çöp kutusuna atılmalıdır. İşi bitmiş, içinde sıvı bulunan beher, erlenmayer, tüp gibi temizlenecek cam kaplar lavaboya konmalı, iyice temizlenmeli ve yerlerine kaldırılmalı, masa üzerinde bırakılmamalıdır. Çalışmalarda dikkat ve itina ön planda tutulmalı, su, gaz muslukları ve elektrik düğmeleri çalışılmadığı hallerde kapatılmalıdır. Labarotuvarlarda gürültü yapılmamalı, asla maddelerle şaka yapılmamalıdır, laboratuvarlarda meydana gelen her türlü olay anında laboratuvarı yönetenlere haber verilmelidir. Katı haldeki maddeler şişelerden daima temiz bir spatül ile alınmalı aynı spatül temizlenmeden başka bir madde içine konulmamalıdır. Çözelti konulan şişeler mutlaka etiketlenerek saklanmalı, etiketler nemden ve başka etkenlerden korunacak şekilde yazılmalı, hiçbir maddde etiketsiz bırakılmamalıdır. Asit, baz gibi aşındırıcı, yakıcı maddeler deriye damladığı veya sıçradığı hallerde bol su ile yıkanmalıdır. Bu maddelerle çalışırken emniyet gözlükleri kullanılmalıdır. Güvenlik amaçlı temel uyarı işaretleri herkesin görebileceği bir yere asılmalı, bu maddelerle çalışırken azami dikkat gösterilmelidir. En yakın sağlık kuruluşunun ve cankurtaran telefonları görülebilecek yere asılmalıdır. Kimyada Kullanılan Güvenlik Amaçlı Temel Uyarı İşaretleri E : Patlayıcı Özelliği : Ekzotermik olarak reaksiyona giren kimyasallardır. Ateşe yaklaştırıldıklarında patlayabilirler. Önlem : Ateşten, ısıdan, darbeden, sürtünmeden uzak tutulmalıdır. F : Yanıcı Özelliği : Parlama noktası 21 C nin altında olan kolay alev alan sıvılar ile kolay tutuşan katıları belirtir. Önlem : Çıplak ateşten, kıvılcımdan ve ısı kaynağından uzak tutulmalıdır. F+ : Çok Yanıcı Özelliği : Alevlenme noktası 0 C nin altında, kaynama noktası maksimum 35 C olan sıvılardır. Normal basınç ve oda sıcaklığında havada yanıcı olan gaz ve gaz karışımlarıdır. Önlem : Çıplak ateşten, kıvılcımdan ve ısı kaynağından uzak tutulmalıdır. 24

25 Kimya Bilimi T : Zehirli Özelliği : Solunduğunda, yutulduğunda ve deriyle temas ettiği durumda sağlığa zarar verebilir hatta öldürücü olabilir. Önlem : İnsan vücuduyla teması engellenmelidir, aksi halde tıbbi yardıma başvurulmalıdır. T+ : Çok Zehirli Özelliği : Solunduğunda, yutulduğunda ve deriyle temas ettiği durumda sağlığa zarar verebilir hatta öldürücü olabilir. Önlem : İnsan vücuduyla teması engellenmelidir. Temas edilmesi halinde derhal tıbbi yardım alınmalıdır. Xi : Tahriş Edici Özelliği : Aşındırıcı olmamasına rağmen deriyle ani, uzun süreli veya tekrarlı teması iltihaplara yolaçabilir. Önlem : Göz ve deriyle teması engellenmelidir. Xn : Sağlığa Zararlı Özelliği : Solunduğunda, yutulduğunda ve deriyle temas ettiği durumda sağlığa zarar verebilir. Önlem : İnsan vücuduyla teması engellenmelidir. O: Yakıcı Özelliği : Organik peroksitleri herhangi bir yanıcı maddeyle temas etmeseler bile patlayıcı özelliği olan yükseltgen maddelerdir. Diğer yükseltgenler ise, kendileri yanıcı olmasalar bile oksijen varlığında alev alabilerler. Önlem : Yanıcı maddelerden uzak tutulmalıdır. Bu tür maddeler alev aldıktan sonra müdahale etmek zordur. C : Aşındırıcı - Korozif Özelliği : Canlı dokulara zarar verir. Önlem : Gözleri, deriyi ve kıyafetleri korumak için özel önlem alınmalıdır. Buharları solunmamalı, aksi halde tıbbi yardıma başvurulmalıdır. N : Çevre İçin Zararlı Özelliği : Bu tür maddelerin ortamda bulunması, doğal dengenin değişmesi açısından ekolojik sisteme kısa ya da uzun süre içinde zarar verebilir. Önlem : Risk göz önüne alınarak bu tür maddelerin toprakla ve çevreyle teması engellenmelidir. R : Radyasyon Özelliği : Radyoaktif ışınlar yayar. Deri hastalıklarına, kansere ve ölüme neden olabilir. Önlem : Uzak durulmalı, temas edilmemeli, atıkları sızdırmaz şekilde paketlenip derinlere gömülmeli. C : Yakıcı Tahriş Edici Özelliği : Deri ile teması yanmaya ve iltihaplanmaya yol açabilir. Önlem : Deriye teması engellenmelidir. 25

26 Kimya Bilimi etkinlik 6 1. Üniteyle ilgili kavramları aşağıdaki bulmacaya uygun kelimeler ile doldurunuz SOLDAN SAĞA 4. Kimyanın petrolden organik ürünler elde eden sanayi kolunun adı 8. Tutkal, cila, boya, kaplama malzemesi imal ederek kimya ile ilişkili olan sanayi alanının adı 9. N ile simgelenen azot elementinin ingilizce adı 10. Güvenlik amaçlı temel uyarı işaretlerinden F harfi ile sembolize edilen ve alev ile gösterilen işaretin anlamı 13. Değersiz metalleri altına çevirme, bütün hastalıkları iyileştirme ve ölümsüzlük iksirini bulma uğraşılarının adı 16. Toprakta eksik olan besleyici unsurları tamamlamak için yapay ve doğal olarak verilen maddenin adı 17. Bir maddenin yapısında var olan maddeleri ayrıştırarak saflaştırma 19. Simyacıların güneşle eşleştirerek semboleştirdikleri elementin adı 20. Güvenlik amaçlı temel uyarı işaretlerinden kuru kafanın anlamı 22. Kireç taşı olarak bilinen ve formülü CaCO 3 olan bileşiğin adı 25. Antik çağda Aristoya göre dört temel elementten birinin adı 26. Sembolü Na olan elementin adı 27. Tek tür atomdan oluşan saf maddenin adı 28. Elementlerin simgelenmesinde çemberden oluşan semboller kullanılmasını öneren bilim insanın adı YUKARIDAN AŞAĞIYA 1. Simyacıların ay ile eşleşitirilerek sembolleştirdikleri elementin adı 2. Formülü Ca(OH) 2 olan bileşiğin sistematik adı 3. Elementlerin belirli oranlarda kimyasal yollarla birleşerek oluşturdukları yeni özellikteki saf maddenin adı 5. Elementlerin kendinden daha basit maddelere dönüştürülemeyen madde olarak tanımlandığı dönemin adı 6. Sembolü Fe olan elementin adı 7. Formülü MgSO 4 olan bileşiğin sistematik adı 11. Formülü MgO olan bileşiğin sistematik adı 12. Bir bileşiğin oluştuğu elementlerin türü ve sayısını gösteren semboller grubunun adı 14. Formülü NaNO 3 olan bileşiğin sistematik adı 15. Güvenlik amaçlı temel uyarı işaretlerinden O harfi ile gösterilen ve üzerinde alev olan işaretin anlamı 18. Tabiatta yer kaplayan ve kütlesi olan herşeyin adı 21. Sembolü O olan elementin adı 23. Antik çağda bütün maddelerin 4 temel elementten oluştuğunu ileri süren filozofun adı 24. Antik çağda Aristoya göre dört temel elementten birinin adı 26

27 Bu sayfa, öğretmeninizden aldığınız notlar içindir. 27

28 Genel Tekrar Testleri TEST 1 1. I. Deri boyanması II. Esans üretimi III. Boya üretimi işlemlerinden hangileri simyadan kimyaya aktarılan bulgulardandır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 2. Simyacıların yaptığı çalışmalarla ilgili; I. Bakır metalini altına çevirmek istemişlerdir. II. Yeryüzündeki metallerle gökyüzündeki gezegenler arasında ilişki kurmuşlardır. III. Altın metalini kurşuna çevirmek istemişlerdir. açıklamalarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 3. Simyacıların işlemleri; I. Isıtmak II. Süzmek III. Elektroliz etmek yukarıdaki yöntemlerden hangilerine dayanmamaktadır? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. Aşağıdaki uygulamalardan hangisi simyacıların kullandığı ve günümüzde kimyada kullanılan bir uygulama değildir? A) Radyoaktif maddeleri elde etme B) Mayalandırma C) Süblimleştirme D) Damıtma E) Akıcı hale getirme 5. Dericilikte, hayvan besiciliğinde, su yumuşatma işlemlerinde, kimya sanayinde ve besin maddesi olarak kullanılan madde aşağıdakilerden hangisidir? A) Kükürt B) Kil C) Kıbrıs taşı D) Yemek tuzu E) Şap 6. Tekstil boyamada kullanılan madde aşağıdakilerden hangisidir? A) Kükürt B) Kil C) Kıbrıs taşı D) Yün E) Yemek tuzu 7. I. Taşıtlarda kullanılan yakıtlar II. Sabun ve deterjanlar III. Soluduğumuz hava niceliklerinden hangileri kimya biliminin alanına girer? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 8. I. İlaç sanayi II. Gübre sanayi III. Petrokimya sanayi niceliklerinden hangileri kimya biliminin kullanıldığı alanlardandır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 9. I. Ahşap işleme II. Boya imalatı III. Tekstil ürünlerinin oluşumu işlemlerinden hangileri kimyanın ve kimyacıların ilgi alanına girer? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 10. Kimyanın sembolik dili ile ilgili; I. Simyacılar altını ay ile sembolize etmişlerdir. II. Berzelius isimli kimyager, elementlerin adlarının temel alındığı semboller kullanmıştır. III. Dalton elementlerin simgelenmesi konusunda çemberden oluşan sembollerin kullanılmasını önermiştir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 28

29 Kimya Bilimi 11. Günümüzdeki element sembolleri ile ilgili; I. Her element bir ya da iki harften oluşan bir sembolle gösterilir. II. Sembollerde genellikle elementin İngilizce adının ilk harfi kullanılır. III. Bazı elementlerin sembollerinde, bu elementlerin Latince ya da eski dillerdeki adları temel alınmıştır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 12. Krom elementinin sembolü aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? A) Cr B) K C) Kr D) C E) Cm 16. Kurşun elementinin sembolü aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmişitr? A) Pb B) P C) Po D) K E) Ku 17. I. Bileşikler formüllerle gösterilir. II. Bir bileşiğin hangi elementlerden ve hangi sayıda oluştuğunu gösteren semboller grubuna formül denir. III. Farklı elementler birbirleriyle birleşerek bileşikleri oluştururlar. yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 18. Sistematik adı dihidrojenmonoksit olan bileşiğin formülü aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? A) HCI B) H 2 O C) HNO 3 D) H 2 SO 4 E) H 2 S 13. Cıva elementinin sembolü aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? A) H B) Hg C) C D) Cu E) Cm 14. Sn elementinin adı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? A) Kükürt B) Kurşun C) Kalay D) Bakır E) Çinko 19. I. Floroklorokarbonlar II. Asbest III. Ağır metal katyonları yukarıdakilerden hangileri insan sağlığına ve çevreye zararlı maddelerdir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 20. Aşağıdakilerden hangisi yanıcı anlamına gelen bir işarettir? A) B) C) 15. Si elementinin adı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? D) E) A) Kükürt B) Antimon C) Kurşun D) Silisyum E) Altın 1.E 2.C 3.B 4. A 5. D 6. C 7. E 8. E 9. E 10. D 11. E 12. A 13. B 14. C 15. D 16. A 17. E 18. B 19. E 20. A 29

30 Genel Tekrar Testleri TEST 8 1. Simyanın çalışma alanlarıyla ilgili, I. Daha az değerli metallerden daha değerli metalleri oluşturmak II. Maddelerin atomlardan oluştuğunu ispatlamak III. Yaşamı uzatacak sonsuz hayat suyunu elde etmek açıklamalarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 2. Element değişik zamanda farklı yöntemlerle tanımlanmış ve o zamana göre örnekler verilmiştir. Bununla ilgili aşağıdaki tablo hazırlanmıştır. I. Yöntem Örnek Dönem Düflünceye dayal Su, toprak, atefl Antik dönem 5. Ortaçağ İslam Dünyasında Simyayı benimseyenler ve benimsemeyenler arasındaki tartışmaların kimya üzerine etkisi aşağıdakilern hangisinde doğru belirtilmiştir? A) Simyacıların sonsuz hayat suyunu bulmasını sağlamıştır. B) Taraflar, görüşlerini doğruluğunu kanıtlamak için çok sayıda deneyler yapmış ve deneysel bilginin artmasını sağlamışlardır. C) Yapısal dönüşüm kuramının doğruluğu kanıtlanmış ve bu yolla yeni metaller oluşturulmuştur. D) Tartışmalardan bilimsel süreç olumsuz etkilenmiş bu nedenle kimya bilimi uzun süre gelişim gösterememiştir. E) Kimyanın diğer bilimlerle bir ilişkisi omadığı ortaya çıkmış ve kimyacılık daha bağımsız bir sürece girmiştir. II. Düflünce ve deneye dayal Kireç, sodyum hidroksit Rönesans dönemi III. Deneye dayal Demir, bak r, azot, oksijen Modern dönem 6. Modern element kavramında elementin türünü aşağıdakilerden hangisi belirler? Bu tablodaki bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III A) Kütle numarası B) Nötron sayısı C) Yaptığı bileşiğin formülü D) Proton sayısı E) Elektron dağılımındaki katman sayısı 3. Aşağıdakilerden hangisi simyanın elementlerinden değildir? A) Toprak B) Su C) Oksijen D) Ateş E) Hava 4. Simya ile ilgili, I. Teorik temelleri yoktur. II. Sistematik bilgi birikimi yoktur. III. Yöntemleri deneme sınamaya dayalıdır. açıklamalarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 7. Elementle ilgili; I. Rönesans döneminde kireç, sodyum hidroksit gibi zor ayrışan bileşikler element sayılmıştır. II. Antik dönemde bütün maddelerin toprak, su, hava ve ateş olmak üzere dört ana elementten oluştuğuna inanılmıştır. III. Günümüzdeki modern anlayışa göre bütün elementlerin proton sayısı birbirinden farklıdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 42

31 Kimya Bilimi 8. Aşağıdakilerden hangisi kimya biliminin alt disiplinlerinden değildir? A) Analitik kimya B) Tıp C) Organik kimya D) Biyokimya E) Polimer kimyası 9. I. Barutun bulunması II. Madenlerin işlenmesi III. Deri boyanması Yukarıdakilerden hangileri simyadan kimya bilimine aktarılan bulgulardır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 12. Sistematik adı hidrojen sülfat olan bileşiğin formülü aşağıdakilerden hangisidir? A) HNO 3 B) H 3 PO 4 C) H 2 CO 3 D) H 2 SO 4 E) HCI 13. Yaygın adı sirke asidi olan bileşiğin formülü aşağıdakilerden hangisidir? A) CH 3 COOH B) H 2 SO 4 C) HNO 3 D) NaOH E) HCOOH 14. Karbonat olarak adlandırılan kökün formülü aşağıdakilerden hangisidir? A) SO2-4 B) OH C) CO2-3 2 D) NO 3 E) PO Aşağıda bazı çalışma yöntemleri verilmiştir. I. Buharlaştırmak II. Katılaştırmak III. Elektroliz etmek Bu yöntemlerden hangileri simyacılar tarafından kullanılmıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 15. Formülü Mg(NO 3 ) 2 olan bileşiğin adı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? A) Magnezyumnitrür B) Magnezyumnitrat C) Magnezyum oksit D) Mangannitrat E) Magnezyum azot 16. Kalsiyum sülfat bileşiğinin formülü aşağıdakilerden hangisidir? A) CaS B) CaCO 3 C) Ca(NO 3 ) Simya ile ilgili; I. Teorik bir temeli vardır. II. Çalışmalar deneme - yanılma ile yapılır. III. Bilim olarak kabul edilir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III D) CaSO 4 E) Ca 3 (PO 4 ) Aşağıdaki maddelerden hangisi sembolle gösterilemez? A) Su B) Bor C) Çinko D) Kurşun E) Alüminyum 1. D 2. E 3. C 4. E 5. B 6. D 7. E 8. B 9. E 10. C 11. B 12. D 13. A 14. C 15. B 16. D 17. A 43

32 Atom ve Periyodik Sistem 2. Ünite

33 9. 2. Ünite: Atom ve Periyodik Sistem Bu ünitenin amacı, maddelerin makro düzeydeki özelliklerini anlamaya temel oluşturan mikro yapıyı ana hatlarıyla ele alarak, bu yapının gözlenebilir özelliklere nasıl yansıdığını açıklamak ve söz konusu ilişkileri ifade ederken temel olan kavramları tanıtmaktır. Önerilen Süre: 20 ders saati Konular 1. Atom kavramının gelişimi Kimyanın temel yasaları Atom altı tanecikler 2. Bohr atom modeli 3. Periyodik sistem Periyodik özellikler Atom Model Teori Yasa Elektron Proton Nötron Absorbsiyon/Emisyon Periyodik sistem Grup Periyot Metal Ametal Yarı metal Atom yarıçapı İyonlaşma enerjisi Elektron ilgisi Elektronegatiflik Kavramlar / Terimler Kazanımlar ve Açıklamalar Bu üniteyi tamamlayan öğrenciler; Atomun yekpare/bölünmez olmadığına işaret eden bulguları değerlendirir. a. Kimyasal değişimlerle ilgili temel kanunlar atomun varlığı (Dalton atom teorisi) ile ilişkilendirilir. b. Sürtünme ile elektriklenme ve elektroliz olayı atomun bölünebilirliği ile ilişkilendirilir Atom altı taneciklerin temel özelliklerini karşılaştırır. a. Elektron, proton ve nötronun yükleri ve kütleleri karşılaştırılır. b. Atom numarası, kütle numarası ve izotop kavramları tanıtılır Atom spektrumları ile atomun yapısı arasında ilişki kurar. a. Thomson ve Rutherford atom modelleri ile bu modellerin geçerli olduğu dönemde bilinenler ilişkilendirilir. b. Bohr atom modeli atomların absorpladığı/yaydığı ışınlar (hesaplamalara girilmeden sadece ışın absorplama/yayma) ile ilişkilendirilir. c. Bohr atom modelinin sınırlılıkları belirtilerek modern atom teorisinin (bulut modelinin) önemi belirtilir Bilimsel bilgi birikimine paralel olarak atomla ilgili kavram, model ve teorilerin değişimini/gelişimini irdeler. Atom modellerinin gelişimi bilimsel bilgi akış seyriyle ilişkilendirilir; teori ile model arasında ayrım yapılır Elementlerin periyodik sistemdeki yerleşim esaslarını tarihsel süreçteki gelişmeler ekseninde açıklar. a. Periyodik sistem üzerine ilk çalışmalar belirtilerek, Mendeleyevʼin ilk periyodik sisteminin oluşum mantığı verilir. b. Modern periyodik sistemde gruplar ve periyotlar açıklanır. c. Atomların katman-elektron dizilimleriyle periyodik sistemdeki yerleri arasında ilişki kurulur (en hafif 20 element esastır) Elementleri periyodik sistemdeki yerlerine göre sınıflandırır. Elementler; metaller, ametaller, yarı-metaller ve asal gazlar olarak sınıflandırılır Periyodik özelliklerin değişme eğilimlerini irdeler. a. Periyodik özelliklerden metallik-ametallik, atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi, elektron ilgisi ve elektronegatiflik tanımlanır; bunların nasıl ölçüldüğü konusuna girilmez. b. Periyodik özelliklerin değişim seyri açıklanır.

-gi de ra yak- se ve bi lir sin... Öl mek öz gür lü ğü de ya şa mak öz gür lü ğü de önem li dir. Be yoğ lu nda ge zer sin... Şöy le di yor du ken di

-gi de ra yak- se ve bi lir sin... Öl mek öz gür lü ğü de ya şa mak öz gür lü ğü de önem li dir. Be yoğ lu nda ge zer sin... Şöy le di yor du ken di -gi de ra yak- se ve bi lir sin... Öl mek öz gür lü ğü de ya şa mak öz gür lü ğü de önem li dir. Be yoğ lu nda ge zer sin... Şöy le di yor du ken di ne: Sen gü neş li so kak lar da do laşı yor sun, is

Detaylı

. EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI,. ANADOLU LİSESİ, 9.SINIF KİMYA YILLIK PLANI

. EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI,. ANADOLU LİSESİ, 9.SINIF KİMYA YILLIK PLANI . EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI,. ANADOLU LİSESİ, 9.SINIF KİMYA YILLIK PLANI AY HAFTA SAAT KONU KAZANIMLAR SÜRE 7 HAFTA EYLÜL EKİM EKİM EKİM EKİM 1.ÜNİTE: KİMYA BİLİMİ 1. Kimya Nedir? 2. Kimya Ne İşe Yarar? 9.1.1.

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji

7. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Maddenin Yapısı ve Özellikleri Eski çağlarda yaşayan insanlar, doğada bulunan bütün maddelerin; Bir elementin bütün atomları birbirinin aynıdır. Farklı elementlerin atomları ise birbirinden farklıdır.

Detaylı

STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI

STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI 22 STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI 406 A GRUBU STAJ ARA DÖNEM DEĞERLENDİRMESİ AYRINTILI SINAV KONULARI 22 A GRU BU STAJ ARA DÖ NEM DE ER LEN D R ME S AY RIN TI LI SI NAV KO NU LA

Detaylı

Gü ven ce He sa b Mü dü rü

Gü ven ce He sa b Mü dü rü Güvence Hesabı nın dünü, bugünü, yarını A. Ka di r KÜ ÇÜK Gü ven ce He sa b Mü dü rü on za man lar da bi lin me ye, ta nın ma ya S baş la yan Gü ven ce He sa bı as lın da ye - ni bir ku ru luş de ğil.

Detaylı

maddelere saf maddeler denir

maddelere saf maddeler denir Madde :Kütlesi olan her şeye madde denir. Saf madde: Aynı cins atom veya moleküllerden oluşan maddeye denir. Fiziksel yollarla kendisinden başka maddelere ayrışmayan maddelere saf maddeler denir Element:

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF KİMYA DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF KİMYA DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM 2017-2018 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF KİMYA DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ Ay Hafta 1 Ders Saati KONULAR 2 *SİMYADAN KİMYAYA *KİMYA DİSİPLİNLERİ VE KİMYACILARIN ÇALIŞMA

Detaylı

GAZ BASINCI. 1. Cıva seviyesine göre ba- sınç eşitliği yazılırsa, + h.d cıva

GAZ BASINCI. 1. Cıva seviyesine göre ba- sınç eşitliği yazılırsa, + h.d cıva . BÖÜ GZ BSINCI IŞTIRR ÇÖZÜER GZ BSINCI 1. Cıva seviyesine göre ba- sınç eşitliği yazılırsa, P +.d cıva.g Düzenek yeterince yüksek bir yere göre götürülünce azalacağından, 4. Y P zalır zalır ve nok ta

Detaylı

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK 13 298 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE

Detaylı

B E A D CEVAP ANAHTARI

B E A D CEVAP ANAHTARI E B EVP NTRI E B evap nahtarı 1. ÜNİTE / 1. Bölüm Kimya Nedir? 1-E 2-3-E 4-B 5-6- 7-8- 9-10-B 11-B 12-1. ÜNİTE / 2. Bölüm Kimya Ne İşe Yarar? 1-2-E 3-E 4-5-E 6-7-E 8-9- 10-B 1. ÜNİTE / 3. Bölüm Kimyanın

Detaylı

1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ

1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ . ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ.4. Elektron Dizilimi ve Periyodik Sisteme Yerleşim Atomun Kuantum Modeli oluşturulduktan sonra Bohr, yaptığı çalışmalarda periyodik cetvel ile kuantum teorisi arasında bir

Detaylı

BÖLÜM. Kimya Bilimi. Kimya Nedir? Test Kimya Nedir? Test Kimya Ne İşe Yarar? Test Kimya Ne İşe Yarar? Test

BÖLÜM. Kimya Bilimi. Kimya Nedir? Test Kimya Nedir? Test Kimya Ne İşe Yarar? Test Kimya Ne İşe Yarar? Test BÖLÜM 1 Kimya Bilimi Kimya Nedir? Test - 1...2 Kimya Nedir? Test - 2...2 Kimya Ne İşe Yarar? Test - 3...2 Kimya Ne İşe Yarar? Test - 4...3 Kimyanın Sembolik Dili Test - 5...3 Kimyanın Sembolik Dili Test

Detaylı

EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ANADOLU LİSESİ 9. SINIF KİMYA DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI

EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ANADOLU LİSESİ 9. SINIF KİMYA DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI 2018-2019 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ANADOLU LİSESİ 9. SINIF KİMYA DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI 9.SINIF KAZANIM SAYISI VE SÜRE TABLOSU ÜNİTE NO ÜNİTE ADI KAZANIM SAYISI SÜRE / DERS SAATİ ORAN (%) 1 KİMYA

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 4. Konu MANYETİZMA ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 4. Konu MANYETİZMA ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ 10. IIF KOU ALATIMLI 2. ÜİTE: ELEKTRİK VE MAYETİZMA 4. Konu MAYETİZMA ETKİLİK ve TET ÇÖZÜMLERİ 2 Ünite 2 Elektrik ve Manyetizma 2. Ünite 4. Konu (Manyetizma) A nın Çözümleri 3. 1. Man ye tik kuv vet ler,

Detaylı

MADDENİN YAPISI ve ÖZELLİKLERİ

MADDENİN YAPISI ve ÖZELLİKLERİ MADDENİN YAPISI ve ÖZELLİKLERİ ÜNİTE : MADDENİN YAPISI ve Üniteye Giriş ÖZELLİKLERİ Her madde kendinden küçük atomlardan oluşmuştur. Ancak her madde aynı atomlardan oluşmamıştır. Maddeyi oluşturan atomlar

Detaylı

Gök ler. Uçak lar la gi di lir an cak ora la ra. İn san gök ler de do la şa bil se. Bir ak şa müs tü, ar ka daş la rıyla. Bel ki ora la ra uçak lar

Gök ler. Uçak lar la gi di lir an cak ora la ra. İn san gök ler de do la şa bil se. Bir ak şa müs tü, ar ka daş la rıyla. Bel ki ora la ra uçak lar Gök ler. Uçak lar la gi di lir an cak ora la ra. İn san gök ler de do la şa bil se. Bir ak şa müs tü, ar ka daş la rıyla. Bel ki ora la ra uçak lar la da gi di le mez. Çün kü uçak lar çok ya kın dan geçi

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ E BİLEŞİKLER VE FRMÜLLERİ (4 SAAT) 1 Bileşikler 2 Bileşiklerin luşması 3 Bileşiklerin Özellikleri 4 Bileşik Çeşitleri 5 Bileşik

Detaylı

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2...

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2... Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2.... 3. MgCI2... 4. NaF... Bileşik Formülleri Bileşik formüllerinin yazılması İki

Detaylı

mer can or ma nı için de do laş mak tay dı. Ka ya la rın ara sın da ki ya rık lar da on la rın yu va la rıy dı. Ha nos de lik ler den bi ri ne bil gi

mer can or ma nı için de do laş mak tay dı. Ka ya la rın ara sın da ki ya rık lar da on la rın yu va la rıy dı. Ha nos de lik ler den bi ri ne bil gi mer can or ma nı için de do laş mak tay dı. Ka ya la rın ara sın da ki ya rık lar da on la rın yu va la rıy dı. Ha nos de lik ler den bi ri ne bil gi al mak için ka fası nı sok tu. Ama içer de ki za rif

Detaylı

Çalışma Soruları 2: Bölüm 2

Çalışma Soruları 2: Bölüm 2 Çalışma Soruları 2: Bölüm 2 2.1) Kripton(Kr) atomunun yarıçapı 1,9 Å dur. a) Bu uzaklık nanometre (nm) ve pikometre (pm) cinsinden nedir? b) Kaç tane kripton atomunu yanyana dizersek uzunlukları 1,0 mm

Detaylı

ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AY EKİM 06-07 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI. SINIF VE MEZUN GRUP KİMYA HAFTA DERS SAATİ. Kimya nedir?. Kimya ne işe yarar?. Kimyanın sembolik dili Element-sembol Bileşik-formül. Güvenliğimiz ve Kimya KONU ADI

Detaylı

4. - 5. sınıflar için. Öğrenci El Kitabı

4. - 5. sınıflar için. Öğrenci El Kitabı 4. - 5. sınıflar için Öğrenci El Kitabı Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı nın 28.08.2006 tarih ve B.08.0.TTK.0.01.03.03.611/9036 sayılı yazısı ile Denizler Yaşamalı Programı nın*

Detaylı

ELEMENTLERİN SEMBOLLERİ VE ATOM

ELEMENTLERİN SEMBOLLERİ VE ATOM ELEMENT VE SEMBOLLERİ SAF MADDE: Kendisinden başka madde bulundurmayan maddelere denir. ELEMENT: İçerisinde tek cins atom bulunduran maddelere denir. Yani elementlerin yapı yaşı atomlardır. BİLEŞİK: En

Detaylı

9. SINIF KİMYA DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

9. SINIF KİMYA DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ KASIM EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI. KİMYA NEDİR? 2. KİMYA NE İŞE YARAR? 3. KİMYANIN SEMBOLİK DİLİ ELEMENT-SEMBOL BİLEŞİK- FORMÜL 3. KİMYANIN SEMBOLİK DİLİ ELEMENT-SEMBOL BİLEŞİK- FORMÜL ELEMENT-SEMBOL

Detaylı

7. Sınıf MATEMATİK TAM SAYILARLA ÇARPMA VE BÖLME İŞLEMLERİ 1. I. ( 15) ( 1) 5. ( 125) : ( 25) 5 6. (+ 9) = (+ 14)

7. Sınıf MATEMATİK TAM SAYILARLA ÇARPMA VE BÖLME İŞLEMLERİ 1. I. ( 15) ( 1) 5. ( 125) : ( 25) 5 6. (+ 9) = (+ 14) 7. Sınıf MATEMATİK TAM SAYILARLA ÇARPMA VE BÖLME İŞLEMLERİ TEST 1 1. I. (15) (1) II. (1) (6) III. (+8) (1) IV. (10) (1) Yukarıda verilen işlemlerden kaç tanesinin sonucu pozitiftir? A) 4 B) 3 C) 2 D) 1

Detaylı

Maddenin Yapısı Hakkında İlk Düşünceler

Maddenin Yapısı Hakkında İlk Düşünceler Madde ve Özkütle 2 YGS Fizik 1 YGS Kimya Kimya Bilimi başlıklı hazırladığımız bu yazıda; kimya biliminin ne olduğunu, bileşikleri, kimyanın amaçlarını ve sembolik dilini öğrenebilirsiniz. Kimya Bilimi

Detaylı

MOL KAVRAMI I. ÖRNEK 2

MOL KAVRAMI I.  ÖRNEK 2 MOL KAVRAMI I Maddelerin taneciklerden oluştuğunu biliyoruz. Bu taneciklere atom, molekül ya da iyon denir. Atom : Kimyasal yöntemlerle daha basit taneciklere ayrılmayan ve elementlerin yapıtaşı olan taneciklere

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU hasanyolcu.wordpress.com En az iki atomun belli bir düzenlemeyle kimyasal bağ oluşturmak suretiyle bir araya gelmesidir. Aynı atomda olabilir farklı atomlarda olabilir. H 2,

Detaylı

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37 vi TEMEL KAVRAMLAR - 2 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36 1.2. Atomlar...36 1.2. Moleküller...37 1.3. İyonlar...37 2. Kimyasal Türlerin Adlandırılması...38 2.1. İyonların Adlandırılması...38 2.2. İyonik

Detaylı

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz.

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz. BİLEŞİKLER Birden fazla elementin belirli oranlarda kimyasal yollarla bir araya gelerek, kendi özelligini kaybedip oluşturdukları yeni saf maddeye bileşik denir. Bileşikteki atomların cins ve sayısını

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

PERİYODİK SİSTEM VE ELEKTRON DİZİLİMLERİ#6

PERİYODİK SİSTEM VE ELEKTRON DİZİLİMLERİ#6 PERİYODİK SİSTEM VE ELEKTRON DİZİLİMLERİ#6 Periyodik sistemde yatay sıralara Düşey sütunlara.. adı verilir. 1.periyotta element, 2 ve 3. periyotlarda..element, 4 ve 5.periyotlarda.element 6 ve 7. periyotlarda

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI. ÖZEL ÇORUM ADA ÖZEL ÖĞRETİM KURSU KİMYA l BİLİM GRUBU ÇERÇEVE PROGRAMI

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI. ÖZEL ÇORUM ADA ÖZEL ÖĞRETİM KURSU KİMYA l BİLİM GRUBU ÇERÇEVE PROGRAMI T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL ÇORUM ADA ÖZEL ÖĞRETİM KURSU KİMYA l BİLİM GRUBU ÇERÇEVE PROGRAMI 1 1. KURUMUN ADI : Özel Çorum Ada Özel Öğretim Kursu 2. KURUMUN ADRESİ : Yavruturna mah. Kavukçu sok.

Detaylı

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri :

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri : Bileşikler : Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani

Detaylı

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bölüm 4 TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra Magnezyum, kalsiyum, stronsiyum, baryum ve radyumdan

Detaylı

ASİT VE BAZ TEPKİMELERİ

ASİT VE BAZ TEPKİMELERİ ASİT VE BAZ TEPKİMELERİ METAL AKTİF METAL YARISOY METAL SOY METAL AMFOTER METAL 1A (Li, Na, K) Cu (Bakır) Au (Altın) Zn Cr 2A (Mg, Ca) Hg (Civa) Pt (Platin) Al Pb Ag (Gümüş) Sn 1- ASİT + AKTİF METAL TUZ

Detaylı

İslam da İhya ve Reform, çev: Fehrullah Terkan, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2006.

İslam da İhya ve Reform, çev: Fehrullah Terkan, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2006. Faz lur Rah man: 21 Ey lül 1919 da Pa kis tan n Ha za ra şeh rin de doğ du. İlk öğ re ni mi ni Pa kis tan da Ders-i Niza mî ola rak bi li nen ge le nek sel med re se eği ti mi şek lin de biz zat ken di

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-2 KİMYA TESTİ 25 HAZİRAN 2016 CUMARTESİ Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER. 1. ÜNÝTE Kümeler. 2. ÜNÝTE Bölünebilme Kurallarý ve Kesirler

ÝÇÝNDEKÝLER. 1. ÜNÝTE Kümeler. 2. ÜNÝTE Bölünebilme Kurallarý ve Kesirler ÝÇÝNDEKÝLER 1. ÜNÝTE Kümeler KÜMELER... 13 Ölçme ve Deðerlendirme... 19 Kazaným Deðerlendirme Testi - 1... 21 Kazaným Deðerlendirme Testi - 2 (Video lü)... 23 KÜMELERLE ÝÞLEMLER... 25 Ölçme ve Deðerlendirme...

Detaylı

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur.

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. ASİTLER- BAZLAR SUYUN OTONİZASYONU: Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. H 2 O (S) H + (suda) + OH - (Suda) H 2 O (S) + H +

Detaylı

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ 3. BÖÜ GAZ BASINCI ODE SORU - 1 DEİ SORUARIN ÇÖZÜERİ 3. ı ı Z ı 1. I II III,, muslukları açıldığında: I düzeneğinde: aptaki yüksekliği arttığından, kabın tabanına yapılan toplam basınç artar. Borudaki

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU hasanyolcu.wordpress.com En az iki atomun belli bir düzenlemeyle kimyasal bağ oluşturmak suretiyle bir araya gelmesidir. Aynı atomda olabilir farklı atomlarda olabilir. H 2,

Detaylı

Serüveni 2.ÜNİTE:ATOM VE PERİYODİK SİSTEM. Elementlerin periyodik sistemdeki yerlerine göre sınıflandırılması

Serüveni 2.ÜNİTE:ATOM VE PERİYODİK SİSTEM. Elementlerin periyodik sistemdeki yerlerine göre sınıflandırılması Serüveni 2.ÜNİTE:ATOM VE PERİYODİK SİSTEM Elementlerin periyodik sistemdeki yerlerine göre sınıflandırılması METALLER Metaller doğada..atomlu halde ya da bileşikleri halinde bulunur. Oda sıcaklığında..hariç

Detaylı

De ğer li Müş te ri miz, Al fa Ro meo yu seç ti ği niz için te şek kür ede riz.

De ğer li Müş te ri miz, Al fa Ro meo yu seç ti ği niz için te şek kür ede riz. 01-10 NÜHAL: 01-10 NÜHAL 03.09.2008 12:46 Sayfa 1 De ğer li Müş te ri miz, Al fa Ro meo yu seç ti ği niz için te şek kür ede riz. Alfa 166nız, Al fa Ro meo ya öz gü; gü ven lik, kon for ve sü rüş mem nu

Detaylı

VE R M L ÇA LIŞ MA NIN L KE LE R

VE R M L ÇA LIŞ MA NIN L KE LE R Ve rim li ça lış ma nın il ke le ri ni açık la ya bi lir mi si niz? VE R M L ÇA LIŞ MA NIN L KE LE R Bil di ği niz gi bi, Ba şa rı lı Ol mak için dü zen li, prog ram lı, is tek li, is tik râr lı bir şe

Detaylı

www.ottobock.com.tr info@ottobock.com.tr

www.ottobock.com.tr info@ottobock.com.tr Bu broşürü size ulaştıran: www.ottobock.com.tr info@ottobock.com.tr Yaşamaya yeniden başlamak İndeks Önsöz...4 İlk Uygulama...5 Gögüs Protezinin Seçimi...6 Slikon Protezler...8 Bakım...9 Lenfödem...10

Detaylı

SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA

SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA YÖNETMELİK 23 424 SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ

Detaylı

BİLEŞİKLER VE FORMÜLLERİ

BİLEŞİKLER VE FORMÜLLERİ BİLEŞİKLER VE FORMÜLLERİ Bileşikler : Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur). Bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ A ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ (4 SAAT) 1 Elementler 2 Elementlerin Özellikleri 3 Element Çeşitleri 4 Elementlerin Sembolleri 5 Sembol

Detaylı

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ BELGELENDİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI YENİ DÜNYANIN YENİ YÖNETİM SİSTEMLERİ TSE İZMİR BELGELENDİRME MÜDÜRLÜĞÜ 1 TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 13.03.2014 TSE İZMİR BELGELENDİRME MÜDÜRLÜĞÜ

Detaylı

Ġyon halindeki elektron sayısı: 10 Proton sayısı: Adı: Sembolü Periyodik tablodaki yeri:

Ġyon halindeki elektron sayısı: 10 Proton sayısı: Adı: Sembolü Periyodik tablodaki yeri: PERĠYODĠK TABLO ÇALIġMA KÂĞIDI Yandaki periyodik tabloda verilen yönlere göre cümlelerdeki yanlıģlıkları bulup doğru ifadeyi boģ bırakılan yere yazınız. ( Bütün cümlelerde yanlışlık vardır.) 1 yönünde

Detaylı

KÜRESEL AYNALAR BÖLÜM 26

KÜRESEL AYNALAR BÖLÜM 26 ÜRESE AYNAAR BÖÜ 6 ODE SORU DE SORUARN ÇÖZÜER d d noktası çukur aynanın merkezidir ve ışınlarının izlediği yoldan, yargı doğrudur d noktası çukur aynanın odak noktasıdır d olur yargı doğrudur d + d + dir

Detaylı

ATOMİK YAPI VE ATOMLAR ARASI BAĞLAR. Aytekin Hitit

ATOMİK YAPI VE ATOMLAR ARASI BAĞLAR. Aytekin Hitit ATOMİK YAPI VE ATOMLAR ARASI BAĞLAR Aytekin Hitit Malzemeler neden farklı özellikler gösterirler? Özellikler Fiziksel Kimyasal Bahsi geçen yapısal etkenlerden elektron düzeni değiştirilemez. Ancak diğer

Detaylı

ya kın ol ma yı is ter dim. Gü neş le ısı nan top rak üze rinde ki çat lak la rı da ha net gö rür düm o za man. Bel ki de ka rın ca la rı hat ta yağ

ya kın ol ma yı is ter dim. Gü neş le ısı nan top rak üze rinde ki çat lak la rı da ha net gö rür düm o za man. Bel ki de ka rın ca la rı hat ta yağ SAKARKÖY Uzun boy lu bir can lı ol ma yı ben is te me dim. Ben, doğ du ğum da da böy ley dim. Za man la da ha da uzadım üs te lik. Bü yü düm. Ben bü yü dük çe di ğer can lılar kı sal dı lar, kü çül dü

Detaylı

Din İstismarı Üzerine

Din İstismarı Üzerine ARAŞTIRMA VE İNCELEME Din İstismarı Üzerine Prof.Dr. Hüseyin CERTEL a a Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, Din Psikolojisi AD, Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Isparta Ge liş Ta ri hi/re

Detaylı

İçindekiler. 1. Ünite KİMYA BİLİMİ. 2. Ünite ATOM ve PERİYODİK SİSTEM. 3. Ünite KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİMLER. 4. Ünite MADDENİN HÂLLERİ

İçindekiler. 1. Ünite KİMYA BİLİMİ. 2. Ünite ATOM ve PERİYODİK SİSTEM. 3. Ünite KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİMLER. 4. Ünite MADDENİN HÂLLERİ İçindekiler 1. Ünite KİMYA BİLİMİ 1. Bölüm : Kimya Nedir?... 5 2. Bölüm : Kimya Ne İşe Yarar?...10 3. Bölüm : Kimyanın Sembolik Dili...16 4. Bölüm : Güvenliğimiz ve Kimya...27 2. Ünite ATOM ve PERİYODİK

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM ATOMUN YAPISI Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir. Atomu oluşturan parçacıklar farklı yüklere sa-hiptir. Atomda bulunan yükler; negatif

Detaylı

DENEME 8 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ

DENEME 8 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ DENEME 8 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ. 99 98 9 ( ).( ).( ) ( ).( ).( ) = = = 00 00 ( ).. + bulunur. 5. a b+ = 0 ise b a b + = 0 ve b 0 ol ma lı b dir. a. + 0 ol ma lı a 0 a. A). = ise ( ) = B). = ise ( ) =

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : İstanbul Yolu, Gersan Sanayi Sitesi 2306.Sokak No :26 Ergazi/Yenimahalle 06370 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 255 24 64 Faks : 0 312 255

Detaylı

Elektronların Dağılımı ve Kimyasal Özellikleri

Elektronların Dağılımı ve Kimyasal Özellikleri Elektronların Dağılımı ve Kimyasal Özellikleri Helyum (2), neon (10), argon (18)in elektron dağılımları incelendiğinde Eğer bu üç elementin birer elektronu daha olsaydı, her birinde yeni bir katman oluşacaktı.

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ. Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ İÇERİK

Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ. Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ İÇERİK İÇERİK Elementlere, Bileşiklere ve Karışımlara atomik boyutta bakış Dalton Atom Modeli Atom Fiziğinde Buluşlar - Elektronların Keşfi - Atom Çekirdeği Keşfi Günümüz Atom Modeli Kimyasal Elementler Periyodik

Detaylı

ATOMUN YAPISI. Özhan ÇALIŞ. Bilgi İletişim ve Teknolojileri

ATOMUN YAPISI. Özhan ÇALIŞ. Bilgi İletişim ve Teknolojileri ATOMUN YAPISI ATOMLAR Atom, elementlerin en küçük kimyasal yapıtaşıdır. Atom çekirdeği: genel olarak nükleon olarak adlandırılan proton ve nötronlardan meydana gelmiştir. Elektronlar: çekirdeğin etrafında

Detaylı

DÜZLEM AYNALAR BÖLÜM 25

DÜZLEM AYNALAR BÖLÜM 25 DÜZE AAAR BÖÜ 5 DE SRU 1 DE SRUAR ÇÖZÜER 4 1 A B C D E F ışık ışını B noktasından geçer ışık ışını E noktasından geçer 5 ESE AAR ışını ve düzlem aynalarında yansıdığında, n = 3 ve n = 1 olur Bu durumda

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA SORU 1: 32 16X element atomundan oluşan 2 X iyonunun; 1.1: Proton sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.2: Nötron sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.3: Elektron

Detaylı

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s)

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s) 1 Kimyasal Tepkimeler Kimyasal olaylar elementlerin birbirleriyle etkileşip elektron alışverişi yapmaları sonucu oluşan olaylardır. Bu olaylar neticesinde bir bileşikteki atomların sayısı, dizilişi, bağ

Detaylı

s, p, d Elementleri f Elementleri Asal Gazlar

s, p, d Elementleri f Elementleri Asal Gazlar s, p, d Elementleri Hidrojen 1A Grubu: Alkali metaller 2A Grubu: Toprak Alkali Metaller 3A Grubu: Toprak Metalleri 4A Grubu 5A Grubu 6A Grubu: Kalkojenler 7A Grubu: Halojenler B Grubu: Geçiş Metalleri

Detaylı

1. sınıflar için. Öğretmen El Kitabı

1. sınıflar için. Öğretmen El Kitabı 1. sınıflar için Öğretmen El Kitabı HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Selahiddin Ö ÜLMÜfi (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi) Yrd. Doç. Dr. Cem BABADO AN (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi)

Detaylı

5) Çözünürlük(Xg/100gsu)

5) Çözünürlük(Xg/100gsu) 1) I. Havanın sıvılaştırılması II. abrika bacasından çıkan SO 3 gazının H 2 O ile birleşmesi III. Na metalinin suda çözünmesi Yukardaki olaylardan hangilerinde kimyasal değişme gerçekleşir? 4) Kütle 1

Detaylı

1.ÜNİTE:KİMYA BİLİMİ KİMYA NE İŞE YARAR? KİMYA DİSİPLİNLERİ KİMYANIN BAŞLICA UYGULAMA ALANLARI

1.ÜNİTE:KİMYA BİLİMİ KİMYA NE İŞE YARAR? KİMYA DİSİPLİNLERİ KİMYANIN BAŞLICA UYGULAMA ALANLARI Serüveni 1.ÜNİTE:KİMYA BİLİMİ KİMYA NE İŞE YARAR? KİMYA DİSİPLİNLERİ KİMYANIN BAŞLICA UYGULAMA ALANLARI KİMYA DİSİPLİNLERİ KİMYA ALT BİLİM DALLARI ORGANİK KİMYA: Karbon kimyasıda denir.h,o,n,p,s elementlerinin

Detaylı

BİLEŞİKLER İki ya da daha fazla maddenin belli oranda kimyasal olarak birleşmeleri sonucu oluşturdukları yeni, saf maddeye bileşik denir.

BİLEŞİKLER İki ya da daha fazla maddenin belli oranda kimyasal olarak birleşmeleri sonucu oluşturdukları yeni, saf maddeye bileşik denir. BİLEŞİKLER İki ya da daha fazla maddenin belli oranda kimyasal olarak birleşmeleri sonucu oluşturdukları yeni, saf maddeye bileşik denir. ÖZELLĠKLERĠ: 1. Yapılarında iki ya da daha fazla madde bulundururlar.

Detaylı

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3.

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3. PERİODİK CETVEL Periyodik cetvel, elementlerin atom numaraları temel alınarak düzenlenmiş bir sistemdir. Periyodik cetvelde, nötr atomlarının elektron içeren temel enerji düzeyi sayısı aynı olan elementler

Detaylı

3 )Peroksitlerle deney yapılırken aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?

3 )Peroksitlerle deney yapılırken aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır? 1)Aşağıdakilerden hangisi kuvvetli patlayıcılar sınıfına girer? Dumansız barut Kibrit Roket yakıtı Havai fişek Dinamit** 2) Yanıcı sıvıları parlayıcı sıvılardan ayıran en önemli fark aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

Element ve Bileşikler

Element ve Bileşikler Element ve Bileşikler Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere element denir. Bir elementi oluşturan bütün atomların

Detaylı

Medeniyet: Kayıp Cennetin Peşinde

Medeniyet: Kayıp Cennetin Peşinde Medeniyet: Kayıp Cennetin Peşinde Doç.Dr. Bilal SAMBUR a a Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi, ISPARTA Ya zış ma Ad re si/cor res pon den ce: Doç.Dr. Bilal SAMBUR Süleyman Demirel

Detaylı

Abdullah Öcalan. Weşanên Serxwebûn 85

Abdullah Öcalan. Weşanên Serxwebûn 85 Abdullah Öcalan Ta rih gü nü müz de giz li ve biz ta ri hin baş lan gı cın da giz li yiz Abdullah Öcalan Ta rih gü nü müz de giz li ve biz ta ri hin baş lan gı cın da giz li yiz Weşanên Serxwebûn 85 Abdul

Detaylı

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2 On5yirmi5.com Madde ve özellikleri Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan herşey maddedir. Yayın Tarihi : 21 Ocak 2014 Salı (oluşturma : 2/9/2016) Kütle hacim ve eylemsizlik maddenin ortak özelliklerindendir.çevremizde

Detaylı

Görsel İşitsel Politikasıyla Avrupa Birliği:

Görsel İşitsel Politikasıyla Avrupa Birliği: Görsel İşitsel Politikasıyla Avrupa Birliği: Televizyon Yayıncılığından Yöndeşen Medyaya Doç. Dr. Ayşen Akkor Gül ii Ya yın No : 2930 letişim Di zi si : 103 1. Bas k - Ağustos 2013 İstanbul ISBN 978-605

Detaylı

Fen ve Teknoloji 8 KİMYASALBAĞLAR. Oksijen atomunun periyodik çizelgedeki yerini bulalım. Yük (değerlik e - sayısı) O 8 = 2) 6) Anahtar Kavramlar

Fen ve Teknoloji 8 KİMYASALBAĞLAR. Oksijen atomunun periyodik çizelgedeki yerini bulalım. Yük (değerlik e - sayısı) O 8 = 2) 6) Anahtar Kavramlar KİMYASALBAĞLAR Anahtar Kavramlar Kovalent Bağ İyonik Bağ KAZANIM 2.1 Metallerin elektron vermeye, ametallerin elektron almaya yatkın olduğunu fark eder. Oksijen atomunun periyodik çizelgedeki yerini bulalım.

Detaylı

EĞİTİM ÖĞRETİM YILI FEN LİSESİ 9. SINIF KİMYA DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI

EĞİTİM ÖĞRETİM YILI FEN LİSESİ 9. SINIF KİMYA DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI 2018-2019 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI FEN LİSESİ 9. SINIF KİMYA DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI 9.SINIF KAZANIM SAYISI VE SÜRE TABLOSU ÜNİTE NO ÜNİTE ADI KAZANIM SAYISI SÜRE / DERS SAATİ ORAN (%) 1 KİMYA BİLİMİ

Detaylı

30 MALİ BORÇLAR *** En çok bir yıl içinde ödenmesi gereken ve ödenmeleri dönen varlıklarla gerçekleştirilecek

30 MALİ BORÇLAR *** En çok bir yıl içinde ödenmesi gereken ve ödenmeleri dönen varlıklarla gerçekleştirilecek 30 MALİ BORÇLAR *** 3.. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR En çok bir yıl içinde ödenmesi gereken ve ödenmeleri dönen varlıklarla gerçekleştirilecek olan borçlardır. 30 Mali Borçlar 14 32 Ticari Borçlar 33

Detaylı

Oksijen, flor ve neon elementlerinin kullanıldığı alanları araştırınız.

Oksijen, flor ve neon elementlerinin kullanıldığı alanları araştırınız. Oksijen, flor ve neon elementlerinin kullanıldığı alanları araştırınız. 3.2 KİMYASAL BAĞLAR Çevrenizdeki maddeleri inceleyiniz. Bu maddelerin neden bu kadar çeşitli olduğunu düşündünüz mü? Eğer bu çeşitlilik

Detaylı

MADDENİN SINIFLANDIRILMASI

MADDENİN SINIFLANDIRILMASI MADDENİN SINIFLANDIRILMASI MADDE Saf madde Karışımlar Element Bileşik Homojen Karışımlar Heterojen Karışımlar ELEMENT Tek cins atomlardan oluşmuş saf maddeye element denir. ELEMENTLERİN ÖZELLİKLERİ Elementler

Detaylı

BU KALEM UN(UFAK)* SEL YAYINCILIK. Enis Batur un yayınevimizdeki kitapları:

BU KALEM UN(UFAK)* SEL YAYINCILIK. Enis Batur un yayınevimizdeki kitapları: BU KALEM UN(UFAK)* Enis Batur un yayınevimizdeki kitapları: 60 mm Dizüstü Meşkler ve İçcep Meşkleri Elma / Örgü Teknikleri Üzerine Bir Roman Denemesi Bu Kalem - Bukalemun Bu Kalem - Melûn Bu Kalem - Un(Ufak)

Detaylı

TEST 1. Hareketlilerin yere göre hızları; V L. = 4 m/s olarak veriliyor. K koşucusunun X aracına göre hızı; = 6 m/s V X.

TEST 1. Hareketlilerin yere göre hızları; V L. = 4 m/s olarak veriliyor. K koşucusunun X aracına göre hızı; = 6 m/s V X. TEST 1 ÇÖZÜER BAĞI HAREET 1 40m a =3m/s 4m/s 3 1m/s 6m/s 4m/s ere göre yüzücünün hızı: = 5 m/s olur I yargı doğrudur a =3m/s y =4m/s + Hareketlilerin yere göre hızları; = 1 m/s = 6 m/s = 4 m/s olarak veriliyor

Detaylı

BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN ADLANDIRILMASI

BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN ADLANDIRILMASI BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN KONU ANLATIMI FĐGEN HASRET BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐNĐN 1) METAL ĐLE AMETALDEN OLUŞAN BĐLEŞĐKLERĐN METALĐN ADI + AMETALĐN ADI + ÜR EKĐ ***Ametal oksijen ise oksit; azot ise nitrür; kükürt

Detaylı

KİMYA ASF. ÜNİTE 1: KİMYA BİLİMİ Kimyanın Gelişimi Kimya Nedir? Kimya Ne İşe Yarar? UYGULAMA TESTİ Simya ile ilgili; 5. Simyacılar ile ilgili;

KİMYA ASF. ÜNİTE 1: KİMYA BİLİMİ Kimyanın Gelişimi Kimya Nedir? Kimya Ne İşe Yarar? UYGULAMA TESTİ Simya ile ilgili; 5. Simyacılar ile ilgili; ÜNİTE 1: BİLİMİ Kimyanın Gelişimi Kimya Nedir? Kimya Ne İşe Yarar? UYGULAMA TESTİ 1 ASF 1. Simya ile ilgili; I. Simya ülkemizde alşimi olarak bilinir. II. Simyacılara alşimist veya simyacı denir. III.

Detaylı

VEKTÖRLER BÖLÜM 1 MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ MODEL SORU - 2 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ

VEKTÖRLER BÖLÜM 1 MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ MODEL SORU - 2 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ BÖÜ 1 VETÖE ODE SOU - 1 DEİ SOUAI ÇÖZÜEİ ODE SOU - DEİ SOUAI ÇÖZÜEİ 1. Bir vektörün tersi doğrultu ve büyüklüğü aynı yalnızca yönü ters olan vektördür:. = olacağından, I. eşitlik yanlıştır. II. eşitlik

Detaylı

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ Alkalinite Alüminyum (Al) Amonyum (NH 4 + ) Anyonlar (Br, F, Cl, NO 2, NO 3, SO 4, PO 4 ) PE veya BC 200 100 Tercihen arazide yapılmalıdır. sırasındaki indirgenme ve oksitlenme reaksiyonları numunede değişikliğe

Detaylı

10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar

10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar 10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar kanunları Demir (II) sülfür bileşiğinin elde edilmesi Kimyasal

Detaylı

Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı

Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani madde yani bileşik

Detaylı

KİMYA 1 - FÖY İZLEME TESTLERİ. ÜNİTE 1: KİMYA BİLİMİ Kimyanın Gelişimi - Kimya Nedir? Kimya Ne İşe Yarar? 4. I. Elektroliz

KİMYA 1 - FÖY İZLEME TESTLERİ. ÜNİTE 1: KİMYA BİLİMİ Kimyanın Gelişimi - Kimya Nedir? Kimya Ne İşe Yarar? 4. I. Elektroliz KİMYA 1 - FÖY İZLEME TESTLERİ 01/U UYGULAMA ÜNİTE 1: KİMYA BİLİMİ Kimyanın Gelişimi - Kimya Nedir? Kimya Ne İşe Yarar? 1. Simyacılar ile ilgili; I. Ölümsüzlük iksirini bulmuşlardır. II. Deney ve gözlem

Detaylı

Asitler, Bazlar ve Tuzlar

Asitler, Bazlar ve Tuzlar 1.Ünite Asitler, Bazlar ve Tuzlar Maddelerin Asitlik ve Bazik Özellikleri Test-1 1. I. Tatlarının ekşi olması II. Tahriş edici olması III. Ele kayganlık hissi vermesi Yukarıdaki özelliklerden hangileri

Detaylı

Element ve Bileşikler

Element ve Bileşikler Element ve Bileşikler Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere element denir. Bir elementi oluşturan bütün atomların

Detaylı