EMEKLİLİK YAŞI VE ÇALIŞANLARıN EMEI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "EMEKLİLİK YAŞI VE ÇALIŞANLARıN EMEI

Transkript

1 EMEKLİLİK YAŞI VE ÇALIŞANLARıN EMEI<LİLİI< HAKKı Yüksel AKKAYA '.' Özet: Emeklilik hakkı so,~val politikanın vc so.'yal giivcnlik sisıcmlcrinin en (jneııtli ilkelerinden hiridir. Son ytllarda. sosyal giivcnlik sislcl11il1il1 krizimlen sö:: edilerek. ç(/iişanlarll1 emeklilik hakkı kısıılanmaya çalıştımokıadır. Bıı tii,. diizenlemelerdeıı en jjnemlisi ise emeklilik yaşi/1in yükseltilmesidir. 1'iirk~ve de 1711 süreçten efkilenmi.y. emeklilik yaşl111 yükselterek smyal güvenlik sisteminin.finans/j/an sorununu çözmeye çalışmışlli'. Ancak. hu ı~ljgııla/j1a, çalışanlarm hem daha fa::la ça!tşi1wsi. hcııı de emeklilik hakkmı kayhetmesi onlamma gelmektedir. Bu Illakalede. emeklilik hakkı. di{:er iilkelerle karşt!aştlrl11a!t hir de{~erlel1dirme yapt!orak.!arı/şi/lıcak II/". Anahtar Kelimeler: Emeklilik hakkı. emeklilik yaşı, so.'yal giivenlik. so.\)'ol polilika, koruma. GİRİş Çağdaş devletlerde emeklijik hakkı, sosyal güvenlik sistemlerinin olmazsa olmaz ilkelerinden biri olmuştur. Bu nedenle. ikinci Dünya Savaşı'nı izleyen yıllarda evrensel bir boyut kazanııııştır. Ancak. 1980'li ve 1990'1, yıllarda sosyal güvenliğin krize girdiğinden söz edilerek. linansal kaygılarla emeklilik hakkıllı edinme daha ileri yaşlara bırakılmaktadır. Türkiye de sosyal güvenlik sisteminin içine girdiği krizi, emeklilik hakkının edinimini daha ileri yaşlarn erteleyerek aşmaya çalışmaktadır. Bu yazıda. 25JL 1999 tarih ve 4447 sayılı yasa ile Tiirkiye~deki emeklilik yaşınııı yeniden düzenlcnmesinin emeklilik hakkına olan etkisi incelenmeye çalışılacaktır. Buııu nçıkça onaya koyabilmek için. kısaca da olsa, emeklilik hakkı ile ilgili olarak uluslanırası alandaki ve Tiirkiye~deki gelişmelere değinilecektir. SOSYAL GÜVENLİK VE EMEKLİLİK HAKKı Sosyal giivenlik olgusu, özde bireyin karşıla~acağı ve ya~amı için tehlike o luşturan olaylara karşı bir güvence olup. tehlikeylc karşılnşaıı ve yoksulluğa diişen bireye asgari bir glivence sağlamayı amaçlamaktadır. 13u nedenle de sosyal giivenlik politikalarının temelini ekonomik ve sosyal risklerin bireyler üze- Mersin Üniversitesi. Unı. iktisatbölümü Üğrctıııı liyl'sı imum l/itklılrl ri/ltl!ı. Cilı i J

2 146 İnsan Hakları Yılhğı rindeki etkilerini giderme çabaları oluşturmaktadır. Bu riskler ise, bireyin gelirlerinin azalması ve/veya giderlerinin artmasına neden olmaktadır. Çalışma gücünii olumsuz yönde etkileyen hastalık, yaşlılık ve sakatlık gibi fizyolojik riskler; çalışma gücünü etki lememekle birlikte onun kullan ım ını önleyen işsizi ik bu türden risklerdir. Bu risklerle karşılaşan birey geçici ya da sürekli olarak gelirden yoksun kalmakta, ekonomik güvensizi ik ortam ına iti Im iş olmaktad ır (Güzel ve Okur, ı 999). İşte bu nedenle, sosyal güvenliğin doğuşunun temel nedeni, ekonomik yönden güçsüzleri, insanca yaşamak için yeterli gelirleri olmayanları korumak olmuştur. Böylece, sosyal güvenlik aracılığı ile toplumda yoksul ve muhtaç insanlara yardım ederek onlara insan onuruna yaraşır en az yaşam düzeyi sağlanmaya çalışılır (Akad, ı 992: 5-6). Çünkü, hukuk devletinin amaç edindiği kişinin korunması, toplumda sosyal güvenliğin ve sosyal adaletin sağlanmasıyla gerçekleşebilir. Bu nedenle de, sosyal güvenlik, sosyal hukuk devleti içerisinde yer alan ve bu i Ikeyi oluşturan temel kavramlardan ve haklardan birisidir. Kişinin korunmasından başlayarak sosyal güvenlik ve sosyal adalet ilkelerinden geçen çizginin vardığı nokta ise, sosyal hukuk devletinin gerekli ortamı yaratma görevinde somutlaşmaktadır (Akad, ı 992: 6-8). Bu, bir bakıma, insana yaşamın türlü durumları karşısında, aşırı bir muhtaçlığa düşmeden ve özgürlüğünden fedakarlık ettinneden insana yaraşır bir varlık düzeyi sağlamaya yönelik kamusal, sosyal düzenleme ve önlemler bütünü olan sosyal güvenlik sisteminin dayanağıdır. Sosyal güvenlik sisteminin olmazsa olmaz ilkelerinden biri olan emeklilik hakkı, genellikle yaşlılık sigortası ile eş anlamlı kullanılmakta; amacı, belli bir yaşa ulaşma nedeniyle çalışma gücü azalan kişiye iş hayatından çekilerek çalışmadan yaşamını sürdürme ve dinlenme olanağı sağlamak olarak belirtilmektedir (Güzel ve Okur, 1999: 278). Çalışma gücünü azaltan riskler ise, mesleki, fizyolojik, sosyal ve ekonomik riskler olup, sosyal giivenlik hakkının ve onun bir parçası olan emeklilik hakkının da kaynağını oluşturmaktadır. Emeklilik hakkı, hastalanma, sakatlanma, yaşlanma nedeniyle çalışamayacak durumda olanlar i le beli i süre çalışarak artık çalışmak istemeyen leri ilgi lendiren, çalışanı fizyolojik, sosyal ve ekonomik risklere karşı korumayı amaçlayan bir haktır. Hastalık, sakatlık veya yaşlılık nedeniyle çalışamaz duruma gelen birey gelir elde etme olanağından da yoksun kalmaktadır. Bu, iş görememezlik nedeniyle gelir kaybı riski ile karşılaşan bireyin güvence altına alınması gerekmektedir. Bu güvenceyi sağlayan en önemli hak ise, emeklilik hakkı olmaktadır. Bu nedenle de uluslararası alanda emeklilik hakkının yaygınlaştırılması için önemli düzenlemelere gidilmiştir. EMEKLİLİK HAKKıNıN EVRENSEL BOYUTLARI Emeklilik hakkı, sosyal güvenliğin, çağdaş uygarlığın ortak soruıııı ve ulaşılması gereken hedeflerinden biri olmuştur. Bu alandaki politikaların gelişimi,

3 Emeklilik )'aşı nı Ço!tşanlarll1 I:'mekfifik liakkl 147 emeklilik hakkına evrensel bir boyut da kazandırmaktadır. Emeklilik hakkının evrensel boyut kazanması özellikle ikinci Dünya Savaşı'ndan sonraki dönemde hız kazanmıştır yılında Roosevelt ve Churchi i tarafından savaş sonu şaıtlarını belirlemek için kurulan Atlantik Paktı, herkese daha fazla sosyal güvenlik sağlamak için tüm uluslar arasında ekonomik alanda tam bir işbirliği kurulması gerektiğini açıklarken (Güzel ve Okur, 1999: 37), dolaylı da olsa sosyal güvenliğin olmazsa olmaz ilkelerinden biri olan emeklilik hakkının geliştirilmesini de önermiş olmaktadır yılında Filadelfiya'da toplanan ve sosyal güvenlik kavramının Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (UÇÖ) resmi belgelerinde ilk kez yer almasını sağlayan 28. Uluslararası Çalışma Konferansı'nın tüm hükümetlere en az geçim olanaklarını güvence altına alacak olan bir sosyal güvenlik sisteminin benimsenmesini öneren ve UÇÖ'niin ı 02 sayılı Sözleşmesinin kaynağını da oluşturan 10 Mayıs i 944 tarih ii Fi ladeltiya Bildirisi. emekli lik hakkının evrensel boyut kazanmasına büyük katkıda bulunmuştıır, Daha sonra da değinileceği gibi, UÇÖ'nün 102 sayılı Sözleşmesi'nin sosyal güvenlik açısından asgari norm olarak kabul ettiği dokuz temel riskten birisi yaşlılıktır (Güzel ve Okur. 1999: 37-38). Birleşmiş Mi lietler Genel Kurulu tarafından i O Aralık 1948 tarihinde kabul edilen insan Hakları Evrensel Bildirisi'nin 25. maddesi bu konudaki ilk evrensel düzenlemed ir. Bu maddeye göre, "Her kişin in gerek kend isi gerekse ai lesi için yiyecek. mesken, tıbbi yardım ve gerekli sosyal hizmetler dahilolmak üzere. sağlık ve refahıııı sağlayacak bir yaşama düzeyine ve (... ) yaşlılık hallerinde (...) sosyal güvenliğe hakkı vardır". Bildirinin bu maddesi, kişiye. hem yeterli bir yaşam düzeyine sahip olma hakkını. hem de bu risklere karşı özel bir koruma isteme hakkını tanımaktadır (Güzel ve Okur, 1999: 38-39). Bu risklerden biri de yaşlılık riski olduğundan, bu riske karşı özel bir koruma isteme hakkı, yani e meklilik hakkı tanıııınaktadır. Emeklilik hakkı ile ilgili en önemli belgelerden biri yılında 35. Uluslararası Çalışma Konferansı tarafından kabul edilmiş olan '''Sosyal Güvenliğin Asgari Normlarına İlişkin 102 Sayılı Sözleşme"dir. Bu sözleşme ile 1944 tarihli Filedelfıya Bildirgesinde yer alan öneriler gerçekleşmiştir. Sözleşnıede sayılan dokuz riskten biri de yaşlılıktır. Sözleşnıeyi onaylal11ak isteyen bir devlet, bu dokuz riskten en az üçüne karşı bir konıma sağlamak zorundadır. Ancak kabul edilecek üç riskten birinin, işsizlik. yaşlılık, iş kazası ve meslek hastalığı, sakatlık veya ölüm risklerinden biri olması gerekir. Sözleşme. bel irti len riskierin her birine karşı sosyal güvenceden yararlanacak kişilerin sayısını da belirlemiştir. Korumanın genelolarak işçilerin yüzde 50~sil1i veya aktif nüfusun yüzde 20'sini veya bazı normlara göre tal1lmlanmış yabancı kişileri kapsaması zorunlu görlilmliştur. Türkiye. bu Sözleşl11eyi onaylamayi tarih ve 1451 sayılı

4 148 Insan /laklart rıllı.!!ı Kanun ile uygun bulmuş. Bakanlar kurulu da tarih ve sayılı Kararname ile kabul etmiştir (Güzel ve Okur. 1999: 39-40). Avrupa Konseyi~ne Liye ülkeler tarafındmı LS Kasım 1961 tarihinde Torino'da imzalanan ve 26 Şubat 1965 tarihinde beş devletin onaylamasıııdan sonra yliriirli.iğe giren Avrupa Sosyal Şartı (ASŞ) diğer sosyal haklar yanında emeklilik hakkını kapsayan sosyal glivenlik konusunda da önemli ilkelere yer vermiştir. ASŞ'nın 12. maddesine göre. taraf devletler. sosyal güvenliğin tam anlamıyla sağlanması için bir sosyal güvenlik sistemi oluşturmak veya mevcut sistemi korumak; en azından UÇÖ'niin ı 02 sayılı sözleşmt:sindeki norınlam eşit bir sosyal güvenlik sistemini devam ettirmek ve aşamalı olarak sosyal güvenlik sistemlerini daha da üst düzeye çıkarmak yöniinde çaba göstermek yilkiimliilliğu altındadırlar. Bu durumda. Konsey'e üye ülkeler UÇÖ'niin 102 sayılı sözleşmesi ile düzenlenen emeklijik hakkını daha da list düzeye çıkarmak yiikiiın Iiilüğü ile karşı karşıyadır. 26 Şubat i 965'te yiiriirlüğe giren ASŞ'nl, Tlirkiye 14 Ekim 1989 tarihinde onayladı. Onay. 24 Aralık 19S9'cla yi.irürıüğe girdi. Ancak. Türkiye ASŞ'nl, listeden seçmeli onay sisteminin verdiği olanaktan yararlanarak, onay için zorunlu olan alt sınırı yalnızca bir madde ya da bir fıkra (paragrat) geçerek onayladı. Toplam ii madde ya da yarısı zorunlu çekirdck olan 46 fıkra ile kendini bağlı tutan Türkiye'nin çekiııce koymadığı maddeler arasında emeklilik hakkı ile ilgili düzenleme dc (sosyal güvenlik hakkljli gerçek kılınnk için UÇÖ'nün i 02 sayılı sözleşmesi yerine. daha ileri düzeyde kurallar içeren Avrupa Sosyal Güvenlik Koduna yollnma yapan Sosyal Güvenlik Hakkı ba;;lıkll 12. madde) yer almaktadır. 2 N isan 1996 tnrilı inde Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı (GG ASŞ) Bakanlar Komitesince kabul edilen, 3 Mayıs 1996\la imzaya açılan ve i Temmuz 1999'da yüriirliiğe giren GG ASŞ'na güre. ASŞ ve 1988 Ek Protokolifnde yer alan hakların tümü tck bir metinde toplandı ve buıılara yeni haklar eklendi. ASŞ'nın varolan yapısı korunarak. i ve ı i. Bölümlerin sonuna yeni haklar eklendi (Glilmez. 1999: X4-K5: Giilmcz, 199H: 327-:tHi). GCi ASŞ 'nın 196 ı ASŞ'nda öngördüğü değişiki ik ve eklemelcr arasında emekl i i ik hakkını içeren Sosyal Güvenlik Hakkı başlıklı 12. madde de hulunmaktadır. ASŞ'nl onaylamış ve emeklilik hakkını düzenleyen 12. maddesini kabul etmiş olan Türkiye bu alan ile ilgili denetim altına da girmiş bıılıınmakt<ıdır. ASŞ'nın maddelerinde düzenlenen denetim mekanizması, rapor sunma temeline dayanmaktadır. Buna göre. her SÖ71cşI1lcci Tara!: ASŞ'nın ikinci BüliimOndeki kurallardan kabul ettiklerinin uygulanmasına ilişkin bir raporu iki yılda bir Avrupa Konseyi Genel Sekreterliği 'Ilc göndermekle yüklim Hidiir. iki yılda bir rapor sunma sistem i 1992 'ye değin uygulandı arasındak i bir deneme dönemi boyunca. ASŞ'nın belirli maddderiyle ilgili kısmi rapor sunma yöntemi uygulandı. ASŞ'nl yeııi omıylay(11ı Türkiye gibi devletler için birinci iki yıllık raponın sunulması i 992'clt:, ikincisi 1994'dc öngörüldü (Giilmez, 1999: 88-89). Bakanlar Komitesi'nin 9-11 Eyliil 191,)6 tarihli toplantısııııl<ı

5 FııwMilik )(/,yı 1'(' ('III!.YOIl/(/I"I/'!-:ıı/('klilik ılııkkı i-i C ) kabul edilen ve XLV. Denetim Döneminden (30 H,ızinın i (97) başlayarak ytiriirliiğe giren yeni rapor sunma yöntemine göre ise. rum devletlerin aynı kurallar konusunda ve aynı referans dönemleri için raporlarını suııması öngörüldü. E mekl i i ik hakkını da düzenleyen 12. maddenin içindc yer aldığı zorunlu çekirdek maddelere ilişkin raporlar. son iki yıllık referans döncmi için tek sayılı yılların 30 Haziran' ında sunulacaktır (Gü Imez. 1999: <)0). Türkiye. ASŞ'nl onaylamasını izleycn on yıl içinde. dönemsel raporlanı (\,1 yalı sistem çerçevesinde Bağımsız Uzmanlar Komitesi 'nce X rı i. ve X iv. Deııetim dönemlerinde beş kez denetlenmiştir. Türkiye'nin 1992, ı ve ı 997 yıllarında ASŞ~nın onayladığı madde ve fıkralanı ilişkin raporları Komİte'ce incelenmiş: bel iı1i len yıllara ii işkiıı denetlemeler soııucuııda emck iiiik hakkını da düzenleyen 12. maddeye hem "Olumlu Soııuçlar" hem de "Erteleme Kararları" başlıkları altında yer verilmiştir yılı raponı. 12. ımıddeye göre tüm fıkralar açısından yeterli bilgi olmadığı gerekçesiyle dcğerlendirilememiş. hiikümetten ayrıntılı bilgi istenmiştir. ı 994 yılında suııulan rapor ise Komite'cc değerlendirilmiş, Sosyal GUvenlik Hakkını duzcnleyen ilgili madde 12/1 (geçici olarak) sosyal güvenlik sistemini kurma ya da sürdünııc: 12/2 (geçici olarak) eıı azından i 02 sayılı UÇÖ sözleşmesinin onayınııımısı için gerekli olana e~iı diizeyde bir sosyal güvenlik rejimini sürdürme "Olumlu Soııııçlar" ba~lığl allıml<ı: 12/3 sosyal glivenlik rejimini aşamalı biçimde (gidcrek) daha yüksek (ileri) bir düzeye taşımak için çaba gösterme "Erteleme Kararları" ba~lığl altında yer almıştır. Aynı değerlendirme, Komite'ce 1995 ve 1997 yıllarında suııulan raporlar için de yapılmıştır (GÜlmez. ı 999: ı ı 3-123). Emekl i iik hakkı i le i19i ii olanı k bizi ilgi lendiren bölüm 12/3 tür. Bu koııuda. Komite' cc sürekl i olarak "sosyal giivenlik rejimini aşamalı olarak (giderek) dalıa yüksek (ileri) bir düzeye ta~ımak için çaba göstermek" önerisi dile gelirilnıi~ljr. Emeklilik hakkına evrensel bir boyut kazandıran bir diğer düzenleme ise, Avrupa Sosyal Güvenlik Kodu'dur (ASGK). U~:() Ili.i11 emeklilik hakkıııı da içeren i 02 sayılı sözleşmesi esas alınarak hazırlaıwıı 16 N isan 1964 wrihl i ASGK. 17 mart 1968 tarihinde yürürlüğe ~irıııiştir. Türkiyc. ASGK'yi 7.1 ı.1980 tarihinde onaylamıştır (Güzel ve Okur. 1999: ~2). ASGK'de glivence sağlanacak sosyal risklerin sayısı. UÇÖ'nülı i 02 sayılı sözleşmesinde olduğu gibi, 9 olarak belirlenmiştir. ASGK 'yi onaylamış devletler bu 9 riskteıı Cil az 6'sl için bir sosyal koruma mekanizması oluşturmak zorundadır. Böylece. UÇÖ'niin en az 3 kıstası 6'ya çıkarılarak sosyal güvenliğin asgari kapsamı dalı" da genişletilmektedir. Tüm bu uluslararası düzenlemelere baktığımızda. emek iiii k hakkın ın evreıısel bir boyut kazanması için zamanla önemli gelişmeler kaydedildiği alıla~llmaktadır. Buradaki temel yaklaşım, çalışanların yaşlılıklarında. çalışamaz duruma diişhiklerinde. insancıl boyutlarda. insan oıııınııw yaraşır bir şeki Icle huzur içinde, geçim kaygısına düşmeden yaşamlarını sürdürmelerini sağlamaktır.

6 150 insan Hakları Yıllığı EMEKLİLİK YAŞı Çalışma hayatından hastalık, sakatlık veya yaşlılık nedeniyle "emekli" olan bu bireylere sağlanacak olan gelir açısından sakatlık ve hastalığa göre. emekli olma yaşı daha büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle de, emeklilik yaşının tesbiti, sosyal güvenlik programlarının önemli ve öncelikli konusunu oluşturmaktadır. Sosyal güvenlik sistemlerinin. özellikle de sosyal sigorta kurumlarının sorunları gündeme geldiğinde konu ile ilgili tartışmalar emeklilik yaşı üzerinde yoğunlaşmakta, genellikle bu noktada kilitlenmektedir. Emeklilik yaşının tesbiti ile bütiin bir sistemin sorununun çözülebileceği düşiinülmektedir. Türkiye'de sosyal güvenlik sorunu ile ilgili olarak 1990'lı yıllar boyunca yapılan tartışmalar da bu türden bir özellik taşımaktadır. Başta Sosyal Sigortalar Kanunu (SSK) olmak üzere sosyal güvenlik kurumlarında ortaya çıkan ve giderek katlanan açıklarm sigortalıların erken yaşlarda emekliliğe hak kazanmalarının sonucu olduğu, sigorta tekniğine göre işleyen bir sosyal güvenlik modelinde belirli bir yaşa ulaşmanın gerekli olduğu sık sık dile getirilmektedir. Emeklilik hakkının çerçevesini de belirleyen "yaşlılık sigortası", Uluslararası Çalışma Örgütli'nün (UÇÖIILO) ı 952 tarih ve ı 02 sayılı ""Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Sözleşmesi"nde belirtilen 9 sosyal güvenlik tehlikesinden bir tanesidir. Böyle olmakla birlikte, zaman zaman bi.itun bir sosyal güvenlik sistemini ifade etmek için de kullanılmakta: böylece. sosyal güvenlik sistemi ile yaşlılık sigortası aynı anlama gelmektedir. Yaşlılık sigortasını sosyal güvenlik sistemleri içinde en önemli sigorta kolu haline getiren faktörler şunlardır (Alper, 1997: 4): i) Sosyal güvenlik ihtiyacının en belirgin ve acilolarak kendini gösterdiği tehlikelerin başında yaşlılık gelmektedir. Kamu müdahalesinin ve toplu mücadelenin en çok ihtiyaç duyulduğu sigorta koludur. 2) Sigortacılık açısından en uzun süreli ve kapsamlı ihtiyaç duyulan sigorta kolu yaşlılık sigortasıdır. Geniş bir yönetsel örgütlenmeyi ve kamu müdahalesini gerektirmektedir. 3) Sosyal güvenlik kurumlarından gelir ve aylık almakta olanlar içinde en fazla aylık ödenen sigol1a kolu yaşlılık sigortasıdır. 4) Sosyal sigorta kurumlarıııın en önemli gider kalemini yaşlılık sigortası ödemeleri oluşturmaktadır. Hangi yaşın emeklilik yaşı olarak kabul edilmesi gerektiği, insandan insana olduğu kadar, ülkelerin demografik ve sosyal yapılarına. mali güçlerine ve istihdam kaynaklarına göre de değişmektedir. Emeklilik yaşı bireyin biyol~iik yapısına göre mi, kronolojik olarak 1111 belirlenecektir? Biyolojik yapıya göre tek tek emeklilik yaşının tesbitinin zor olacağı ileri sürülerek, emeklilik yaşının tesbitinde, sigorta sisteminin gerektirdiği kronol~jik yöntem benimsenmektedir. Bu yöntemde, emeklilik yaşıııın belirlenmesinde dikkate alınan en önemli taktör, genellikle, "doğuştan yaşam umudu" olmaktadır. Ölüm ve yaşama olasılıkları dikkate alınarak hesaplanan ortalama yaşam umudu sağlıklı istatistiki veri

7 Emeklilik raşı rc ( 'alışanlarm F,l1leklilik Ilakkl 151 lere dayandırılırsa anlam kazanmaktadır. Ne var ki, Türkiye pek çok istatistiki veride olduğu gibi, doğuştan yaşam umudu istatistiklerinde de tartışmalı bir konumda bulunmaktadır. Emeklilik yaşı tartışmaları başlamadan önce DPT tarafından Türkiye'deki doğuştan yaşam umudu ortalama olarak kadınlar için 69, erkekler için 65 olarak tesbit edilmişken, taıtışmalardan sonra ı 998 yılı için kadınlarda 71, erkeklerde 66.5 olarak belirlenmiştir (DPT. 1997: 33). Kuşkusuz, bu veriler de tek başına önemli olmamaktadır. Önemli olan, emekli olanların ortalama yaşam süresidir. Türkiye'de yaşlılık aylığı almakta iken ölenlerin ortalama yaşı 1988 yılından 1994 yılına kadar 61 iken, tartışmaların yoğunlaştığı 1990'1ı yılların sonunda yükselerek. ı 997 yılında kadınlarda 68'e, erkeklerde 65'e çıkmıştır (SSK, 1997: 9 ı). Emeklilik hakkından yararlanmak açısından emekli olma yaşı kadar, edinilen bu haktan yararlanabilmek için. genel doğuştan yaşam umudundan çok, emeklilerin ölüm yaş ortalaması büyük önem taşımaktadır. Doğuştan yaşam umudunda olduğu gibi, emeklilerin ölüm yaş ortalamasının da 1994 yılından 1995 yılına birden artmış olması oldukça anlamlıdır. TÜRKİYE'DE EMEKLİLİK YAŞı DÜZENLEMELERİ Türkiye'de yarım yüzyıllık geçmişine rağmen, emeklilik hakkı ediniminde yaşa ilişkin düzenlemeler hep sorun olmuş. sık sık değiştirilmiştir. Emeklilik yaşı, yaşlılık sigortasının yürürlüğe girdiği 1.4. ı 950 tarih ve 54 i 7 sayılı "i Iıtiyarllk Sigortası Kanunu" ile belirlenmiş, kadın ve erkekler için 60 olarak kabul edilmiştir i 965 tarih ve 506 sayılı "Sosyal Sigortalar Kanunu" ile emekl i iik yaşı kadınlarda 55'e indirilmiştir tarih ve i 186 sayılı yasa ile yaş SIl1Irı erkek için 55, kadın için 50'ye indirilmiş. ayrıca aylık almak için yeni bir seçenek getirilerek yaş koşulu aramayan yeni bir yol eklenmiştir. Bu seçenek, sosyal güven iik pol itikalarının ve uygulamaları il 111 en tmtışmalı hükmü olmuştur. Bu yeni seçeneğe göre, 25 yıldan beri sigoıtalı olan kişi en az gün prim ödemiş ise, isteği halinde emekli olup, kendisine yaşlılık aylığı bağlanabilecektir yılında 2422 sayılı yasa ile kadınlarda sigortalılık süresi 25 yıldan 20 yıla indirilmiştir. Bu düzenlemeye göre, teorik olarak. 18 yaşında sigortalı olarak çalışmaya başlayan bir kimse, günlük prim ödeme gün sayısını da doldurmuşsa, kadınsa 38, erkekse 43 yaşında. isterse emekl i olup, yaşlılık aylığından yararlanabilecektir. Bu uygulamayı sona erdirmek üzere tarih ve 3246 sayılı yasa yaş sınırını yeniden koymuş, buna karşılık sigortalılık süresini kaldırmıştır. Bu yeni düzenlemeye göre, gün prim ödeme koşulu ile kadınlar 55, erkekler 60 yaşında emekli olabileceklerdir tarihli 3774 yasa ile yaş sınırı hem kadınlar hem de erkekler için yeniden kaldırılmış. sigorta! ılık süresi kadınlar için 20, erkekler için 25 olarak bel irlenmiş günlük en az prim ödeme koşulu ise korunmuştur (Fişek vd., 1997: 26-28).

8 152 insan!-luk/url ri/lı.!::ı ÇALIŞMA SÜRELERİ VE EMEKLİLİK HAKKı: KARŞıLAŞTıRMALı BİR DEGERLENOİn.ıvIE 1990~ Iı yıllar boyunca, sanayi leşııı iş ülkeler örnek gösterilerek. Türkiye' dc emekli olma yaşıııııı çok düşük olduğu ileri sürülmüşhiı-. 1 Bunları ileri sürcnlcr. ne yaşam koşulları ne de çalışmu koşulları açısından bu ülkelerle bir karşılaştırma yapmaya yanaşmaktadırlar. Bun lar. sistem i en zayı r noktasından yaka layıp, bunun üzerinden polem ik yapmaktad ırlaı-. Ol1lal"(l göre, Türkiye 'de kad ınlar 38, erkekler 41 yaşında emekli olıııaktadırl;u, bu ncdenle de sanayileşmiş ülke çalışanlarına göre daha az çalışmaktadırlar. Peki. bu doğru mu'? SOlııuı veriler bu1ll1ll doğru olmadığın i gösternıckıed ir. Eski düzen Iemeye göre, daha önce de bcl irıi Idiği g.ibi. emek ii ol ınadn yaş sınırı kaldırılmış, sigortalılık süresi kadınlar için 20. erkekler için 25 yılolarak belirlenmişti, glinınk eıı az prim ödemek koşulu ilc, Bu durumda i R yaşında işe başlayan ve iş güvencesinin olmadığı. işten alı 1~11(111 ın çok kolay olduğu ve sıkça yaşandığı Türkiye'de kadınlar kesintisiz olarak 20. erkekler elc 25 yıl çalıştıklarında emekli olmaya hak kazanmaktadırlar. Kuramsalolarak bıı doğru. Ancak, emekl i aylığıııııı da oldukça düşük olduğu Türkiye 'de bu hakk i elde eden herkes otomatik olarak emekli olmamaktadır. Eğer çalıştığı işte iyi bir ücret alnııyorsa, çalışanlar bu durumda emekli olup. ikinci bir iş bularak gelirini arttırmayı diişünmektedir. Tersi durumda. iyi ücret aldıkları işten ayrılmayı. işsizliğin yüksek olduğu, genç işsizlerin çok olduğu bir ülkede. Türkiye'de. yaşlı insanların iş bulmakta zorlanacağını bilerek emekli olmak isteyeceklerini düşünmek gerekecektir ki, buııuıı da yaşanan gerçekle bir i19isi yoktur. Türkiye'de iyi bilinen. anıa pek di Ilendiri Imeyen bir gerçek vard ır: Kaıını kesim inde çalışanların dışındakilerin primleri tam olarak yatırılmaıııakta. ayda 30 gün yerine gün yatınlmaktadı... Bu durumda emekli olmak için günlük primi tamamlamak için kesintisiz olarak çalışılsa bile yılda tamamlayıp emekli olmak mümkün olmamaktadır. Yani iki misli daha çalışmak gerekmektedir ki. bu da yaklaşık 40 yıl çalışmak demektir. i S yaşında işe başlayan biri bu durumda, en erken 58 yaşında emekl i olabil ir. Zaten emek i imaaşı alanlmın ya!;i ortalamasının ağırlıklı olarak SO'nin üstünde olması. 45 yaşın altında emekli olanların Him emeklilere oranının yüzde S olması da bunu göstermektedir. CJstelik, bu oran son yıllardaki uygulama ilc artmıştır.~ Türkiye'de doğuştan yaşam uıııuduııun örnek gösterilen sanayileşmiş ülkelerin S-lO yaş gerisinde olduğu ve emeklilerin yaşam ortalamasının 65 olduğu da dikkate alındığında, emeklilik i 16 Haziran 1l)l)9 (arihli SaImIı gazetesinde ki~i haşına gdirili 20 hiıı dolar olduğu Almanya'da emeklilik yaşı 65 iken. 'Hırkiyc'tlc niye daha dlişuk olduğu snrgulıııııynrdu 14 Ilaııran ı l)l)l) lıırihli /.(/11/(/// ga/ell'si "Ya Sosyal Güvenlik Soruıııı (,.'üzülccck. Ya Ekonomi Baracak" \'akla~ınııııda. emeklı vaşıııııı yiiksdlilıııesiııiıı zorunluluğundnıı. yoksa ekonominin haıacağmdan soı ediyordu 2 Emekli maaşı alımların yaş dağılımı için hkz, SI'-"'-' is/misıil, ) tllıa/liu ve I'eırol-i~ ( 1996). I'eıml-ly i)5-1}() rıli/ğı. lstanhul.

9 I:'ıııddilik lıı.yı I'C' <. '{/"ş(/iıii1/'111 I''-//Idlilik Ililk/iI 153 yaşıııııı 60'a yükseltilmesinin hiç emekli olmama anlamıııa geldiği de Hnlaşılacaktır. işçi devir hızının oldukça yüksek olchığ.li'1 Türkiye'de. kadınlar da emek ii yaşını 58 e. erkeklerde 60'a yükselten ve günlük prim ödeme koşuluııu getiren tarih ve 4447 sayılı yasa ile artık emeklilik hakkı diye bir şey kalmam IŞtl r. Teorik olarak var olan ve kağıt üzerindc kalan emeklilik hakkı. bu son yasal düzenlemeyle ortadan kaldırıldığı gibi. yaşlanan kişilcrin çalışma sonraslııdh dinlenme ve huzurlu bir yaşam sürme hakları dn ellerinden alınmıştır. <.~alışl11aya başlama yaşının oldukça düşük olduğu. çocuk yaşta çalışma hayatına katılımın yüksek olduğu bir ülkede. emeklilik yaşıııııı yükseltilmcsi. çocukluğu yaşayamamanııı yanı sıra, yaşlılığı da yaşayanwmak anlamına g.elmektedir. Bu yeni yasal düzenlemeye gerekçe olarak. diğer sanayilcşmiş ülkelere gön: daha az çalışılmış olması gösterilmektedir. Bu savda doğruluk payı var mıdır? Somut veriler bunun da doğru olmadığını göster~nektedir. )u kadar yıl veya gün çalışılmış olması tek başına bir an lam ifade etmemekıed ir. Çünkü. o yıl ya da günde kaç saat çalışıldığı önemlidir. 13u dunımda kaç saat çalışılarak emekli olmaya hak kazanıldığını göstermek. nerede daha çok. nerede daha az çalışıldığını da gösterecektir. Bu amaçla düzenlenen "Tablo i" başka gerçeği cle açıkça ortaya koymaktadır. Tablo I: Seçilmiş Ülkelere Göre Emekli Oh1U11" için Çalışılan Toplam Siire Ülke Yıllık Normal \:alı~ına Silrı:si (saat) (1995 Yılı) Orlalama (:all~l1ia S('ır~si (Yıl) I~mdlilik Ya~ı-jşc Ha~lanıa \'a~ı EIllı:kli Olııneı)':ı Kadar \'alı~ıhııı Toplanı Siirı: (s:ı:ıt) ABD 1.<J X=-47 ljl isvcç X= X ilu,dltcrc* X=-47 X Almanya 1.55lJ 65-1 X= ~ Fransa 1.63/ 60-1 X=-J.2 6X.502 italva* X= : :..1..0X:-: Türkiye'" 2.ıSO 60-1 X= 42 <J-4.5()() Kaynak: OECD, /:'lıılllo.\'ii/{'l/ı O/lıll/ok.,hıne Paris. 11)1)6: ()~III Oyan. "ı:ım:klilik Ya~ında Dayaıma Iar", liirk-iş nergisı. Sayı 333. Mart-Ilaziran i ()()(rdaki Tablo Jıen yararlanılarak d(jzenlcııı1\i~ıil * Emeklilik ya~ınd,ı saıleec en yüksek olan erkek ya:;;ı dıkkate alııııııı~ııı.. \ ('alışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığl'nll1 (,.'SCiB) derlediği istaıistıklere göre, Tiirkiyc' de i ()()7 yılında sigortalı i~çjnin 'j i~tcn ayrılnıı:;;ıır. ~ S( iı{ ( i ()(Nı. ('O"Ş/IUI Ilamıı IS/(JıisıiMeri f')98. Ankara. Ünceki yılların verileri de henzeri hir eğilimi giistcrmektcdiı Bu durumda. i:;;çilerın yakla:;;ık dijıııe biri hcr yıl hir i~ten ayrılmakta, yeni işler aramaktadır. Yaııi kesimisiı olarak hi sünıürcıııeıııektcdirler. Lıı ağır koşullarda iş bulanlar. haklı olarak zamanla daha ıyi ko:;;ullarda ve daha ı\i ücretli i~ anınıaya ~üııclmdtedirler. Buna. bir de işverenlerin cksik prim y~ltırl11a cği lı ILI i eklenirse. yasanın helirttiği ~'a~ta emekli olmaııın teorik nhırak mümkün. ama gerçek hayatta imkansız olduğu da aııla~lll11l~ olacakıır "Mezarda cıııcklili"" tesbiti bu nedenle doğru bir teshittir.

10 154 insan Haklan Yıllığı Mevcut yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirildiğinde, Türkiye'de bir işçi emekli olmak için saat çalışırken, 5 yıl daha fazla çalışılan AImanya'da bir işçi saat, ingiltere'de saat; emekli olma yaşı Türkiye ile aynı olan Fransa'da saat, itaiya'da saat çalışılmaktadır. Bu durumda, sıkça ileri sürüldüğü gibi, Türkiye'de emekli olmak için daha az çalışılmamakta, tersine çok daha fazla çalışılmaktadır. Burada, emekli i ik hakkı açısından bir başka soruyu daha sormak gerekmektedir: Türkiye'de emekli olabilmek için daha uzun süre çalışan işçiler, acaba emekli olduktan sonra kaç yıl yaşayabilecektir? Ya da başka bir şekilde soracak olursak, bir işçi emekli maaşı aldığı her yıl için kaç saat çalışmış olacaktır? Tablo 2 bize bir başka gerçeği göstermektedir. Ülke Tablo 2: Emeklilik Sonrası Her Vıi içjn Çalışılan Siire (Saat) Doğuştan Yaşam Umudu (yıl) Emeklilik Yaşı Sınırı Emeklilik Sonrası Yaşam Süresi (yıl) Emeklilik için Toplam <':<1 i ışma Süresi (saat) Her Emeklilik Sonrası Yıl için Çalışılan Süre İngiltere ii XI.S Almanya :' Fransa 7X 60 ıx 6X X05 (saat) Türkiye :' Kaynak: Dıinya Bankası. World Del'etopıııenı Reporı /<)<)(, ve i ablo i dekı verılerden yararlanılarak duzenlenmiştir. İngiltere'de bir işçi emekli olduktan sonra oı1alama olarak ı ı yıl daha yaşarken, bu sürenin her bir yılı için oı1alama olarak saat çalışmış olmaktadır. SUrekli karşılaştırma yapılan Almanya'da ise bir işçi emekli olduktan sonra 12 yıl daha yaşamakta, emeklilik sonrası her bir yıl için ortalama olarak saat çalışmış olmaktadır. Fransa'da ise emeklilik sonrası yaşam ı 8 yılolup, her yıl için saat çalışılmış olunmaktadır. Erken emeklilik uygulamalarına son vermek için yapılan düzenlemeye göre, Türkiye'de 60 yaşında emekli olunduğu takdirde, emeklilik sonrasında 7 yıl yaşanmakta olup, emeklilikteki her bir yıl için ise ortalama olarak saat çalışılmaktadır. Bu süre, Almanya ile ingiltere'nin yaklaşık iki katı, Fransa'nın üç buçuk katıdır. Yukarıdaki veriler, sosyal güvenlik "reformu" ile sosyal sigoı1aların finansman sorununun çözülmesi amaçlanırken, çalışanların da emekli olma hakkının elinden alındığını göstermektedir. UÇÖ'nün hazırladığı "Sosyal Güvenlik Nihai Rapor"unda bile emeklilik yaşı başlangıç için kadınlarda 53, erkeklerde 55 olarak öneri Imesine rağmen (UÇÖIILO, 1996), emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde 60 olarak belirlenmiştir. Yeni yasal düzenleme ile emekli olma neredeyse imkansızlaştırılırken, emekli olanlar içinse çok kısa bir süre yaşama hakkı tanınmaktadır. Bu haliyle, sosyal güvenlik "reformu", çalışanların emekli olma hakkını elinden alarak sosyal güvenlik politikalarının amacına, felsefesine de

11 I'.:meklilik raşı ve ( 'alışanlann Emeklilik Ilakkl 155 ters bir düzenlemeye gitmiş olmaktadır. Bu ise, uluslararası insan hakları ile ilgili düzenlemelerin, hedeflerin tam tersi bir şeyolup, pek çok belge ile kabul edilmiş bir hakkın, emekli olma I\akkının yok edilmesi anlamına gelmektedir. Kimi hesaplamalara göre, emeklilik yaşının yiik~eltilmesinin sosyal güvenlik sisteminin içinde bulunduğu finansman dar boğazına çözüm olmayacağını da göstermektedir. Bu hesaplamalara göre, şu anda toplam sigortalı nüfus hiç c mekli olmadan sürekli çalışma hayatında kalsa bile, toplam 750 trilyon tutarındaki mevcut açığı sadece 60 trilyon aşağıya çekebilecektir (Y cldan vc Köse, 1999: 92). Bu durumda emeklilik hakkının yok edilmesi, basit anlamda bir hakkın alınmasından öte anlamlar ifade etmektedir. Alınan sadece emeklilik hakkı değil, çalışanların geleceğe güvenle bakmasıdır da. Daha vahim olanı da budur. EMEKLİLİK YAşı DÜZENLEMEsİ VE TARAFLARıN TEPKİLERİ TÜSİAD'ın 1997 yılında hazırlattığı bir raporda emeklilik yaşı değerlendirilirken "Tlirkiye çok yaygın bir deyimle GENÇ EMEKLiLER ÜLKESi haline gelmiştir" denilmekteydi (TÜSiAD, 1997: 82). Bu raporda emeklilik yaşının beş yıl içiiıde kadınlarda 55 'e, erkeklerde 60'a, 2000' ii yi lia;-ın ilk çeyreğinden sonra da emekli yaşının kadınlarda 60~a, erkeklerde 65'e yükseltilmesi öngörülüyordu (TÜSİAD, 1997: 122, 126). işverenlerin bir diğer örgütü olan TİSK ise, erken emeklilik uygulamasından bir an önce vazgeçilerek, emeklilik yaş hadlcrinin Batı örnekleri, ülke gerçekleri ve sosyal yapıyla uyumlu düzeye çekilmesini öneriyordu. TİSK'e göre yaş sınırı uygulamasında kademeli bir geçiş öııgörhlmeli, emeklilik yaş sınırında hedef kadınlarda 55, erkeklerde 60 olmalıdır. Ülke gerçekleri de dikkate alınarak, yaş sınırıııa ilaveten ödenecek prim gün sayısı 5000 olmalıdır (TİSK, 1994: 39). TİSK, Türk-iş, DiSK ve Hak-İş ile TOBB, TZOB ve TESK yaptıkları ortak toplantı ve sosyal guvenlik yasalarında değişiklik yapacak taslak ve tasarı değerlendirmelerinde, işçi örgütlerinin e meklilik yaşının kadınlarda 50, erkeklerde 55 olması önerisine TİSK ve TOBB sıcak bakmamış karşı çıkmışlardır:' TİSK, aynen yasalaşan tasarıdaki yaş kriterini Ayrupa Birliği ülkelerinin altında belirlenmiş olmakla birlikte, 7000 gün prim ödeme sayısının ülkemizdeki işsizlik sorulul dikkate alındığında c mekliliği son derece zorlaştıracak düzeyde olduğunu belirtmektedir (TİSK, 1999). İşçi sendikalarının tepe örgütleri olan Türk-iş, DiSK ve Hak-İş, emeklilik yaşına ilişkin olarak 30 Haziran 1999 tarihli taslağı değerlendirirken iş güvenccsinin olması koşuluyla emeklilik yaşını ve 5000 gün prim ödenmesi olarak teklif etmişlerdir (Koç, 1999: 109).9 Temıııuz 1999 tarihli tasarıyı değerlendiren Türk-İş emeklilik yaşıııın arasında 50-55, 2005 yılından itibaren olmasını teklif etmiştir (Koç, 1999). "7 Temmuz 1999 tarihli Toplantı Tutanağı

12 156 Insan liakları )'IIII,f:1 Emekl i i ik yaşını yükseltecek olan tasarın ın çalışan ların istemlerin in d ışında bir düzenleme ile çıkmaması için işçi ve memur sendikaları ve bazı meslek örgütleri biri ikte hareket etmek amacıyla Emek Platformunu oluşturmuşlar. 24 Temmuz ı 999 tarihinde Ankara'da bir miting yapmışlardır. Bu miting. Tlirkiye tarihinde işçi-memur farklı sendikaların ilk kez bir araya gelerek gerçekleştirdikleri bir eylem olmuştur. Temmuz ve Ağustos ayları boyunc~ işçi-memur örgütlerinin protesto eylemleri sürdüyse de bunlardan bir SOlHIÇ alınamamıştır. Böylece, emekli lik yaşı yükselti lerek çalışanların emekl i olma hakkı TİsK' in de itiraf ettiği gibi "son derece zorlaşmıştır". SONUÇ Çalışarak, ekonomiye, topluma öneml i katkıda bulunan emekçi ler, bu çalışmalarının karşılığı olarak yaşlandıklarında. sosya i devletin gereği olan bir hakkı, emeklilik hakkını kullanarak, ömürlerinin geri kalanını dinlenerek. huzur içinde insan onuruna yaraşır bir şekilde geçirmelidirler. Giderek aıtan yoksullaşma, işsizlik bu hakkın kullanımını daha da zorunlu kılmaktadır, Tartışılması gereken, hangi yaşta emekli oluııması gerektiği değil. bir ömrlin son yılların ın ortalama kaç yıl ının çalışmadan. din lenerek geçiri lınesi gerektiği olmalıdır. Teknoloj inin hızla gel iştiği, zengi nı iği n arttığı ama gel ir dağılım ın III bozulduğu bir dünyada, çalışanların emeklilik hakkının ellerinden alınması kadar büyilk bir adaletsizlik, haksızlık olamaz. Bu nedenle. ikinci Diinya Savaşı sonrasında başlatılan emekli liğin evrenselleştiri lınesi çabalarına devam ed i Imeli, emeklilik hakları iyileştirilerek daha da ileriye taşınmalıdır. KAYNAKÇA Akad, Mehmet (1992). Teori ve Uygulamada Smyal (iiiveniik Hakkı (Anoyasa Mohkemesi-Yarglfay Kararlart-ilgili Mevzuat), Kazancı Hukuk Yayınları, istanbul. Alper, Yusuf (1997), "Sosyal Güvenlik ve Emekl ii ik Yaşıııııı Teshiti'". ('imen/o işveren. Cilt ii, Sayı i. DPT (1997), 1998 Yilı Programı. Ankara. Fişek, A. Gürhan, Özsuca, Şerife T., Şuğle, Mehmet. 1\. ( 1997), Sosyo!.s'igorta!or Kurumıı Tarihi 1946-/996, Ankanl. Gülmez, Mesut (1998), "Gözden Geçirilen içeriği ve Etkiııleştirileıı Denetim Sistemi ilc Yeni Avrupa Sosyal Şartı ", p/"(~t: Dr. Metin KUrA L '(/ A/"I11CI,~on, Ankar..l. Gülmez, Mesut (1999), "Avrupa Sosyal Şartı Koruma Sistemi ve Türkiye", Türk-iş Yıll1ib '99, Cilt 2, Ankara. Güzel, Ali ve Okur, A. Rıza (1999), Sosya! Giiı't!n!ik HI/kı/kıı. Yenilenmiş 7. Bası. Beta Yayınları, istanbul. Koç, Yıldırım (1999), "Sosyal Gi.ivenlik Reformu". Miilkiyc. Cilt XXiii, Sayı 217. OECD (t996), Emp/oyıııeııt Oııı/ook, June Paris.

13 EmekliIii, )OŞI ve (, 'o"şoıılal'llt I':meklilik liakkl 157 Oyan, Oğuz (1999). "Emeklilik Yaşında Dayatmalar". Tiirk-iş Dergisi. Sayı 333. SSK (1997), 1997 istatistik Yi/llf!.ı. Ankara TİSK (ı 994). Dünyada.~ ()syııl Güvenlik Alanmdak; Gelişmeler vc Tiil'k~\'e. Ankara. TİSK (1999). işveren Dergisi. Cilt XXXVii, Sayı TüsiAD (ı 997). Türk Sosyal Güvenlik Sistemimk )'enületl }/api/al1l1w. (Hazırlayanlar: Tuncay. Can ve Alper. Yusuf). istanbul. UÇÖ/ILO (1996). Türk~ve Clll11hur~ıleti.S'osyal Gih'cıılik n: Sa{!,IIk Sigortası Rejhrııı Prt~jc.\'i So...yal Güvenlik Nihai Raporu, Cenevre. Yeldan. Erinç. Köse. Ahmet H. (1999). "TOrk Sosyal Güvenlik Sisteminin Yapısal Sonınıarı Üzerine Gözlemler", Miilkiye. Cilt XX ii ı. Sayı 217. LO.

SEDA ÇAYIR - FUNDA GÖREN

SEDA ÇAYIR - FUNDA GÖREN SEDA ÇAYIR - FUNDA GÖREN Sosyal güvenlik, Herkesin gerek kendisi gerekse ailesi için, yiyecek, giyim, konut, tıbbi bakım, gerekli toplumsal hizmetler dahil olmak üzere sağlık ve refahını teminat altına

Detaylı

KAYIT DIŞI İSTİHDAM VE SOSYAL GÜVENLİK

KAYIT DIŞI İSTİHDAM VE SOSYAL GÜVENLİK KAYIT DIŞI İSTİHDAM VE SOSYAL GÜVENLİK M. Kemal OKTAR * Sosyal Güvenlik Hukuku bakımından kayıt dışı istihdam olgusu; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu ve 2821 sayılı Sendikalar

Detaylı

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

Detaylı

1) SSGSS Kanununda öngörülen kadın ve erkekler için emeklilik yaşının 2036 yılından başlayarak 65 yaşa yükseltilmesi düzenlemesi aynen korunmuştur.

1) SSGSS Kanununda öngörülen kadın ve erkekler için emeklilik yaşının 2036 yılından başlayarak 65 yaşa yükseltilmesi düzenlemesi aynen korunmuştur. 1 SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASINDA DEĞİŞİKLİK ÖNGÖREN YASA TASARISI İLE İLGİLİ EMEK PLATFORMUNUN TALEPLERİ HAKKINDA BAKANLIKTA YAPILAN GÖRÜŞMELERDE KABUL EDİLEN, KISMEN KABUL EDİLEN

Detaylı

İşsizlik sigortası nedir, nasıl alınır?

İşsizlik sigortası nedir, nasıl alınır? On5yirmi5.com İşsizlik sigortası nedir, nasıl alınır? Kimler işsizlik sigortasından yararlanabilir, işsizlik sigortası hangi süre ile verilir, hangi durumlarda kesilir? Yayın Tarihi : 2 Temmuz 2014 Çarşamba

Detaylı

FİNANSAL MUHASEBE [BAŞLANGIÇ DÜZEYİ] SOSYAL GÜVENLİK. www.erkantokatli.com erkantokatli@outlook.com

FİNANSAL MUHASEBE [BAŞLANGIÇ DÜZEYİ] SOSYAL GÜVENLİK. www.erkantokatli.com erkantokatli@outlook.com FİNANSAL MUHASEBE [BAŞLANGIÇ DÜZEYİ] 4 www.erkantokatli.com erkantokatli@outlook.com 2 Sosyal Güvenliğin Tanımı: Gelirleri ne olursa olsun, kişilere belirli sosyal riskler karşısında ekonomik güvence sağlama

Detaylı

YÖNTEM YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK ve BAĞIMSIZ DENETİM A.Ş.

YÖNTEM YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK ve BAĞIMSIZ DENETİM A.Ş. 2016/090 30.12.2016 Konu: 2017 Yılı İçin Asgari Ücret Belirlendi. Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararında, 2017 yılında uygulanacak asgari ücret brüt tutarı aylık 1.777,50 TL olarak belirlenmiştir. Buna

Detaylı

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU İLE GETİRİLEN YENİ İŞLEMLERİNE ETKİ EDECEK BAZI

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU İLE GETİRİLEN YENİ İŞLEMLERİNE ETKİ EDECEK BAZI 5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU İLE GETİRİLEN YENİ DÜZENLEMELERDEN ÜCRET HESAPLARINA VE MUHASEBE İŞLEMLERİNE ETKİ EDECEK BAZI KONULARIN AÇIKLANMASI 15 5510 SAYILI SOSYAL

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 25.08.1999 tarih ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu nda Değişiklik Yapılması ve Ek Madde Eklenmesine Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur.

Detaylı

SİRKÜLER. Sayı: Ocak

SİRKÜLER. Sayı: Ocak SİRKÜLER Sayı: Ocak 2017 İçindekiler 1. BÖLÜM... 2 ÇALIŞMA MEVZUATI... 2 1. 01.01.2017 Tarihinden İtibaren Geçerli Olan Kıdem Tazminatı Tavanı... 2 2. Ocak 2017 Ayı İşkollarındaki İşçi Sayıları ve Sendikaların

Detaylı

MESLEKİ EĞİTİM VE İSTİHDAM KONUSUNDA 6111 SAYILI KANUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER

MESLEKİ EĞİTİM VE İSTİHDAM KONUSUNDA 6111 SAYILI KANUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER MESLEKİ EĞİTİM VE İSTİHDAM KONUSUNDA 6111 SAYILI KANUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER 13/02/2011 tarih ve 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNU İLE SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

DESTEK DOKÜMANI İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNU İLE SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNU İLE SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN Kanun No. 5921 Kabul Tarihi: 11/8/2009 MADDE 1 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik

Detaylı

YURTDIŞI HİZMET BORÇLANMASI YAPARAK EMEKLİ OLANLARIN SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİNE TABİ OLARAK ÇALIŞMALARI ÖNÜNDEKİ ENGEL

YURTDIŞI HİZMET BORÇLANMASI YAPARAK EMEKLİ OLANLARIN SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİNE TABİ OLARAK ÇALIŞMALARI ÖNÜNDEKİ ENGEL 13 su?leyman tuncay:layout 1 11/9/10 3:16 PM Page 187 YURTDIŞI HİZMET BORÇLANMASI YAPARAK EMEKLİ OLANLARIN SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİNE TABİ OLARAK ÇALIŞMALARI ÖNÜNDEKİ ENGEL KALDIRILDI Süleyman TUNÇAY*

Detaylı

ENGELLİLER HANGİ KOŞULLARI YERİNE GETİRDİKLERİNDE EMEKLİLİK HAKKINDAN YARARLANABİLİR?

ENGELLİLER HANGİ KOŞULLARI YERİNE GETİRDİKLERİNDE EMEKLİLİK HAKKINDAN YARARLANABİLİR? ENGELLİLER HANGİ KOŞULLARI YERİNE GETİRDİKLERİNDE EMEKLİLİK HAKKINDAN YARARLANABİLİR? Mustafa CERİT 1 1. GIRIŞ Engelliler 2 için çalışabilecek bir iş bulmak ve bulunan bu işi sürekli olarak elde tutmak

Detaylı

İŞ BAŞI EGİTİM PROGRAMINI TAMAMLAYAN KİŞİLERİ ÇALIŞTIRAN İŞVERENLERE SİGORTA PRİM TEŞVİKİ GETİRİLDİ

İŞ BAŞI EGİTİM PROGRAMINI TAMAMLAYAN KİŞİLERİ ÇALIŞTIRAN İŞVERENLERE SİGORTA PRİM TEŞVİKİ GETİRİLDİ İŞ BAŞI EGİTİM PROGRAMINI TAMAMLAYAN KİŞİLERİ ÇALIŞTIRAN İŞVERENLERE SİGORTA PRİM TEŞVİKİ GETİRİLDİ Gökhan BEDİR 50 * ÖZ Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun un 28. maddesiyle 4447 sayılı İşsizlik

Detaylı

Asgari ücretin belirlenmesini düzenleyen Asgari Ücret Yönetmeliği uyarınca, asgari ücret, pazarlık ücreti değildir.

Asgari ücretin belirlenmesini düzenleyen Asgari Ücret Yönetmeliği uyarınca, asgari ücret, pazarlık ücreti değildir. ASGARİ ÜCRET TESPİT KOMİSYONU KARARI Karar Tarihi : 30/12/2014 Karar No : 2014/1 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu nun 39 uncu maddesi gereğince, iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında

Detaylı

ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN

ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN Almanya; Orta Avrupa da bir ülkedir. Kuzeyinde Kuzey denizi, Danimarka, ve Baltık denizi; doğusunda Polonya ve Çek cumhuriyeti; güneyinde Avusturya ve İsviçre;

Detaylı

26 milyar YTL'den işsize düşen 1.2 milyar YTL

26 milyar YTL'den işsize düşen 1.2 milyar YTL İSTANBUL SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI 07/06/2007 26 milyar YTL'den işsize düşen 1.2 milyar YTL İşsizlik Sigortası'nın uygulamaya başladığı Mart 2002 tarihinden 31 Mart 2007 tarihine kadar geçen

Detaylı

Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma

Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB Eşleştirme Projesi, Ankara Kursun 6. Haftası Carin Lindqvist-Virtanen Genel Müdür Yardımcısı Sigorta Bölümü Sosyal refah ve sağlık bakım alanında idari

Detaylı

Ödev Teslimi Ortalama İntihal. Sunum. Sonuç

Ödev Teslimi Ortalama İntihal. Sunum. Sonuç Ödev Konusu Öğrenci Adı-Soyadı Sunum Ödev Teslimi Ortalama İntihal Sonuç 1 Sosyal Güvenlik Kavramı ve Sosyal Riskler 2 Sosyal Güvenlik Sistemlerinin Dünya daki Gelişimi 3 Türk Sosyal Güvenlik Sisteminin

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK MEVZUATI AÇISINDAN KAYIT DIŞI İSTİHDAMIN İŞVERENLERE MALİYETİ

SOSYAL GÜVENLİK MEVZUATI AÇISINDAN KAYIT DIŞI İSTİHDAMIN İŞVERENLERE MALİYETİ SOSYAL GÜVENLİK MEVZUATI AÇISINDAN KAYIT DIŞI İSTİHDAMIN İŞVERENLERE MALİYETİ Ekrem TAŞBAŞI * I-GİRİŞ Kayıt dışı istihdam ülkemizin en önemli sorunları arasında yer alıyor. Sosyal güvenlik açısından da

Detaylı

İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU

İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU Editörler Yrd. Doç. Dr. İbrahim Görücü & Işıl Tüzün Arpacıoğlu İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU Yazarlar Yrd.Doç.Dr.Abdulvahap Akıncı Yrd.Doç.Dr.Ali Konak Dr. Meltem Arat Kifayet Erdem Ömer Nabi Baykal Şahin

Detaylı

I-GİRİŞ: II-TANIMLAR:

I-GİRİŞ: II-TANIMLAR: I-GİRİŞ: Bilindiği üzere, 31/05/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 16/6/2006 tarihli 26200 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmış ve yürürlük tarihi 1/1/2007 olarak

Detaylı

Bu başvurunun yapılması için iki kural daha vardır; bunlardan ilki en az 10 yıldan beri sigortalı olmak ve gün prim ödemiş bulunmak.

Bu başvurunun yapılması için iki kural daha vardır; bunlardan ilki en az 10 yıldan beri sigortalı olmak ve gün prim ödemiş bulunmak. Malullük ve Yaşlılık Aylığı Bağlatma a) Malullük Aylığı Bağlanması Sigortalı olarak çalışmaya başlandıktan sonra kaza, hastalık gibi nedenlerle işgücünün yüzde 60 ını yitirenler malulen emekli olmak için

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI. a) 18 yaşından büyük ve 29 yaşından küçük erkekler ile 18 yaşından büyük kadınlardan;

DESTEK DOKÜMANI. a) 18 yaşından büyük ve 29 yaşından küçük erkekler ile 18 yaşından büyük kadınlardan; 6111 Sayılı Torba Yasa Uygulaması 6111 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik

Detaylı

Muhasebe, Personel Müdürlükleri ne

Muhasebe, Personel Müdürlükleri ne SİRKÜ : 2012/3 KAYSERİ Konu : 2012 Yılındaki Asgari Ücret Tutarları ile 20/01/2012 Bu Konuyla İlgili Diğer Değişiklikler Muhasebe, Personel Müdürlükleri ne Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Asgari Ücret

Detaylı

2015 YILI İŞSİZLİK MAAŞLARI SANILDIĞI GİBİ HEMEN ARTMAZ KADEMELİ ARTAR

2015 YILI İŞSİZLİK MAAŞLARI SANILDIĞI GİBİ HEMEN ARTMAZ KADEMELİ ARTAR 2015 YILI İŞSİZLİK MAAŞLARI SANILDIĞI GİBİ HEMEN ARTMAZ KADEMELİ ARTAR 2015 yılı için asgari ücret artışı Ocak ve Temmuz aylarında uygulanacak rakamlar aşağıda belirlendi.resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe

Detaylı

A- 506 SAYILI KANUNA İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER

A- 506 SAYILI KANUNA İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER 23/10/2007 tarihli ve 26679 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5698 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarım İşçileri

Detaylı

15 YIL VE 3600 GÜNLE KIDEM TAZMİNATI ALANLAR BAŞKA YERDE ÇALIŞABİLİR Mİ?

15 YIL VE 3600 GÜNLE KIDEM TAZMİNATI ALANLAR BAŞKA YERDE ÇALIŞABİLİR Mİ? 15 YIL VE 3600 GÜNLE KIDEM TAZMİNATI ALANLAR BAŞKA YERDE ÇALIŞABİLİR Mİ? Dr. Resul KURT* Gözde UYGUR** I. GİRİŞ Çalışma hayatında en çok sorun yaşanan konuların başında kıdem tazminatı gelmektedir. 1475

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 23/02/1961 tarihli ve 257 sayılı Er ve Erbaş Harçlıkları Kanunu nda Değişiklik Yapılmasına (Er ve erbaş harçlıklarının artırılması ve askerlikte geçen sürelerin

Detaylı

İşverenlere Torba Kanun İle Sigorta Prim Teşviki Getirilmiş, Bir İşçi İçin Prim İndirim Tavanı 1.009 TL ye Kadar Çıkarılmıştır

İşverenlere Torba Kanun İle Sigorta Prim Teşviki Getirilmiş, Bir İşçi İçin Prim İndirim Tavanı 1.009 TL ye Kadar Çıkarılmıştır İşverenlere Torba Kanun İle Sigorta Prim Teşviki Getirilmiş, Bir İşçi İçin Prim İndirim Tavanı 1.009 TL ye Kadar Çıkarılmıştır I- GİRİŞ : 25.02.2011 tarihli Resmi Gazetenin mükerrer sayısında yayımlanan

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI. 5510 SAYILI KANUNUN GETĐRDĐĞĐ DEĞĐŞĐKLĐKLER ve ĐK(ĐK/Tiger2Bordro/GoBordro/Bordro/TigerBordro) ÜRÜNLERĐNE ETKĐLERĐ

DESTEK DOKÜMANI. 5510 SAYILI KANUNUN GETĐRDĐĞĐ DEĞĐŞĐKLĐKLER ve ĐK(ĐK/Tiger2Bordro/GoBordro/Bordro/TigerBordro) ÜRÜNLERĐNE ETKĐLERĐ 5510 SAYILI KANUNUN GETĐRDĐĞĐ DEĞĐŞĐKLĐKLER ve ĐK(ĐK/Tiger2Bordro/GoBordro/Bordro/TigerBordro) ÜRÜNLERĐNE ETKĐLERĐ Sosyal güvenlik reformu kapsamında 5510 sayılı kanun 01.10.2008 tarihinden itibaren yürürlüğe

Detaylı

Özürlülerin. Sosyal Güvenlik. Özürlülerin Emeklilik

Özürlülerin. Sosyal Güvenlik. Özürlülerin Emeklilik Özürlülerin Sosyal Güvenlik Özürlülerin Emeklilik Şartları Hakları 02 GİRİŞ Sosyal güvenlik uygulamalarında, sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanan ve işe başladığı tarihten önce malül olan

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM... 1 KAYIT DIŞI İSTİHDAM... 1 I. KAYIT DIŞI EKONOMİ...

BİRİNCİ BÖLÜM... 1 KAYIT DIŞI İSTİHDAM... 1 I. KAYIT DIŞI EKONOMİ... İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM... 1 KAYIT DIŞI İSTİHDAM... 1 I. KAYIT DIŞI EKONOMİ... 1 A. Kayıt Dışı Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 B. Kayıt Dışı Ekonominin Nedenleri... 4 C. Kayıt Dışı Ekonominin Büyüklüğü...

Detaylı

G E N E L G E 2009-25

G E N E L G E 2009-25 T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Prim Tahsilat Daire Başkanlığı Sayı : B.13.2.SSK.5.01.08.00/ 73-034/121 9.2.2009 Konu : Tarım sigortası primlerinin tahakkuk ve

Detaylı

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

YARIM GÜN ÇALIŞMA İSMMMO SMMM DR GÜLSÜM ÖKSÜZÖMER YILMAZ İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK DANIŞMANI

YARIM GÜN ÇALIŞMA İSMMMO SMMM DR GÜLSÜM ÖKSÜZÖMER YILMAZ İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK DANIŞMANI 2016 YARIM GÜN ÇALIŞMA SMMM DR GÜLSÜM ÖKSÜZÖMER YILMAZ İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK DANIŞMANI Değerli Meslek Mensubumuz 6663 sayılı Kanunla 4447 sayılı Kanuna 10/2/2016 tarihinden itibaren eklenen ek 5 inci madde

Detaylı

ALMANYA DA 2012 ARALIK AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER

ALMANYA DA 2012 ARALIK AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER ALMANYA DA 2012 ARALIK AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER 1. İstihdam Piyasası Çalışanların sayısı, Aralık 2012 de bir ay öncesine göre öenmli bir değişme

Detaylı

İstihdam Seferberliği Ekrem GÜLCEMAL Sosyal Güvenlik İl Müdürü

İstihdam Seferberliği Ekrem GÜLCEMAL Sosyal Güvenlik İl Müdürü İstihdam Seferberliği Ekrem GÜLCEMAL Sosyal Güvenlik İl Müdürü Kanuni Teşviklerden Yararlanma Sayıları TEŞVİK AÇIKLAMA İŞYERİ SAYISI SİGORTALI SAYISI TEŞVİK TUTARI 5510 Malullük, Yaşlılık Ölüm Sigortası

Detaylı

İSTİHDAM FAALİYETLERİ

İSTİHDAM FAALİYETLERİ İSTİHDAM FAALİYETLERİ Aktif İstihdam Politikaları Pasif İstihdam Politikaları Girişimcilik Programları İşsizlik Sigortası İşbaşı Eğitim Programları Ücret Garanti Fonu Toplum Yararına Çalışma Programları

Detaylı

ANA SAYFA» EMEKLİLİK ŞARTLARI» SSK 3600 GÜNE GÖRE NE ZAMAN EMEKLİ OLURUM

ANA SAYFA» EMEKLİLİK ŞARTLARI» SSK 3600 GÜNE GÖRE NE ZAMAN EMEKLİ OLURUM ANA SAYFA» EMEKLİLİK ŞARTLARI» SSK 3600 GÜNE GÖRE NE ZAMAN EMEKLİ OLURUM SSK 3600 Güne Göre Ne Zaman Emekli Olurum SSK 3600 güne göre ne zaman emekli olurum Aşağıdaki hesaplama formundan sadece ssk, sgk

Detaylı

EMEKLİLİK. İş kazası veya meslek hastalığı halinde sigortalıya veya sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine yapılan sürekli ödemeye gelir denir.

EMEKLİLİK. İş kazası veya meslek hastalığı halinde sigortalıya veya sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine yapılan sürekli ödemeye gelir denir. EMEKLİLİK Emekli Sosyal Güvenlik Kurumundan yaşlılık veya malullük aylığı alanlar ile geçirdiği iş kazası veya tutulduğu meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik geliri alanlara emekli denir. Sigortalının

Detaylı

DENET İŞ HUKUKU VE SOSYAL GÜVENLİK SİRKÜLERİ

DENET İŞ HUKUKU VE SOSYAL GÜVENLİK SİRKÜLERİ DENET İŞ HUKUKU VE SOSYAL GÜVENLİK SİRKÜLERİ Sirküler Tarihi : 31.05.2017 Sirküler No : 2017/069 BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASI İLE BAZI KANUNLARDA VE BİR KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE DEĞİŞİKLİK

Detaylı

SİRKÜLER RAPOR GENELGE 2008/4. Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14

SİRKÜLER RAPOR GENELGE 2008/4. Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14 SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14 GENELGE 2008/4 Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından Artışları konulu 2008/4 sayılı Genelge ekte yer almaktadır. yayımlanan 2008 Yılı

Detaylı

6111 SAYILI KANUN İLE GETİRİLEN SİGORTA PRİM TEŞVİKİ UYGULAMA ESASLARI

6111 SAYILI KANUN İLE GETİRİLEN SİGORTA PRİM TEŞVİKİ UYGULAMA ESASLARI 6111 SAYILI KANUN İLE GETİRİLEN SİGORTA PRİM TEŞVİKİ UYGULAMA ESASLARI I. GİRİŞ Umut TOPCU * İstihdamın artırılması, işsizliğin azaltılması ve bölgesel gelişmişlik farklarının giderilmesi amacıyla, hükümet

Detaylı

İŞVERENLERİN İŞSİZLİK SİGORTASI İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE BU YÜKÜMLÜLÜKLERİ YERİNE GETİRMEDİKLERİ TAKDİRDE KARŞILAŞACAKLARI İDARİ PARA CEZALARI

İŞVERENLERİN İŞSİZLİK SİGORTASI İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE BU YÜKÜMLÜLÜKLERİ YERİNE GETİRMEDİKLERİ TAKDİRDE KARŞILAŞACAKLARI İDARİ PARA CEZALARI İŞVERENLERİN İŞSİZLİK SİGORTASI İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE BU YÜKÜMLÜLÜKLERİ YERİNE GETİRMEDİKLERİ TAKDİRDE KARŞILAŞACAKLARI İDARİ PARA CEZALARI Ahmet NACAROĞLU * 1.GİRİŞ Bir işi olmayan, çalışmak istediği

Detaylı

İlgili olduğu maddeler : Gelir Vergisi Kanunu Madde 22, 40, 63, 75, 86, 89, 94 4697 Sayılı Kanun Geçici Madde 1. Verilmesini Gerektiren Gelirler

İlgili olduğu maddeler : Gelir Vergisi Kanunu Madde 22, 40, 63, 75, 86, 89, 94 4697 Sayılı Kanun Geçici Madde 1. Verilmesini Gerektiren Gelirler Bireysel emeklilik sistemi ve diğer şahıs sigortalarına ödenen katkı payı ve primlerin matrahın tespitinde indirimi ve elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi anlatılmıştır. Tarih 13/08/2003 Sayı GVK-3/2003-3/Bireysel

Detaylı

SUNUŞ. Birleşik Metal İşçileri Sendikası Genel Yönetim Kurulu

SUNUŞ. Birleşik Metal İşçileri Sendikası Genel Yönetim Kurulu SUNUŞ İşyeri sendika temsilcileri, işyerinde çalışan işçilerin mevzuattan, toplu iş sözleşmelerinden doğan her türlü hak ve çıkarlarını korumakla görevli olan, sendikasının örgütlenmesi ve güçlenmesi için

Detaylı

VERGİ İNDİRİM BELGESİNE SAHİP ENGELLİ SİGORTALILAR İLE BAŞKASININ BAKIMINA MUHTAÇ ÇOCUĞU BULUNAN KADIN SİGORTALILARIN EMEKLİLİĞİ

VERGİ İNDİRİM BELGESİNE SAHİP ENGELLİ SİGORTALILAR İLE BAŞKASININ BAKIMINA MUHTAÇ ÇOCUĞU BULUNAN KADIN SİGORTALILARIN EMEKLİLİĞİ 12 murat go?ktas-mu?rsel baki:layout 1 11/9/10 3:15 PM Page 181 VERGİ İNDİRİM BELGESİNE SAHİP ENGELLİ SİGORTALILAR İLE BAŞKASININ BAKIMINA MUHTAÇ ÇOCUĞU BULUNAN KADIN SİGORTALILARIN EMEKLİLİĞİ Murat GÖKTAŞ*

Detaylı

T.C. MALĠYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞINA

T.C. MALĠYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞINA T.C. MALĠYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı :B.07.0.BMK.0.20- Konu : Geçici Personel MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞINA 2009/15759 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarındaki Geçici Mahiyetteki Ġşleri

Detaylı

GÖRÜŞ BİLDİRME FORMU

GÖRÜŞ BİLDİRME FORMU Konusu: İlgili Mevzuat: Bakanlığımız 4/B Sözleşmeli Personellerine ödenen Ek Ödemeden sigorta prim kesintisi kesilip kesilmeyeceği, 31.05.2006 tarihli 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası

Detaylı

TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 1 SUNUM PLANI İşe Yerleştirme Hizmetleri İstihdam Teşvikleri Kısa Çalışma Ödeneği 2 İŞE YERLEŞTİRME HİZMETLERİ 3 İŞE YERLEŞTİRME HİZMETLERİ İş arayanların kayıtlarının

Detaylı

KISMEN PRİME TABİ TUTULACAK KAZANÇLAR NEDİR VE KURUMA BİLDİRİMİ NASIL YAPILIR?

KISMEN PRİME TABİ TUTULACAK KAZANÇLAR NEDİR VE KURUMA BİLDİRİMİ NASIL YAPILIR? KISMEN PRİME TABİ TUTULACAK KAZANÇLAR NEDİR VE KURUMA BİLDİRİMİ NASIL YAPILIR? Mehmet KARAKOÇ 1 1. GIRIŞ 5510 sayılı Kanunun farklı çalışan gruplarını kapsama alması ve özellikle de kamuda çalışanlarla

Detaylı

A YILINDAN ÖNCE BAĞLANAN AYLIKLARIN KENDİ İÇİNDE FARKLILAŞMASI

A YILINDAN ÖNCE BAĞLANAN AYLIKLARIN KENDİ İÇİNDE FARKLILAŞMASI İntibak Kanunu Üzerine Değerlendirmeler I- GİRİŞ Uyum anlamına gelen intibak kavramı; sosyal güvenlik sisteminde prim ödeme gün sayısı, yaş ve kazançları aynı olmasına rağmen, aylık hesaplama parametrelerinde

Detaylı

ERCİYES Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş.

ERCİYES Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş. SİRKÜ : 2017/02 KAYSERİ Konu : 2017 Yılı İçin Belirlenen Asgari Ücret Tutarı ile 10.01.2017 Bu Konuyla İlgili Diğer Değişiklikler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Asgari Ücret Tespit Komisyonunun 2017

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SSK.5.01.07.00.IX.031-805519 12/11/2007 Konu : 5698 sayılı Kanunla 506 ve 2925 sayılı Kanunlara İlişkin Yapılan Değişiklikler. GENELGE 2007/86 23/10/2007 tarihli ve 26679 sayılı Resmi Gazete

Detaylı

İŞ BAŞI EGİTİM PROGRAMINA KATILANLAR İŞSİZLİK ÖDENEĞİNE HAK KAZANIR MI?

İŞ BAŞI EGİTİM PROGRAMINA KATILANLAR İŞSİZLİK ÖDENEĞİNE HAK KAZANIR MI? İŞ BAŞI EGİTİM PROGRAMINA KATILANLAR İŞSİZLİK ÖDENEĞİNE HAK KAZANIR MI? Gökhan BEDİR* 46 * ÖZ Kuruma kayıtlı işsizlerin yine Kuruma kayıtlı işyerlerinde, daha önceden edindikleri teorik bilgileri uygulama

Detaylı

SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASI UYARINCA BİRDEN ÇOK DOSYADAN GELİR/AYLIK ALMA HAKKININ DOĞMASI

SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASI UYARINCA BİRDEN ÇOK DOSYADAN GELİR/AYLIK ALMA HAKKININ DOĞMASI TÜRKİYE İŞÇİ SENDİKALARI KONFEDERASYONU SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASI UYARINCA BİRDEN ÇOK DOSYADAN GELİR/AYLIK ALMA HAKKININ DOĞMASI Celal TOZAN TÜRK-İŞ Sosyal Güvenlik Danışmanı SOSYAL

Detaylı

YURTDIŞI HİZMET BORÇLANMASINDA BORÇLANMA MİKTARININ BELİRLENMESİ

YURTDIŞI HİZMET BORÇLANMASINDA BORÇLANMA MİKTARININ BELİRLENMESİ YURTDIŞI HİZMET BORÇLANMASINDA BORÇLANMA MİKTARININ BELİRLENMESİ Mustafa ŞEN 73 * ÖZ Yurtdışı hizmet borçlanması, yurtdışında yaşayan Türk vatandaşlarına sosyal güvenlik sistemi kapsamında tanınmış önemli

Detaylı

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Recep Kapar Muğla Üniversitesi recepkapar@sosyalkoruma.net www.sosyalkoruma.net Sosyal Güvenlik Harcamaları Yüksek Değildir Ülke İsveç Fransa Danimarka Belçika

Detaylı

1 - ALMANYA. 1- İş verenin ek emeklilik yükümlülüğünü doğrudan kendisinin üstlenmesi;

1 - ALMANYA. 1- İş verenin ek emeklilik yükümlülüğünü doğrudan kendisinin üstlenmesi; 1 - ALMANYA 4 tip ek emeklilik uygulaması vardır: 1- İş verenin ek emeklilik yükümlülüğünü doğrudan kendisinin üstlenmesi; Bu uygulamada bağımsız ek emekli kuruluşu oluşturulmaz veya ayrı bir fon kurulmaz,

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : 24010506/031/90 31 /1/2017 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar GENELGE 2017-5

Detaylı

2017 Yılında Uygulanacak İstihdam Teşviğine İlişkin Yayımlanan 297 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği Hakkında

2017 Yılında Uygulanacak İstihdam Teşviğine İlişkin Yayımlanan 297 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği Hakkında Sirküler 2017 / 026 Referansımız: 0259/ 2017/ YMM/ EK Telefon: +90 (212) 291 57 10 Fax: +90 (212) 241 46 04 E-Mail: info@kutlanpartners.com İstanbul, 16.03.2017 2017 Yılında Uygulanacak İstihdam Teşviğine

Detaylı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Prof. Dr. Serdar SAYAN TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi 4. Türkiye Nüfusbilim Kongresi Ankara 6 Kasım 2015 Yaşlılık (Emeklilik) Sigortası Türkiye de çalışanların

Detaylı

27.01.2015/3-1 ÖZET :

27.01.2015/3-1 ÖZET : 27.01.2015/3-1 2015 YILINDA UYGULANACAK PRİME ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI İLE BAZI İŞLEMLERE ESAS TUTARLARA İLİŞKİN 2015/4 SAYILI GENELGE YAYIMLANDI ÖZET : 4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesine

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73-031/93 23/1/2013 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar

Detaylı

10SORUDA AİLE SİGORTASI

10SORUDA AİLE SİGORTASI 10 SORUDA AİLE SİGORTASI T.C. ANAYASASI MADDE 60: Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar. 1. AİLE SİGORTASI Nedir? Aile Sigortası,

Detaylı

6111 Sayılı Torba Kanun Uygulama Eklentileri. 5 Puanlık Ek İndirim Ek İstihdam Teşviği

6111 Sayılı Torba Kanun Uygulama Eklentileri. 5 Puanlık Ek İndirim Ek İstihdam Teşviği 6111 Sayılı Torba Kanun Uygulama Eklentileri 5 Puanlık Ek İndirim Ek İstihdam Teşviği 6111 Sayılı Kanun 6111 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2014-1

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2014-1 T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : 24010506/0100602/ 42 15/1/2014 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar GENELGE

Detaylı

SİRKÜLER NO: POZ-2016 / 97 İST,

SİRKÜLER NO: POZ-2016 / 97 İST, SİRKÜLER NO: POZ-2016 / 97 İST, 26.12.2016 ÖZET: Hazine Müsteşarlığı tarafından bireysel emeklilik sistemine otomatik katılıma geçiş hakkında 21 Aralık 2016 tarihli ve 2016/192 sayılı basın açıklaması

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGI NA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGI NA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGI NA 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 7 nci maddesinin birinci fıkrasının değiştirilmesi hakkındaki kanun teklifim ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur. Gereğini

Detaylı

Kanun No Kabul Tarihi :

Kanun No Kabul Tarihi : SOSYAL SİGORTALAR KANUNU, TARIM İŞÇİLERİ SOSYAL SİGORTALAR KANUNU, TÜRKİYE CUMHURİYETİ EMEKLİ SANDIĞI KANUNU, ESNAF VE SANATKÂRLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR SOSYAL SİGORTALAR KURUMU KANUNU İLE TARIMDA

Detaylı

ABD'DE SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ

ABD'DE SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ ABD'DE SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ Günümüz sosyal politikasının en geniş kapsamlı vasıtasını oluşturan sosyal güvenlik (SG) kavramını, en azından yasal düzenleme seviyesinde, ilk kullanan ülke olan ABD, bugün

Detaylı

Kanun No. 5454 Kabul Tarihi : 8.2.2006

Kanun No. 5454 Kabul Tarihi : 8.2.2006 Kanun T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan Aylık veya Gelir Almakta Olanlara Ek Ödeme Yapılması ile Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan Aylık veya Gelir Almakta Olanlara Ödenen

Detaylı

Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : A.ARAS Dai. Bşk. V.

Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : A.ARAS Dai. Bşk. V. T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Telefon : 0312 458 71 10 Faks : 0312 432 12 37 1/8 Sayı : 24010506/0100602/ 42 15/1/2014 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73-031/ 65 24/1/2012 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar

Detaylı

DERS SAATİ ÜCRETLİ OLARAK İSTİHDAM EDİLENLERİN SGK İŞLEMLERİ TOPLANTISI

DERS SAATİ ÜCRETLİ OLARAK İSTİHDAM EDİLENLERİN SGK İŞLEMLERİ TOPLANTISI www.nku.edu.tr DERS SAATİ ÜCRETLİ OLARAK İSTİHDAM EDİLENLERİN SGK İŞLEMLERİ TOPLANTISI Varol BOZ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Şube Müdürü 1 Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından

Detaylı

İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI SONUCU ÖLEN SİGORTALININ HAK SAHİPLERİNE BAĞLANACAK AYLIK VE GELİRLERİN BİRLEŞMESİ

İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI SONUCU ÖLEN SİGORTALININ HAK SAHİPLERİNE BAĞLANACAK AYLIK VE GELİRLERİN BİRLEŞMESİ İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI SONUCU ÖLEN SİGORTALININ HAK SAHİPLERİNE BAĞLANACAK AYLIK VE GELİRLERİN BİRLEŞMESİ Ahmet ÖZCAN* 39 1.GİRİŞ 1982 Anayasası nın (1) 2 nci maddesinde; Türkiye Cumhuriyeti nin

Detaylı

1. VATANDAŞLARIMIZI İLGİLENDİREN GELİŞMELER

1. VATANDAŞLARIMIZI İLGİLENDİREN GELİŞMELER 1. VATANDAŞLARIMIZI İLGİLENDİREN GELİŞMELER 1.1. İş Piyasası Eylül ayında çalışanların sayısı, bir ay öncesine göre mevsimsel etkilerden arındırılmış olarak 35.000 artmıştır. Mevsimsel etkilerden arındırılmamış

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK BİLGİLERİ (Ocak 2016)

SOSYAL GÜVENLİK BİLGİLERİ (Ocak 2016) TÜRKİYE İŞÇİ SENDİKALARI KONFEDERASYONU SOSYAL GÜVENLİK BİLGİLERİ (Ocak 2016) TÜRK-İŞ SOSYAL GÜVENLİK BÜROSU Tablo 1: 2016 Yılı Asgari Ücret Hesabı Asgari Ücret (Brüt) İşçiye Ait SGK Primi (%14) İşçiye

Detaylı

İŞKUR VASITASIYLA İŞE İLAVE ALINANLAR İÇİN GETİRİLEN GELİR VERGİSİ STOPAJ DESTEĞİ HAKKINDA GENEL TEBLİĞ YAYIMLANDI:

İŞKUR VASITASIYLA İŞE İLAVE ALINANLAR İÇİN GETİRİLEN GELİR VERGİSİ STOPAJ DESTEĞİ HAKKINDA GENEL TEBLİĞ YAYIMLANDI: SİRKÜLER TARİHİ : 16 /03/2017 SİRKÜLER NO : 2017/46 İŞKUR VASITASIYLA İŞE İLAVE ALINANLAR İÇİN GETİRİLEN GELİR VERGİSİ STOPAJ DESTEĞİ HAKKINDA GENEL TEBLİĞ YAYIMLANDI: 9 Şubat 2017 tarihli Resmi Gazetede

Detaylı

Devletin Yükümlülükleri

Devletin Yükümlülükleri Yrd. Doç. Dr. Özge Yücel Dericiler Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesi Sosyal Haklar ve İnsan Hakları Hukuku Çerçevesinde Devletin Yükümlülükleri Refah Devletinin Krizi Ekseninde Bir İnceleme İÇİNDEKİLER

Detaylı

SİRKÜLER RAPOR SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI

SİRKÜLER RAPOR SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi : 17.01.2014 Sirküler No : 2014 / 4 SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI Bilindiği üzere Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından milli seviyede tek asgari ücret

Detaylı

İşsizlik ödeneği hakkında bilinmesi gereken herşey

İşsizlik ödeneği hakkında bilinmesi gereken herşey İşsizlik ödeneği hakkında bilinmesi gereken herşey İşsizlik ödeneğinin; miktarı, ödeme süreleri vezamanı ile sigorta primleri Bu yazımızda işsizlik ödeneği, miktarı ödeme süreleri, hangi hallerde kesileceği

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 5393 Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederiz Umut Oran İstanbul Milletvekili (2)

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm İKTİSADİ GÜVENLİK ARAYIŞLARI

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm İKTİSADİ GÜVENLİK ARAYIŞLARI İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm İKTİSADİ GÜVENLİK ARAYIŞLARI 1.1. SOSYAL GÜVENLİK 9 1.1.1. Sosyal Güvenliğin Tarihsel Gelişimi 1 1.1.. Sosyal Güvenliğin Araçları ve Sosyal Riskler 17 1.1..1. Sosyal Yardımlar

Detaylı

Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış

Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış 2050'ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış Prof. Dr. Yusuf Alper (Uludağ Üniversitesi) Yard. Doç. Dr. Çağaçan Değer (Ege Üniversitesi) Prof. Dr. Serdar Sayan (TOBB

Detaylı

İŞSİZLİKTE TIRMANIŞ SÜRÜYOR!

İŞSİZLİKTE TIRMANIŞ SÜRÜYOR! İşsizlik ve İstihdam Raporu-Ekim 2016 17 Ekim 2016, İstanbul İŞSİZLİKTE TIRMANIŞ SÜRÜYOR! İki yılda 457 bin yeni işsiz! Geniş tanımlı işsiz sayısı 6.3 milyonu aştı Tarım istihdamı 291 bin, imalat sanayi

Detaylı

1. ÜCRETLĐ VEYA ĐŞVEREN TARAFINDAN BĐREYSEL EMEKLĐLĐK SĐSTEMĐNE ÖDENECEK KATKI PAYLARI VE SĐGORTA ŞĐRKETLERĐNE ÖDENEN ŞAHIS SĐGORTA PRĐMLERĐ

1. ÜCRETLĐ VEYA ĐŞVEREN TARAFINDAN BĐREYSEL EMEKLĐLĐK SĐSTEMĐNE ÖDENECEK KATKI PAYLARI VE SĐGORTA ŞĐRKETLERĐNE ÖDENEN ŞAHIS SĐGORTA PRĐMLERĐ Konu: Bireysel Emeklilik Sistemine ve Sigorta Şirketlerine Ödenen Katkı Payları ve Şahıs Sigorta Primleri Đle Anılan Kurumlarca Yapılacak Ödemelerin, 4697 Sayılı Kanun Hükümleri Kapsamında Değerlendirilmesi

Detaylı

YÖNETMELİK. SOSYAL YARDIM YARARLANICILARININ İSTİHDAMINA İLİŞKİN YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK. SOSYAL YARDIM YARARLANICILARININ İSTİHDAMINA İLİŞKİN YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 22 Haziran 2017 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 30104 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığından: YÖNETMELİK SOSYAL YARDIM YARARLANICILARININ İSTİHDAMINA İLİŞKİN YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

1 TEMMUZ 2013 TARİHİNDEN İTİBAREN UYGULANACAK ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ

1 TEMMUZ 2013 TARİHİNDEN İTİBAREN UYGULANACAK ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ Sirküler Rapor 03.07.2013/146-1 1 TEMMUZ 2013 TARİHİNDEN İTİBAREN UYGULANACAK ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ ÖZET : 01.07.2013-31.12.2013 tarihleri arasında uygulanacak

Detaylı

İstihdam Seferberliği Ekrem GÜLCEMAL Sosyal Güvenlik İl Müdürü

İstihdam Seferberliği Ekrem GÜLCEMAL Sosyal Güvenlik İl Müdürü İstihdam Seferberliği Ekrem GÜLCEMAL Sosyal Güvenlik İl Müdürü YASAL DAYANAK Artı İstihdam Teşviki 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 17 inci maddesi 2017/10 sayılı Genelge BAŞLAMA TARİHİ

Detaylı

ASGARİ ÜCRET. 2014 yılında dönemler itibariyle uygulanacak asgari ücret tarifesi aşağıdaki gibidir.

ASGARİ ÜCRET. 2014 yılında dönemler itibariyle uygulanacak asgari ücret tarifesi aşağıdaki gibidir. ASGARİ ÜCRET 2014 yılında dönemler itibariyle uygulanacak asgari ücret tarifesi aşağıdaki gibidir. A- 2014 YILINDA UYGULANACAK ASGARİ ÜCRET TUTARLARI 4857 sayılı İş Kanunu nun 39 uncu maddesi uyarınca,

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 3201 S.YHBK./3

İlgili Kanun / Madde 3201 S.YHBK./3 T.C YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2013/18150 Karar No. 2014/5855 Tarihi: 14.03.2014 İlgili Kanun / Madde 3201 S.YHBK./3 YURT DIŞI HİZMET BORÇLANMASI YURT DIŞINDA BAŞLAYAN SİGORTALI- LIĞIN TÜRKİYE

Detaylı

5510 sayılı SSGSS Kanunuyla getirilen sistem bağlanacak emekli aylıklarını düşürecek.

5510 sayılı SSGSS Kanunuyla getirilen sistem bağlanacak emekli aylıklarını düşürecek. YENİ DÖNEMDE EMEKLİ AYLIKLARI NASIL HESAPLANACAK? Emekli Aylıkları Oransal Olarak Daha Düşük Bağlanacak 5510 sayılı SSGSS Kanunuyla getirilen sistem bağlanacak emekli aylıklarını düşürecek. Aylıkların

Detaylı

ESNAF, ÇİFTÇİ, SANAYİCİ, TÜCCAR VE ŞİRKET ORTAĞI GİBİ BAĞIMSIZ ÇALIŞANLARIN SGK DAN RAPOR PARASI ALMA HAKLARININ AÇIKLANMASI

ESNAF, ÇİFTÇİ, SANAYİCİ, TÜCCAR VE ŞİRKET ORTAĞI GİBİ BAĞIMSIZ ÇALIŞANLARIN SGK DAN RAPOR PARASI ALMA HAKLARININ AÇIKLANMASI ESNAF, ÇİFTÇİ, SANAYİCİ, TÜCCAR VE ŞİRKET ORTAĞI GİBİ BAĞIMSIZ ÇALIŞANLARIN SGK DAN RAPOR PARASI ALMA HAKLARININ AÇIKLANMASI Vakkas DEMİR * I- GİRİŞ: 5510 sayılı Kanunun 18 inci maddesi hükümlerine göre,

Detaylı

TORBA KANUNDAKİ KISA ÇALIŞMA VE KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ İLE İLGİLİ DEĞİŞİKLİKLER VE YENİLİKLER

TORBA KANUNDAKİ KISA ÇALIŞMA VE KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ İLE İLGİLİ DEĞİŞİKLİKLER VE YENİLİKLER MALİ ÇÖZÜM TORBA KANUNDAKİ KISA ÇALIŞMA VE KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ İLE İLGİLİ DEĞİŞİKLİKLER VE YENİLİKLER Ersin UMDU * I-GİRİŞ Kamuoyunda adına torba kanun denilen ve 13.02.2011 tarihinde kabul edilen 6111

Detaylı

ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ

ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ Sirküler Rapor 04.01.2010 / 7-1 ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ ÖZET : 2010 yılında uygulanacak asgari ücret tutarları belirlendi. A- 2010 YILINDA UYGULANACAK ASGARİ ÜCRET

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİĞE İLİŞKİN TABAN VE TAVAN ÜCRETLER

SOSYAL GÜVENLİĞE İLİŞKİN TABAN VE TAVAN ÜCRETLER SOSYAL GÜVENLİĞE İLİŞKİN TABAN VE TAVAN ÜCRETLER Bilindiği üzere, 01.10.2008 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu nun 82 nci maddesinde, bu

Detaylı

01 OCAK 2013 TARİHİNDEN İTİBAREN GEÇERLİ ASGARİ ÜCRET VE SGK PRİM TAVAN VE TABAN TUTARLARI İLE ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ TUTARLARI

01 OCAK 2013 TARİHİNDEN İTİBAREN GEÇERLİ ASGARİ ÜCRET VE SGK PRİM TAVAN VE TABAN TUTARLARI İLE ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ TUTARLARI 01 OCAK 2013 TARİHİNDEN İTİBAREN GEÇERLİ ASGARİ ÜCRET VE SGK PRİM TAVAN VE TABAN TUTARLARI İLE ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ TUTARLARI 29 Aralık 2012 tarih ve 28512 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Asgari Ücret

Detaylı