Prof. Dr. Ahmet ÖZÇELİK Ankara Üniversitesi. Yrd. Doç. Dr. Harun TANRIVERMİŞ Ankara Üniversitesi. Dr. Erdemir GÜNDOĞMUŞ Ankara Üniversitesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Prof. Dr. Ahmet ÖZÇELİK Ankara Üniversitesi. Yrd. Doç. Dr. Harun TANRIVERMİŞ Ankara Üniversitesi. Dr. Erdemir GÜNDOĞMUŞ Ankara Üniversitesi"

Transkript

1 TÜRKİYE DE SULAMA İŞLETMECİLİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ YÖNÜNDEN ŞEBEKELERİN BİRLİK VE KOOPERATİFLERE DEVRİ İLE SU FİYATLANDIRMA YÖNTEMLERİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ OLANAKLARI Prof. Dr. Ahmet ÖZÇELİK Ankara Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Harun TANRIVERMİŞ Ankara Üniversitesi Dr. Erdemir GÜNDOĞMUŞ Ankara Üniversitesi Doç. Dr. Ahmet TURAN Ankara Üniversitesi Kasım 1999 Ankara

2 YAYIN NO: 32 ISBN

3 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... İ EK ÇİZELGE LİSTESİ... İV ÖNSÖZ... Xİİ YÖNETİCİ ÖZETİ...Xİİİ 1. GİRİŞ ARAŞTIRMANIN ÖNEMİ VE AMACI ARAŞTIRMANIN KAPSAMI MATERYAL VE YÖNTEM MATERYAL YÖNTEM Anket Formlarının Doldurulmasında İzlenen Yöntem Toplanan Verilerin Analizi ve Değerlendirilmesinde Uygulanan Yöntem 6 3. TÜRKİYE DE SULAMA YATIRIMLARININ İŞLETME ŞEKİLLERİ VE İŞLETMECİ ORGANİZASYONLARIN ÇALIŞMA İLKELERİ TOPRAK VE SU KAYNAKLARI VARLIĞI VE KULLANIMI TOPRAK VE SU KAYNAKLARINI GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI VE İLGİLİ KURULUŞLARIN FAALİYETLERİ SULAMA ORGANİZASYONLARININ ÇALIŞMA İLKELERİ VE SORUNLARI Devlet Sulama İşletmeciliği Kuruluşu İşletme yönetimi ve personel yapısı Sulama hizmetleri Bakım ve onarım hizmetleri Devlet sulamalarında sulayıcı gruplar ve faaliyetleri Sulama sonuçlarının değerlendirilmesi Sulama Birliği İşletmeciliği Kuruluşu İşletme yönetimi ve personel yapısı Sulama hizmetleri Bakım ve onarım hizmetleri Sulama sonuçlarının değerlendirilmesi Sulama Kooperatifi İşletmeciliği Kuruluşu İşletme yönetimi ve personel yapısı Sulama hizmetleri Bakım ve onarım hizmetleri Sulama kooperatiflerinde üst örgütlenme Sulama sonuçlarının değerlendirilmesi ve geliştirme çalışmaları Yerel Yönetimler Sulama İşletmeciliği (Belediyeler ve Köy Tüzel Kişilikleri) Kuruluşu İşletme yönetimi ve personel yapısı Sulama hizmetleri Bakım ve onarım hizmetleri Sulama sonuçlarının değerlendirilmesi Şahıs sulama işletmeciliği (Ferdi Sulamalar) Alternatif sulama organizasyonlarının karşılaştırılması DEVLET SULAMA TESİSLERİNİN SULAMA BİRLİĞİ, KOOPERATİF VE YEREL YÖNETİMLERE DEVRİ Çeşitli ülkelerde sulama tesislerinin devri ve bununla ilgili düzenlemeler Türkiye de sulama tesislerinin kullanıcılara devri, devir sözleşmesi ve sorunlar DSİ nin devir ve geri ödeme uygulamaları KHGM nün devir ve geri ödeme uygulamaları Devir ve Geri Ödeme Yöntemlerinin İyileştirilebilme Olanakları i

4 4. SULAMA SUYU FİYATLANDIRMA YAKLAŞIMLARI VE TÜRKİYE'DEKİ UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİKAYSERİ VE ŞANLIURFA ÖRNEĞİ SULAMA SUYU FİYATLANDIRMA YAKLAŞIMLARI VE ÇEŞİTLİ ÜLKELERDEKİ UYGULAMALARI SULAMA SUYU FİYATLANDIRMA YAKLAŞIMLARININ KULLANIMI Devlet Sulama İşletmeciliği Birlik Sulama İşletmeciliği Kooperatif Sulama İşletmeciliği Yerel Yönetimler Sulama İşletmeciliği ALTERNATİF SU FİYATLANDIRMA YAKLAŞIMLARININ KARŞILAŞTIRMALI EKONOMİK ANALİZİ SULAMA SUYU FİYATININ SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ SULAMA SUYU ÜCRETLERİNİN TAHSİLAT ORANLARI VE İYİLEŞTİRİLEBİLME OLANAKLARI SULAMA SUYU FİYATLANDIRMA SİSTEMİNİN İYİLEŞTİRİLEBİLME OLANAKLARI KAYSERİ VE ŞANLIURFA DA SULAMA ORGANİZASYONLARININ YÖNETİCİLERİ VE KULLANICILARININ (ÜRETİCİLERİN) SORUNLARI KAYSERİ VE ŞANLIURFA DA SULAMA ORGANİZASYONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Sulama Organizasyonlarının Genel Durumu Sulama Organizasyonlarının Bazı Göstergeler Yönünden Karşılaştırılması SULAMA ORGANİZASYONU VE YÖNETİCİLERİNİN GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Sulama Organizasyonlarının Teknik ve İdari Yapısı Hakkında Görüşler Kayseri İli Sulama Organizasyonları Sulama birliği yöneticileri Sulama Kooperatifi Yöneticileri Belediye Sulama İşletmesi Yöneticileri DSİ Sulama İşletmesi Yöneticileri Şanlıurfa İli Sulama Organizasyonları Sulama Birliği Yöneticileri Sulama Suyu Dağıtımı ve Sulama Planlaması Kayseri İli Sulama Organizasyonları Sulama Birlikleri Sulama Kooperatifleri Belediye Sulama İşletmeleri DSİ Sulama İşletmesi Şanlıurfa İli Sulama Organizasyonları Sulama Birlikleri Sulama Ücretlerinin Belirlenmesi ve Tahsilatında İzlenen Yöntemler Kayseri İli Sulama Organizasyonları Sulama Birlikleri Sulama Kooperatifleri Belediye Sulama İşletmeleri DSİ Sulama İşletmesi Şanlıurfa İli Sulama Organizasyonları Sulama Birlikleri Organizasyonların Diğer Kuruluşlarla İlişkileri ve Başlıca Sorunları Kayseri İli Sulama Organizasyonları Sulama Birlikleri Sulama Kooperatifleri Belediye Sulama İşletmeleri DSİ Sulama İşletmesi Şanlıurfa İli Sulama Organizasyonları Sulama Birlikleri SULU TARIM YAPAN ÜRETİCİLERİN GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ İncelenen Üreticilerin Başlıca SosyoEkonomik Özellikleri Kayseri İli Sulama Organizasyonları Sulama Birliği Üyeleri Sulama Kooperatifi Ortakları Belediye Sulamasından Yararlanan Üreticiler DSİ Sulamasından Yararlanan Üreticiler Şanlıurfa İli Sulama Organizasyonları Sulama Birliği Üyeleri Kullanılan Sulama Yöntemleri, İşletmecilik Sorunları ve Üretici Tercihleri Kayseri İli Sulama Organizasyonları Sulama Birliği Üyeleri Sulama Kooperatifi Ortakları ii

5 Belediye Sulamasından Yararlanan Üreticiler DSİ Sulamasından Yararlanan Üreticiler Şanlıurfa İli Sulama Organizasyonları Sulama Birliği Üyeleri Sulama Suyu Ücretlerinin Tahakkuk ve Tahsili ile İlgili Sorunlar Kayseri İli Sulama Organizasyonları Sulama Birliği Üyeleri Sulama Kooperatifi Ortakları Belediye Sulamasından Yararlanan Üreticiler DSİ Sulamasından Yararlanan Üreticiler Şanlıurfa İli Sulama Organizasyonları Sulama Birliği Üyeleri Sulama Suyu Dağıtım Planlarının Hazırlanması ve Uygulanması ile İlgili Sorunlar Kayseri İli Sulama Organizasyonları Sulama Birliği Üyeleri Sulama Kooperatifi Ortakları Belediye Sulamasından Yararlanan Üreticiler DSİ Sulamasından Yararlanan Üreticiler Şanlıurfa İli Sulama Organizasyonları Sulama Birliği Üyeleri Üreticilerin Mevcut Sulama Organizasyonlarından Memnuniyet Düzeyleri ve Sulama Organizasyonu Tercihleri Kayseri İli Sulama Organizasyonları Sulama Birliği Üyeleri Sulama Kooperatifi Ortakları Belediye Sulamasından Yararlanan Üreticiler DSİ Sulamasından Yararlanan Üreticiler Şanlıurfa İli Sulama Organizasyonları Sulama Birliği Üyeleri UYGUN SULAMA ORGANİZASYONUNUN SAPTANMASI ÜZERİNDE TARTIŞMALAR GENEL DEĞERLENDİRME VE SONUÇ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ÖNERİLER KAYNAKLAR iii

6 EK ÇİZELGE LİSTESİ Ek Çizelge 1. Türkiye de Su Kaynaklarının Kullanımı ( ) Ek Çizelge 2. Türkiye de Toprak ve Su Kaynakları Potansiyeli ve Sulama Olanakları Ek Çizelge 3. Türkiye de Toprak ve Su Kaynaklarının Geliştirilmesiyle İlgili Kurumsal Yapı Ek Çizelge 4. Türkiye'de Planlı Dönemlerde Sulama Yatırımları (Cari Fiyatlar,Milyar TL) Ek Çizelge 5. DSİ Tarafından İşletmeye Açılan, DSİ ce İşletilen ve Devredilen Sulama Alanları Ek Çizelge 6. Kamu Sulamalarında İşletme, Bakım ve Onarım Giderlerinin Gelişimi Ek Çizelge 7. Kamu Sulamalarında Sulama Oranları ve Sulama Randımanları Ek Çizelge 8. Kamu Sulamalarında Ürün Desenindeki Değişmeler Ek Çizelge 9. Sulama Kooperatiflerinin Tesis ve Hizmet Konularına Göre Dağılımı(1998) Ek Çizelge 10. Türkiye de Alternatif Sulama Organizasyonlarının Çeşitli Yapısal Özellikleri Yönlerinden Karşılaştırılması Ek Çizelge 11. DSİ ce Devredilen Sulama Tesislerinin Devir YapılanKuruluşlara Göre Dağılımı Ek Çizelge 12. KHGM nce İnşa Edilen Sulama Yatırımlarının Devirlerinin Yapıldığı Kuruluşlar Ve Hizmet Konuları Ek Çizelge 13. Kamu Sulamalarında Tahsilat Oranları Ek Çizelge 14. Kayseri ve Şanlıurfa da Farklı Sulama Organizasyonları Pompaj Tesislerinde Sulama Suyu Maliyetleri (TL/m3) Ek Çizelge 15. Kayseri ve Şanlıurfa da Farklı Sulama Organizasyonları Pompaj Tesislerinde Sulama Masraflarının Dağılımı (%) Ek Çizelge 16. Kayseri ve Şanlıurfa da Farklı Sulama Organizasyonlarının Pompaj Tesislerinde Sulama Suyu Maliyetleri ve Fiilen Uygulanan Sulama Ücretlerinin Karşılaştırılması Ek Çizelge 17. Kayseri de Sulama Organizasyonlarına Göre Sulanan Alanlar Ek Çizelge 18. Şanlıurfa Sulama Organizasyonlarına Göre Sulanan Alanlar Ek Çizelge 19. ŞanlıurfaHarran Ovalarındaki Sulama Birlikleri Ek Çizelge 20. Kayseri de Sulama Birliklerine Devredilen Sulama Tesislerinin Bazı Etkinlik Göstergeleri Yönünden Değerlendirilmesi (%) Ek Çizelge 21. Kayseri de Devlet, Birlik, Kooperatif ve YerelYönetimlerce İşletilen Sulamaların Masraflar Yönünden Karşılaştırılması (1998) Ek Çizelge 22. Sulama Birliklerinde İdari Yapı ve Kadro Durumu iv

7 Ek Çizelge 23. Kayseri'de Sulama Birliği Üyelerinin Arazi Varlığı ve Tasarruf Durumu Ek Çizelge 24. Kayseri'de Sulama Birliği Üyesi İşletmelerde İşletme Arazisinin Tahsis Edilen Ürünlere Göre Dağılımı Ek Çizelge 25. Kayseri'de Sulama Birliği Üyesi İşletmelerde Ortalama Hayvan Varlığı Ek Çizelge 26. Kayseri'de Sulama Birliği Üyesi İşletmelerde Alet ve Makine Varlığı Ek Çizelge 27. Kayseri'de Sulama Birliği Üyesi İşletmelerde Sulamada Yabancı İşgücü Çalıştırma Durumu Ek Çizelge 28. Kayseri'de Kooperatifi Ortaklarının Arazi Varlığı ve Tasarruf Durumu Ek Çizelge 29. Kayseri'de Kooperatif Ortaklarının İşletme Arazilerinin Tahsis Edilen Ürünlere Göre Dağılımı Ek Çizelge 30. Kayseri'de İncelenen Kooperatif Ortağı İşletmelerde Hayvan Varlıkları Ek Çizelge 31. Kayseri'de Kooperatif Ortağı İşletmelerde Alet ve Makine Varlığı Ek Çizelge 32. İncelenen Kooperatif Ortağı İşletmelerde Sulamada Yabancı İşgücü Çalıştırma Durumu Ek Çizelge 33. Kayseri'de Belediye Sulamalarından Yararlanan Üreticilerin Arazi Varlığı ve Tasarruf Durumu Ek Çizelge 34. Kayseri'de Belediye Sulamalarından Yararlanan İşletmelerde İşletme Arazisinin Tahsis Edilen Ürünlere Göre Dağılımı Ek Çizelge 35. Kayseri'de Belediye Sulamalarından Yararlanan İşletmelerde Hayvan Varlığı Ek Çizelge 36. Kayseri'de Belediye Sulamalarından Yararlanan İşletmelerde Alet ve Makine Varlığı Ek Çizelge 37. Kayseri'de Belediye Sulamalarından Yararlanan İşletmelerde Sulamada Yabancı İşgücü Çalıştırma Durumu Ek Çizelge 38. Kayseri'de Kamu Sulama Alanındaki İşletmelerin Arazi Varlığı ve Tasarruf Durumu Ek Çizelge 39. Kayseri'de Kamu Sulama Alanındaki İşletmelerde İşletme Arazisinin Tahsis Edilen Ürünlere Göre Dağılımı Ek Çizelge 40. Kayseri'de Kamu Sulama Alanındaki İşletmelerde Hayvan Varlığı Ek Çizelge 41. Kayseri'de Kamu Sulama Alanındaki İşletmelerde Alet ve Makine Varlığı Ek Çizelge 42. Kayseri'de Kamu Sulama Alanındaki İşletmelerde Sulamada Yabancı İşgücü Çalıştırma Durumu Ek Çizelge 43. Şanlıurfa da Sulama Birliği Üyesi İşletmelerin Arazi Varlığı ve Tasarruf Durumu Ek Çizelge 44. Şanlıurfa da Sulama Birliği Üyesi İşletmelerde İşletme Arazisinin Tahsis Edilen Ürünlere Göre Dağılımı v

8 Ek Çizelge 45. Şanlıurfa da Sulama Birliği Üyesi İşletmelerde Hayvan Varlığı Ek Çizelge 46. Şanlıurfa da Sulama Birliği Üyesi İşletmelerde Alet ve Makine Varlığı Ek Çizelge 47. Şanlıurfa da Sulama Birliği Üyesi İşletmelerde Sulamada Yabancı İşgücü Çalıştırma Durumu Ek Çizelge 48.Kayseri de Sulama Birliği Üyesi İşletmelerde Ürünlere Göre Sulama Sayısı ve Sulama Yöntemleri Ek Çizelge 49. Kayseri de Sulama Birliği Üyesi Üreticilerin Tercih Ettikleri Sulama Organizasyonları Ek Çizelge 50. Kayseri de Sulama Birliği Üyesi Üreticilerin Sulama Organizasyonları Hakkında Bilgi Düzeyleri Ek Çizelge 51. Kayseri de Sulama Birliği Üyesi Üreticilerin Birlik Başkanı ve Birlik Meclisi Hakkındaki Düşünceleri Ek Çizelge 52. Kayseri de Sulama Birliği Üyesi Üreticilerin Birliğin Mali Kayıtları İle İlgilenme Durumu Ek Çizelge 53. Kayseri de Sulama Birliği Üyesi Üreticilerin Birlik Yönetiminin Yatırım ve İşletmecilik Kararlarını Yeterli ve Tutarlı Bulma Durumu Ek Çizelge 54. Kayseri de Kooperatif Ortağı İşletmelerde Ürünlere Göre Sulama Sayısı ve Sulama Yöntemleri Ek Çizelge 55. Kayseri de Sulama Kooperatifi Ortaklarının Tercih Ettikleri Sulama Organizasyonları Ek Çizelge 56. Kayseri de Kooperatif Ortaklarının Sulama Organizasyonları Hakkında Bilgi Düzeyleri Ek Çizelge 57. Kayseri de Kooperatif Ortaklarının Son Genel Kurul Toplantısına Katılma Durumu Ek Çizelge 58. Kayseri de Kooperatif Ortaklarının Kooperatif Başkanı, Yönetim ve Denetim Kurulları Hakkındaki Düşünceleri Ek Çizelge 59. Kayseri de Kooperatif Ortaklarının Kooperatifin Mali Kayıtları İle İlgilenme Durumu Ek Çizelge 60. Kayseri de Ortakların Kooperatif Yönetiminin Yatırım ve İşletmecilik Kararlarını Yeterli ve Tutarlı Bulma Durumu Ek Çizelge 61. Kayseri de Belediye Sulamasından Yararlanan İşletmelerde Ürünlere Göre Sulama Sayısı ve Sulama Yöntemleri Ek Çizelge 62. Kayseri de Belediyeden Sulama Yapan Üreticilerin Tercih Ettikleri Sulama Organizasyonları Ek Çizelge 63. Kayseri de Belediye Sulamasından Yararlanan Üreticilerin Sulama Organizasyonları Hakkında Bilgi Düzeyleri vi

9 Ek Çizelge 64. Kayseri de Üreticilerin Belediye Yetkililerinin Sulama ile İlgili Yatırım ve İşletmecilik Kararlarını Yeterli ve Tutarlı Bulma Durumu Ek Çizelge 65. Kayseri de Üreticilerin Belediyenin Sulama İle İlgili Mali Kayıtlarıyla İlgilenme Durumu Ek Çizelge 66. Kayseri de Kamu Sulama Alanındaki İşletmelerde Ürünlere Göre Sulama Sayısı ve Sulama Yöntemleri Ek Çizelge 67. Kayseri de Kamu Sulamasından Yararlanan Üreticilerin Tercih Ettikleri Sulama Organizasyonları Ek Çizelge 68. Kayseri de Kamu Sulamasından Yararlanan Üreticilerin Sulama Organizasyonları Hakkında Bilgi Düzeyleri Ek Çizelge 69. Kayseri de Üreticilerin Kamunun Sulama İle İlgili Yatırım ve İşletmecilik Kararlarını Yeterli ve Tutarlı Bulma Durumu Ek Çizelge 70. Şanlıurfa'da Sulama Birliği Üyesi İşletmelerde Ürünlere Göre Sulama Sayısı ve Sulama Yöntemleri Ek Çizelge 71. Şanlıurfa'da Üreticilerin Tercih Ettikleri Sulama Organizasyonları Ek Çizelge 72. Şanlıurfa'da Sulama Birliği Üyelerinin Sulama Organizasyonları Hakkında Bilgi Düzeyleri Ek Çizelge 73. Şanlıurfa'da Sulama Birliği Üyelerinin Sulama Birliği Başkanı ve Birlik Meclisi Hakkındaki Düşünceleri Ek Çizelge 74. Şanlıurfa'da Sulama Birliği Üyelerinin Birliğin Mali Kayıtları İle İlgilenme Durumu Ek Çizelge 75. Şanlıurfa'da Sulama Birliği Üyelerinin Birlik Yönetiminin Yatırım ve İşletmecilik Kararlarını Yeterli ve Tutarlı Bulma Durumu Ek Çizelge 76. Kayseri de Sulama Birliklerinin Sulama Ücretlerini Tahsilat Zamanı Ek Çizelge 77. Kayseri de Sulama Birliği Üyelerinin Üreticilerin Sulama Ücretlerini Zamanında Ödeme Durumu Ek Çizelge 78. Kayseri de Sulama Birliği Üyelerinin Sulama Ücretlerinin Düzeyi Hakkındaki Görüşleri Ek Çizelge 79. Kayseri de Sulama Birliği Üyelerine Göre Sulama Ücretlerinin Belirlenmesinde Etkili Olanlar Ek Çizelge 80. Kayseri de Sulama Kooperatiflerinde Sulama Ücretlerini Tahsilat Zamanı Ek Çizelge 81. Kayseri de Kooperatif Ortaklarının Sulama Ücretlerini Zamanında Ödeme Durumu Ek Çizelge 82. Kayseri de Kooperatif Ortaklarının Sulama Ücretlerinin Düzeyi Hakkındaki Görüşleri Ek Çizelge 83. Kayseri de Kooperatif Ortaklarına Göre Sulama Ücretlerinin Belirlenmesinde En Fazla Etkili Olanlar vii

10 Ek Çizelge 84. Kayseri de Belediye Sulamalarında Sulama Ücretlerini Tahsilat Zamanı Ek Çizelge 85. Kayseri de Belediye Sulamasından Yararlanan Üreticilerin Sulama Ücretlerini Zamanında Ödeme Durumu Ek Çizelge 86. Kayseri de Belediye Sulamasından Yararlanan Üreticilerin Sulama Ücretlerinin Düzeyi Hakkındaki Görüşleri Ek Çizelge 87. Kayseri de Belediye Sulamasından Yararlanan Üreticilere Göre Sulama Ücretlerinin Belirlenmesinde Etkili Olanlar Ek Çizelge 88. Kayseri de Kamu Sulamalarında Sulama Ücretlerinin Tahsilat Zamanı Ek Çizelge 89. Kayseri de Kamu Sulama Alanındaki Üreticilerin Sulama Ücretlerini Zamanında Ödeme Durumu Ek Çizelge 90. Kayseri de Kamu Sulama Alanındaki Üreticilerin Sulama Ücretlerinin Düzeyi Hakkındaki Görüşleri Ek Çizelge 91. Kayseri de Kamu Sulama Alanındaki Üreticilere Göre Sulama Ücretlerinin Belirlenmesinde En Fazla Etkili Olanlar Ek Çizelge 92. Şanlıurfa da Sulama Birliklerinde Sulama Ücretlerini Tahsilat Zamanı Ek Çizelge 93. Şanlıurfa da Sulama Birliği Üyelerinin Sulama Ücretlerini Zamanında Ödeme Durumu Ek Çizelge 94. Şanlıurfa da Sulama Birliği Üyelerinin Sulama Ücretlerinin Düzeyi Hakkındaki Görüşleri Ek Çizelge 95. Şanlıurfa da Sulama Birliği Üyelerine Göre Sulama Ücretlerinin Belirlenmesinde En Fazla Etkili Olanlar Ek Çizelge 96. Kayseri de Sulama Birliği Üyelerinin Su Dağıtım Planlarının Haırlanmasında Dikkat Edilecek Kriterler İle İlgili Görüşleri Ek Çizelge 97. Kayseri de Sulama Birliği Üyelerinin Yeterli Su Alabilme Durumu Ek Çizelge 98. Kayseri de Sulama Birliği Üyelerinin Ana Kanal, Yedek ve Tersiyer Kanallar İle Su Arklarında Bakım Onarım İşlerinin Kimin Tarafından Yapıldığı Hakkındaki Görüşleri Ek Çizelge 99. Kayseri de Kooperatif Ortaklarına Göre Su Dağıtım Planlarının Hazırlanmasında Dikkat Edilecek Kriterler Ek Çizelge 100. Kayseri de Kooperatif Ortaklarının Yeterli Su Alabilme Durumu Ek Çizelge 101. Kayseri de Kooperatif Ortaklarının Ana Kanal, Yedek ve Tersiyer Kanallar İle Su Arklarında Bakım Onarım İşlerinin Kimin Tarafından Yapıldığı Hakkındaki Görüşleri Ek Çizelge 102. Kayseri de Belediye Sulamasından Yararlanan Üreticilere Göre Su Dağıtım Planlarının Hazırlanmasında Dikkat Edilecek Kriterler Ek Çizelge 103. Kayseri de Belediye Sulamasından Yararlanan Üreticilerin Yeterli Su Alabilme Durumu viii

11 Ek Çizelge 104. Kayseri de Belediye Sulamasından Yararlanan Üreticilerin Ana Kanal, Yedek ve Tersiyer Kanallar İle Su Arklarında Bakım Onarım İşlerinin Kimin Tarafından Yapıldığı Hakkındaki Görüşleri Ek Çizelge 105. Kayseri de Kamu Sulama Alanındaki Üreticilere Göre Su Dağıtım Planlarının Hazırlanmasında Dikkat Edilecek Kriterler Ek Çizelge 106. Kayseri de Kamu Sulama Alanındaki Üreticilerin Yeterli Su Alabilme Durumu Ek Çizelge 107. Kayseri de Kamu Sulama Alanındaki Üreticilerin Ana Kanal, Yedek ve Tersiyer Kanallar İle Su Arklarında Bakım Onarım İşlerinin Kimin Tarafından Yapıldığı Hakkındaki Görüşleri Ek Çizelge 108. Şanlıurfa'da Sulama Birliği Üyelerine Göre Su Dağıtım Planlarının Hazırlanmasında Dikkat Edilecek Kriterler Ek Çizelge 109. Şanlıurfa'da Sulama Birliği Üyelerinin Yeterli Su Alabilme Durumu Ek Çizelge 110. Şanlıurfa'da Sulama Birliği Üyelerinin Ana Kanal, Yedek ve Tersiyer Kanallar İle Su Arklarında Bakım Onarım İşlerinin Kimin Tarafından Yapıldığı Hakkındaki Görüşleri Ek Çizelge 111. Kayseri de Üreticilerin Sulama Birliğinden Beklentileri Ek Çizelge 112. Kayseri de Üreticilerin Sulama Birliğinden Memnuniyet Düzeyleri Ek Çizelge 113. Kayseri de Üreticilere Göre Sulama Birliklerinin Sulama Dışında Faaliyette Bulunması Gereken Konular Ek Çizelge 114. Kayseri de Üreticilerin Sulama Birliklerini Ekonomik Güç ve Hizmet Açısından Değerlendirmesi Ek Çizelge 115. Kayseri de Sulama Birliği Üyelerinin Sulama Birliğinin Faaliyetlerine Çiftçi Katılımı Hakkındaki Düşünceleri Ek Çizelge 116. Kayseri de Sulama Birliği Üyelerinin İyi Bir Sulama Organizasyonu Hakkındaki Düşünceleri Ek Çizelge 117. Kayseri de Sulama Birliği Üyelerinin Sulama Tesislerinin Korunmasına Katkıları Ek Çizelge 118. Kayseri de Sulama Birliği Üyelerinin Sulama Birliğinin Faaliyetleri Hakkındaki Düşünceleri Ek Çizelge 119. Kayseri de Kooperatif Ortaklarının Sulama Kooperatifinden Beklentileri Ek Çizelge 120. Kayseri de Kooperatif Ortaklarının Sulama Organizasyonunda En Çok Etkili Olanlar Hakkındaki Görüşleri Ek Çizelge 121. Kayseri de Kooperatif Ortaklarının Sulama Kooperatiflerinden Memnuniyet Düzeyleri Ek Çizelge 122. Kayseri de Kooperatif Ortaklarına Göre Kooperatifinin Sulama Dışında Faaliyette Bulunması Gereken Konular ix

12 Ek Çizelge 123. Kayseri de Ortakların Sulama Kooperatifini Ekonomik Güç ve Hizmet Kalitesi Açısından Değerlendirmesi Ek Çizelge 124. Kayseri de Ortakların Sulama Kooperatifinin Faaliyetlerine Çiftçi Katılımı Hakkındaki Düşünceleri Ek Çizelge 125. Kayseri de Ortakların İyi Bir Sulama Organizasyonu Hakkındaki Düşünceleri Ek Çizelge 126. Kayseri de Kooperatif Ortaklarının Sulama Tesislerinin Korunmasına Katkıları Ek Çizelge 127. Kayseri de Ortakların Sulama Kooperatifinin Faaliyetleri Hakkındaki Düşünceleri Ek Çizelge 128. Kayseri de Üreticilerin Belediye Sulama İşletmeciliğinden Beklentileri Ek Çizelge 129. Kayseri de Belediye Sulamasından Yararlanan Üreticilere Göre Sulama Organizasyonunda En Çok Etkili Olanlar Ek Çizelge 130. Kayseri de Üreticilerin Belediye Sulama İşletmeciliğinden Memnuniyet Düzeyleri Ek Çizelge 131. Kayseri de Belediye Sulamasından Yararlanan Üreticilere Göre Belediyenin Sulama Dışındaki Faaliyette Bulunması Gereken Konular Ek Çizelge 132. Kayseri de Üreticilerin Belediye Sulama İşletmeciliğini Ekonomik Güç ve Hizmet Kalitesi Açısından Değerlendirmesi Ek Çizelge 133. Kayseri de Üreticilerin Belediye Sulama Faaliyetlerine Çiftçi Katılımı Hakkındaki Düşünceleri Ek Çizelge 134. Kayseri de Belediye Sulamasından Yararlanan Üreticilerin İyi Bir Sulama Organizasyonu Hakkındaki Düşünceleri Ek Çizelge 135. Kayseri de Belediye Sulamasından Yararlanan Üreticilerin Sulama Tesislerinin Korunmasına Katkıları Ek Çizelge 136. Kayseri de Üreticilerin Belediyenin Sulama Faaliyetleri Hakkındaki Düşünceleri Ek Çizelge 137. Kayseri de Kamu Sulama Alanındaki Üreticilere Göre Sulama Organizasyonunda En Çok Etkili Olanlar Ek Çizelge 138. Kayseri de Kamu Sulama Alanındaki Üreticilerin Kamu Sulama İşletmeciliğinden Memnuniyet Düzeyleri Ek Çizelge 139. Çiftçilerin Kamu Sulama İşletmeciliğini Ekonomik Güç ve Hizmet Kalitesi Yönünden Değerlendirmesi Ek Çizelge 140. Kayseri de Üreticilerin Kamu Sulama Faaliyetlerine Çiftçi Katılımı Hakkındaki Düşünceleri Ek Çizelge 141. Kayseri de Kamu Sulamasından Yararlanan Üreticilerin İyi Bir Sulama Organizasyonu Hakkındaki Düşünceleri x

13 Ek Çizelge 142. Kayseri de Kamu Sulamasından Yararlanan Üreticilerin Sulama Tesislerinin Korunmasına Katkıları Ek Çizelge 143. Kayseri de Üreticilerin Kamu Sulama İşletmeciliği ile İlgili Düşünceleri Ek Çizelge 144. Şanlıurfa'da Üreticilerin Sulama Birliğinden Beklentileri Ek Çizelge 145. Şanlıurfa'da Sulama Birliği Üyelerine Göre Sulama Organizasyonunda En Çok Etkili Olanlar Ek Çizelge 146. Şanlıurfa Üreticilerin Sulama Birliğinden Memnuniyet Düzeyleri Ek Çizelge 147. Şanlıurfa'da Üreticilere Göre Sulama Birliklerinin Sulama Dışında Faaliyette Bulunması Gereken Konular Ek Çizelge 148. Şanlıurfa'da Üreticilerin Sulama Birliklerini Ekonomik Güç ve Hizmet Yönünden Değerlendirmesi Ek Çizelge 149. Şanlıurfa'da Üreticilerin Sulama Birliğinin Faaliyetlerine Çiftçi Katılımı Hakkındaki Düşünceleri Ek Çizelge 150. Şanlıurfa'da Üreticilerin İyi Bir Sulama Organizasyonu Hakkındaki Düşünceleri Ek Çizelge 151. Şanlıurfa'da Sulama Birliği Üyelerinin Sulama Tesislerinin Korunmasına Katkıları Ek Çizelge 152. Şanlıurfa'da Üreticilerin Sulama Birliğinin Faaliyetleri Hakkındaki Düşünceleri Ek Çizelge 153. GAP İşletmeBakım ve Yönetim Projesi nde Oluşturulan Muhtemel Alt Modeller xi

14 ÖNSÖZ Dünyada canlı yaşamının devamlılığı yönünden gerekli olan su, ekonomik ve sosyal gelişmeyi doğrudan etkilemekte ve çeşitli özellikleri nedeni ile de stratejik öneme sahip olan doğal kaynaklardan biri olarak tanımlanmaktadır. Hızla artan nüfusun gıda maddeleri talebinin karşılanması amacı ile sulu tarımın yaygınlaştırılması, içme, kullanma ve sanayinin su talebindeki artışlar, mevcut yer altı ve yerüstü su kaynakları rezervini zorlamaktadır. Bu koşullarda bütün alanlarda su kullanımında etkinliğin artırılması gerekmektedir. Özellikle mevcut su kullanımının yaklaşık 3/4'ünü oluşturan tarımsal sulamada suyun etkin kullanılması, sulama işletmeciliği ve tarımda su yönetiminin yeniden düzenlenmesi ve iyileştirilmesine yönelik çalışmaların yapılmasına neden olmaktadır. Bunun için öncelikle sürdürülebilir tarımsal kalkınma ve su kaynakları yönetimi ilke olarak kabul edilmelidir. Bu kapsamda kamu sulama işletmeciliğinin üretici organizasyonlarına devredilmesi, devredilen tesislerin devamlılığının sağlanması, sulama suyunun fiyatlandırma ve tahsilat yöntemlerinin iyileştirilmesi ve kullanıcıların etkin olarak sulama hizmetleri ve yönetimine katılmalarının sağlanması gerekir. Ülkemizde sulama işletmeciliğinin geliştirilmesi açısından tesislerin işletme, bakım ve yönetim sorumluluğunu üstlenebilecek üretici organizasyonlarının mevcut yapıları, çalışma esasları ve sorunlarının incelenmesi ve devir sonrası dönemde tesislerin devamlılığının sağlanmasına yönelik politika alternatiflerinin geliştirilmesine büyük ölçüde gereksinim bulunmaktadır. Bu alanda yeterli bilimsel araştırmalar da yapılmamıştır. Bu nedenle konu ile ilgili sorunların çözümü ve rasyonel kararların alınmasında, karar organlarına yardımcı olabilecek bir araştırmanın yapılması amaçlanmıştır. Bu amaçla gerçekleştirilen araştırmanın yürütülmesine olanak sağlayan Tarımsal Ekonomi Araştırma Enstitüsü'ne, araştırma projesi kapsamında görüş ve önerilerinden yararlandığımız konu uzmanları ve proje danışmanlarına, proje sonuçlarının tartışıldığı Workshop un değerli katılımcılarına ve özellikle araştırma sonuçlarını değerlendiren Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aykut Gül'e, arazi çalışmaları aşamasında yardımlarını gördüğümüz, görüşlerinden yararlandığımız konu ile ilgili kuruluşlar ve sulama organizasyonlarının yönetici ve teknik elemanlarına ve sabırla anket sorularını cevaplandıran üreticilere teşekkür etmeyi bir borç biliriz. Araştırmanın ulusal tarım politikası yürütücülerine ve konu ile ilgilenenlere yardımcı olması en büyük dileğimizdir. Ahmet ÖZÇELİK Proje Yöneticisi xii

15 YÖNETİCİ ÖZETİ Su, tarımda, sanayide ve günlük yaşamda geniş kullanım alanlarına ve özellikle arz ve talep ilişkileri yönünden stratejik öneme sahip olan doğal kaynaklardan biridir. Hızla artan nüfusla birlikte kentleşme, sanayileşme ve her yıl işletmeye açılan sulama alanları, gelecekte su gereksiniminin daha da artacağını göstermektedir. Ülkemizde toplam su tüketiminin 3/4 ünü sulama suyu oluşturmaktadır. Suyun tarım dışı amaçlar ile kullanımındaki artışlar, tarımda su kullanım etkinliğinin yükseltilmesini zorunlu kılmaktadır. Su kullanım etkinliğinin yükseltilmesi için, öncelikle sulama yönetimine çiftçi katılımının sağlanması ve bu amaçla tesislerin işletme, bakım ve onarım sorumluluğunun üretici örgütlerine devrinin yapılması, su kaynaklarından yararlanma politikalarının yeniden yapılandırılması gereklidir. Türkiye'de yapılan yatırımlar ile ekonomik olarak sulanabilecek tarım arazisi varlığının % 53,6 sı sulamaya açılabilmiştir. Büyük sulama yatırımlarının tamamı kamu kuruluşlarınca gerçekleştirilmiş ve sulamaya açılan alanların önemli bir kısmı kamu kesimince işletilmektedir. Devletin ekonomik faaliyetlerinin hızla azaltılmasına yönelik düzenlemelerin yapıldığı günümüzde, kamu sulamalarının üreticilere devredilerek, işletmeciliğin devlete getirdiği yükün azaltılması amaçlanmaktadır. Bu araştırmanın amacı, ülkemizde sulama işletmeciliğinin mevcut durumu, kamu sulamalarının, sulama birlikleri ve kooperatiflere devri ve devir sonrası işletmelerin çalıştırılması, sulama organizasyonlarının çalışma esasları, su ücretinin belirlenmesi ve tahsilatı ile ilgili sorunlar ve sulama işletmeciliğinde çiftçi katılımını artırmak için alınması gereken önlemlerin saptanmasıdır. Bu amaçla, Şanlıurfa ve Kayseri de kamu, kooperatif, birlik ve yerel yönetimlerce işletilen sulama tesisleri incelenmiştir. Basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile Kayseri'de 195 üretici ve 12 sulama organizasyonu yöneticisi ile Şanlıurfa'da 73 üretici ve 9 yöneticisi seçilmiş ve bunlara araştırma için hazırlanmış anketler uygulanarak gerekli veriler toplanmıştır. Türkiye de mevcut sulama tesisleri 5 farklı sulama organizasyonu tarafından işletilmektedir. Bunlar; kamu, kooperatif, birlik, yerel yönetimler ve şahıs sulama işletmeciliğidir. Kamu dışındaki organizasyonlarca işletilen tesislerin büyük çoğunluğu, DSİ ve KHGM'nce inşa edilen ve işletmeciliği devredilen sulama tesisleridir. DSİ'ce inşa edilen 795 tesisin % 84 ü ve sulanan alanların % 82 si çeşitli kuruluşlara devredilmiştir. KHGM nce inşa edilen tesisin tamamı belediye, köy tüzel kişilikleri, kooperatifler, şahıslar ve diğer kuruluşlara devredilmiştir. Devlet tarafından inşa edilerek işletmeye açılan ve devredilen tesislerde yeterli ve etkili bir geri ödeme sistemi gerçekleştirilememiştir. DSİ yerüstü sulama tesislerinde geri ödeme, Geri Ödeme Kararnamesi ile sulama tesisi ve bundan yararlananların özelliklerine göre saptanan süre içinde, faizsiz ve eşit taksitler halinde ve tarihi maliyetler üzerinden yapılmaktadır. Yeraltı suyu sulamalarında, geri ödeme ilk 3 yıl ödemesiz olmak üzere toplam 15 yılda tamamlanmaktadır. KHGM yatırımlarında ise geri ödeme ile ilgili yasal düzenleme yapılmış olmasına karşın, geri ödeme fiilen uygulanamamaktadır. Kayseri de tarım arazisinin % 10 u 4 kamu, 6 sulama birliği, 60 sulama kooperatifi, 9 belediye ve 5 köy tüzel kişiliğince işletilen tesislerce sulanmaktadır. Şanlıurfa da ise DSİ ce inşa edilerek 16 sulama birliğine devredilen tesisler tarafından toplam tarım alanının % 10,4 ü sulanabilmektedir. Kayseri de incelenen sulama birliklerinde devir sonrası sulama oranları, sulama randımanı, mali yeterlilik ve tahsilat oranlarında kamuya oranla önemli düzeyde iyileşmelerin olduğu saptanmıştır. Kayseri'de incelenen sulama organizasyonları içinde birim sulanan arazi başına düşen işletme ve bakım masraflarının, yerel yönetimlerde en düşük olduğu, bunu sırasıyla sulama birlikleri, sulama kooperatifleri ve kamu sulamasının izlediği belirlenmiştir. Aynı durum, birim sulanan arazi başına düşen bakım ve onarım hizmetlerinde de söz konusudur. Bu husus yerel yönetimlerde genellikle xiii

16 sulama ile ilgili teknik ve idari bir birimin oluşturulmaması, yeteri kadar teknik personelin istihdam edilmemesi ve bakım onarım hizmetlerinin yetersiz olarak gerçekleştirilmesi ile ilişkilidir. Sulama organizasyonlarında su fiyatlandırma sisteminin metodoloji ve uygulama yönlerinden yeterince gelişmediği görülmektedir. Kamu sulamalarında, bir yıl önce tesislere yapılan işletme, bakım ve onarım hizmetlerinin maliyetleri, Bakanlar Kurulu nca ilan edilen tarifeler üzerinden üreticilerden alınmakta olup, bu şekilde hesaplanan değer, sulama suyunun işletme, bakım ve onarım masraflarını karşılayamamaktadır. Sulama birlikleri, kooperatifler ve yerel yönetimlerce işletilen tesislerde ise işletme, bakım ve onarım masrafları esas alınarak, fiyatlandırma yapılmakta ve bu biçimde hesaplanan fiyatlar, yönetim organlarınca onaylanarak uygulanmaktadır. Organizasyonlarda sulama yatırımının amortismanı ve faizi gibi sabit masraflar dikkate alınmadığından, yatırımların ekonomik ömürleri içinde, yenileme fonu oluşturulamamaktadır. İncelenen organizasyonlar için hesaplanan ve uygulanan fiyat tarifeleri arasında 2,27,9 kat farkın olduğu belirlenmiştir. Bu sonuç, su fiyatlandırması yolu ile tarıma yapılan kaynak transferi konusunda yapılacak çalışmalar için temel teşkil edebilecektir. Diğer yandan uygulanan fiyat tarifelerinin düşük olması, üreticilerde aşırı su kullanma eğilimini teşvik edebilmektedir. İncelenen sulama organizasyonlarının tamamında bina varlığı yeterlidir. Belediye sulamaları dışındaki bütün organizasyonlarda genel olarak çalışan eleman sayısı yeterli olmakla birlikte, teknik eleman sayısının yetersiz olduğu ve özellikle birlikler ve kooperatiflerde teknik sulama ünitesinin oluşturulamadığı saptanmıştır. DSİ'den sulama sistemini devralan organizasyonlarda devir sonrası herhangi bir yatırımın yapılamadığı belirtilmektedir. Sulama suyu dağıtım ve sulama planlaması ile ilgili olarak sulama birlikleri ve kooperatiflerin üreticilerden beyanname toplayarak su dağıtım planlarını hazırladıkları ve belediye sulamalarında ise, genelde beyanname alınmadan su istek fişi dolduran her üreticiye sulama suyu verildiği saptanmıştır. Sulama organizasyonlarında tahsilat oranlarının, kamu sulamasına oranla oldukça yüksek düzeylerde olduğu belirlenmiştir. Birlik ve kooperatiflerin işletmecilik sorunları; makine ve ekipman yetersizliği nedeniyle bakım ve onarım hizmetlerinin yeterli düzeyde yapılamaması, kullanıcıların eğitim seviyesinin düşüklüğü, sulama alışkanlıkları ve bazı tesislerin ekonomik ömrünü doldurmuş olması nedeniyle tamir ve bakım giderlerindeki aşırı artışlar ve enerji giderlerinin yüksek olmasıdır. Belediye sulama işletmesi yöneticilerinin karşılaştıkları en önemli sorunlar ise, bakım ve onarım hizmetlerinin çok yetersiz kalması nedeniyle su kayıplarının artması, üreticilerde aşırı su kullanma eğilimi, sulama tesislerinin korunması ve bakımına üreticilerin yeterli katkıda bulunmamasıdır. Kamu sulamalarında uygulamada karşılaşılan sorunlar ise, üreticilerin gereğinden fazla su kullanmaları, sulama yapmadan önce talep fişi vermemeleri, kaçak sulamaların yaygınlığı ve bunları önleyebilecek yaptırımların uygulamaya yeterince konulamamasıdır. Sulama organizasyonlarından yararlanan üreticilerin ortak özelliği, genellikle yüzey sulama yöntemini kullanmalarıdır. Ürünlere göre sulama sayısı, bölgeler ve sulama organizasyonları arasında fazla değişmemekte olup, genellikle sulama sayısı ve su kullanımı, araştırma kuruluşlarının önerilerine oranla daha yüksektir. Özellikle Şanlıurfa daki üreticilerin, sulama suyunun bol ve nispeten ucuz olması nedeniyle daha fazla sayıda sulama yaptığı ve su tükettiği ortaya çıkmaktadır. Kayseri de çeşitli sulama organizasyonları göre üreticilerin büyük bir çoğunluğu fiilen ilişki içinde oldukları sulama organizasyonlarını tercih etmektedirler. Bu sonuç, üreticilerin bağlı oldukları sulama organizasyonuna öncelik verdikleri ve alternatif sulama organizasyonları hakkında (özellikle birlik) yeterli bilgiye sahip olmadıklarını göstermektedir. Bununla birlikte üreticilerin büyük bir çoğunluğu bağlı oldukları sulama organizasyonlarının sulama ile ilgili yatırım ve işletmecilik kararlarını yeterli bulmamaktadırlar.üreticiler genelde sulama ücretlerini zamanında ödemektedirler. Ancak özellikle Kayseri de DSİ sulamasından yararlanan üreticilerin % 57,5 i, sulama kooperatifi ortaklarının % 30,2 si ve Şanlıurfa sulama birliği üyelerinin % 32,9 unun sulama ücretlerini zamanında ödemediği tespit edilmiştir. Belediye sulamasından yararlananların xiv

17 hemen hemen tamamı (% 96,3) sulama suyu ücretlerini zamanında ödemektedirler. Çünkü yerel yönetimlerde ücret, sulama yapıldıktan hemen sonra tahsil edilmektedir. Kamu sulamalarında, su ücretlerinin zamanında ödenememesi durumunda, yıllık bir defa % 10 gibi düşük bir gecikme faizinin uygulaması, üreticileri ücretin zamanında ödenmesi yönünden teşvik edici olamamaktadır. Su dağıtım planlarının hazırlanmasında dikkat edilecek birinci kriter, Kayseri'deki sulama birliği, sulama kooperatifi ve belediye sulamasından yararlanan üreticilerin büyük bir çoğunluğuna göre su rezervi, DSİ sulamasından yararlanan üreticilere göre sulayıcıların talebi ve Şanlıurfa'daki sulama birliği üyelerine göre ise, yetiştirilen ürünlerin su talebidir. Kayseri'de üreticiler sulama mevsiminde yeterli su alabilmekte ve Şanlıurfa'da ise, suyun adaletli dağıtımında önemli sorunlar yaşanmaktadır. Kayseri'deki birlik üyelerinin % 56,3 ü, kooperatif ortaklarının % 54,7 si, belediye sulamasından yararlananların % 79,6 sı, DSİ sulamasından yararlananların % 87,5 i ve Şanlıurfa'daki birlik üyelerinin % 32,9 u hizmetlerinden yararlandıkları organizasyonlardan memnun oldukları saptanmıştır. Memnuniyetsizliğin nedenleri; denetimin yetersizliği, tamir ve bakım hizmetlerindeki eksiklikler, yöneticilerin işletmecilik yeteneklerinin zayıflığı, suyunun kısıtlı ve ücretinin yüksek olması olarak belirlenmiştir. Üreticiler sulama organizasyonlarının sulama dışında, çiftçi eğitimi, girdi ve nakdi kredi temini, ürünlerin işlenmesi ve pazarlanması gibi alanlarda da faaliyette bulunmasını tercih edilmektedir. Kamu sulamasından yararlanan üreticiler ise, DSİ nin sulama ve arazi tesviyesi dışındaki konularda faaliyette bulunmasına gerek görmemektedirler. Üreticilerin sulama organizasyonlarının çeşitli hizmetlerine katılımı ile ilgili düşünceleri, bütün organizasyonlarında hemen hemen aynıdır. Üreticilere göre, sulama ile ilgili kararların alınması, su dağıtım planlarının hazırlanması ile sulama hizmetlerine çiftçi katılımı yetersiz düzeyde kalmaktadır. Bakım ve onarım hizmetlerine çiftçi katılımının nispeten daha yüksek olduğu ifade edilmekte, özellikle Kayseri'deki kamu ve belediye sulamalarında bu konudaki çiftçi katılımının diğer organizasyonlara göre daha düşük düzeyde kaldığı görülmektedir. Kayseri'deki ve Şanlıurfa'daki sulama birliği üyeleri ile kooperatif ortaklarına göre, iyi bir sulama organizasyonunun temel özelliği; üreticilerin demokratik katılımının esas olduğu ve devletin denetleyip, yardım yaptığı bir organizasyon olması olarak belirlenmiştir. Belediye sulamasından yararlananlara göre ise, devletin denetlediği ve yardım yaptığı kuruluş olması gerektiği görüşü yaygındır. Kamudan sulama yapanlara göre ise, kamu işletmeciliği iyi bir organizasyon olmaktadır. Üreticilerin tesislerin korunmasına çeşitli düzeylerde katkı yaptıkları saptanmıştır. Organizasyonların yöneticileri ve üyelerinin görüşleri birlikte değerlendirildiğinde, kamu sulama işletmelerinin işletme, bakım ve onarım sorumluluğunun kullanıcılara devredilmesi, olumlu sonuçlar verebilecektir. Böylece kamu kuruluşlarının su kaynaklarının planlanması, yeni sulama yatırımlarının inşası ve havzalar düzeyinde planlama ve uygulama çalışmalarına yönelmesi sağlanabilir. Mevcut sulama organizasyonları içinde, tesislerin yapısal özelliklerine uygun olarak sulama birlikleri ve kooperatiflere devredilmesi ile beklenen amaçlara ulaşılabilecektir. Ancak birlikler ve kooperatiflerin sulama işletmeciliğini en iyi düzeyde yürütebilmeleri için, bunlara yetki verilmesi, organizasyonların tüzük ve anasözleşmelerinin yeniden hazırlanması ve organizasyonlar ile kamu kuruluşları arasında yapılan devir sözleşmelerinin yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca kuruluş amacı sulama ve tarımsal faaliyetlerle ilgili olmayan, yerel yönetimlere devredilen sulama tesislerinin, kısa dönemde kurulacak kooperatif veya altyapısı güçlendirilmiş sulama birliklerine devredilerek, ulusal ekonomiye katkılarının artırılması sağlanmalıdır. Sulama organizasyonlarında rasyonel sulama suyu fiyatlandırma metodolojisi ve esaslarının yeniden gözden geçirilmesi ve mevcut sistemin iyileştirilmesi gerekir. Öncelikle organizasyonların varlıkları ile ilgili düzenli ve gerçek değerleri üzerinden envanterler çıkarılmalı, işletme, bakım ve onarım masrafları düzenli olarak kayıt edilmeli ve şebeke içindeki üretim deseni ve üretici xv

18 özellikleri sürekli olarak izlenmeli ve değerlendirilmelidir. Su fiyatlandırması, fiyat takdiri, tahakkuk ve tahsilat sisteminin havzalar düzeyinde belirlenmesi ve uygulanması yararlı olacaktır. Birlik ve kooperatiflerde suyun hacim esasına göre fiyatlandırılması ve tahsilat oranlarının iyileştirilmesi ile tesislerin ekonomik sürdürülebilirliği sağlanmalıdır. Böylece tesislerin rehabilitasyon ve geliştirme yatırımı talepleri doğrudan organizasyonlarca planlanmalı ve uygulanabilmelidir. Sürdürülebilir kalkınma yönünden, doğal kaynakların yönetiminin iyileştirilmesi gereklidir. Bu amaçla su kaynaklarından yararlanma politikalarının ve kaynakların yönetiminin havzalar düzeyinde ele alınması sağlanmalıdır. Havzalarda sulama yönetiminin, ilgili kamu kuruluşları ve sulama organizasyonlarının temsilcilerinden oluşacak "Havza Su Kurulları'nca" gerçekleştirilmelidir. Benzer biçimde ulusal düzeyde oluşturulabilecek kurullar ile havzalardan gelen bilgiler ve ulusal ekonomik hedeflere göre su kaynaklarını geliştirme ve sulama işletmeciliği ile ilgili politika hedefleri belirlenebilecek ve uygulamaya taşınabilecektir. Bu kapsamda kamu kuruluşlarının üretici organizasyonlarını yönlendirmeleri ve bunlara danışmanlık hizmeti vermeleri sağlanmalıdır. Bunların gerçekleştirilebilmesi için ise, Su Kanunu'nun çıkarılması ve ilgili kanunlarda revizyona gidilmesi gerekmektedir. xvi

19 1. GİRİŞ 1.2. Araştırmanın Önemi ve Amacı Su; içme, sağlık, sanayi, şehircilik, hidroelektrik güç üretimi, balıkçılık, ulaşım, sulama, rekreasyon gibi çok çeşitli amaçlarla kullanılmakta olup, insanların faaliyetleri için yaşamsal öneme sahiptir (Keating 1993). Su sahip olduğu özellikleri ve kullanım olanaklarına bağlı olarak ekonomik ve sosyal gelişmeyi etkilemektedir. Özellikle 2000 li yıllarda su, gerek küresel gerekse bölgesel ve yöresel düzeylerde arz ve talep ilişkileri yönlerinden, stratejik öneme sahip olan doğal kaynaklardan biri olacaktır. Hızla artan nüfusun gıda maddeleri talebinin karşılanması amacı ile sulu tarımın yaygınlaşması, içme ve kullanma suyu ve sanayinin su talebindeki artış, hidrolojik döngü halindeki suyu nitelik ve nicelik yönlerinden etkilemekte, ülkeleri su kaynaklarını kullan ve gerisini düşünme yaklaşımından uzaklaştırarak, su kaynaklarının kullanılması ile ilgili ortak kaygılara yönelik politikaların geliştirilmesi ve uygulanmasına zorlamaktadır (Kulga 1994). Bu kapsamda ülkemizin de taraf olduğu birçok uluslararası toplantılarda, su kaynaklarının değerlendirilmesi, geliştirilmesi ve yönetimi konuları incelenmiş, küresel su sektöründe reform yapılması gerekliliği vurgulanmış ve suyun diğer fonksiyonları yanında ekonomik değerinin de dikkate alınmasının gerekli olduğu belirtilmiştir (Brundtland et al 1987, Keating 1993). Dünyada tarımsal üretimin artırılması amacı ile tarım arazisinin genişletilmesi olanağı çok sınırlıdır. Bu koşullarda tarımsal üretimin miktar ve kalite yönlerinden artırılabilmesi için, öncelikle tarımda arazi, sermaye, işgücü ve müteşebbisten oluşan üretim faktörlerinin miktar ve bileşimi üzerinde durmak gerekir. Bu kapsamda arazi ıslahı, toprak koruma, arazi toplulaştırma, sulama, gübreleme, kaliteli tohum, tarımsal mücadele, alet ve makine, çiftçi eğitimi gibi verimi artırıcı önlemlerden yararlanılabilir. Özellikle kurak ve yarı kurak bölgelerde sulama, diğer girdilere oranla daha fazla önem taşımakta ve hatta bazı girdilerin etkisi (örneğin gübre gibi), sulama ile sınırlanabilmektedir (Aksöz 1964). Bu koşullarda tarımda kullanılan mekanizasyon, teknoloji ve üretim girdilerinden beklenen faydaların sağlanması, sulamaya bağlı kalmaktadır. Bu nedenle ilk uygarlıklardan itibaren sulama, kurak ve yarı kurak bölgelerde, büyük önem kazanmış ve uygulanmıştır. Türkiye de toprak ve su kaynaklarının geliştirilmesi ve tarımın ulusal ekonomiye katkılarının artırılabilmesi için, sulama tesislerinin işletilmesi ve devamlılıklarının sağlanması büyük önem taşımaktadır. Özellikle yılda ortalama % 1,45 oranında artan nüfusun (Anonymous 1998/b) besin maddeleri talebinin karşılanabilmesi, tarımsal üretimin nitelik ve nicelik yönlerinden iyileştirilmesine bağlıdır. Tarıma açılabilecek arazi miktarının son sınırına ulaşılmış olmasından dolayı, birim alan veriminin artırılması, kaliteli girdi ve teknoloji kullanımına bağlı planlı üretimi zorunlu kılmaktadır. Sulama, doğal yağışların yetersiz olduğu yerlerde, bitkilerin gelişmesi için gerekli olan suyun yapay olarak toprağa verilmesidir. Sulu tarım, kurak ve yarı kurak bölgeler ile yağışın vejetasyon mevsiminde yeterli olmadığı bölgelerde önem taşımaktadır. Çünkü sulama yapılmadan entansif tarım yapabilmek için, yıllık minimum yağışın 500 mm olması gerektiği kabul edilmektedir (Aksöz 1964). Ülkemizde yıllık ortalama yağış 643 mm olmakla birlikte, yağışın miktarı ve dağılımı, bölgelere ve mevsimlere göre büyük farklılıklar ( mm) göstermektedir. Coğrafi konumu ve iklim özellikleri yönünden Doğu Karadeniz dışındaki hemen her bölgede, doğal yağışa ilave olarak, belirli dönemlerde sulama zorunlu olmaktadır. Optimum verim düzeyine ulaşabilmek için, tarım alanlarının yaklaşık % 93'ünde sulama gereklidir (Berkman 1992). Bu bakımdan çeşitli sulama yapıları ile depolanan yüzey ve yeraltı sularının, vejetasyon mevsiminde kullanılması gerekli olmaktadır. Sulama ile ürün verimi, tarımsal gelir ve yetiştirilen ürün çeşidinin artması, üretim ve gelir düzeyindeki dalgalanmaların azalması ve birim alanda kuru tarıma oranla işgücü kullanımının artması beklenmektedir. Buna göre sulama işletmeciliğinin temel amacı ise, üreticilerin sosyal ve ekonomik refahını yükseltmek ve dolayısıyla tarımsal gelişmeyi hızlandırmak olmaktadır. Ancak sulama yatırımlarının göreli olarak daha fazla sermaye taleplerinin olması, 1

20 güçlü sulama yönetimi ve denetim kuruluşuna gereksinim olması gibi nedenler ile bu yatırımlar gelişmiş ülkelerde, gelişmekte olan ülkelere oranla daha hızlı bir gelişme göstermiştir. Tarım sektöründe üretimin artırılması ve kırsal kalkınmanın sağlanabilmesi için, öncelikle toprak ve su kaynaklarının geliştirilmesi ve bunlardan yararlanma ilkelerinin belirlenmesi gerekmektedir. Toprak ve su kaynaklarının geliştirilmesinde; tarımsal altyapının oluşturulması, kaynakların rasyonel yönetimi ve etkin kullanıma yönelik çalışmalar önemini korumaktadır. Diğer yandan toprak ve su kaynaklarından yararlanmanın sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi için, sulama yatırımlarının planlanması ve inşası kadar, sulama şebekelerinin rasyonel olarak işletilmesi ve sulama işletmeciliğine çiftçilerin ekonomik ve sosyal yönlerden tam olarak katılımlarının sağlanması gerekmektedir. Kullanıcıların fikrî, fiziksel ve mali katılımı, kaynakların etkin kullanımına olanak verebilecektir. Bu bakımdan çoğunlukla kamu kuruluşlarınca planlanan ve inşası yapılan sulama şebekelerinin kullanıcılara devredilmesine yönelik politikaların belirlenebilmesi için, ülkesel ve bölgesel düzeylerde uygun işletmecilik şekillerinin belirlenmesine büyük ölçüde gereksinim bulunmaktadır. Ülkemizde 1998 de kamu sulamaları yaklaşık 3,555 milyon hektara ulaşmış ve halk sulamaları ile birlikte, ekonomik olarak sulamaya açılabilecek 8,5 milyon hektar alanın ancak 4,555 milyon hektarı sulanabilmektedir (Anonymous 1999/a). Ekonomik olarak sulanabilecek alanların hızla sulamaya açılabilmesi ve mevcut sulama şebekelerinin işletmeciliğinin geliştirilmesi açısından, sulama şebekeleri işletmeciliğinin üreticilere devredilmesi ve bu yolla kamunun esas görevi olan özellikle büyük ölçekli sulama yatırımlarının planlanması ve inşası ile makro düzeyde planlama, politika oluşturma, entegre su kaynakları yönetiminin geliştirilmesi ve kaynakların korunması gibi işlevleri yerine getirmesi sağlanabilecektir. Sulama şebekelerinin kullanıcılara devredilmesi ve devir sonrası tesislerin verimli olarak işletilebilmesi için, öncelikle tesislerin işletmeciliği ve kullanım haklarının devredilebileceği uygun örgütlenme modellerinin saptanması gerekir. Sulama şebekelerinin çiftçilere devredilmesi için, öncelikle devir sözleşmesi koşullarının hazırlanması ve buna göre geri ödeme yönteminin belirlenmesi, günümüzde kamu sulama tesislerinin işletmeciliğinin devredildiği sulama birlikleri ve sulama kooperatiflerinin hukuksal, teknik ve ekonomik sorunlarının çözülmesi ve yönetim yapılarının iyileştirilmesine gereksinim bulunmaktadır. Devir ve geri ödeme sistemi ile ilgili yasal düzenlemeler yapılmış olmasına karşın, bunlar istenilen biçimde uygulanamamaktadır. Bu durum ülkemizde tesislerin kullanıcılarca benimsenmesine ve rasyonel olarak işletilmelerine olanak vermemektedir. Diğer yandan genellikle gerçekçi bir su fiyatlandırma yaklaşımı belirlenememiş olup, uygulamada genellikle sulama suyu fiyatlarının olması gereken düzeyden daha düşük düzeyde saptandığı görülmektedir. Sulama yatırımlarının devrinde geri ödeme yöntemine karar vermeden önce, tarım sektörünün kendine özgü yapısal özelliklerinin ve yöre çiftçilerinin tesislerin devri ile ilgili görüşlerinin de dikkate alınması gerekmektedir. Böylece yatırım ve işletme hataları en düşük düzeye indirilebilecektir. Türkiye de su kaynaklarının fiyatlandırılmasına yönelik metodoloji oluşturma ve bunların uygulamaya taşınması konusunda yeterli bir deneyim kazanılamamıştır. Sulama suyu fiyatının suyun gerçek kıtlık değerini yansıtmaktan uzak olması, suyun bilinçsiz ve aşırı kullanımına neden olmaktadır. Düşük düzeylerde saptanan sulama ücretleri dahi yeterince tahsil edilememekte, ortalama olarak tahakkuk eden sulama ücretlerinin 1/3 ü tahsil edilebilmekte ve şebekelerin mali yeterliliklerinin de düşük olduğu görülmektedir. Devlet sulama şebekelerinde yıllık sulama yatırımlarının % 25 ine karşılık gelen işletme ve bakım giderlerinin bütçeye getirdiği yükün azaltılması için (Beyribey 1997), DSİ 1993 den itibaren Dünya Bankası nın desteği ile sulama şebekelerini, bunlardan yararlananların oluşturdukları örgüt veya kurumlara devretmeyi tercih etmektedir. Bu durumda üzerinde durulması gereken en önemli konu, sulama birliği, sulama kooperatifi ve diğer örgütlerde gerekli ve yeterli işletme ve bakım faaliyetlerini denetleyecek veya katılımcı sulama yönetiminin sürdürülebilirliğini sağlayacak koşulların oluşturulmasıdır. Sulama tesislerinin potansiyellerinin altında işletilmesinin en önemli nedeni, işletme, bakım ve sulama yönetimi ile ilgili sorunlardır. Son 2030 yılda özellikle karar organları, uygulayıcılar ve araştırmacılar, bu sorunların üzerinde yoğunlaşmışlardır. Çünkü sulama dışındaki amaçlarla su 2

BALIKESİR BÜYÜKŞEHİR

BALIKESİR BÜYÜKŞEHİR BALIKESİR BÜYÜKŞEHİR B E L E D İ Y E S İ 205 PERFORMANS PROGRAMI A Entegre Kırsal Kalkınma H3 Tarımsal Atıkların Depolanması Ve Kullanımı Sayısal Verilere Ulaşılması 00 2 Depolama Alanının Ve Kapasitesinin

Detaylı

SULAMA BİRLİKLERİ VE YASASI DÜZENLENMEDEN TÜRKİYE'DE SU YÖNETİMİ DÜZELMEZ

SULAMA BİRLİKLERİ VE YASASI DÜZENLENMEDEN TÜRKİYE'DE SU YÖNETİMİ DÜZELMEZ SULAMA BİRLİKLERİ VE YASASI DÜZENLENMEDEN TÜRKİYE'DE SU YÖNETİMİ DÜZELMEZ 1 Ekim 2013 topraksuenerji- DSİ, 1.8 milyon hektar tarım alanındaki sulama sistemlerini büyük bir oranda sulama birliklerine devretti.

Detaylı

TÜRKİYE DE SU KAYNAKLARI GELİŞTİRME POLİTİKALARINA YÖNELİK TESPİTLER VE ÖNERİLER

TÜRKİYE DE SU KAYNAKLARI GELİŞTİRME POLİTİKALARINA YÖNELİK TESPİTLER VE ÖNERİLER TÜRKİYE DE SU KAYNAKLARI GELİŞTİRME POLİTİKALARINA YÖNELİK TESPİTLER VE ÖNERİLER Faruk Volkan İnşaat ve SulamaYüksek Mühendisi DSİ Genel Müdürlüğü Etüd ve Plan Dairesi Başkanlığı Ankara Bahadır Boz İnşaat

Detaylı

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ Arazi Kullanımı ve Ormancılık 3. ORMAN, MERA, TARIM VE YERLEŞİM GİBİ ARAZİ KULLANIMLARI VE DEĞİŞİMLERİNİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEMESİNİ SINIRLANDIRMAK 5. 2012 yılında yerleşim alanlarında

Detaylı

EK-3.7 TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARAŞTIRMALARI DAİRE BAŞKANLIĞI

EK-3.7 TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARAŞTIRMALARI DAİRE BAŞKANLIĞI EK-3.7 TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARAŞTIRMALARI DAİRE BAŞKANLIĞI NO BELGESİ KODU YAYIN TARİHİ 52 53 54 55 Toprak ve Su Kaynakları Araştırmaları Daire Başkanı İş Tanımı Ve Gerekleri Belgesi Bitki Besleme ve

Detaylı

TARIMDA SUYUN ETKİN KULLANIMI. Prof. Dr. Yusuf Ersoy YILDIRIM Yrd. Doç. Dr. İsmail TAŞ

TARIMDA SUYUN ETKİN KULLANIMI. Prof. Dr. Yusuf Ersoy YILDIRIM Yrd. Doç. Dr. İsmail TAŞ TARIMDA SUYUN ETKİN KULLANIMI Prof. Dr. Yusuf Ersoy YILDIRIM Yrd. Doç. Dr. İsmail TAŞ Maksimum Verim Maksimum Gelir? ĠKLĠM YAĞIġ BUHARLAġMA ÇĠFTÇĠ SÜRDÜRÜLEBĠLĠRLĠK BĠTKĠ SU TARIM TEKNĠĞĠ ÜRETĠM GĠRDĠLERĠ

Detaylı

AKILLI SULAMA SİSTEMİ PROJESI BILEŞENLERI

AKILLI SULAMA SİSTEMİ PROJESI BILEŞENLERI AKILLI SULAMA SİSTEMİ PROJESI BILEŞENLERI Coğrafi Veri Analiz Uygulaması Yönetim Bilgi Sistemi Coğrafi Veri Üretim Uygulaması Mobil Sulama Beyan Uygulaması Yönetici Karar Destek Uygulaması Kapak Sistemleri

Detaylı

SULAMA İŞLETMECİLİĞİNDE SULAMA BİRLİKLERİNİN ÖNEMİ

SULAMA İŞLETMECİLİĞİNDE SULAMA BİRLİKLERİNİN ÖNEMİ SULAMA İŞLETMECİLİĞİNDE SULAMA BİRLİKLERİNİN ÖNEMİ Dr. Betül GÖÇMEN DSİ Genel Müdürlüğü İşletme ve Bakım Dairesi Başkanlığı, Ziraat Yüksek Mühendisi, Ankara ÖZET Küresel ısınma nedeniyle, kurak ve yarı

Detaylı

1. Nüfus değişimi ve göç

1. Nüfus değişimi ve göç Sulamanın Çevresel Etkileri Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sağlık Etkileri 1.Nüfus değişimi ve göç 2.Gelir düzeyi ve işgücü 3.Yeniden yerleşim 4.Kültürel

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER 30 10 2013 topraksuenerji-ulusal güvenlik denince çoğu zaman zihnimizde sınırda nöbet tutan askerler, fırlatılmaya hazır füzeler, savaş uçakları

Detaylı

TKDK DESTEKLERİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ

TKDK DESTEKLERİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ ARALIK 2014 101-1 Süt Üreten Tarımsal İşletmelere Yönelik Destekler Tarımsal işletmelerin sürdürülebilirliklerini ve birincil ürünlerin üretiminde genel performanslarını geliştirmek,

Detaylı

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31 İçerik Dünyadaki su potansiyeline bakış Türkiye deki su potansiyeline bakış Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Görevleri Mevzuat Çalışmaları Yapılan Faaliyetler Su Tasarrufu Eylem Planı Su Ayakizi Çalışmaları

Detaylı

TR 61 DÜZEY 2 BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (ANTALYA-ISPARTA-BURDUR)

TR 61 DÜZEY 2 BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (ANTALYA-ISPARTA-BURDUR) TR 61 DÜZEY 2 BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (ANTALYA-ISPARTA-BURDUR) ANTALYA DA TARIM SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI SÜS BİTKİLERİ VE TIBBİ AROMATİK BİTKİLER ALT SEKTÖRÜ ÇALIŞMA GRUBU

Detaylı

Savurganlık Ekonomisi KAYNAKLARIMIZI VERİMSİZ KULLANIYORUZ (*)

Savurganlık Ekonomisi KAYNAKLARIMIZI VERİMSİZ KULLANIYORUZ (*) Savurganlık Ekonomisi KAYNAKLARIMIZI VERİMSİZ KULLANIYORUZ (*) Dursun YILDIZ Ülkemizdeki birçok doğal kaynağımız ile kısıtlı olan mali kaynaklarımızın verimli bir şekilde kullanıldığını söylemek zordur.

Detaylı

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI

İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI İÇİNDEKİLER SAYFA NO ÖNSÖZ IX GİRİŞ.. XI BİRİNCİ BÖLÜM FRANCHISING SİSTEMİNİN TANIMI, KAPSAMI VE ÇEŞİTLERİ 1. FRANCHISING KAVRAMI VE TANIMI... 1 1.1. Franchising Kavramı.. 1 1.2. Franchising Sistemi 2

Detaylı

FASIL 18 İSTATİSTİK. Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması. 1 Mevzuat uyum takvimi

FASIL 18 İSTATİSTİK. Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması. 1 Mevzuat uyum takvimi FASIL 18 İSTATİSTİK Öncelik 18.1 ESA 95 e uygun anahtar ulusal hesap göstergelerinin zamanında oluşturulması 1 Mevzuat uyum takvimi Bu öncelik altında, bu aşamada herhangi bir mevzuat uyumu çalışması öngörülmemektedir.

Detaylı

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu tmmob makina mühendisleri odası TMMOB SANAYİ KONGRESİ 2009 11 12 ARALIK 2009 / ANKARA ALAN ARAŞTIRMASI II Türkiye de Kalkınma ve İstihdam Odaklı Sanayileşme İçin Planlama Önerileri Oda Raporu Hazırlayanlar

Detaylı

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ Sulama? Çevre? SULAMA VE ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ SULAMA: Bitkinin gereksinimi olan ancak doğal yağışlarla karşılanamayan suyun toprağa yapay yollarla verilmesidir ÇEVRE: En kısa tanımıyla

Detaylı

GÜDÜMLÜ PROJE DESTEĞİ

GÜDÜMLÜ PROJE DESTEĞİ GÜDÜMLÜ PROJE DESTEĞİ 1 Kalkınma Ajansı Destekleri Destek Araçları Teknik Destek Mali Destekler Faiz Desteği Faizsiz Kredi Desteği Doğrudan Finansman Desteği Proje Teklif Çağrısı Güdümlü Proje Desteği

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık Hazine Müstaşarlığı

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

FİNLANDİYA ÇALIŞMA ZİYARETİ RAPORU

FİNLANDİYA ÇALIŞMA ZİYARETİ RAPORU FİNLANDİYA ÇALIŞMA ZİYARETİ RAPORU 15-22 EKİM 2012 İÇİNDEKİLER 1. ÇALIŞMA ZİYARETİ KAPSAMI... 1 2. GENÇ İŞGÜCÜNÜN SORUNLARI PROJESİ... 1 2.1. Proje Amaçları ve Özeti... 1 2.2. Proje Kapsamında Planlanan

Detaylı

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyonu Planlaması İÇERİK Tanımlar (Havza, Yönetim ve Rehabilitasyon)

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 29361

Resmî Gazete Sayı : 29361 20 Mayıs 2015 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29361 TEBLİĞ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: HAVZA YÖNETİM HEYETLERİNİN TEŞEKKÜLÜ, GÖREVLERİ, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara Proje Yönetiminde Y Temel Kavramlar Proje DöngD ngüsü Yönetimi ve Mantıksal Çerçeve eve Yaklaşı şımı Deniz Gümüşel REC Türkiye 2007,Ankara TEMEL KAVRAMLAR Proje nedir? Proje Yönetimi nedir???? Proje Döngüsü

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL 4.Bölüm Tarım Politikası Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından faydalanılmıştır.

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK...

BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK... İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK... 1 Kalkınma Ekonomisine Olan Güncel İlgi... 1 Kalkınma Kavramı ve Terminolojisi... 1 Büyüme ve Kalkınma... 1 Kalkınma Terminolojisi... 2 Dünyada Gelir

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık (Tarım Reformu

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA BELEDİYESİ 2015 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU

GAZİOSMANPAŞA BELEDİYESİ 2015 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU GAZİOSMANPAŞA BELEDİYESİ 2015 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU TEMMUZ 2015 İÇİNDEKİLER I- OCAK HAZİRAN 2015 DÖNEMİ BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI... 3 A. Bütçe... 3 01. Personel... 5 02. Sosyal

Detaylı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı ARAZİ BOZULUMU LAND DEGRADATİON Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı LAND DEGRADATİON ( ARAZİ BOZULUMU) SOİL DEGRADATİON (TOPRAK BOZULUMU) DESERTİFİCATİON (ÇÖLLEŞME) Arazi Bozulumu Nedir - Su ve rüzgar

Detaylı

Kamu Hastaneleri Birliklerinde. Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber

Kamu Hastaneleri Birliklerinde. Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber Kamu Hastaneleri Birliklerinde Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber 15.08.2013 KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİK I - MALİ HİZMETLERİN YÜRÜTÜLMESİNE YÖNELİK YAPILANMA

Detaylı

AB Destekli Bölgesel Kalkınma Programları

AB Destekli Bölgesel Kalkınma Programları T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü AB Destekli Bölgesel Kalkınma Programları Aralık 2004 AB Bölgesel Programları Dairesi Başkanlığı

Detaylı

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI 1. Sorunun öneminin saptanması Pnömokonyoz ülkemizde en sık görülen mesleki akciğer hastalıklarından biri olup, önlenebilir meslek hastalıklarının başında gelmektedir.

Detaylı

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal kaynaklı kirlilik azaltılacak, Marjinal alanlar üzerindeki

Detaylı

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

KIRSAL KALKINMA PROGRAMI IPARD (2007-2013)

KIRSAL KALKINMA PROGRAMI IPARD (2007-2013) KIRSAL KALKINMA PROGRAMI IPARD (2007-2013) 101 TARIMSAL İŞLETMELERİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI VE TOPLULUK STANDARTLARINA ULAŞTIRILMASINA YÖNELİK YATIRIMLAR 2 101 101-1 Süt Üreten Tarımsal işletmeler 101-2

Detaylı

Sağlık Hizmetlerinde Stratejiler Ve Politika Hatları Belgeleri

Sağlık Hizmetlerinde Stratejiler Ve Politika Hatları Belgeleri Sağlık Hizmetlerinde Stratejiler Ve Politika Hatları Belgeleri Reformlar ve Hükümet Programları, Finlandiya Klaus Halla Kalkınma Direktörü 1990 ların başından beri Finlandiya da devlet düzeyinde gerçekleşen

Detaylı

Başarılı E-Devlet Projelerinin Değerlendirmesi Bütünleşik Projesi

Başarılı E-Devlet Projelerinin Değerlendirmesi Bütünleşik Projesi Başarılı E-Devlet Projelerinin Değerlendirmesi Bütünleşik Projesi 13 Şubat 2013 Ethem Cem ÖZKAN BİL 588 1 Akış Soybis Projesi Hakkında Bütünleşik Projesi Hakkında Proje Bilgileri Proje Amacı Projenin Hedefleri

Detaylı

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER Technical Assistance for Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive () Çevresel Gürültü Direktifi nin Uygulama Kapasitesi için Teknik Yardım Projesi Technical Assistance for Implementation

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR Ayla EFEOGLU Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü AB İle İlişkiler Şube Müdürü İÇERİK AB Su Çerçeve Direktifi hakkında genel

Detaylı

Giresun Belediyesi 2012 Yılı Performans Programı 1 MALİ YAPININ GÜÇLENDİRİLMESİ

Giresun Belediyesi 2012 Yılı Performans Programı 1 MALİ YAPININ GÜÇLENDİRİLMESİ 2012 Yılı Performans Programı 1 MALİ YAPININ GÜÇLENDİRİLMESİ 2012 Yılı Performans Programı 2 STRATEJİK AMAÇ/ 3- Mali Yapının Güçlendirilmesi MALĠ HĠZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ - STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV-YETKĠ

Detaylı

ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI

ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ÇölleĢme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü Ulusal Havza Yönetim Stratejisi Yönlendirme Komitesi Toplantısı Ankara, 5 Ekim 2011 TOPLANTI GÜNDEMĠ UHYS sürecinin amacı ve

Detaylı

TASFİYE İŞLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TASFİYE İŞLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TASFİYE İŞLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MİSYON ÇALIŞMASI Tablo 1. Misyon Çalışması Sonuçları Konsolide Misyon Toplumun refahı, ekonomik kalkınmanın sağlanması ve kamu kurumlarının mali

Detaylı

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3 İŞ TANIMI VE GEREKLERİ BELGELERİ

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3 İŞ TANIMI VE GEREKLERİ BELGELERİ KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3 BELGELERİ KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.1 MÜDÜR Dök.No KAİM.İKS.FRM.082 Sayfa No 1 / 4 İŞİN KISA TANIMI: üst yönetimi tarafından belirlenen amaç, ilke

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

Jeotermal Seracılık Stratejilerinin Geliştirilmesi Projesi. www.tarim.gov.tr/bugem/jeotermalseracilik

Jeotermal Seracılık Stratejilerinin Geliştirilmesi Projesi. www.tarim.gov.tr/bugem/jeotermalseracilik Jeotermal Seracılık Stratejilerinin Geliştirilmesi Projesi www.tarim.gov.tr/bugem/jeotermalseracilik Projenin Önemi Ülkemizin dünyadaki rekabet edebilirliğinde tarım ürünlerinin önemi Hidroponik (Topraksız)

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi RAPORUN AMACI Türk İnşaat Sektörünün rekabet gücünün arttırılması amacıyla

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XXI Birinci Bölüm Çevre Hukukunun Temelleri I. Genel Olarak...1

Detaylı

KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA

KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA GÜNÜMÜZDE ve GAP KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA Türkiye nüfusunun yaklaşık %48.4

Detaylı

TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI

TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI DOÇ.DR. AYŞE UZMAY ZMO İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi E.Ü. Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü 1 İÇERİK DÜNYADA SÜT ÜRETİMİ TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI

Detaylı

İSVEÇ ÇALIŞMA ZİYARETİ RAPORU

İSVEÇ ÇALIŞMA ZİYARETİ RAPORU İSVEÇ ÇALIŞMA ZİYARETİ RAPORU 9-15 KASIM 2012 İÇİNDEKİLER 1. ÇALIŞMA ZİYARETİ KAPSAMI... 1 2. GENÇ İŞGÜCÜNÜN SORUNLARI PROJESİ... 1 2.1. Proje Amaçları ve Özeti... 1 2.2. Proje Kapsamında Planlanan Faaliyetler...

Detaylı

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARAŞTIRMALARI

TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARAŞTIRMALARI TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARAŞTIRMALARI TARIMSAL SULAMA VE ARAZİ ISLAHI ÇALIŞMALARI Şule KÜÇÜKCOŞKUN Koordinatör Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Sunu İçeriği Türkiye de Su ve Ar-Ge Tarımsal

Detaylı

FĐYATLAMA POLĐTĐKALARI. I. Giriş Sulama ve sulama işletmeciliği, çiftçinin toprağın ve ürünün

FĐYATLAMA POLĐTĐKALARI. I. Giriş Sulama ve sulama işletmeciliği, çiftçinin toprağın ve ürünün TÜRKĐYE DE TARIMSAL SU KULLANIMINDA FĐYATLAMA POLĐTĐKALARI Afşin ŞAHĐN Đktisatçı, AB Uzman Yrd., T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, I. Giriş Sulama ve sulama işletmeciliği, çiftçinin toprağın ve ürünün

Detaylı

Hibe Programını Uygulayan Kuruluş. Türkiye İş Kurumu 31.956.649,89 245. Avrupa Birliği Bakanlığı. Sivil Toplum Geliştirme Merkezi

Hibe Programını Uygulayan Kuruluş. Türkiye İş Kurumu 31.956.649,89 245. Avrupa Birliği Bakanlığı. Sivil Toplum Geliştirme Merkezi 2002-2013 Döneminde Uygulanan AB Hibe Programları 2002-2013 Yılları Arasında Uygulanan AB Hibe Programları 2002-2013 yılları arasında sosyal içerikli konularda 62 farklı hibe programı kapsamında sivil

Detaylı

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu T.C. ANTALYA VALİLİĞİ Tarım İl Müdürlüğü MEVZUATLAR KANUNLAR 6968 Sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu. 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin

Detaylı

SU ŞEBEKE VE ARITMA TESİSLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Teşkilat

SU ŞEBEKE VE ARITMA TESİSLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Teşkilat SU ŞEBEKE VE ARITMA TESİSLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Teşkilat Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönergenin amacı; Su Şebeke ve Arıtma

Detaylı

T. C. KAMU İHALE KURUMU

T. C. KAMU İHALE KURUMU T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ BT Strateji Yönetimi BT Hizmet Yönetim Politikası Sürüm No: 6.0 Yayın Tarihi: 26.02.2015 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu Tüm hakları

Detaylı

GİTES TEKSTİL VE DERİ EYLEM PLANI

GİTES TEKSTİL VE DERİ EYLEM PLANI GİTES TEKSTİL VE DERİ EYLEM PLANI HEDEF -1 PAMUĞA İLİŞKİN POLİTİKALARDA ETKİNLİĞİN ARTIRILMASI 1.1 Pamuk Arama Konferansı sonucunda belirlenen Pamuk Eylem Planları hayata geçirilecektir. Gıda, Tarım ve

Detaylı

Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı. Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013

Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı. Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013 Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013 21. Yüzyılda Planlama- Kaynaklarımız Su KaynaklarıYönetimi ve

Detaylı

KAMU KESİMİNDE KAYNAKLARI ETKİN KULLANMA VE MALİYETLERİ DÜŞÜRME PROJE YARIŞMASI

KAMU KESİMİNDE KAYNAKLARI ETKİN KULLANMA VE MALİYETLERİ DÜŞÜRME PROJE YARIŞMASI T.C. BAŞBAKANLIK İdareyi Geliştirme Başkanlığı KAMU KESİMİNDE KAYNAKLARI ETKİN KULLANMA VE MALİYETLERİ DÜŞÜRME PROJE YARIŞMASI 2008 1 Projenin Amacı: Ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik şartlar, kamu harcamaları

Detaylı

BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ ÖN ETÜDÜ

BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ ÖN ETÜDÜ BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ ÖN ETÜDÜ Murat BAYRAM Binalarda Enerji Verimliliği Şubesi Şube Müd.V. bayram.bay@gmail.com Enerji Nedir? İş yapabilme kabiliyetidir. Enerji Yönetimi Nedir? Yaşam için gerekli

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ MENDERES SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ MENDERES SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ MENDERES SONUÇ RAPORU Tarih: 27 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 35 Katılımcı listesindeki Sayı: 30 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24 iv İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR... İ ÖZET... İİ ABSTRACT... İİİ İÇİNDEKİLER... İV KISALTMALAR DİZİNİ... X ŞEKİLLER DİZİNİ... Xİ ÇİZELGELER DİZİNİ... Xİİİ GİRİŞ GİRİŞ... 1 ÇALIŞMANIN AMACI... 12 ÇALIŞMANIN

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İÇ KONTROL SİSTEMİ VE KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI DERLEYEN CUMALİ ÇANAKÇI Şube Müdürü SUNUM PLANI İç Kontrol

Detaylı

TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU IPARD PROGRAMI DESTEKLERİ

TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU IPARD PROGRAMI DESTEKLERİ TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU IPARD PROGRAMI DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI IPARD PROGRAMI KAPSAMINDA VERİLEN DESTEKLER 1- Süt Üreten Tarımsal İşletmelere Yatırım Amaç: Küçük

Detaylı

ARAZİ KULLANIM PLANLAMASI

ARAZİ KULLANIM PLANLAMASI ARAZİ KULLANIM PLANLAMASI ön koşul kavramsal uzlaşı niçin planlama? toplumsal-ekonomikhukuksal gerekçe plan kapsam çerçevesi plan yapımında yetkiler planın ilkesel doğrultuları ve somut koşulları plan

Detaylı

Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları

Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları Türkiye Su Bütçesinin Belirlenmesi Çalıştayı 16 20 Mart 2015 / İstanbul A.Deniz

Detaylı

2011 YILI DOĞRUDAN FAALİYET MALİ DESTEK PROGRAMI PROGRAM KAPANIŞ RAPORU

2011 YILI DOĞRUDAN FAALİYET MALİ DESTEK PROGRAMI PROGRAM KAPANIŞ RAPORU 2011 YILI DOĞRUDAN FAALİYET MALİ DESTEK PROGRAMI PROGRAM KAPANIŞ RAPORU Mart 2013 2011 YILI DOĞRUDAN FAALİYET MALİ DESTEK PROGRAMI PROGRAM KAPANIŞ RAPORU 1. GİRİŞ Ajansımız, 2011 Yılı Çalışma Programı

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU (TKDK) DESTEKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU (TKDK) DESTEKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU (TKDK) DESTEKLERİ Selin ŞEN Eylül 2012 SUNUM PLANI I. SÜT ÜRETEN TARIMSAL İŞLETMELERE YATIRIM II. ET ÜRETEN TARIMSAL İŞLETMELERE

Detaylı

TÜRKİYE ZİRAAT MÜHENDİSLİĞİ VII. TEKNİK KONGRESİ 7-10 OCAK 2009 ANKARA

TÜRKİYE ZİRAAT MÜHENDİSLİĞİ VII. TEKNİK KONGRESİ 7-10 OCAK 2009 ANKARA TÜRKİYE ZİRAAT MÜHENDİSLİĞİ VII. TEKNİK KONGRESİ 7-10 OCAK 2009 ANKARA SULAMA ARAÇ, YÖNTEM VE ORGANİZASYONLARININ GELİŞTİRİLMESİ Murat AKAR Aslı ERDENİR SİLAY Hikmet AKKAYA Ahmet TOMAR DSİ VII. Bölge Müd.

Detaylı

NEDEN AKILLI ŞEBEKELER?

NEDEN AKILLI ŞEBEKELER? NEDEN AKILLI ŞEBEKELER? Engin AKSOY Vodafone Kurumsal İşbirimi İcra Kurulu Üyesi Nüfus artışı Sanayileşme Şehirleşme Teknolojik ilerlemeler Artan enerji ihtiyacı Azalan doğal kaynaklar 2 Insert Confidentiality

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ ÖDEMİŞ SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ ÖDEMİŞ SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ ÖDEMİŞ SONUÇ RAPORU Tarih: 3 Ocak 2011 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 75 Katılımcı listesindeki Sayı: 66 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

Avrupa Birliği Yapısal Uyum Yönetim Otoritesi Daire Başkanı

Avrupa Birliği Yapısal Uyum Yönetim Otoritesi Daire Başkanı T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIM REFORMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Avrupa Birliği Yapısal Uyum Yönetim Otoritesi Daire Başkanı Ali ERGİN-ali.ergin@tarim.gov.tr HAZİRAN-2014 KIRSAL KALKINMA ÇALIŞMALARI

Detaylı

Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği

Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği Kapsamlı bir yazılım seçim metodolojisi, kurumsal hedeflerin belirlenmesiyle başlayan çok yönlü bir değerlendirme sürecini kapsar. İş süreçlerine, ihtiyaçlarına

Detaylı

2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ

2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ 2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ SUNUM İÇERİĞİ Türkiye de Tarım Tarımsal girdi politikaları Tarımsal kredi politikaları Tarımsal sulama politikaları Tarımda 2023 Vizyonu 2 TÜRKİYE

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BAYINDIR SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BAYINDIR SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BAYINDIR SONUÇ RAPORU Tarih: 4 Ocak 2011 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 65 Katılımcı listesindeki Sayı: 62 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

İÇİNDEKİLER İŞLETME İÇİNE YÖNELİK ÇALIŞMA SERMAYESİ YÖNETİMİ

İÇİNDEKİLER İŞLETME İÇİNE YÖNELİK ÇALIŞMA SERMAYESİ YÖNETİMİ İÇİNDEKİLER Şekiller Listesi... viii Tablolar Listesi... ix Kısaltmalar Listesi... x Giriş... 1 Birinci Bölüm İŞLETME İÇİNE YÖNELİK ÇALIŞMA SERMAYESİ YÖNETİMİ 1.1. Çalışma Sermayesi Yönetimi Anlayışının

Detaylı

SULAMA ve İŞLETME BAKIM YÖNETİM (İBY) EĞİTİMİ (2015-7)

SULAMA ve İŞLETME BAKIM YÖNETİM (İBY) EĞİTİMİ (2015-7) SULAMA ve İŞLETME BAKIM YÖNETİM (İBY) EĞİTİMİ (2015-7) 10 15 Mayıs 2015, İzmir Değerlendirme Raporu Proje Hazırlayan Teslim Tarihi 02.06.2015 GAP-TEYAP Çiftçi Örgütleri Merkezli Çoğulcu Yayım Modeli İbrahim

Detaylı

Ne kadar 2/B arazisi var?

Ne kadar 2/B arazisi var? 2/B BARIŞ PROJESİ 2 2/B NEDİR? Anayasa nın 169 uncu maddesine göre 31.12.1981 tarihinden önce orman niteliğini kaybetmiş olması nedeniyle 6831 sayılı Orman Kanunu nun 2/B maddesi uyarınca orman sınırları

Detaylı

16-20 Mart 2015-İstanbul 1/28

16-20 Mart 2015-İstanbul 1/28 16-20 Mart 2015-İstanbul 1/28 2/28 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 167 Sayılı Yeraltısuları Hakkında Kanun 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 1053 sayılı

Detaylı

ÇEVRE. Ortak (eşbaşvuran) Olabilecekler

ÇEVRE. Ortak (eşbaşvuran) Olabilecekler ÇEVRE * Doğa koruma * İklim eylemi Ortak (eş-başvuran) dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların AB üyesi ülkelerden kar amacı ; Üniversiteler, Belediyeler ve Belediye Birlikleri, Birlikler ve Barolar

Detaylı

SUNUM PLANI. Politika ve Proje Daire Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü

SUNUM PLANI. Politika ve Proje Daire Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü SUNUM PLANI Sağlık Hizmetlerinde Geri Ödeme Yeni Ödeme Sistemlerine Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Neden DRG/TİG? SGK DRG/TİG Projesi Amaç / Hedef / Kurgu Proje Kapsamında Yapılan Çalışmalar ve Gelinen Son

Detaylı

KIRSAL KALKINMA VE ÖRGÜTLENME ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV, İŞ TANIMLARI VE GEREKLERİ BELGELERİ

KIRSAL KALKINMA VE ÖRGÜTLENME ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV, İŞ TANIMLARI VE GEREKLERİ BELGELERİ KIRSAL KALKINMA VE ÖRGÜTLENME ŞUBE GÖREV, İŞ TANIMLARI VE GEREKLERİ BELGELERİ KIRSAL KAKINMA VE ÖRGÜTLENME ŞUBE MÜDÜRÜ KIRSAL KAKINMA VE ÖRGÜTLENME ŞUBE Yayın Tarihi 03.02.2014 Revizyon Tarihi 15.04.2014

Detaylı

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Kapsam Ayak izi kavramı Türkiye de su yönetimi Sanal su Su ayak izi ve turizm Karbon ayak

Detaylı

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Öncelikler ve İhtisaslaşma Organizasyon ve Eşgüdüm Yaşam Kalitesinin Artırılması Sürdürülebilir Kalkınma Bilgi Toplumuna Dönüşüm Rekabet Gücünün

Detaylı

PERFORMANS HEDEFİ TABLOSU. Mali Hizmetler Müdürlüğü. 3 - Mali Yapının Güçlendirilmesi. 3.1 - Mali Yapının Güçlendirilmesi

PERFORMANS HEDEFİ TABLOSU. Mali Hizmetler Müdürlüğü. 3 - Mali Yapının Güçlendirilmesi. 3.1 - Mali Yapının Güçlendirilmesi Stratejik Hedef 3.1.1 - Gelirlerin artırılması 1 Kaçakların azaltılması -Kesin Hesap Tahakkuk Tahsil %89,02 %90 %92 karşılaştırması 2 Güncellemenin artırılması - Ayda %80 %82 %85 Güncellenen bilgi sayısı

Detaylı

TARİHÇE. KOSBİ, 1993 yılında 410 Hektar alanda kuruldu ve sonraki yıllardaki genişlemeler ile 1300 hektara ulaştı.

TARİHÇE. KOSBİ, 1993 yılında 410 Hektar alanda kuruldu ve sonraki yıllardaki genişlemeler ile 1300 hektara ulaştı. TARİHÇE Kemalpaşa da sanayileşme 1970 li yıllarda başladı. KOSBİ, 1993 yılında 410 Hektar alanda kuruldu ve sonraki yıllardaki genişlemeler ile 1300 hektara ulaştı. KOSBİ, 14.08.2001 tarihinde ilk tüzel

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 1. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İNSAN KAYNAKLARI KAVRAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ...10 İnsan Kaynakları Kavramı...10 İnsan Kaynaklarının Önemi...12

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİ PROJE DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU 8-15 Temmuz 2012

FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİ PROJE DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU 8-15 Temmuz 2012 FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİ PROJE DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU 8-15 Temmuz 2012 Grup Adı: Kılıç Balığı Proje No : 1.Proje Başlığı: Kuraklık sorunumuz olmayacak! Öneren Kişi/Kuruluşun

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar İŞLETMELERİN AMAÇLARI Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge Kar ın İşlevleri

Detaylı

FEF LİSANS PROGRAMLARI DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ

FEF LİSANS PROGRAMLARI DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ FEN, EDEBİYAT, FEN - EDEBİYAT, DİL VE TARİH - COĞRAFYA FAKÜLTELERİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI DEĞERLENDİRME VE AKREDİTASYON DERNEĞİ FEF LİSANS PROGRAMLARI DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ FEDEK FEN, EDEBİYAT, FEN-EDEBİYAT,

Detaylı

Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar

Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar UNIDO EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar Ferda Ulutaş, Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Ankara, 20 Mayıs 2009 KAPSAM

Detaylı

Proje önerilen faaliyetler ön çalışma raporuna uygun mu, uygulanabilir mi, hedeflerle ve öngörülen sonuçlarla uyumlu mu?

Proje önerilen faaliyetler ön çalışma raporuna uygun mu, uygulanabilir mi, hedeflerle ve öngörülen sonuçlarla uyumlu mu? KONYA "BÖLGESEL İNOVASYON MERKEZİ" GÜDÜMLÜ PROJE ÖZETİ Başvuru Sahibi: Konya Sanayi Odası Proje Ortakları: Konya Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü, Konya Ticaret Odası,Konya ABİGEM, Konya Ticaret Borsası,

Detaylı

TÜRKİYE DE TARIMSAL KOOPERATİFÇİLİK VE SULAMA KOOPERATİFLERİ A. Abdurrahman ÖĞÜT TEDGEM

TÜRKİYE DE TARIMSAL KOOPERATİFÇİLİK VE SULAMA KOOPERATİFLERİ A. Abdurrahman ÖĞÜT TEDGEM TÜRKİYE DE TARIMSAL KOOPERATİFÇİLİK VE SULAMA KOOPERATİFLERİ A. Abdurrahman ÖĞÜT TEDGEM Teşekkür ederim Sayın Başkanım. Sayın Başkanım, Değerli Misafirler. TÜSKOOP-BİR başta Sayın Genel Başkanı ve Yönetim

Detaylı

ONUNCU KALKINMA PLANININ (2014-2018) ONAYLANDIĞINA İLİŞKİN KARAR

ONUNCU KALKINMA PLANININ (2014-2018) ONAYLANDIĞINA İLİŞKİN KARAR ANKARA - 2013 i TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KARAR ONUNCU KALKINMA PLANININ (2014-2018) ONAYLANDIĞINA İLİŞKİN KARAR Karar No. 1041 Karar Tarihi: 02.07.2013 Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018), 30.10.1984

Detaylı