Ege University Working Papers in Economics 2010

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ege University Working Papers in Economics 2010 http://www.iibf.ege.edu.tr/economics/tartisma"

Transkript

1 Ege University Working Papers in Economics YARATICILIK VE İZMİR ÜZERİNE Neşe Kumral Working Paper No: 10 / 01 May 2010 Department of Economics Ege University

2 Creativity and Izmir Nese Kumral Ege University Department of Economics Izmir/Turkey Abstract According to Richard Florida, who has popularised the concept of creativity in the economics literature, the main three factors that determine regional economic growth are technology, talent, and tolerance (also known as 3T). It is vital for the economic growth of a region that it promotes tolerance via embracing new ideas and cultural diversity, giving emphasis on creativity, and producing value out of differences. In addition, being able to provide a high quality of life to a creative class that can be employed in areas where they can realise their creative potential and talent is crucial. Finally, the presence and density of creative capital is a necessity; which can boost the growth and innovative capacity of the region, create new areas of employment and stimulate production based on high technology. Studies on creativity have increased in countries that seek to receive a bigger share in the global markets and augment their competitiveness and prosperity. These works focus on certain factors that bring about creativity, and they seek to assess creative capacity at the national, regional and municipal levels to suggest policies for their enhancement. Although these studies still require further elaboration, their emphasis on the concept of tolerance and its influence on human creativity enrich the literature on competitiveness and growth. Tolerance or high quality of life do not emerge spontaneously in a region, but can only flourish through the democratic principles of transparency, accountability, participation, representation, constitutionality, and the protection of liberties. Moreover, the capability of a government to scientifically develop and sustain the implementation of long-term policies to create economic value out of regional potentials is of utmost significance. In conclusion, perhaps what is more important than economic success or competitiveness is that the intrinsically human faculty of creativity, which has played a key role in the continuation of human existence, can be helped to flourish to carry on to the following generations through better modes of governance and societies with higher level of tolerance. This is why, as Jean Pierre Changeux puts it: with the assets of universal scientific knowledge, human beings should make a commitment to use the creative faculties they possess in their brains to give meaning to that which calls out for it the most: humanity itself. It is our responbility to urgently invent an ethical model which breaks the violence, the intolerance, the crimes of our cultural past, and ensures more efficiently survival and well-being for all human lives (Chanqeux, 2005). 1

3 YARATICILIK VE İZMİR ÜZERİNE Neşe KUMRAL, Dr. Ege Üniversitesi İktisat Bölümü 1. Giriş Tayvan Ulusal Müzesi ndeki İmparatorluk Koleksiyonu nu ziyaret edenler, serginin girişinde bir takım tuhaf objelerle karşılaşırlar: Shang Hanedanlığı kahinlerinin geleceği görmek icin kullandıgı kaplumbağa kabuğu kemikleri. Tunç devrinden, günümüzden yaklaşık bin iki yüz yıl öncesinden kalma bu kaplumbağa kabuğu kalıntıları, kemiğin iç duvarındaki oyuklardan içeri sokulan kızgın çubuklar nedeniyle yüzeye rastgele yayılmıs olağandışı çatlaklara sahiptir. Bu çatlakların içinde, bilinen en eski Çin alfabesiyle yazılmıs, yarık çizgilerine anlam atfeden yazılar vardır. Kahin, askeri seferin sonucu, hasatın nasıl olacağı, bir yakının hastalığı, rüya yorumu vb. gibi konularda soru sorduktan sonra, kemiği yanan bir odunun ucuna tutarak bu çatlakları elde eder ve bunların yönlerini yorumlayarak sorusunun yanıtını çıkartırmış. Bu ilk yazılı kalıntılar insanın anlamı olmayan şeylere anlam verme yeteneğinin çarpıcı bir örneğidir (Chanqeux, 2005; Chanqeux ve Ricoeur, 2002). Merkezi sinir sistemimizin, dış dünyadan kendisi için anlamlı olan sinyalleri seçerek zihinsel temsiller, varsayımlar oluşturan, hipotezler kuran ve bunları kendi başına hiç bir özsel anlam taşımayan dış gerçekliğe yansıtarak, burada test etmeye çalışan, projektif (yansıtıcı) bir sistem olduğu kabul edilmektedir. Oluşturulan varsayımların test edilmesi bir deneme yanılma sürecidir ve bu süreç dış dünyaya ilişkin insanın kendi varlığını sürdürebilme çabasına güç kazandıracak en uygun yorumların yapılması, anlamların kazandırılması buna uygun sinyallerin seçilerek yeni temsillerin, varsayımların oluşturulması ile sürdürülür. Bazen anlamı olmayan şeylere dahi geçmiş deneyimlerine dayanarak anlam verebilir (kaplumbağa kemikleri..). Zihinsel temsiller, varsayımlar oluşturmaya, hipotezler kurmaya ve bunu dış gerçeklikte sınamaya yönelik yansıtma eylemi, insan beyninin yaratıcılığa eğiliminin temelini oluştururur (Chanquex, 2005 ). Bu süreç nedeniyle insan beyni genler tarafından önceden imal edilmiş hazır devrelerden oluşan bir tür bilgisayar gibi düşünülmemektedir. Tersine sinir hücreleri arasındaki bağlantılar, beynin gelişim süreci boyunca aşamalı olarak yavaş yavaş kurulmakta ve yeni doğan organizmanın fiziki, sosyal ve kültürel çevresi ile etkileşimi sürecindeki deneme ve yanılmalarına, yoklama ve sınamalarına, seçimlerine dayalı olarak gelişmektedir. 2

4 Doğal olarak bu şekilde, beşeri ve sosyal bilimlerle biyoloji arasında son derece verimli bir ara yüz ortaya çıkmaktadır: insanın yaratıcılığı. (Chanqeux ve Ricoeur, 2002). Bugün yaratıcı akıl ve yaratıcı faaliyetler konusu nörobiyoloji, psikoloji, sosyoloji, ekonomi, sanat ve kültür ile ilgili olmak üzere çok çeşitli bilim dallarının araştırma konusu haline gelmiştir. Son yıllarda ekonomistler arasında artan bir ilgi görmeye başlayan bu konu özellikle yaratıcılığı yeniliklerin ve girişimciliğin kaynağı olarak kabul eden literatürde önemlidir. Sözkonusu literatüre göre, günümüz küresel piyasalarında bir şehrin, bölgenin veya ülkenin sürdürülebilir bir rekabet gücüne sahip olabilmesi başka bir ifade ile bu piyasalarda sürekli ve kazançlı bir yer edinebilmesi, yenilik geliştirebilme kapasitesi ile ilişkilidir. Yenilikçilik kapasitesi, bir toplumun sahip olduğu kaynakları ekonomik değeri olan ürünlere dönüştürebilme konusundaki yaratıcılığı ile belirlenir. Dolayısıyla bir toplumun yaratıcılık düzeyi ile istihdam ve gelir düzeyi arasında, güçlü bir bağlantı bulunmaktadır. Bu bağlantı nedeniyle bugün, insanın yaratıcılığını belirleyen faktörler (fiziksel, sosyal, kültürel, ekonomik) ve bunların geliştirilebilmesine olanak sağlayan yönetişim modelleri üzerine yapılan araştırmalar giderek artmaktadır. Gelişmiş veya gelişmekte olan bir çok ülke, çeşitli göstergelerden yararlanarak yaratıcılık kapasitelerini ölçmekte, diğer ülkelerle karşılaştırmakta ve bu bilgiler ışığında büyüme politikalarına yön vermektedirler. Bu çalışma, çeşitli ülkelerin kullandıkları göstergelerden yola çıkarak İzmir in, İstanbul ve Ankara ile birlikte yaratıcılık endeksini oluşturma amacı ile planlanmıştır. Ancak il ve bölge düzeyindeki istatistiki verilerin ülkemizde çok sınırlı olması, bu amacın gerçekleşmesine olanak vermemiştir. Bu nedenle ulaşılabilen ikincil veriler ışığında, İzmir in yaratıcılık kapasitesi yorumlanmaya çalışılmıştır. 2. Yaratıcı Ekonomi Son yıllarda ulusal ve bölgesel düzeyde ekonomik büyüme ve kalkınma kuram ve politikalarında, yaratıcılık, bilgi (knowledge) ve enformasyona erişimi itici güç olarak gören, yaratıcı ekonomi kavramını öne çıkaran bir yaklaşım önem kazanmıştır. Burada yaratıcılık, yeni fikirlerin geliştirilmesi ve bu fikirlerin, özgün sanatsal ve kültürel ürünler, fonksiyonel tasarımlar, bilimsel buluşlar ve teknolojik yenilikler geliştirmek üzere kullanılması, anlamına gelmektedir. Dolayısıyla yaratıcılığa ekonomik açıdan bakıldığında, girişimciliği teşvik eden, yenilik geliştirme kapasitesini güçlendiren, verimliliği arttıran ve ekonomik büyümeyi hızlandıran bir faktör olarak, görmek mümkündür (UNCTAD, 2008). 3

5 Ekonomik büyüme ve kalkınmada yaratıcı varlıkları (creative assests) temel alan ve sürekli gelişen yaratıcı ekonomi kavramının içeriğini aşağıdaki gibi özetlemek mümkündür: Yaratıcı ekonomi yeni işlerin, mesleklerin ortaya çıkmasını ve bu şekilde yeni gelir oluşumunu ve gelirlerin artmasını ve dış pazarlarda sürekli ve önemli bir pay edinebilme olanağı sağlarken sosyal açıdan dışlanmayı azaltabilme, kültürel farklılıkları ve insani kalkınmayı güçlendirebilme kapasitesine sahiptir. Özellikle teknoloji alanındaki yaratıcılık, yaratıcı ekonomi kavramı içinde kilit bir unsurdur. Yaratıcı ekonominin teknoloji, entellektüel varlıklar ve turizme ilişkin hedefleri kapsayan, bunlar ile etkileşim içinde olan ekonomik, kültürel ve sosyal boyutu, bulunmaktadır. Yaratıcı ekonominin özünde yaratıcı endüstriler bulunmaktadır (UNCTAD, 2008: 4). Yaratıcı ekonomi geçtiğimiz yüzyılda önemli ölçüde büyümüş ve bu büyüme özellikle son 20 yılda çok hızlanmıştır. Gelişmiş ülkelerin yaratıcı endüstrinde çalışan işgücü, toplam işgücü içinde yüzyıl kadar önce %10, 1950 lerde ise %15 den daha az bir paya sahiptir. Bugün ise işgücünün %25-30 u ekonominin yaratıcı sektörlerinde, bilim ve mühendislik, araştırma ve geliştirme, teknoloji yoğun işler, sanat, müzik, kültür, tasarım ile sağlık, finans ve hukuk gibi işlerin bilgi temelli uzmanlık gerektiren alanlarında istihdam edilmektedir (Florida ve Tinagli, 2004). Yaratıcı endüstrilerin dünya ticareti içindeki payı da giderek artmıştır yılları arasında yaraıcı mal ve hizmetlerin uluslar arası ticareti, yıllık ortalama %8,7 oranında büyümüştür. UNCTAD verilerine göre 2005 yılında yaratıcı mal ve hizmetlerin dünya ihracatının değeri 424,4 milyar ABD doları düzeyine erişerek dünya toplam ticareti içerisinde %3,4 lük bir pay elde etmiştir. Bu nedenle günümüzde yaratıcı endüstriler, hem gelişmiş hemde gelişmekte olan ülkelerde ekonomik büyüme, istihdam ve sosyal uyumu yeniden canlandırmak için stratejik bir araç olarak görülmektedir. UNCTAD verilerine göre yılları arasında gelişmekte olan ülkelerin yaratıcı mallar ihracatı hızla artarak 51 milyar ABD doları düzeyinden 274 milyar ABD doları düzeyine çıkmıştır (UNCTAD, 2008). Yaratıcı endüstriler genel olarak; merkezini bireysel yaratıcılığın, beceri ve yeteneklerin oluşturduğu ve entellektüel zenginliği yaratacak, artıracak yönde yeni iş alanları açabilecek ve zenginlik yaratabilecek potansiyele sahip olan endüstriler olarak tanımlanabilir. Yaratıcı endüstriler, yaratıcılığı ve entelektüel sermayeyi birincil girdi olarak kullanan mal ve 4

6 hizmetlerin geliştirilmesi, üretimi ve dağıtımına ilişkin ekonomik faaliyetlerde bulunan endüstrilerdir.yaratıcı endüstrilere ilişkin diğer bir tanımlama, ekonomik değer yaratabilecek yeni fikirler geliştiren, entelektüel koruma altında olan (patent, telif hakkı, ticari marka ve tasarım) endüstriler, olarak yapılmaktadır (Howkins, 2001). Bu tanımlama itibariyle yaratıcı endüstriler gelişmiş ekonomilerdeki endüstrilerin büyük bir kısmını oluşturmaktadır (Healy 2002). Yaratıcı endüstrilere ilişkin farklı sınıflandırmalar yapılmaktadır. Hemen her sınıflandırma yer alan endüstriler içinde, yazılım, yayımcılık, mimarlık, tasarım, televizyon ve radyo, reklamcılık, film, müzik, sahne sanatları, görsel ve grafik ile ilgili sanatlar, video ve bilgisayar oyunları, moda sayılabilir (UNCTAD, 2008). 3. Yaratıcılığı Belirleyen Faktörler: Yetenek, Teknoloji, Tolerans Yaratıcılık kavramı ekonomi literatüründe Richard Florida tarafından popüler hale getirilmiştir. Florida 2002 yılında yayımladığı Yaratıcı Sınıfın Yükselişi adlı kitabında yaratıcı ekonominin yükselişini ve Amerika nın yılları arasında sınıfsal yapısındaki dönüşümü incelemektedir. Florida nın yaratıcı sermaye teorisine göre bölgesel ekonomik büyümeyi belirleyen üç önemli faktör, yetenek, teknoloji ve tolerans tır (technology, talent, tolerance: 3T). Bölgesel ekonomik büyümede toleransın yüksek, yeni fikirlere açık, farklılıkların kabul gördüğü yerlerde yaşamayı tercih eden yaratıcı sınıf ile birlikte, bölgenin yenilikçilik kapasitesini artıran, ileri teknolojiye dayalı üretimi teşvik eden, yeni iş alanlarının ortaya çıkmasını sağlayan ve sonuçta ekonomik büyümeyi hızlandıran yaratıcı sermayenin varlığı ve yoğunluğu çok önemlidir. Teknoloji, yetenek ve tolerans üçlüsü bilgiye dayalı bir ekonomide ulusal ve bölgesel düzeyde ekonomik büyümeyi sağlayan temel unsurlardır. Ekonomik büyüme üzerinde her bir faktör tek başına pozitif, fakat sınırlı bir etkiye sahipken, üçü birlikte olduklarında aralarındaki sinerji nedeniyle çok daha fazla etki yaratmaktadırlar. Yaratıcı insanları çekmek, yenilik yaratmak ve ekonomik büyümeyi teşvik etmek isteyen bir ülke veya bölgenin her üçüne birden sahip olması gerekir (Florida, 2002). Yetenek (Yaratıcı Sınıf): Bu kavram bir bölgedeki insan sermayesinin varlığını ve yoğunluğunu ifade etmektedir. Genel olarak yaratıcı sınıf kavramı, bir şehir, bölge, veya ülkedeki lisans ve lisans üstü eğitimi almış kişileri kapsamaktadır. Sözkonusu kavramın kapsadığı meslek grupları arasında, bilgisayar ve matematiğin yoğun kullanıldığı meslekler, 5

7 mimarlık, mühendislik, tıp, eğitim, mesleki eğitim, sanat, tasarım, eğlence, spor ve medya, yönetim, işletme, finans, hukuk, teknik eleman, pazarlama, pazarlama yönetimi sayılabilir. Yaratıcı sınıfın varlığı ve özellikle de heterojen yapısı farklı fikirlerin bir araya gelerek yeni fikirlerin ve bakış açılarının doğmasını, dolayısı ile bölgenin yenilik yaratma kapasitesi dolayısıyla sürdürülebilir rekabet gücünün sağlayabilir. Yaratıcı sınıfın ölçümünde kullanılan göstergeler; Belirli mesleklerde çalışanların sayısı. (seçilen meslek sınıflamaları ve meslekler çalışmalara göre farklılık gösterse de hepsinde, başka meslek sınıflamalarının yanında Uluslar arası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından mesleklere ilişkin yapılan ISCO-88 sınıflaması kullanılmıştır ve bu sınıflamada meslekler grup 1( managers), grup 2 (professionals), grup 3 (technicians, associate professionals) arasından seçilmiştir yaş grubu içinde üniversite ve üzeri eğitim almış kişilerin sayısı, Çalışan bin kişi başına düşen araştırmacı biliminsanı ve mühendis sayısı (Florida ve Tinagli, 2004). Teknoloji: Bir yerin (şehir, bölge, ülke) teknoloji düzeyi belirlenirken kullanılan göstergeler; Patent sayısı (milyon kişi başına düşen ). Bu değer nüfusun yenilikçilik kapasitesini (gücünü) gösterir. Yüksek teknolojiye dayalı üretimde patent sayısı. Bu değer sözkonusu bölgedeki yüksek teknolojiye dayalı sanayi kümelerinin (yazılım, elektronik, biyomedikal ürünler, mühendislik hizmetleri) yoğunluğunu, boyutunu gösterir. İmalat sanayinin teknoloji temeline dayalı sınıflaması Ar-Ge yoğunluğuna bağlı olarak yapılmaktadır. Buna göre toplam brüt üretim değeri içinde Ar-Ge harcamalarının payı %5 den fazla olan sektörler yüksek teknoloji, %1.5-5 arasında olan sektörler yüksek-orta teknoloji, % arasında olan sektörler orta-düşük teknoloji, %0.7 den olan sektörler ise düşük teknoloji grubu içinde sınıflandırılmaktadır (OECD, 2009). Ar-Ge harcamalarının Gayri Safi Hasıla içindeki payı (Florida ve Tinagli, 2004). 6

8 3.3. Tolerans Politik ve toplumsal ortam (siyasi istikrar, hukukun uygulanması, suç oranının düşüklüğü vb.), ekonomik ortam, sosyo-kültürel ortam, sağlık ve sıhhi temizlik (tıbbi alt yapı, kanalizasyon, hava kirliliği), okullar ve eğitim (standart ve uluslar arası okulların bulunabilirliği), kamu hizmetleri ve ulaşım (elektrik, su, toplu taşımacılık, trafik sıkışıklığı vb.), eğlence ve dinlenme (restoran, sinema, tiyatro, spor, vb.), tüketim malları, konut, doğal çevre gibi faktörler bir yerin yaşam kalitesini belirler. Yaşam kalitesi yüksek, bilimsel, ekonomik ve kültürel yaratıcılığa önem veren, insanların kendini ifade edebildiği, kültürel çeşitliliğin, farklılıkların olduğu yerler, toleransın yüksek olduğu yerlerdir. Toleransı ekonomik büyümenin bilinen parametrelerine eklemek, yaratıcı ekonomi yaklaşımının belki de en yenilikçi kısmıdır. Tolerans, ülkelerin ve bölgelerin sahip oldukları yaratıcılık potansiyelini harekete geçirme ve yaratıcı yetenekleri çekme konusunda önemli bir avantaj sağlamaktadır. Tolerans toplumun çeşitliliğe açık olarak gelişmesine ve böylece farklı ekonomik sektörlerde farklı fikirler ile yenilik yaratılmasına katkı sağlamaktadır (Florida ve Tinagli, 2004).. 4. İzmir ve Yaratıcılık 8500 yıllık tarihiyle İzmir, kültürel mirasının zenginliği açısından dünyanın önemli merkezleri arasında yer almaktadır. Dünyanın yedi harikasından biri olan Artemis tapınağına, antik dönemin Efes, Bergama gibi önemli kentlerine ev sahipliği yapmaktadır. Antik dönemin düşünce dünyasına büyük katkısı olan İzmir aynı zamanda uygarlığın yayılmasında büyük payı olan parşömen kağıdının ilk üretildiği, dönemin en büyük kütüphanelerinden Efes deki Celcuis kütüphanesi nin kurulduğu bölgedir. Yine aynı dönemin en önemli iki destanı olan İlyada ve Odesa nın yazarı Homeros, diyalektik felsefenin kurucusu kabul edilen Heraklit, İzmir lidir. İzmir yalnızca ticaret ve düşünce anlamında değil dinler ve kültürler açısından da önemli bir liman kentidir. Hıristiyanlığın yayılmasında büyük öneme sahip olan İzmir, İncil de sözü edilen yedi kiliseden üçüne ve Meryem ana için yapılmış ilk kiliseye ev sahipliği yapmaktadır. İzmir, İslamın Ege ve Balkanlar üzerinden Avrupa ya açılmasında da önemli bir kent olmuş ve yine ortaçağda Avrupa dan Anadolu ya göç eden Musevilerin yoğun bir şekilde yerleştiği bölgelerin başında gelmiştir (İZKA, 2009a). Kültürel mirasının zenginliği kadar tarım, ticaret, sanayi, turizm gibi farklı ekonomik faaliyetlerde çok uzun yıllar süresince edindiği deneyim İzmir in aynı zamanda, farklı bilgi türlerine yönelik önemli bir birikime ve yaratıcılık konusunda önemli bir potansiyele sahip olduğunun göstergesidir. 7

9 İzmir e ilişkin bazı önemli göstergeler aşağıdaki gibi özetlenebilir verilerine göre toplam kişinin yaşadığı İzmir, İstanbul ve Ankara ile birlikte Türkiye deki 3 metropol bölge, dünyadaki 78 metropol bölge içinde yer almaktadır (OECD, 2006). İzmir aynı zamanda Türkiye deki İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) Düzey 2 bölgeleri arasındadır. Bu sınıflamaya göre Türkiye de 26 bölge bulunmaktadır ve Kalkınma Ajansları bu düzeydeki bölge tanımı esas alınarak kurulmaktadır verilerine göre Türkiye nin toplam gayri safi katma değerinin %42.6 si, İstanbul, Ankara ve İzmir de yaratılmaktadır. Bu değer içinde İstanbul %27.5 luk pay ile birinci sırada yer alırken, bu bölgeyi Ankara (%8.5) ve İzmir (%6.6) izlemektedir (TUİK, 2010a). Kişi başına gayri safi katma değer yine 2006 yılı verilerine göre İzmir in TL iken, İstanbul un TL, Ankara nın TL dir. İzmir bu değer açısından İBBS Düzey 2 sınıflaması içinde yer alan 26 bölge içinde 6. sırada yer almaktır (TUİK, 2010b). 3. İzmir üretim değeri, kişi başına düşen gelir, rekabet endeksi (URAK 2009) göstergelerine göre Türkiye nin en gelişmiş bölgelerden biri olsa da, kişi başına düşen gelir ve verimlilik açısından dünyadaki toplam 78 metropol içinde, İstanbul ve Ankara ile birlikte son sıralarda yer almaktadır (OECD, 2006). 4. Benzer şekilde Avrupa daki Düzey 2 bölgeleri ve Türkiye de iller karşılaştırıldığında GSYİH büyüklüğü açısından 2001 yılı verilerine göre 295 bölge arasında 185. sırada yer almaktadır (EUROSTAT, 2001). Avrupa nın en gelişmiş Düzey 2 bölgesi (Ile de France) ile İzmir bölgesi arasında GSYİH büyüklüğü açısından 36 kat fark bulunmakdır. Kişi başına düşen GSYİH de Avrupa daki bölgelerle karşılaştırıldığında İzmir, 295 bölge arasında 255. sırada yer almaktadır. Kişi başına düşen GSYİH de ilk sırada yer alan Londra ile yaklaşık 7 kat fark bulunmaktadır (İZKA, 2009a). Bir bölgenin rekabet gücü, küresel pazar payında diğer bölgeler ile yaptığı rekabetteki başarısı ile birlikte, yüksek ve sürdürülebilir bir gelir düzeyi sağlayabilme yeteneği olarak tanımlanabilir (Kitson, Martin, Tyler, 2004) Yukarıdaki verilerden yola çıkarak İzmir in, rekabet gücü olması beklenen düzeyde olmadığı söylenebilir. Bu durum aynı zamanda bir metropol bölge olarak ülkenin büyüme motoru olma fonksiyonunu beklenen düzeyde gerçekleştiremediği veya ülkenin büyümesine potansiyelinin altında katkı sağladığı şeklinde yorumlanabilir. Metropol bölgeler ekonomik büyüme açısından bir ülkenin en dinamik coğrafyalarıdır, başka bir ifade ile ülkenin büyüme motorlarıdır. Bu bölgelerin sahip olduğu 8

10 bilgi tabanı, bilgiye dayalı üretim yapan, rekabet gücünü yeniliklerden alan, teknoloji sınıflamasına göre yüksek, yüksek-orta teknoloji grubundaki sanayi mallarını üreten firmalar açısından çok önemlidir. Bazı alanlarda hem rekabet eden hem de işbirliği içerisinde olan firmalar, sofistike tedarikçiler, kaliteli yabancı sermaye yatırımları, bilim parkları, geniş akademik bir topluluk, meslek odaları, kalkınma ajansları gibi kurumlardan oluşan sanayi kümelerinin bulunduğu metropol bölgelere ilk aşamada, büyük ölçekte üretim yapan ve katma değeri yüksek ürünler üreten firmalar gelir. Gelen her yeni firma bilgi havuzunun genişlemesine yol açar. Bilgi tabanının genişlemesiyle birlikte bu bilgi tabanına dayalı uygulama alanları artar ve sonuçta yerel endüstriyel faaliyet çeşidi çoğalır. Bir incubator haline dönüşen bu bölgeler özellikle farklı alanlarda faaliyet gösteren ve katma değeri yüksek ürünler üreten KOBİ lerin kurulması yönünde önemli bir teşvik sağlar. Bu süreç nedeniyle bilgiye dayalı sanayileri ile küresel ölçekte rekabet gücüne sahip metropol bölgeler bir ülkenin büyüme motoru işlevine sahiptir ve bu bölgelerin geliştirilmesi ulusal düzeyde sürdürülebilir büyüme politikasının en önemli araçlarından birisidir (Kumral,2006) İzmir ve Yaratıcı Sınıf: Yaratıcı sınıfa ilişkin göstergerlerden biri yükseköğretim ve üzeri eğitim alanların sayısıdır. İzmirde 3 tanesi devlet üniversitesi olmak üzere toplam 7 üniversite bulunmaktadır; Ege, Dokuz Eylül, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE), Ekonomi, Yaşar, Gediz ve İzmir. Bu üniversitelerde genel olarak bilimin hemen her dalında eğitim veren fakülteler ve yüksek okullar, lisans üstü eğitim veren enstitütüler, araştırma merkezleri bulunmaktadır. Ayrıca İYTE kampüsu içindeki teknoloji geliştirme bölgesi, EÜ ve DEÜ ne bağlı teknoloji merkezleri ve EÜ ne bağlı Ege Üniversitesi Bilim-Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi (EBİLTEM), üniversite-sanayi işbirliğini geliştirmek için çalışmalar yapmaktadır. Ege Üniversitesi 2008 yılında TÜBİTAK akademik Ar-Ge desteklerinden en fazla yararlanan on üniversite içinde yer almaktadır ve yılları arasında aldığı destek miktarı 31 kat artmıştır (TÜBİTAK). Yükseköğretim ve üzeri eğitim alanların 15 yaş üstü nüfusa oranında İzmir % 10,77 ile Ankara nın (% 15,45) ardından 81 il arasında ikinci konumdadır. Türkiye ortalaması % 7,9 iken İzmir in ardından % 10,59 ile İstanbul gelmektedir. Yükseköğretim ve üstü okul mezunu kadınların 15 yaş üstü kadın nüfusa oranında da İzmir % 9,29 ile Ankara nın (% 13,12) 9

11 ardından ikinci sıradadır. Ardından % 9,22 ile İstanbul gelirken Türkiye ortalaması % 6,2 dir (İZKA, 2009a) İzmir ve Teknoloji İzmir in teknoloji düzeyi ile ilgili çeşitli kaynaklara dayanarak elde edilmiş verileri aşağıdaki gibi özetlemek mümkündür. 1. İzmir de, küme oluşumu potansiyeline sahip 14 sektör bulunmaktadır. NACE sınıflamasına göre bu sektörler; Gıda ürünleri ve içecek imalatı (15), giyim eşyası ve kürk imalatı (18), kimyasal madde ve ürünleri imalatı (24), ana metal sanayi (27), fabrikasyon metal ürünleri imalatı (28), genel makine ve teçhizat imalatı (29), motorlu kara taşıtlar imalatı (34), mobilya ve diğer ürünler imalatı (36), toptan ticaret (51), parakende ticaret (52), karayolu taşımacılığı (60), destekleyici ulaştırma hizmetleri (63), eğlence, dinlenme, kültür ve sporla ilgili faaliyetler (92), diğer hizmet faaliyetleri (93) (İZKA, 2009b). Küme potansiyeli gösteren imalat sanayi grupları teknolojiye dayalı sınıflamaya göre, çoğunlukla düşük ve orta-düşük teknoloji sınıfında yer almaktadır (OECD, 2009). 2. Bir bölgedeki ekonomik faaliyetlerin içerdiği teknoloji düzeyi ile talep edilen işgücünün nitelikleri arasında pozitif bir ilişki bulunmaktadır. İzmir de 15 ve üstü yaş grubu istihdamın eğitim durumuna göre dağılımı 2008 verilerine göre, lise altı eğitim %50.6, genel, meslek veya teknik lisen %24.7, yüksek öğrenim %23.4 şeklindedir. Başka bir ifade ile İzmir deki istihdamın üçte ikisinden fazlası lise ve lise altı eğitim almış işgücünden oluşmaktadır (TUİK, 2010b) yılı genel nüfus sayımı verilerine göre, İzmir de ilkokul mezunlarının %23.1 i imalat sanayinde istihdam edilmektedir. 3. Diğer yandan İzmir de 15 ve üstü yaş grubun eğitim durumuna göre işsizlik oranlarına bakıldığında 2008 yılı verilerine göre yüksek öğretim mezunları için %18.6 dır. Bu oran hem bir önceki yılın (2007 yılı %18.3) hem de Türkiye değerinin ( 2008 yılı %13.9) üzerindedir. Lise ve lise altı eğitimlilerin işsizlik oranı ise Türkiye oranının altındadır. Lise (genel, teknik veya meslek) mezunları için %26.9 (Türkiye %26), lise altı eğitimliler için % 52.6 dır (Türkiye %57.7) (TUİK, 2009). İmalat sanayi teknolojik yeniliklerin geliştirilmesi, üretime uygulanması, ekonominin diğer faaliyet alanlarına yayılmasında çok önemli bir role sahiptir. Bu nedenle imalat sanayinin yüksek veya yüksek-orta teknolojili dayalı üretim alanlarında uzmanlaşmak, yaratıcı sınıf veya yüksek nitelikli işgücü için istihdam yaratmak, bir çok ülke veya bölgenin 10

12 büyüme politikalarının en önemli araçlarından birisidir. Yukarıdaki veriler İzmir in, rekabet gücü ve büyüme konusunda imalat sanayinin yaratabileceği potansiyel katkıdan yeterince yararlanamadığını göstermektedir. 4. İzmir de teknoloji düzeyi ile ilgili bilgi veren bir diğer çalışma Uluslararası Rekabet Araştırmaları Kurumu (URAK) tarafından yapılmıştır. İllerarası Rekabetçilik Endeksi başlıklı bu çalışmada Türkiye deki 81 ilin rekabetçilik düzeyinin belirlenmesi amacıyla bir endeks oluşturmuştur. Endeks değerlerine göre en yüksek rekabet gücüne sahip il, İstanbul dur (84.04). Ankara (48.58) ikinci sırada, İzmir (42.23) ise üçüncü sırada yer almaktadır. Rekabet gücü endeksi dört ana alt değişkenin birleşiminden oluşmaktadır; Beşeri sermaye ve yaşam kalitesi, Markalaşma becerisi ve yenilikçilik, Ticaret becerisi ve üretim potansiyeli, Erişilebilirlik. İzmir in teknolojik yenilik geliştirme kapasitesi konusunda, Markalaşma Becerisi ve Yenilikçilik değişkeninin göstergeleri önemli bilgi vermektedir. Bu değişkenin göstergeleri ilin son 5 yıla ait ortalama; Patent tescil sayısı, marka tescil sayısı, faydalı model tescil sayısı ve endüstriyel tasarım tescil sayısı dır. Markalaşma Becerisi ve Yenilikçilik değişkenine göre, İstanbul (100), Ankara (25.52), Bursa (21.81), Konya (16.44), Kayseri (16.30), Gaziantep (14.34), Kocaeli (14.15), Denizli (13.33), Antalya (13.28), Eskişehir (12.57), Trabzon dan (11.47) sonra İzmir (11.31), gelmektedir. Aynı değişkenin verilerine göre 9. sırada yer alan İzmir, değerine göre 12. sıraya gerilemiştir. Bu göstergelerin hepsinde, İstanbul ilk sırada yer almaktadır (URAK, 2009) 5. Bir bölgenin teknolojik yenilik geliştirme kapasitesine ilişkin önemli bir diğer gösterge, milyon kişi başına düşen patent sayısıdır (yenilik endeksi) Buna göre milyon kişi başına patent tescil sayısı açısından İzmir (5.43), Türkiye (6.28), İstanbul (19.43) ve Ankara nın (11.18) gerisindedir (Türk Patent Enstitüsü, 2009). 6. Teknolojiye ilişkin bir diğer gösterge Ar-Ge harcamalarıdır. Ancak ülkemizde il bazında veri bulunmamaktadır. Bu nedenle İzmir in Ar-Ge harcamaları ve bunların dağılımına ilişkin bir veri sunulamamıştır. Bunun yerine Ar-Ge ve yatırım indirimden yararlanan firmalara ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Bir firmanın yenilik geliştirmek için ayırdığı kaynak ve emek (proje adedi, özel eğitimler, bu amaçla tedarik edilen ekipman vb.), rekabet gücü açısından çok önemlidir. 11

13 Firmanın veya sektörün devletin sağladığı Ar-Ge indirimlerinden ne ölçüde faydalandığı, önemli Ar-Ge projelerine ne ölçüde kaynak ayırdığının bir göstergesidir ve 2008 yıllarında İzmir deki firmaların Türkiye toplamı içinde Ar-Ge indirimlerinden yararlanma oranı, 2006 da %0,58, 2008 de ise %2,56 dır. Bu değer istihdam oranı, faaliyet gösteren firma sayısı, toplam satış değeri ve ihracat değeri ile kıyaslandığı zaman İzmir için çok düşük kalmaktadır. İzmir de Ar-Ge indirimlerinden en çok yararlanan sektörler; Genel makine ve teçhizat imalatı sektörü (%34,87), diğer iş faaliyetleri sektörü (%16,38), kimyasal madde ve ürün imalatı sektörü (%12,92), bilgisayar sektörü (%9,61), diğer elektrikli makine ve teçhizat üretimi (%8,69). Bu sektörler, Ar-Ge indirimden yararlanan toplam 17 sektör içinde, toplam Ar-Ge indirimlerinin %82,47 sini almaktadır (İZKA, 2009b) İzmir ve Tolerans İzmir in tolerans düzeyine ilişkin elde edilen veriler ışığında aşağıdaki yorumları yapmak mümkündür. 1. Metropol bölgeler için rekabet gücü kadar önemli diğer bir konu, yaşam kalitesidir. Rekabet gücü ve yaşam kalitesi bir madalyonun iki yüzü gibidir. Yaşam kalitesi yüksek bir yer olabilmek için gerekli koşul, şehirlerin rekabet gücünün yüksek olmasıdır. Rekabet gücünü belirleyen en önemli faktörlerinden birisi, şehrin yaşam kalitesidir. Metropol bölge yöneticilerinin rekabet gücü, sosyal uyum ve yaşam kalitesine yönelik politikalardan dengeli bir kombinasyon oluşturması, büyüme, kalkınma ve yeniden dağıtım politikaları arasında çok hassas bir denge kurması gerekir. Metropol yönetişimine ilişkin tek bir model tanımlamak mümkün değildir. Ancak, demokratik yönetişimin temel ilkelerini oluşturan şeffaflık, hesap verebilirlik, katılım, temsil, anayasaya uygunluk ve temel özgürlüklerin korunması gibi ilkeler ile birlikte metropol bölgenin çekiciliğini ve yaşanabilirliğini arttıracak yönde yüksek yaşam kalitesinin sağlanması, günümüz metropol bölge yönetişim modellerinin ortak yanıdır (OECD 2001, OECD 2004). İllerarası Rekabetçilik Endeksi başlıklı çalışmada İzmir deki yaşam kalitesine ilişkin veriler yer almaktadır. Endeks değerini belirleyen 4 alt değişkenden bir tanesi, beşeri sermaye ve yaşam kalitesidir. Bu değişkenine göre, Ankara (66.88), İstanbul (61.19), Eskişehir den (47.19) sonra İzmir (40.24) dördüncü sırada yer almaktadır. Bu değişkeni olusturan göstergeler; İlde kişi başına öğretim üyesi ve elemanı sayısı, ildeki bir yüksek öğrenim programından mezun olan kişi (yüksek lisans dahil) sayısı, ildeki bir doktora programından mezun kişi sayısı, kişi başına uzman hekim sayısı, mesleki ve 12

14 teknik liseden mezun kişi sayısı, ÖSS başarı oranı, kişi başına hastane yatağı sayısı, kişi başına otomobil sayısı, kişi başına mevduat, kişi başına cezaevine giren hükümlü sayısı, şehirleşme oranı, kişi başına alışveriş merkezi metrekaresi, beş yıldızlı otel yatak kapasitesi, kişi başına mesken elektrik tüketimi dir. Yaşam kalitesine ilişkin bilgi verebilecek ve endeks değerini oluşturan değişkenlerden biri de erişilebilirlik dir. Bu değişkene göre, İstanbul dan (87.33) sonra sırasıyla İzmir (78.39), Tekirdağ (75.90), Kocaeli (68.56), Ankara (65.58) gelmektedir. Sahip olduğu kara, deniz, hava ulaşım olanakları ve coğrafi konumu nedeniyle İzmir erişilebilirlik değişkeni ikinci sırada yer almaktadır. Bu değişkeni oluşturan göstergeler; kişi başına ADSL üyeliği, kişi başına sabit telefon kullanıcı sayısı, haberleşme ve ulaşım sektörü kamu yatırımı, ilde kilometre kareye düşen bölünmüş yol uzunluğu, kilometre başına düşen araç sayısı dır (URAK, 2009). Bu değerlere göre İzmir, Türkiye nin yaşam kalitesi bakımından en yüksek illerinden biridir. İstanbul ise rekabet gücü endeksi en yüksek ildir ve aynı zamanda bu endeksi oluşturan 4 alt değişkenden 3 tanesinde (markalaşma becerisi ve yenilikçilik, ticaret becerisi ve üretim potansiyeli, erişilebilirlik) birinci sıradadır. Beşeri sermaye ve yaşam kalitesi değişkeninde Ankara birinci, İstanbul ikinci sıradır. 2. İstanbul, yaşam kalitesine ilişkin uluslar arası bir kurum tarafından yapılan çalışmanın 2009 yılı sonuçlarına göre, 215 şehir içinde 121. sıradadır yılı sonuçların da ise 114. sırada yer almaktadır. Politik, toplumsal, ekonomik, sosyo-kültürel ortam, sağlık ve sıhhi temizlik, eğitim, kamu hizmetleri ve ulaşım, eğlence ve dinlenme, tüketim malları, konut, doğal çevreye ilişkin verilerine dayalıdır (Mercer, 2009). Bu çalışmada kullanılan göstergeler URAK tarafından yapılan çalışmanın göstergelerinden daha kapsamlıdır. Ancak her iki çalışmada da benzer göstergeler kullanılmıştır. Kısacası ulusal ölçekte değerlendirildiğinde İstanbul rekabet gücü ve yaşam kalitesi açısından en üst sıralarda yer almasına rağmen, uluslar arası ölçekte orta sıralarda yer almaktadır. İzmir için de benzer bir değerlendirme yapılabilir. 3. İzmir de yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen önemli faktörlerden birinin, aşırı nüfus yoğunluğu olduğu söylenebilir verilerine göre AB de nüfus yoğunluğu verilerinin yayınlandığı 197 Düzey 2 bölgesi bulunmaktadır. AB İstatistik Ofisi (EUROSTAT) verilerine göre İzmir, 2006 yılında 197 Düzey 2 AB bölgesi arasında nüfus yoğunluğu bakımından 32. sıradadır ve en yüksek nüfus yoğunluğuna sahip bölgeler grubu içinde yer almaktadır. İzmir sadece AB bölgeleri içinde değil Türkiye de de nüfusun en yoğun 13

15 ve bu yoğunluğun artma eğiliminde olduğu iller ve Düzey 2 bölgeleri arasında yer almaktadır verilerine göre nüfus yoğunluğu Türkiye de 93, İzmir de 316 ya ulaşmıştır. Bu verilerin ışığında İzmir in, ulusal ve uluslararası düzeylerde oldukça yüksek bir nüfus yoğunluğuna sahip olduğu söylenebilir. Bu durum özellikle sağlıklı kentleşme, toplum sağlığı, ulaşım, acil durum ve afet yönetimi gibi konularda kapsamlı politikaların uygulanmasını gerektirmekte, politikaların yetersizliği durumda ilin yaşam kalitesini çok olumsuz etkilemektedir (İZKA, 2009a). 4. İzmir de nüfusun bu ölçüde yoğun olmasının en önemli nedeni olarak, iç göç gösterilebilir. Çünkü İzmir deki doğurganlık hızı Türkiye ye oranla oldukça düşüktür genel nüfus sayımı verilerine göre Türkiye deki doğurganlık hızı 2,53 iken İzmir de 1,75 düzeyindedir (TÜSİAD, 2008). TÜİK in verilerine göre döneminde net göç bakımından İzmir (27,2 bin kişi) ülke sıralamasında Antalya (36,2 bin), Bursa (35,6 bin) ve Ankara nın (30,6 bin) ardından en çok göç alan dördüncü ildir. Bu verilere göre döneminde Türkiye de göç edenlerin % 5,1 i İzmir e göç etmektedir. Bu yoğun göçün yaklaşık üçte biri Doğu ve Güney Doğu Anadolu Bölgelerinden yapılmaktadır (TUİK, 2009). İzmir e yapılan göç, eğitim, sağlık gibi temel kamusal hizmetlere erişimi sınırlamakta, kentleşme, toplumsal bütünleşme, kentlilik bilinci, nüfus, istihdam, yoksulluk gibi temel başlıklar altında mevcut yapıyı zorlamaktadır. İzmir de göç olgusunun bir bütün olarak etkin biçimde yönetilebilmesi için konuya yönelik spesifik çalışmaların yapılması gerekmektedir. Böylelikle göç olgusunun eğitim, sağlık, istihdam, kentleşme, kentlilik bilinci gibi temel başlıklar üzerinden toplumsal bütünleşmeyi destekleyecek ve yaşam kalitesini olumlu yönde etkileyecek şekilde yönetilebilmesi olanaklı olacaktır (İZKA, 2009a). 5. İzmir de yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen bir diğer önemli faktör, gelir dağılımındaki adaletsizliktir. İzmir de hanehalkı gelirlerinin %20 lik dilimlere göre dağılımı 2003 verilerine göre; En fakir %6.60, fakir %10.80, orta %15.20, zengin %22.10, en zengin %45.30 şeklindedir. Başka bir ifade ile nüfusun %40 gelirin %67.40 ı alırken, nüfusun %60 ı gelirin %32.6 ı almaktadır ve 2003 yılları arasındaki gelir dağılımına bakıldığında İzmir de ciddi bir iyileşme görülmemektedir. Bu adaletsizlik ülke geneli ile benzerlik göstermektedir. Türkiye deki gelir dağılımı adaletsizliği, yaşanan ekonomik krizler ve uygulanan yapısal uyum programları ile daha da derinleşmiş olup, 2001 yılı sonrasında ulaşılan yüksek büyüme oranlarıyla düzelme gösterse de hâlâ AB ortalamasının gerisindedir yılı verilerine göre Türkiye (0.42), Gini katsayısı 14

16 karşılaştırmasında hem AB-25, hem AB-15 ortalamasından hatta ortalamaya en uzak olan Portekiz den (0.37) bile yüksek bir değere sahiptir (İZKA, 2009a). Sonuç Yaratıcılık kavramını ekonomi literatüründe popüler hale getiren Richard Florida ya göre bölgesel ekonomik büyümeyi belirleyen üç önemli faktör; yetenek, teknoloji ve tolerans dır (technology, talent, tolerance: 3T). Bölgesel ekonomik büyümede, yaşam kalitesi yüksek, yeni fikirlere açık, kültürel farklılığa, yaratıcılığa önem veren, farklılıklardan ekonomik değer yaratabilen başka bir ifade ile toleransın yüksek olduğu yerler ile bu bölgelerde yeni, yaratıcı fikirlerini hayata geçirebilecek işlerde çalışabilen, yüksek yaşam standardı elde edebilen yaratıcı sınıf ve bölgenin yenilikçilik kapasitesini arttıran, ileri teknolojiye dayalı üretimi teşvik eden, yeni iş alanlarının ortaya çıkmasını sağlayan ve sonuçta ekonomik büyümeyi hızlandıran yaratıcı sermayenin (ileri teknoloji) varlığı ve yoğunluğu çok önemlidir. Bugün küresel piyasalarda daha fazla pay edinerek, rekabet güçlerini ve refah düzeylerini artırmak isteyen ülkelerde yaratıcılık üzerine yapılan çalışmalar artmıştır. Bunlar kısaca yaratıcılığı belirleyen faktörler ve bu faktörler açısından ülke, bölge, şehir düzeyinde kapasitenin belirlenmesi ve bunun geliştirilmesi sağlayacak politikalar üzerinedir. Bu çalışmaların henüz daha geliştirilmeye ihtiyacı olsa da çok vurguladıkları tolerans kavramı ve bunun insanın yaratıcılığı üzerindeki etkisi konusu, rekabet gücü, büyüme ile ilgili literatüre zenginlik kazandırmaktadır. Tolerans veya yüksek bir yaşam kalitesi elde edebilme bir bölge veya ülke için kendiliğinden değil, ancak demokratik yönetişimin temel ilkelerini oluşturan şeffaflık, hesap verebilirlik, katılım, temsil, anayasaya uygunluk ve temel özgürlüklerin korunması gibi ilkeleri benimsemiş, bölgenin sahip olduğu potansiyel kaynaklardan ekonomik değer yaratabilecek bilime dayalı uzun dönemli politikalar geliştirebilen, uygulayabilen, bunun sürekliliğini sağlayabilen yönetim anlayışıyla mümkündür. Özetle, ekonomik başarı veya rekabet gücü kazanmanın ötesinde daha önemli olan bir konu, insanın doğasında bulunan ve milyonlarca yıldır insanın varlığını sürdürebilmesinde anahtar rol oynayan yaratıcılık yeteneğinin daha milyonlarca yıl bu rolünü sürdürebilmesi, daha iyi yönetim modelleri ve toleransın daha yüksek olduğu toplumların yaratılabilmesi ile mümkün olmasıdır. Bu nedenle Jean Pierre Changeux nün de belirttiği gibi, Evrensel bilimsel bilgi hazinesiyle insanoğlu, en fazla anlamlandırılmaya muhtaç olan şeye, insanlığın kendisine anlam verebilmek için beynindeki yaratıcı yetenekleri kullanmaya girişmelidir. Şiddetle, hoşgörüsüzlükle, kültürel geçmişimizin suçlarıyla bağları koparan ve 15

17 tüm insanların yaşamının daha iyi olması ve daha etkin biçimde sürdürülmesini sağlayan etik bir modelin acilen bulunması bizim sorumluluğumuzdur (Chanqeux, 2005). Kaynakça Changeux, J.-P., Ricour,P. (2002), What Makes Us Think. Princeton University Press, second printing. Changeux, J.-P. (2005), Creation, Arts and the Brain, J.P. Changeux, A.R.Damasio, W.Singer, Y.Christen (der) Neurobiology of Human Values içinde, Springer, New York. Florida, R., Tinagli, I. (2004), Europe in the Creative Age, Carneige Hall Software Industry Centre, DEMOS. Florida, R. (2002), The Rise of the Creative Class, Basic Books, New York, London. İzmir Kalkınma Ajansı (2009a), İzmir Mevcut Durum Analizi, İZKA yayını, İzmir. İzmir Kalkınma Ajansı (2009b), İzmir İli ve İlçelerinin Kümeleme Stratejilerini Geliştirmeye Yönelik İstatistiksel Analiz Çalışması Sonuç Raporu, İZKA yayını, İzmir. Kitson, M., Martin, R. ve Tyler, P. (2004). Regional Competitiveness:An Elusive yet Key Concept?. Regional Studies. 38(9): Kumral, N. (2006), Bölgesel Rekabet Gücünü Artırmaya Yönelik Politikalar, TEPAV, 1. Bölgesel Kalkınma ve Yönetişim Sempozyumu, Çok düzeyli yönetişim. 7 8 Eylül 2006, ODTÜ, Ankara OECD (2001), Cities for Citizens, Improving Metropolitan Governance, Paris. OECD (2004), New Forms of Governance for Economic Development, Paris. OECD (2006), Territorial Reviews, Competitive Cities in the Global Economy,Paris. OECD (2009), OECD Science, Technology, and Industry Scoreboard 2009, Paris. TÜSİAD, 2008: Türkiye de Bölgesel Farklar ve Politikalar, TÜSİAD Yayınları, İstanbul. Türkiye İstatistik Kurumu (2009), Bölgesel İzleme Göstergeleri TR31 İzmir 2008, TUİK, EBSO, İTO, İzmir. Türkiye İstatistik Kurumu (2010a), Ocak Haber Bülteni, TUİK, İzmir. 16

18 Türkiye İstatistik Kurumu (2010b), Sayılarla İşgücü Türkiye- İzmir, TUİK İzmir Bölge Müdürlüğü, İzmir. UNCTAD (2008), Creative Economy Report 2008, United Nations. URAK (2009), İllerarası Rekabetçilik Endeksi , Uluslar arası Rekabet Araştırmaları Kurumu, Deloitte, İstanbul

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1.1. GSYİH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) 1. Ekonomik kalkınmanın önemli göstergelerinden biri olan kişi başına düşen GSYİH, TÜİK tarafından en son 2001 yılında hesaplanmıştır.

Detaylı

YARATICILIK, YAŞAM KALİTESİ VE REKABET GÜCÜ

YARATICILIK, YAŞAM KALİTESİ VE REKABET GÜCÜ YARATICILIK, YAŞAM KALİTESİ VE REKABET GÜCÜ Prof. Dr. Neşe KUMRAL Prof. Dr. Sedef AKGÜNGÖR Yrd. Doç. Dr. Mehmet GÜÇLÜ 6. Bölgesel Kalkınma ve Yönetişim Sempozyumu Bölgesel Rekabet Edebilirlik ve Yönetişim

Detaylı

İzmir Yerel Girişimcilik Ekosistemi Strateji Belgesi Projesi

İzmir Yerel Girişimcilik Ekosistemi Strateji Belgesi Projesi tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı İzmir Yerel Girişimcilik Ekosistemi Strateji Belgesi Projesi İzmir Bölge Planı Hazırlık Toplantısı 21 Eylül 2011 Ussal Şahbaz Yerel Medya İzmir Yerel

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ HATAY ın İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 HATAY GENEL BİLGİLER Nüfus Hatay: 1.503.066 Türkiye:76.667.864 KOBİ Sayısı Hatay

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

Rekabetçilik Endekslerinde Bölge İllerinin Yeri

Rekabetçilik Endekslerinde Bölge İllerinin Yeri Endekslerinde Bölge İllerinin Yeri Dr. Hakan GÜNTÜRKÜN Zafer Kalkınma Ajansı Planlama ve AR-GE Birimi 05.08.11 İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 2 ÜLKEMİZDE REKABETÇİLİK ARAŞTIRMALARI... 3 AFYONKARAHİSAR... 4 KÜTAHYA...

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları. 30.05.2013 Merinos AKKM

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları. 30.05.2013 Merinos AKKM 214-223 BÖLGE PLANI SÜRECİ Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları 3.5.213 Merinos AKKM Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik krizler Kaynak kısıtları ve yeni kriz alanları

Detaylı

Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları

Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları Mühendislik Fakültelerinin Araştırma ve Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkılarının Değerlendirilmesi Paneli

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

amasya çorum samsun tokat TEMEL GÖSTERGELERLE TR83 BÖLGESİ

amasya çorum samsun tokat TEMEL GÖSTERGELERLE TR83 BÖLGESİ amasya çorum samsun tokat TEMEL GÖSTERGELERLE TR83 BÖLGESİ sunuş Türkiye de kurulan 26 kalkınma ajansı, bölgesel gelişme dinamiklerini bütün aktörlerin katılımını sağlayan bir anlayışla harekete geçirmek

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir Temel Ekonomik Göstergeler İzmir 2015 İzmir... İzmir çok yönlü üretim olanakları, zengin doğal kaynakları ve nitelikli yaşam kalitesini bir arada sunabilmesiyle hem Türkiye hem de dünya ölçeğinde öne çıkan

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU

TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU T.C. DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI NİSAN, 2011 BÖLÜM 1: DOĞU MARMARA TR42 BÖLGESİ NE GENEL BAKIŞ BÖLÜM 2: ULUSAL GÖSTERGELER

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ NEVŞEHIR GENEL BİLGİLER Nüfus Nevşehir: 285.460 Türkiye: 76.667.864 Okur Yazarlık Oranı (6+Yaş) Nevşehir: %95 Türkiye: %93

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ DIYARBAKıR ın İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 DIYARBAKıR GENEL BİLGİLER Nüfus Diyarbakır: 1.607.437 Türkiye:76.667.864 KOBİ

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ MALATYA NIN İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 MALATYA GENEL BİLGİLER Nüfus; Malatya: 762.538 Türkiye:76.667.864 Sosyo Ekonomik

Detaylı

Tablo 35 İldeki OSB lerin Elektrik ve Doğalgaz Tüketimi, OSB lerde bulunan Firma Sayıları ve İstihdam

Tablo 35 İldeki OSB lerin Elektrik ve Doğalgaz Tüketimi, OSB lerde bulunan Firma Sayıları ve İstihdam SANAYİ İldeki 3 ilçede üretim aşamasına geçmiş 4 OSB bulunmaktadır. İlde üretim aşamasına geçmiş OSB bulunan ilçeler; Kütahya Merkez (2 adet), Gediz ve Tavşanlı dır. Ayrıca Simav ilçesinde ise aktif olmayan

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ ANTALYA NıN İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 ANTALYA GENEL BİLGİLER Nüfus Antalya: 2.158.265 Türkiye: 76.667.864 KOBİ Sayısı

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ ESKİŞEHİR İN İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 ESKİŞEHİR GENEL BİLGİLER Nüfus; Eskişehir:799.724 Türkiye:76.667.864 Sosyo Ekonomik

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ KOCAELİ NİN İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 KOCAELİ GENEL BİLGİLER Nüfus; Kocaeli: 1.780.055 Türkiye:78.741.053 Nüfus Yoğunluğu

Detaylı

ULAŞIM. MANİSA www.zafer.org.tr

ULAŞIM. MANİSA www.zafer.org.tr ULAŞIM Kara taşımacılığı 2023 hedeflerinde büyük merkezler otoyollarla bağlanırken, nüfusu nispeten küçük merkezlerin bu otoyollara bölünmüş yollarla entegre edilmesi hedeflenmektedir. Harita 15 ve Harita

Detaylı

TEPAV Perakende Güven Endeksi TPE

TEPAV Perakende Güven Endeksi TPE TPE Tanıtım Toplantısı Slide 1 tepav Yeni bir gösterge: TEPAV Perakende Güven Endeksi TPE 14 Ocak 2010 TPE Tanıtım Toplantısı Slide 2 Çerçeve TPE nereden çıkıyor? Perakende Anketi ve diğer perakende ölçüm

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

BAŞKA YERDE SINIFLANDIRILMAMIŞ ELEKTRİKLİ MAKİNE VE CİHAZLARIN İMALATI Hazırlayan Birgül OĞUZOĞLU Kıdemli Uzman 540 1. SEKTÖRÜN TANIMI Başka yerde sınıflandırılmamış elektrikli makine ve cihazların imalatı

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

Kaynak: KGM, Tesisler ve Bakım Dairesi, 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi. Harita 16 - Türkiye 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi

Kaynak: KGM, Tesisler ve Bakım Dairesi, 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi. Harita 16 - Türkiye 2023 Yılı Bölünmüş Yol Hedefi ULAŞIM Kara taşımacılığı 2023 hedeflerinde büyük merkezler otoyollarla bağlanırken, nüfusu nispeten küçük merkezlerin bu otoyollara bölünmüş yollarla entegre edilmesi hedeflenmektedir. Harita 16 ve Harita

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ TOKAT IN İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 TOKAT GENEL BİLGİLER Nüfus; Tokat: 598.708 Türkiye:76.667.864 Sosyo Ekonomik Gelişmişlik

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

T.C. Kalkınma Bakanlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü. İzleme, Değerlendirme ve Analiz Dairesi AĞRI İL RAPORU

T.C. Kalkınma Bakanlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü. İzleme, Değerlendirme ve Analiz Dairesi AĞRI İL RAPORU T.C. Kalkınma Bakanlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü İzleme, Değerlendirme ve Analiz Dairesi AĞRI İL RAPORU KALKINMA AJANSLARI Kalkinma Bakanligi - IDAD 1 / 14 A. BEŞERİ VE SOSYAL GÖSTERGELER

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları. Sanayi Bilgi Notu

TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları. Sanayi Bilgi Notu TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları Sanayi Bilgi Notu 1 BÖLÜM 1 Sektörel Yapı ve Önde Gelen Sektörler i. TR41 Bölgesi Sanayi Genel Görünümü Tablo 3.1 İşletme Büyüklükleri (%)

Detaylı

DOĞU VE GÜNEYDOĞU EKONOMİ VE KALKINMA ZİRVESİ, CİZRE BULUŞMASI ÇÖZÜM SÜRECİNİN EKONOMİK ETKİLERİ SENARYOLARI

DOĞU VE GÜNEYDOĞU EKONOMİ VE KALKINMA ZİRVESİ, CİZRE BULUŞMASI ÇÖZÜM SÜRECİNİN EKONOMİK ETKİLERİ SENARYOLARI DOĞU VE GÜNEYDOĞU EKONOMİ VE KALKINMA ZİRVESİ, CİZRE BULUŞMASI ÇÖZÜM SÜRECİNİN EKONOMİK ETKİLERİ SENARYOLARI 25 Haziran 2013 Baz Senaryo Çalışması için İncelenen İller Çözüm sürecinin ekonomik etkileri

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

"Yenileşim ve Gelecek" 9. Kalite Sempozyumu. C. Müjdat ALTAY 15 Nisan 2011

Yenileşim ve Gelecek 9. Kalite Sempozyumu. C. Müjdat ALTAY 15 Nisan 2011 "Yenileşim ve Gelecek" 9. Kalite Sempozyumu C. Müjdat ALTAY 15 Nisan 2011 Küresel Rekabetin Sonucu Apple iphone Globalizasyon ve Glokalizasyon Gelişmiş ülkelerin, gelişmekte olan ülkeler için ürün geliştirmesi

Detaylı

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Makina Mühendisi Hasan ACÜL Türkiye Ġstatistik Kurumu (TÜĠK), 13 Kasım 2008 tarihinde yayınladığı 2007 Yılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Araştırması

Detaylı

1. BİLİŞİM. 1.1. Dünya da Bilişim Altyapısı

1. BİLİŞİM. 1.1. Dünya da Bilişim Altyapısı 1. BİLİŞİM 1. Bilişim teknolojilerinin ülke kalkınmasında hızlandırıcı rolünden daha çok yararlanılması, bilgiye dayalı ekonomiye dönüşümler rekabet gücünün kazanılması, eğitim yoluyla insan gücü yaratılması

Detaylı

15. EKONOMİ GÖSTERGELERİ

15. EKONOMİ GÖSTERGELERİ 15. EKONOMİ GÖSTERGELERİ 15.1. Cari Fiyatlarla Sektörlerin Gayri Safi Katma Değer İçindeki Payı (%) - İktisadi Faaliyet Kollarına Göre Temel Fiyatlarla 2007 2008 Türkiye TR41 Türkiye TR41 Gayrisafi katma

Detaylı

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ! İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!! IŞIL KURNAZ" GAZİ ÜNİVERSİTESİ UNDP 2014 İNSANİ GELİŞME RAPORU# TÜRKİYE TANITIM

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 ENDÜSTRİYEL YAPININ YENİLİKÇİ VE BİLGİ ODAKLI DÖNÜŞÜMÜNÜN BURSA ÖRNEĞİNDE İNCELENMESİ PROJE RAPORU İÇİNDEKİLER

Detaylı

ULAŞIM. AFYONKARAHİSAR 2015 www.zafer.org.tr

ULAŞIM. AFYONKARAHİSAR 2015 www.zafer.org.tr ULAŞIM 2023 kara taşımacılığı hedeflerinde, büyük merkezlerin otoyollarla bağlanırken, nüfusu nispeten küçük merkezlerin bu otoyollara bölünmüş yollarla entegre edilmesi hedeflenmektedir ve Afyonkarahisar

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ... 2 İTHALAT

Detaylı

Dr. Yücel ÖZKARA, BSTB Verimlilik Genel Müdürlüğü Doç. Dr. Mehmet ATAK, Gazi Ün. Endüstri Müh. Bölümü

Dr. Yücel ÖZKARA, BSTB Verimlilik Genel Müdürlüğü Doç. Dr. Mehmet ATAK, Gazi Ün. Endüstri Müh. Bölümü Dr. Yücel ÖZKARA, BSTB Verimlilik Genel Müdürlüğü Doç. Dr. Mehmet ATAK, Gazi Ün. Endüstri Müh. Bölümü 6 Ekim 2015 İmalat Sanayinin Önemi Literatür Çalışmanın Amacı ve Kapsamı Metodoloji Temel Bulgular

Detaylı

Kümelenme ile İlgili Kavramlar

Kümelenme ile İlgili Kavramlar Program 25 Ağustos 2014 Kümelenme Kümelenme İle İlgili kavramlar Türkiye de kümelenme politikaları Başarılı küme örnekleri Ostim Savunma ve Havacılık Kümelenmesi İnegöl Mobilya Kümelenmesi Yalova Saksılı

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ Musa Yaşar Bilimsel ve teknolojik faaliyetler, ülkelerin kalkınmasında büyük bir öneme sahip olup, ulusal gelirden bu tür faaliyetlere

Detaylı

İMALAT SANAYİİNİN ALT SEKTÖRLER İTİBARİYLE DAĞILIMI

İMALAT SANAYİİNİN ALT SEKTÖRLER İTİBARİYLE DAĞILIMI GENEL ARAŞTIRMALAR İSTATİSTİKİ BÖLGE BİRİMLERİ SINIFLANDIRMASI DÜZEY 2 YE GÖRE İMALAT SANAYİİNİN ALT SEKTÖRLER İTİBARİYLE DAĞILIMI (21 YILI, ISIC REVİZE 3 SINIFLAMASINA GÖRE ve İKİ RAKAMLI DÜZEYDE) GA-6-3-3

Detaylı

Yaşanabilir Bir Şehir için İzmir Bölge Planı Hedefleri. H.İ.Murat ÇELİK, PMP Birim Başkanı

Yaşanabilir Bir Şehir için İzmir Bölge Planı Hedefleri. H.İ.Murat ÇELİK, PMP Birim Başkanı Yaşanabilir Bir Şehir için İzmir Bölge Planı Hedefleri H.İ.Murat ÇELİK, PMP Birim Başkanı Yaşanabilir Şehirler Sempozyumu 1. İZKA 2. İzmir Bölge Planı 3. Yaşanabilir Şehir Hedefleri İçerik 1.

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Mart 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD Metin TUNÇ Ekonomik İşbirliği ve Gelişme Örgütü, 1948 yılında aralarında kurucu üye olarak Türkiye nin de bulunduğu Avrupa ülkeleri tarafından Organization

Detaylı

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN KIRKLARELİ-2014 Kırklareli Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON HAZIRLAYAN YEŞİM CAN Adres: Ekonomik ve Sosyal

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

YÖNETİCİ ÖZETİ. Besfin İletişim

YÖNETİCİ ÖZETİ. Besfin İletişim YÖNETİCİ ÖZETİ 2012 yılında En Yüksek ARGE Harcaması yapan uluslararası firmaların sektörlerine bakıldığında en yüksek 10 sektör toplam ARGE harcamalarının %84 ünü karşılamaktadır. Türkiye de yapılan ARGE

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ (Taslak Rapor Özeti) Faruk Aydın Hülya Saygılı Mesut Saygılı Gökhan Yılmaz Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü

Detaylı

2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış

2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış 2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış Prof. Dr. Yüksel KAVAK Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi TÜSİAD / UNFPA İstanbul, 5 Kasım 2010 1 Ana tema: Nüfusbilim ve Yönetim Çalışmanın

Detaylı

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9 Ocak 2013, Ankara

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9 Ocak 2013, Ankara BİLDİRİ İÇERİĞİ 1. Ordu-Üniversite-Sanayi İşbirliği Oluşumu 2. İşbirliği Süreci 3. Yaşanan Sıkıntılar 4. İşbirliğinin / Projenin Çıktıları 5. Deneyimden Öğrenilenler 6. Başarı İçin Öneriler ORDU - ÜNİVERSİTE

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

T.C. Kalkınma Bakanlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü İzleme, Değerlendirme ve Analiz Dairesi VAN İL RAPORU

T.C. Kalkınma Bakanlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü İzleme, Değerlendirme ve Analiz Dairesi VAN İL RAPORU T.C. Kalkınma Bakanlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü İzleme, Değerlendirme ve Analiz Dairesi VAN İL RAPORU KALKINMA AJANSLARI Ülkemizde ajanslar; kalkınmanın ülke sathında dengeli olarak

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 10 2014 Sayı 31 TEPAV İSTİHDAM İZLEME TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Haziran 2014 verilerinin değerlendirildiği- 31. sayısında sigortalı

Detaylı

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca Yürütülen Ar-Ge Destek Programları. MURAT YILDIZ Kurumsal Ar-Ge Destekleri Şube Müdürü

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca Yürütülen Ar-Ge Destek Programları. MURAT YILDIZ Kurumsal Ar-Ge Destekleri Şube Müdürü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca Yürütülen Ar-Ge Destek Programları MURAT YILDIZ Kurumsal Ar-Ge Destekleri Şube Müdürü Vizyonumuz Ülkemizin bilim, teknoloji, Ar-Ge ve yenilikçilik hedefleri doğrultusunda

Detaylı

TEKSTİL İMALATI SANAYİ SEKTÖR RAPORU

TEKSTİL İMALATI SANAYİ SEKTÖR RAPORU TEKSTİL İMALATI SANAYİ SEKTÖR RAPORU İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ 1.BÖLÜM TEKSTİL İMALATI SANAYİNİN TANIMI VE KAPSAMI 1.1 TEKSTİL İMALATI SANAYİ 1.2 TEKSTİL İMALATI SANAYİNİN KAPSAMI 2.BÖLÜM SEKTÖRÜN GELİŞİMİ

Detaylı

AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ. www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org.

AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ. www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org. AYDIN T CARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

İSTATİSTİKLERİ MEHMET ÖZÇELİK

İSTATİSTİKLERİ MEHMET ÖZÇELİK GİRİŞ TÜRKİYE DE İNTERNET KULLANIMI ve E-TİCARET Günümüz teknoloji çağında 2000 li yılların başından itibaren, özellikle bilişim teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, bilgi toplumunun oluşmasına büyük katkı

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 16 09 2014 Sayı 29 Genel Değerlendirme Nisan 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Nisan 2014 verilerinin değerlendirildiği- 29. sayısında sigortalı

Detaylı

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 HÜKÜMETİN YAPISI VE BAKANLIKLAR EKONOMİ YÖNETİMİ; REFORMLAR İLE HIZLI EKONOMİK

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Kasım - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Kasım - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Kasım - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR KASIM 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

Türkiye de ArGe. AHMET HAMDİ ATALAY İstanbul Mayıs 2014 8 Mayıs 2014, ISTANBUL Netaş İcra Kurulu Üyesi

Türkiye de ArGe. AHMET HAMDİ ATALAY İstanbul Mayıs 2014 8 Mayıs 2014, ISTANBUL Netaş İcra Kurulu Üyesi Türkiye de ArGe AHMET HAMDİ ATALAY İstanbul Mayıs 2014 8 Mayıs 2014, ISTANBUL Netaş İcra Kurulu Üyesi Teknolojiler Evrimi Dünya Ekonomik Güç Merkezi Kayması Kaynak: Strategy, scenarios, and the global

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ MERSİN GENEL BİLGİLER Nüfus Mersin: 1.705.774 Türkiye: 76.667.864 Okur Yazarlık Oranı (6+Yaş) Mersin: %95 Türkiye: %93 İlçe

Detaylı

Günümüzde en önemli rekabet gücü. Araştırma ve Geliştirme AR-GE. Günümüzde en önemli Ar-Ge Nedir? Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker

Günümüzde en önemli rekabet gücü. Araştırma ve Geliştirme AR-GE. Günümüzde en önemli Ar-Ge Nedir? Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümü Teknoloji ve Yenilik Yönetimi Dersi Araştırma ve Geliştirme AR-GE Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker 1 Günümüzde en önemli rekabet gücü Daha önce değindiğimiz

Detaylı

ULUSAL ÖLÇEKTE GELIŞME STRATEJISINDE TR52 BÖLGESI NASIL TANIMLANIYOR?

ULUSAL ÖLÇEKTE GELIŞME STRATEJISINDE TR52 BÖLGESI NASIL TANIMLANIYOR? KIRSAL KALKINMA, KURAKLIK VE EKOLOJİ: KONYA KARAMAN OVASI TR52 BÖLGESİ ULUSAL ÖLÇEKTE GELIŞME STRATEJISINDE TR52 BÖLGESI NASIL TANIMLANIYOR? BÖLGESEL GELIŞME ULUSAL STRATEJISI BGUS Mekansal Gelişme Haritası

Detaylı

3. Gün: Stratejik Yönetim ve Performans Yönetimi İlişkisi

3. Gün: Stratejik Yönetim ve Performans Yönetimi İlişkisi 3. Gün: Stratejik Yönetim ve Performans Yönetimi İlişkisi Tapio Laamanen 12 Ocak 2011 1 Hükümet Programının Stratejiler Aracılığıyla Uygulaması Kurumsal strateji süreci aşağıdakilerle sıkı bir bağlantı

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies(CEPS) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği ne Üyelik

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR TEMMUZ 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları. Sanayi Bilgi Notu

TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları. Sanayi Bilgi Notu TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları Sanayi Bilgi Notu 1 BÖLÜM 1 Sektörel Yapı ve Önde Gelen Sektörler i. TR41 Bölgesi Sanayi Genel Görünümü Sanayi sicil kayıtlarına göre sanayi

Detaylı

Rekabetçi ve Sorumlu İşletmeleri Destekleme Programı (SCORE): Türkiye için Fizibilite Çalışması

Rekabetçi ve Sorumlu İşletmeleri Destekleme Programı (SCORE): Türkiye için Fizibilite Çalışması ARAŞTIRMA NOTU 13/C-01A ARAŞTIRMA NOTU 14/C-01A Yayınlanma tarihi: Nisan 2014 Rekabetçi ve Sorumlu İşletmeleri Destekleme Programı (SCORE): Türkiye için Fizibilite Çalışması Pınar Kaynak TEPAV Araştırmacı

Detaylı

ÜZEYİR KARAKUŞ TÜİK NEVŞEHİR BÖLGE MÜDÜRÜ 08/09/2014

ÜZEYİR KARAKUŞ TÜİK NEVŞEHİR BÖLGE MÜDÜRÜ 08/09/2014 ÜZEYİR KARAKUŞ TÜİK NEVŞEHİR BÖLGE MÜDÜRÜ 08/09/2014 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE NİSAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM - 169 - İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM Cemalettin Dönmez * Özet Türkiye de inşaat mühendisliğinde lisans sonrası eğitimin hacim ve temel uzmanlık

Detaylı

BELEDİYE VERİLERİNE AİT İSTATİSTİKLERİN EŞLEŞTİRİLMESİ (MAPPING) ÇALIŞMASI. Doç. Dr. H. Hakan Yılmaz 21.12.2012 Ankara

BELEDİYE VERİLERİNE AİT İSTATİSTİKLERİN EŞLEŞTİRİLMESİ (MAPPING) ÇALIŞMASI. Doç. Dr. H. Hakan Yılmaz 21.12.2012 Ankara BELEDİYE VERİLERİNE AİT İSTATİSTİKLERİN EŞLEŞTİRİLMESİ (MAPPING) ÇALIŞMASI Doç. Dr. H. Hakan Yılmaz 21.12.2012 Ankara Sunum Planı Çalışmanın Amaçları Belediye İstatistiklerinin Eşleştirilmesi Belediyeler

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 31 12 2014 Sayı 33 Genel Değerlendirme Ağustos 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Ağustos 2014 verilerinin değerlendirildiği 33. sayısında

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE EYLÜL 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE AĞUSTOS 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

TÜRKİYE DE VE KONYA DA ÖZEL SEKTÖR DESTEKLERİ MEHMET ÖZÇELİK

TÜRKİYE DE VE KONYA DA ÖZEL SEKTÖR DESTEKLERİ MEHMET ÖZÇELİK GİRİŞ TÜRKİYE DE VE KONYA DA Ekonomide sürdürülebilir bir büyüme yakalayabilmek için girişimcilik, inovasyon, bilimsel ve teknolojik çalışmalar, ar-ge vb. faaliyetler devlet tarafından veya ulusal ya da

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 19 05 2014 Sayı 26 Genel Değerlendirme Ocak 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Ocak 2014 verilerinin değerlendirildiği- 26. sayısında sigortalı ücretli istihdamı, kadın

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ VAN GENEL BİLGİLER VAN TÜRKİYE VAN IN PAYI Nüfus (TÜİK 2012) 1.051.975 75.627.384 1,39% İlçe Merkezleri Nüfusu (TÜİK 2012)

Detaylı