Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei"

Transkript

1 Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei Hakan Berument Bilkent Üniversitesi Ankara Tel: Faks: e-posta: Mart 22

2 . Giri: 995 Meksika krizi ve 997 Asya krizi akademik çevrelerde ve politika yapıcıları arasında kur politikaları, döviz kuru rejimleri ve reel kurlar konularında artan bir ilgiye neden olmutur. Ülkeleri krize götüren nedenler farklı olsa da, krizlerin sonucu olarak nominal kurlarda ortaya çıkan yüksek oranlı deer kayıplarını ve ülkeden ülkeye deimekle beraber kurların fiyatlara geçi etkisinden dolayı (pass through effects) kriz sonrası yüksek enflasyon oranlarını ve ekonomilerdeki daralmaları beraberinde getirmitir. Türkiye son on yılda iki önemli finansal krizle karı karıya kalmıtır. Bu krizlerin ilki olan 994 krizinde büyük oranlı bir devalüasyon yapılmı, döviz kuru rejiminin deitii 2 yılı krizinde ise kurun artı hızının önceden açıklanmı olduu bir rejimden (crawling peg regime) dalgalı kur rejimine (floating exchange rate regime) geçilmi ve Türk lirası önemli ölçüde deer kaybetmitir. 994 yılında krizle birlikte reel GSYH yüzde 6,2 daralmıtır. 2 yılının ilk dokuz ayında da daralma oranı yüzde 8,3 olmutur. Krizlerden sonra önemli ölçüde gerileyen iç talebe ramen kurların fiyatlar üzerinde belirleyici etkiye sahip olması nedeniyle enflasyon düzeyinde önemli oranlarda sıçramalar görülmütür. Nominal döviz kurunda gözlenen deiimlerin fiyatlara ve enflasyona geçi etkisi bazı kanallardan çalımaktadır. Her eyden önce, döviz kurunda gözlenen artı ithal mal fiyatlarını artırdıı için ithal hammadde veya ara malı kullanılan ürünlerin ve ithal tüketim mallarının fiyatlarını artıracaktır. Bununla birlikte, ekonomide dövizle yapılan ilemler, yani dolarizasyon önemli bir seviyede ise üreticiler dövizde gözlenen artıı kendi ürettikleri ve sattıkları mal ve hizmetlere, tüketicilerin talebini de göz önünde bulundurarak aynı oranlı zam yapmak isteyeceklerdir. Ve son olarak nominal döviz kurundaki artı yurt dıından gelen malları daha pahalı yaptıı gibi yurt içinde üretilen malları ihracat için daha cazip hale getirmektedir. Bu ise bizim yurt dıından yaptıımız ithalatı azalttıı gibi yurt dıına yapılan ihracatı arttırır. Göreceli az malın bulunduu bir ortamda ise fiyatlar artacaktır. Bu çalımada, finansal krizlerin enflasyona etkisi incelenmektedir. Finansal krizlerin ortak bir özellii, yukarıda da belirtildii gibi, yerel parada gözlenen önemli

3 deer kaybıdır. Çalımada, reel döviz kurunun enflasyona etkileri incelenmitir. Kurların fiyatlara etkisini konu alan bir çok çalımada nominal kur kullanılmasına karın, reel döviz kurunun bu çalımadaki modelin temel deikeni olmasının nedeni, örneklem döneminin önemli bir kısmında Merkez Bankası nın reel döviz kurundaki istikrarı hedeflemesidir. Bu nedenle, Merkez Bankası uzun bir dönem boyunca politika aracı olarak kullandıı nominal döviz kurunu beklenen enflasyon oranında artırmıtır. Bu nedenle nominal döviz kuruyla enflasyon arasındaki iliki olması gerekenden daha büyük yada suni görülebilirdi. Bu çalımada aynı zamanda, tek bir enflasyon oranı deil, deiik mal sepetlerindeki fiyat deiimlerini gösteren farklı enflasyonlar için aynı model tekrarlanmıtır. Bunun temel sebebi, deiik mal sepetleri üreticilerinin ve tüketicilerinin krizler sonrasındaki üretim ve tüketim davranılarının farklılaabileceidir. Bir örnek vermek gerekirse, kur deiimlerinden daha çok etkilenmesi beklenen Toptan Eya Fiyat Endeksi (TEFE) enflasyonu, talepten daha çok etkilenmesi beklenen Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) enflasyonundan 2 krizi sonrası iç talebin yetersizlii nedeniyle daha yüksek oranda gerçeklemitir. Aynı davranı farklılıkları aynı mal sepetinin farklı alt kalemleri arasında da gerçekleebilir. Bu nedenle, bu çalımada TEFE ve bunun dört alt kaleminin enflasyonu ile TÜFE ve bunun yedi alt kaleminin enflasyonlarına reel döviz kurunun etkisi bulunmutur. Bundan sonraki bölümde Türkiye deki reel döviz kuru hareketlerine genel bir bakı yaptıktan sonra 3. kısımda 2 ubatı nda gerçekleen döviz kuru rejimiyle birlikte meydana gelen kur artııyla beraber çeitli kalemlerdeki fiyat hareketlerini inceleyeceiz. 4. kısımda, bu çalımada kullanılan ekonometrik model tanıtılacak. Bu ekonometrik modelden elde edilen öngörüler 5. kısımda sunulacak. 6. kısım ise bu çalımanın bir özetini verecektir. 2. Reel Döviz Kuru Hareketleri Reel döviz kurları örneklem döneminde göreli bir istikrara sahip olmu ancak kriz dönemlerinde önemli oranlarda dalgalanma göstermitir. Türkiye 989 yılında IMF ye Türk lirasının konvertibl olması için bavurmutur. Bu tarihten 2 Ocak 2 tarihine kadar, Türkiye döviz kuru politikasında ara rejim uygulamıtır. Baka bir ifadeyle, bu dönemde döviz kuru rejimi olarak serbest dalgalanma rejimi (free float) ya da önceden açıklanan döviz kurları rejimi (crawling peg or fixed exchange rate regime) uygulanmamı, ancak Merkez Bankası söz konusu 2

4 döneminin önemli bir bölümünde reel döviz kurunun önemli ölçüde dalgalanmasına izin vermemitir. Merkez Bankası, 22 ubat 2 tarihine kadar nominal döviz kurları için günlük kotasyon vermi ve piyasalara açıklanan bu kotasyonlardan müdahale edeceini taahhüt etmitir. Piyasalar, Merkez Bankası nın günlük döviz kotasyonlarını dikkatlice izlemi ve serbest piyasada oluan kurlar örneklem döneminde 994 yılının ilk ayları hariç açıklanan resmi kurlardan büyük oranlı bir sapma gözlenmemitir. Örneklem döneminin büyük bölümünde Merkez Bankası nominal döviz kurunu politika aracı olarak kullanmıtır. Eski Merkez Bankası Bakanı Gazi Erçel in bir konumasında kur politikasının nasıl ekillendiini öyle açıklamıtır: Merkez Bankası kur politikası temelde iki etken altında ekillendirilmektedir. Bunlar cari ilemler dengesinin sürdürülebilirlii ve enflasyondur. Döviz kurlarının bu iki deiken üzerindeki birbiriyle çelien etkisi (döviz kurlarının hızlı artması cari ilemler dengesinin sürdürülebilirliini artırırken enflasyonu körükleyebilmektedir) Merkez Bankası nın döviz kuru politikasını bu iki kısıt arasında, ekonomik konjonktüre uyan bir denge içinde belirlemesini gerektirmektedir. Buna göre ekonomi politikalarında enflasyon ile mücadelenin öne çıktıı dönemlerde, kur politikası aırlıklı olarak bu amaca uygun ekillendirilirken, ekonomide enflasyon ile mücadelenin geri planda kaldıı dönemlerde kur politikası cari ilemler dengesini gözeten bir temele oturtulmaktadır. Gazi Erçel, Nisan 998. Merkez Bankası, kapsamlı bir dezenflasyon çabasının olmadıı bu dönemde piyasalarda istikrarı salayabilmek amacıyla kur politikasını, döviz kuru hareketlerinin cari ilemler dengesine ve enflasyona etkilerini göz önünde bulundurarak ekillendirmitir. Türkiye ekonomisi 97 li yılların ortalarından beri kronik ve deiken enflasyonla içiçe kalmı ve giderek artan bir borç stokuyla karakterize olmutur. Böyle bir ortamda, Merkez Bankası nın temel amacı finansal piyasalarda istikrarı salamak olmutur. Piyasalardaki istikrar 99 Körfez Krizi, 997 Asya Krizi ve 998 Rusya Krizi gibi etkili negatif oklar altında bile belirli oranda salanabilmitir. 3

5 ekil : Reel Döviz Kuru Q 987Q3 988Q 988Q3 989Q 989Q3 99Q 99Q3 99Q 99Q3 992Q 992Q3 993Q 993Q3 994Q 994Q3 995Q 995Q3 996Q 996Q3 997Q 997Q3 998Q 998Q3 999Q 999Q3 2Q 2Q3 2Q 2Q3 R e e l d öviz ku ru 989 yılında sermaye hareketleri tamamen serbestletirilmi ve bunu takip eden dönemde bankacılık sektörünün uluslararası piyasalardan borçlanması ve MKB bünyesindeki piyasalara portföy yatırımları eklinde gözlenen hızlı sermaye girileri yaanmıtır. Bunun sonucunda reel döviz kuru döneminde yüzde 5-2 oranlarında deer kazanmıtır. Körfez Krizi döviz kuru üzerinde belirsizlik yaratmı ve Merkez Bankası nın söz konusu dönemde temel amacı bu belirsizliin asgari seviyeye indirilmesi olmutur. Ancak, 99 yılında Türk lirası reel olarak yüzde 5-7 oranında deer kaybetmitir. 992 yılında kur politikası Türk lirasının yıllarındaki gibi deer kazanmasına izin vermemi ve ABD doları+,5 Alman Markı olarak açıklanan döviz kuru sepeti reel olarak yüzde 2 oranında deerlenmitir. 993 yılında döviz kuru reel olarak istikrarlı bir seyir izlemise de Türk lirasında 993 yılı sonunda döneminden kalan yüzde luk bir deerlenme vardır. 994 yılında büyüyen kamu açıkları ve iç dengesizlikler sonucu Merkez Bankası rezervleri büyük bir atakla karı karıya kalmıtır. Rezervlerin erimesi, büyük mali kriz ve sık ve küçük devalüasyonların ardından 5 Nisan 994 te hükümet, Türk lirasını yaklaık yüzde 2 oranında devalüe etmitir. Bununla birlikte, reel kur 994 yılında yüzde -5 oranında deer kaybetmitir. Kriz yılı olan 994 sonrası dönemde, reel döviz kuru 995 te bir miktar deer kazanmısa da, 995 yılı sonunda 993 yılı sonuna göre daha düük bir deerde kalmıtır. Kasım 995 seçimlerinden sonra ortaya çıkan siyasi belirsizlikler, istikrarsız koalisyon hükümetlerinin varlıı ve bu faktörlere balı olarak siyasi otoritede dezenflasyon kararlıının ve buna balı sıkı maliye politikaları olumaması nedeniyle, Merkez Bankası nın temel hedefi piyasalarda istikrarın salanması olmutur. Merkez Bankası aynı zamanda fiyat istikrarını da 4

6 hedeflemise de, yukarıda sayılan nedenler bu hedefin arka planda kalmasına yol açmıtır. Finansal piyasalarda istikrarın salanması amacıyla, Merkez Bankası nominal döviz kurunu politika aracı olarak kullanmıtır. Bu çerçevede, rekabetçi bir kur politikası uygulanarak reel döviz kurunun denge deerinden önemli ölçüde sapma göstermesine izin verilmemitir. Baka bir ifadeyle, nominal döviz kuru enflasyon oranına paralel bir biçimde artırılmıtır. Bu politikanın baarıya ulamasında 995 yılından itibaren sermaye girilerinin önemli bir rolü olmutur. Nominal döviz kurlarının enflasyon paralelinde artırılması stratejisi, 997 Asya krizi ve 998 Rusya krizi gibi büyük negatif okların etkilerinin sınırlandırılmasında yardımcı olmutur. Bu dönemlerde Merkez bankası rezervleri bir ölçüde gerilemi, faiz oranlarında sıçramalar gerçeklemise de, finansal kriz olarak nitelendirilebilecek büyük dalgalanmalar gözlenmemitir. 2 Yılı Enflasyonla Mücadele Programı ile birlikte kur politikasında deiiklie gidilmi ve 2 Ocak 2 den itibaren 2 aylık kayan dönemler için ABD doları+,77 Euro olarak açıklanan döviz kuru sepetinin alacaı deerler önceden açıklanmıtır. Döviz kuru 2 yılında yüzde 2 olan TEFE enflasyon hedefi oranında artırılmıtır. Dier ülkelerde uygulanan döviz kuruna balı istikrar programlarına benzer ekilde enflasyon oranı nominal döviz kurunun artı oranına programın balamasından iki üç ay sonra yaklamaya balamıtır. Ancak yıl sonu TEFE artı oranı, yüzde 33 ile son on dört yılın en düük seviyesine ulamasına ramen açıklanan hedefin oldukça üstünde olmutur. Kasım 2 krizi sonrası kırılganlıı artan mali piyasalarda ubat 2 in sonlarındaki gelimelerin piyasalarda istikrarsızlıa neden olması ve Merkez Bankası rezervlerinin çok büyük bir atakla karı karıya kalmasıyla, kur politikasında 22 ubat 2 tarihinde bir deiiklie gidilmi ve dalgalı kur rejimine geçilmitir. Bu tarihte, ABD doları Türk lirası karısında yüzde 4 oranında deer kazanmıtır. Dalgalı kur rejimine geçile birlikte nominal döviz kuru Kasım 2 tarihine kadar yükselmi ve Türk lirası 2 de reel olarak yüzde 5-25 oranında deer kaybetmitir ubat Krizindeki Kur-Enflasyon Dinamii Tablo 2 yılının., 2. ve 3. aylarındaki döviz kuru artı oranını, TEFE enflasyonu ve TEFE nin alt kalemlerini oluturan dier dört alt kalemdeki fiyat artılarını vermektedir. Her ne kadar kur rejimi deiiklii 22 ubat tarihinde gerçeklemise de büyük etki Mart ayında yaanmıtır. ubat ayı içerisinde ABD doları ve,77 Euro dan oluan sepet Türk lirası karında deer artıı %9.23 olurken, Mart ayı içerisindeki artı %3,5 oranında oldu. Buna paralel olarak fiyat artıları da Mart ayında ubat ayındaki artılarına göre yüksek olmutur. 5

7 ubat ayında en yüksek artı malat Sanayi nde gerçekleirken, Mart ayı için artı en fazla Maden ve Enerji sektörlerinde yaandı. Tablo : Devalüasyon ve TEFE ye Etkisi Dev. TEFE Tarım Maden malat Enerji 2:,2,9 3,45 -,68,4 7,55 2:2 9,23 2,9 2,24,87 2,27,99 2:3 3,5,3 6,2 3,5,88 3,54 Tablo 2 ise Tablo de yapılan analizlerin TÜFE ve onun alt kalemleri için tekrarlanmı halidir. ubat ayında en yüksek artıın salık sektöründe yaanması, bu sektörde kullanılan alet ve gereçlerin yüksek endeksleme yüzünden fiyatlarının artmı olmasında bir paralellik gösterirken, giyim sektöründe fiyatların dümesi dikkat çekmektedir. Bunun sebebi muhtemelen gelir etkisidir. Bu tablolar bize üretimi gerek görme gerekse analizde kontrol etme imkanını vermemektedir, bununla beraber, genel fiyat seviyesinin artıyor olması kiilerin daha sonra alabilecekleri ve ivedilikle ihtiyaç duymadıı mal ve hizmetlere talebi azaltarak bu mal ve hizmetler için fiyatların dümesini salayabilirler. Mart ayı için ise en fazla artı ulatırma sektöründe yaanmaktadır, bu ise petrol ve petrol ürünlerinin esas girdi tekil eden bir sektörde beklenen bir gelimedir. Tablo 2: Devalüasyonun TÜFE ye Etkisi. Dev. TÜFE Konut Kültür Ulatırma Salık Ev Eyası Gıda Giyim 2:,2 2,7 3,29 2,44 3,56 6,87,78,75-3,43 2:2 9,23,66 2,55 2,34,26 4,7 3,7,7-3,59 2:3 3,5 5,53 5,98 3,5 8,72 5, 5,55 6,28,9 Bu analizdeki sorunların baında Mart ayı içersinde içine Kurban Bayramını alan 9 günlük bir tatil dönemini içermesidir. ster istemez bu dönemde, bayramda dier dönemlere göre artan iç talepten dolayı devalüasyondan farklı olarak bir fiyat artıı olacaktır. kinci olarak yukarıdaki analiz üretim etkisini dahil etmemektedir. Üçüncü olarak daha evvelden olumu olan Türk lirasının aırı deerli olması da bu tablodan yapılacak analizlerin sonuçlarında görünmemektedir. Son olarak da enflasyonun takip ettii ve Eylül ayında çıkan aırı artı ve yaz aylarındaki düüle de kendisini gösteren mevsimsellik kontrol edilmemitir. Dolayısıyla bu etkileri kontrol edebilmek için ve devalüasyon etkisini dinamik bir ortamda ölçebilmek için 6

8 alternatif bir yöntemin kullanılması gerekmektedir. Bundan sonraki bölümde bu alternatif yöntem tartıılmaktadır. 4. Ekonometrik Modelin Yapısı Reel döviz kurundaki deiikliklerin ekonomiye ve özellikle fiyatlara etkilerini ölçmeyi amaçlayan bu çalımada, balangıç noktası olarak Kamin ve Rogers (2) ın Meksika ve Berument ve Paaoulları (22) nın Türkiye ekonomisi için kullandıı modeller alınmıtır. Bu çalımalarda reel döviz kuru, enflasyon ve reel GSYH kullanılarak vektör otoregresyon modelleri tahmin edilmi, yurt dıı faktörlerin ekonomiyi nasıl etkilediini de analize katmak için ABD faiz hadlerini dısal deiken olarak kullanılmıtır. Bir önceki bölümde de deindiimiz gibi Merkez Bankası nın döviz piyasalarındaki rolü oldukça önemlidir. Örneklem döneminin önemli bir kısmında, Merkez Bankası döviz kurunu belirlerken reel döviz kurunu stabilize edici bir politika gütmektedir. Dolayısıyla biz de bu çalımada nominal döviz kuru yerine bahsedilen çalımalar gibi reel döviz kurunu kullandık. Bununla beraber öngörü için kullandıımız yöntem balıca hata terimlerinin dier deikenlere etkisini ölçtüü için (innovation accounting), burada yapılacak yorumlarda reel kurdaki artıla nominal kurdaki artı aynı etkiyi ölçmektedir. Bu çalımadaki verilerin tanımlanması, birbirleri arasındaki dinamik ilikinin ve vektör otoregresyon modelinin tanımlanması için Kamin ve Rogers (2) çalımasındaki eke bakılabilir. Kamin ve Rogers (2) ın Meksika ve Berument ve Paaoulları (22) çalımalarında tek enflasyon oranı alınmı ve temel olarak reel döviz kurlarının üretime etkisi incelenmiti. Bu çalımanın amacı, krizlerin dolayısıyla reel döviz kuru hareketlerinin enflasyona etkisini incelemek olduu için, tek bir enflasyon tanımı kullanılmak yerine, deiik mal sepetleri enflasyon oranlarını modellerde kullandık. Böylece, reel döviz kurlarıyla genel mal sepetleri TEFE ve TÜFE fiyatları ve bunların alt kalemleri arasındaki dinamik ilikiyi bulunması amaçlanmıtır. Etki-tepki analizlerini de kullanarak reel kurdaki artıın bu deiik mal sepetleri kullanılarak hesaplanan enflasyon oranlarını nasıl etkilediine bakılmıtır. Vektör otoregresyon modeli oluturulurken VAR son tahmin hatası kriterinin (VAR final prediction error criterion) belirledii gecikme deeri alınmıtır. Enflasyon oranlarında belirgin bir mevsimsellik gözlendii için modelde adet aylık kukla deikeni kullanılmıtır. VAR modeli 983:3 ve 2: arası dönemdeki aylık veriler kullanılarak tahmin edilmitir. Bu vektör otoregresyon modeli sadece krizlerle meydana gelen döviz kuru hareketlerinin fiyat artılarını nasıl etkilediini göstermemekte, kullandıımız örneklem dönemindeki döviz hareketlerinin fiyatları nasıl etkilediini açıklamaktadır. Sadece kriz dönemleri olan 2 ubat 7

9 ayı sonrasını veya 994 Nisan ayı sonrasını dahil ederek yapılacak bir analiz üretim ve geçmi dönemlerde meydana gelen dengesizlikleri hesaba katılmadıından yanlı (biased) sonuçlar verecebilecekti. Bu amaçla üretim ve fiyatların geçmi deerleri VAR modellemesiyle kontrol edildi ve reel döviz kuru hareketlerinin fiyatları nasıl etkiledii ön görüldü. Bu modelleme yöntemi pek çok basitletirici varsayımda bulunarak, ister istemez bazı etkileri de yok etmektedir. Bunlardan bazıları deiik mal sepetleri enflasyon oranlarıyla birlikte aynı üretim verisinin kullanılmasıdır. Bu varsayım, gelir etkisini yanıltıcı mahiyette sonuçlar verebilir ancak deiik enflasyon oranları için kullanılan mal sepetlerinin üretim verisinin olmaması bu basitletirmeyi zorunlu kılmaktadır. Öte yandan, bu çalımada dı faktörlerin ekonomiye, üretim ve enflasyona etkilerinin daha iyi ortaya çıkarabilmek için ABD faiz hadlerinin yanında ödemeler dengesindeki gelimeleri yansıtan cari ilemler veya sermaye hareketleri deikenleri de dahil edebilirdi, ancak hem Kamin ve Rogers (2) hem de Berument ve Paaoullları (22) nın çalımaları bu deikenlerin modele dahil edilmesinin sonucu deitirmediini göstermitir. Bununla beraber Türkiye de yaanan çeitli krizlerin kontrol edildiinde de Berument ve Paaoulları (22) nın kullandıı bu model geçerliliini korumutur. Bu çalımada reel kur hesap edilirken, nominal kur TEFE ile deflate edildi. Biz burada her bir analizde farklı bir deflatör kullanmak yerine aynı deflatörü kullandık. Burada amaç, hükümetin politika verisi aldıı enflasyon ve döviz kurunun dier enflasyon ölçütlerini nasıl etkilediini bulmaktı. Farklı deflatörlerin kullanıldıı bir analiz, her ne kadar, bu deikenler arasındaki dinamik ilikiyi iyi yakalasa da, bu çalımada sorulan soruyu cevaplandırmakta kullanılamaz. 5. Ekonometrik Öngörüler ekil de Toptan Eya Fiyatları (TEFE) enflasyonun, pozitif standart hatalık (2,89) reel döviz kuru okuna tepkisini göstermektedir. Etki tepki analizi için kullanılan dönem 2 aydır. Etki tepki analizi yapılırken, ilk önce yukarıda bahsedilen VAR modelleri tahmin edilmi, sonra da 5 çekilile yapılan bootstrap metoduyla medyan tepkisi ve % ve 9 lık güven aralıkları hesaplanmıtır. Grafiklerdeki ortadaki kalın çizgi medyan tepkisini, kırık çizgiler ise güven aralıı sınırlarını göstermektedir. % 2,89 luk bir reel kur artıı, aynı dönemde TEFE enflasyon oranı ilk bata %,45 artmaktadır. Zaman içersinde bu etki azalarak devam etmektedir. 2. ay için, bu tepki %,52 olmakla beraber, ilk 2 aydaki toplam artı,87 dır. Dolayısıyla reel kurdaki % 2,89 luk bir artı TEFE yi bir yıl sonunda %,87 arttırmaktadır. TEFE enflasyonun bir standart hatalık reel kur 8

10 okuna verdii tepki yalnızca -7. aylar için istatistiki olarak anlamlıdır. Her ne kadar TEFE ilk ayda %,45 artsa da TEFE nin alt kalemleri döviz kurundan farklı ekillerde etkilendikleri için farklı tepki gösterebilirler. Bu nedenle, reel döviz kurundaki artıın tarım, imalat, maden ve enerji alt sektörlerini de nasıl etkilendii de incelemitir. malat sanayi reel döviz kurundaki pozitif bir oka en fazla tepki veren sektördür. Reel döviz kurundaki % 2,89 luk bir artı aynı dönemde imalat sanayi fiyatları %,99 oranında artırmaktadır. Bir yıl sonundaki fiyat artıı ise % 2,52 olmaktadır. Ancak, aylık fiyat artıları ilk dört ay için istatistiki olarak anlamlıdır. malat sanayi fiyat artılarının dier sektörlere nazaran daha yüksek olmasının olası bir nedeni, bu sektörün dı girdi kullanan bir sektör olmasıdır. Reel döviz kuru artıından en çok etkilenen sektör madencilik sektörüdür. Pozitif bir standart hatalık reel döviz kuru artıı madencilik alt kalemi fiyatlarını aynı dönemde %,85 oranında, 2 ay sonunda ise yüzde 2,34 oranında artırmaktadır. Madencilik fiyatlarının reel döviz kuru artıına tepkisi, imalat sanayi fiyatları gibi sadece ilk be dönem için istatistiki olarak anlamlıdır. Aynı dönem tepkisi incelendii de reel döviz kuru artıına en yüksek üçüncü tepkiyi veren alt sektör enerjidir. % 2,89 luk reel döviz kuru artıına, enerji fiyatları artı oranı aynı dönemdeki yüzde,3 dir. Enerjide yurt dıına baımlı olmamıza karın, etkinin daha az olmasının muhtemel nedeni enerjinin alt kalemleri olan elektrik, su ve havagazı gibi fiyatlarının devlet tarafından kontrol edilmesidir. Ancak, enerji fiyatlarında gözlenen tepkiler istatistiki olarak anlamlı olmayabilir. Son olarak tarım fiyatları alt kalemi incelendiinde, dier alt kalemlere zıt bir ekilde reel döviz kuru artıının aynı dönemde tarım fiyatlarını %,9 oranında düürdüü gözlemlenmektedir. Bu aırtıcı gözlemin olası nedeni gelir etkisinin üstün olmasıdır. Reel kur artıı maliyetleri artırmakta, bu ise harcanabilen geliri azaltmaktadır. Harcanabilen gelir ise tarım malı talebini ve dolayısıyla fiyatlarını düürmektedir. Ancak, tarım fiyatlarında gözlenen artı oranı üçüncü aya kadar artmakta ve yılın geriye kalan döneminde pozitif olmaktadır. Bu nedenle, tarım fiyatlarında gözlenen yıllık artı oranı yüzde,23 ile enerji fiyatlarından daha yüksek seviyede olmaktadır. Tarım fiyatlarının reel kur artıına tepkisi 2-2 ayları için istatistiki anlamlıdır. ekil den görüldüü üzere, reel kur artıının tarım, madencilik ve imalat sanayindeki etkileri en az yıl devam etmektedir. kinci olarak TÜFE ve alt kalemlerinin reel döviz kuru artıına tepkileri incelenmitir. TÜFE, hane halkının mal sepetini yansıttıı için, reel döviz kuru artıının halkın yaadıı enflasyon baskısını anlamak için daha önemli bir deikendir. ekil 2, TÜFE enflasyonunun ve onun alt kalemlerinin reel döviz kurundan 2 ay boyunca nasıl etkilendiini göstermektedir. %2,89 luk bir reel kur artıı, aynı dönemde TÜFE yi %,37 arttırmaktadır. lk 2 ayın sonundaki artı oranı ise %,33 olmaktadır. TÜFE nin reel döviz kuruna verdii tepkiler -3. 9

11 aylar için anlamlıdır. Burada ilk dikkati çeken ey, reel döviz kurundaki artıın TÜFE enflasyonunda TEFE enflasyonuna nazaran daha az olmasıdır. Bunun nedenlerinden biri, TÜFE yi oluturan mal ve hizmet sepetin dı ticarete konu olmayan malların da dahil olmasıdır; dier bir deyile döviz kurunda artıından dorudan etkilenecek mal ve hizmet oranının TÜFE de TEFE den daha az olmasıdır. Dier olası bir neden ise, TEFE maliyet artılarını TÜFE ye oranla daha fazla yansıtabilmesi, TÜFE nin ise iç talepten TEFE ye oranla daha fazla etkilenmesidir. Türkiye de son on yılda görülen iki kriz sonunda da iç talebin, dolayısıyla üretimin daralması reel döviz kuru artı oranından TÜFE nin TEFE den daha az etkilenmesine neden olmaktadır. TÜFE nin reel döviz kuru artıından nasıl etkilendii incelendikten sonra, benzer analizler TÜFE alt kalemleri için yapılmıtır. Aynı dönem itibarı ile bakıldıında, etki-tepki analizi en yüksek artı oranının %,84 ile ulatırma sektöründe olduunu gösteriyor. Bu sektörün girdisinin büyük bölümünün petrol ürünü mallara dayalı olması bu yüksek artı oranının nedeni olabilir. Ulaım sektörü reel döviz kurundan, yalnız TÜFE alt kalemleri arasında deil, dier modellerde kullanılan TEFE ve alt kalemlerinde arasında da en fazla ve en hızlı etkilenen sektör gözükmektedir. 2 ay sonunda ulaım sektöründe toplam artı %,99 olmaktadır ancak ulaım sektörünün gösterdii tepkiler yalnız. ay için anlamlıdır. Aynı dönemde reel döviz kurundan en az etkilenen sektör ise %,25 ile giyim sektörüdür. Ancak, giyim sektöründeki tepkiler dier bazı sektörlere karın devamlılık göstermi ve 2. ay sonunda reel döviz kuruna tepkisi toplam yüzde,95 olmutur. Giyim sektörünün reel döviz kuruna gösterdii tepkiler -2 aylar için istatistiki olarak anlamlıdır. Gıda sektörü reel döviz kuru artıına en yava tepkiyi gösteren ikinci TÜFE alt kalemidir. %2,89 luk reel döviz kuru artıı gıda sektöründe aynı dönemde %,32 lik, 2 ay sonunda yüzde,95 lik bir artıa neden olmaktadır. Gıda sektöründeki artılar da tıpkı giyim sektörü tepkileri gibi -2. aylar için anlamlıdır. Ev eyaları sektörü aynı dönem için artı oranında %,56 ile reel döviz kuru artıına en yüksek ikinci tepkiyi veren alt sektör iken, 2 ay sonundaki toplam artı oranında %2,7 ile en yüksek tepkiyi veren sektör olmutur. Ev eyaları sektörünün bütün tepkileri istatistiki olarak anlamlıdır. Konut sektörü % 2,89 luk reel kur artıına aynı dönemde %,32 oranında tepki verirken, 2 ay sonunda toplam %,47 lik artıla en düük artıı gösteren alt kalem olmutur. Konut sektöründeki tepkiler ilk yedi ay için anlamlıdır. Kültür alt kalemi aynı dönemde bir standart hatalık reel kur artıına %,36 lık artıla tepki vermitir, 2 ay sonunda da toplam artı %,22 ile en az artıı gösteren ikinci alt kalem olmutur. Kültür alt kaleminin tepkileri 2-7. aylar için anlamlıdır. Bir standart hatalık reel kur artıına, aynı dönemde salık alt kaleminde %,46 lık artıa neden olmaktadır.

12 ekil 2: TÜFE ve alt kalemlerinin Reel Kur okuna verdii tepkiler TÜFE'nin Reel Kur okuna verdii tepki TÜFE-Konut alt kaleminin Reel Kur okuna verdii tepki TÜFE-Kültür alt kaleminin Reel Kur okuna verdii tepki TÜFE-Ulatırma alt kaleminin Reel Kur okuna verdii tepki TÜFE-Salık alt kaleminin Reel Kur okuna verdii tepki TÜFE-Ev Eyası alt kaleminin Reel Kur okuna verdii tepki

13 TÜFE Gıda alt kaleminin Reel Kur okuna verdii tepki TÜFE-Giyim alt kaleminin Reel Kur okuna verdii tepki ekil 3: ekil 3: TEFE ve alt kalemlerinin Reel Kur okuna verdii tepkiler TEFE'nin Reel Kur okuna verdii tepki TEFE-Tarım alt kaleminin Reel Kur okuna verdii tepki

14 TEFE-Madencilik alt kaleminin Reel Kur okuna verdii tepki TEFE-malat Sanayi alt kaleminin Reel Kur okuna verdii tepki TEFE-Enerji alt kaleminin Reel Kur okuna verdii tepki Sonuç Bu çalıma reel döviz kurundaki hareketlerin fiyatları nasıl etkilediini incelemektedir. Döviz kurundaki hareketler çeitli sektörlerdeki fiyatları, gidi fiyatları yada endekslenme yoluyla farklı etkilemektedir. Bu çalıma TEFE enflasyon oranın TÜFE enflasyon oranına göre reel döviz kurundan daha fazla etkilenmi olduunu göstermitir. Bununla beraber reel kur en fazla malat Sanayini etkilerken en az da tarım kesimini etkilemektedir. 3

15 Tablo 3 TEFE Tarım Maden malat Enerji Ay sonundaki artı Tablo 4 TÜFE Konut Kültür Ulatırma Salık Ev Gıda Giyim

16 Ay sonundaki artı Kaynakça: Berument, H. ve M. Paaoulları (22) Effects of Real Exchange Rate on Output and Inflation: Evidence From Turkey basılmamı çalıma. Kamin, S.B. ve J.H. Rogers (2) Output and Real Exchange Rate in Developing Countries: An Application to Mexico, Journal of Developing Economics, 62,

Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei

Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei Hakan Berument Bilkent Üniversitesi Ankara Tel: + 312 266 2529 Faks: + 312 266 5140 e-posta: berument@bilkent.edu.tr Mart 2002 1. Giri: 1995 Meksika

Detaylı

YAKIN DÖNEM EKONOMK GELMELERN ANALZ VE BEKLENTLER

YAKIN DÖNEM EKONOMK GELMELERN ANALZ VE BEKLENTLER YAKIN DÖNEM EKONOMK GELMELERN ANALZ VE BEKLENTLER I. DURUM TESPT VE TANIMLAR HAZRAN 2006 1- Mayıs ayı içinde yaanan ekonomik gelimeler dalgalı döviz kuru rejimi içinde döviz kurlarının kısa sürede, yukarı

Detaylı

e.t.t.e tüketim endeksi

e.t.t.e tüketim endeksi Kartlı alıverie dayalı e.t.t.e tüketim endeksi.sayı Ercan Türkan (ercan.turkan@tcmb.gov.tr) 22 Ocak 09 Özet Aralık 08 itibariyle tüketim endeksi, nominal olarak yıllık bazda yüzde 3,3 oranında artı göstermitir.

Detaylı

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Gazi Erçel Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 1 Nisan 1998 Ankara I. Giriş Ocak ayı başında

Detaylı

DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (1987-2006)

DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (1987-2006) DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (-2006) Zafer YÜKSELER Danıman 10 Austos 2007 1. Giri: hracat ve ithalat fiyat endekslerindeki farklı deiimler, yıllar itibariyle dı ticaret

Detaylı

!" # $%!" ## #! " $ $ # $ %%%! &' % ()! &'

! # $%! ## #!  $ $ # $ %%%! &' % ()! &' !"#$%!" #$ %!" ### $$ %%%!&' ()!&' $% &%'#& $ $()*+"" $%#,(-"./$ &(*(%*#0#"121"314*11"1"/5 %$#%%0#"3% )"$*#%* &"! *#&% '" #*#6)#" $**)%& "( *""+"'", -.'/0"""-".123!+"&,'* 4 5' ' 6 (" 6', &'* "(7 5' " 89+

Detaylı

! " #$!" ## #! " $ $ # $ %%%! &' % ()! &'

!  #$! ## #!  $ $ # $ %%%! &' % ()! &' !"#$!" #$ %!" ### $$ %%%!&' ()!&' $% &%'#& $ $()*+"" $%#,(-"./$ &(*(%*#0#"121"314*11"1"/5 %$#%%0#"3% )"$*#%! *#&% '" #*#6)#" $**)%& "( * ""+"'", - +./ 01"(23 4' 5 6"""/" 4 78 9!+"&,'* : ;'

Detaylı

!" # $%! "# $$ $! " % % # $ &&& " '( % )* " '(

! # $%! # $$ $!  % % # $ &&&  '( % )*  '( !"#$%!" #$ %!"# $$$ %% &&&"'( )*"'( $% &%'#& $ $()*+"" $%#,(-"./$ &(*(%*#0#"121"314*11"1"/5 %$#%%0#"3% )"$*#%* &"! *#&% '" #*#6)#" $**)%& "(!+##,#(#-./(01###.#/23 ",#' -(+ 4 5( ( 6)#6(-'(+#)75(#89,9(:

Detaylı

e.t.t.e tüketim endeksi

e.t.t.e tüketim endeksi (Sayı 39 - Aralık 21) Kartlı alıverie dayalı e.t.t.e tüketim endeksi 39. sayı Ercan Türkan (ercan.turkan@tcmb.gov.tr) 26 Ocak 211 (Sayı 39 - Aralık 21) Özet Aralık ayında nominal toplam tüketim, bir önceki

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Eylül 2006

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Eylül 2006 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Eylül 2 ÖZET Ağustos ayında yıllık enflasyon, yüzde 1,2 olarak gerçekleşmiş ve önceki raporlarımızdaki öngörülerimizle tutarlı bir seyir izlemiştir. Aylık tüketici fiyat

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA

Detaylı

!" # $%! "# $$ $! " % % # $ &&& " '( % )* " '(

! # $%! # $$ $!  % % # $ &&&  '( % )*  '( !"#$%!" #$ %!"# $$$ %% &&&"'( )*"'( $% &%'#& $ $()*+"" $%#,(-"./$ &(*(%*#0#"121"314*11"1"/5 %$#%%0#"3% )"$*#%* &"! *#&% '" #*#6)#" $**)%& "(!+##,#(#-./(01###.#/23 ",#' -(+ 4 5( ( 6)#6(-'(+#)75(#89,9(:

Detaylı

Son vergi düzenlemeleri ile ortaya çıkan fiyat indirimleri tüketiciye yansıtıldı mı?

Son vergi düzenlemeleri ile ortaya çıkan fiyat indirimleri tüketiciye yansıtıldı mı? Son vergi düzenlemeleri ile ortaya çıkan fiyat indirimleri tüketiciye yansıtıldı mı? Ercan Türkan (ercan.turkan@tcmb.gov.tr) Mayıs 2009 Özet ç talebin canlandırılabilmesi amacıyla Mart ayında bir dizi

Detaylı

A. K I S A L T M A L A R

A. K I S A L T M A L A R KKTC Merkez Bankası, 2004 Adres Bedreddin Demirel Caddesi, Lefkoa - KKTC Yazıma Adresi P.K. 857, Lefkoa- KKTC Telefon 0392-228 32 16 (10 Hat) Fax +0392-228 21 31 +0392-228 52 40 Telex 57493 Websitesi http://www.kktcmb.trnc.net

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURYET MERKEZ BANKASI ÜÇ AYLIK BÜLTEN SAYI: 2005-I

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURYET MERKEZ BANKASI ÜÇ AYLIK BÜLTEN SAYI: 2005-I KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURYET MERKEZ BANKASI ÜÇ AYLIK BÜLTEN SAYI: 2005-I A Ç I K L A M A Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Merkez Bankası tarafından hazırlanan Üç Aylık Bülten'de yer alan, bankaların

Detaylı

! " #$! "# $$ $! " % % # $ &&& " '( % )* " '(

!  #$! # $$ $!  % % # $ &&&  '( % )*  '( !"#$!" #$ %!"# $$$ %% &&&"'( )*"'( $% &%'#& $ $()*+"" $%#,(-"./$ &(*(%*#0#"121"314*11"1"/5 %$#%%0#"3% )"$*#%! *#&% '" #*#6)#" $**)%& "(!+ ##,#(#-.,/0 12#)34 5( 6 7###0# 5 89 ",#' -(+ : ;(

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Ocak 2007

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Ocak 2007 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ocak 27 ÖZET 2 yılı Aralık ayında tüketici fiyatları yüzde,2 oranında artarak yılı yüzde, oranında artış ile tamamlamıştır. Giyim ve ayakkabı grubu fiyatlarında mevsimsel

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 14 Aralık 2015, Sayı: 39 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Giri Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Taner Kavasolu Devlet Planlama Tekilatı Kalkınma Planlarımızda, ülke corafyasında ve kesimler arasında dengeli bir gelime salanması hedefi, ülke ekonomisi için

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

Ekonomi II. 23.Uluslararası Finans. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 23.Uluslararası Finans. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 23.Uluslararası Finans Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 23.Uluslararası Finans 23.1.Dış Ödemeler

Detaylı

VII PARA, BANKA VE MALÝ PÝYASALAR

VII PARA, BANKA VE MALÝ PÝYASALAR VII PARA, BANKA VE MALÝ PÝYASALAR 103 104 PARA, BANKA VE MALÝ PÝYASALAR A. GENEL DURUM 2002 yýlý baþýndan itibaren dalgalý kur rejimi altýnda nominal çýpa olarak para tabanýnýn ve örtük enflasyon hedeflemesinin

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011 TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ Dr.Süleyman Yaşar 17 Nisan 2011 AMERİKAN MALİ KRİZİNİN Düşük faiz politikası (2002-5) NEDENLERİ Risklerin önemsenmemesi Hesap

Detaylı

!" # $%! "# $$ $! " % % # $ &&& " '( % )* " '(

! # $%! # $$ $!  % % # $ &&&  '( % )*  '( !"#$%!" #$ %!"# $$$ %% &&&"'( )*"'( $% &%'#& $ $()*+"" $%#,(-"./$ &(*(%*#0#"121"314*11"1"/5 %$#%%0#"3% )"$*#%* &"! *#&% '" #*#6)#" $**)%& "(!+##,#(#-./(01###.#/23 ",#' -(+ 4 5( ( 6)#6(-'(+#)75(#89,9(:

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası TÜRKYE CUMHURYET MERKEZ BANKASI ANONM RKET 12 Nisan 2005 tarihli HSSEDARLAR GENEL KURULUNA sunulan 2004 YETM ÜÇÜNCÜ HESAP YILI HAKKINDA BANKA MECLSNCE HAZIRLANAN FAALYET RAPORU BLANÇO, KÂR VE ZARAR HESABI

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR

ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR Temmuz-Eylül 2006 Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Ekonomik Araştırmalar ve İstatistik Müdürlüğü ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR TOBB Yayın No. 2007 / 36 ISBN: 9944-60 027-X Sayfa Düzeni

Detaylı

2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU

2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU 2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU HAZIRLAYAN 05.05.2014 RAPOR Doç. Dr. Murat BİRDAL - İktisat Fakültesi İktisat Bölümü Yrd. Doç. Dr. Sema ULUTÜRK AKMAN - İstatistik Araştırma Merkezi Araş. Gör. Hakan BEKTAŞ

Detaylı

Cari açığın bazı özellikleri ve politika önerileri. Seyfettin Gürsel

Cari açığın bazı özellikleri ve politika önerileri. Seyfettin Gürsel Bilgi Notu 8/2 23.7.28 Cari açığın bazı özellikleri ve politika önerileri Seyfettin Gürsel Bu bilgi notunda büyümekte olan cari açığın (22-27) yatırım mallarının finansmanı, enerji fiyatları, reel kur

Detaylı

Türkiye de Ekonomik Aktivite çinde Yabancı Sermaye Payı

Türkiye de Ekonomik Aktivite çinde Yabancı Sermaye Payı TÜRKYE CUMHURYET MERKEZ BANKASI Türkiye de Ekonomik Aktivite çinde Yabancı Sermaye Payı Ercan TÜRKAN Danıman (ercan.turkan@tcmb.gov.tr) 19 Ocak 2005 çindekiler Sayfa No. Giri... 4 I. Kullanılan Metodoloji

Detaylı

CARİ AÇIK NEREYE KADAR?

CARİ AÇIK NEREYE KADAR? CARİ AÇIK NEREYE KADAR? Prof. Dr. Doğan CANSIZLAR ANKARA - 14 Aralık 2011 1 Türkiye Ekonomisindeki Bazı Eşitlikler -Ekonomik Büyüme = Artan Dış Açık -Artan Dış Açık = Artan Dış Borçlanma -Artan Dış Borçlanma

Detaylı

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ocak ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -5,2 Milyar doların altında -4,88 milyar dolar olarak geldi. Ocak ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre

Detaylı

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler BOSAD Boya Sanayicileri Dernei Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler TÜRK BOYA SEKTÖRÜ Dünya ekonomisindeki gelimeyle paralel olarak dünya boya üretimi bugün 29,4 milyon ton civarında gerçeklemektedir ve

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... .13.13.13.13 ÖZET Nisan ayında tüketici fiyatları yüzde 1,3 oranında artmış, yıllık tüketici enflasyonu yüzde 7,1 e yükselmiştir. Gıda ve yemek hizmetleri yıllık enflasyonu yüksek seyrini bu dönemde de

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

TÜRKYE'DE OTOMOBL SAHPLNN MODELLENMES

TÜRKYE'DE OTOMOBL SAHPLNN MODELLENMES TÜRKYE'DE OTOMOBL SAHPLNN MODELLENMES Kemal Selçuk ÖÜT 1 SUMMARY Car ownership forecasting plays an important role in both traditional and innovates planning. It is often recognised that the level of car

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 01 Haziran 2015, Sayı: 13. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 01 Haziran 2015, Sayı: 13. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 13 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Çağlar Kuzlukluoğlu 1

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- KASIM 2015 (SAYI: 81) GENEL DEĞERLENDİRME 26.11.2015 Kurulacak Hükümet Ekonominin Rekabet Gücünü Gözeten Bir Program Uygulamalı Gelişmiş ülkeler arasında ABD ve İngiltere büyüme

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

Finansal Piyasa Dinamikleri. Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com

Finansal Piyasa Dinamikleri. Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com Finansal Piyasa Dinamikleri Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com Neleri İşleyeceğiz? Finansal Sistemin Resmi Makro Göstergeler ve Yorumlanması Para ve Maliye Politikaları Merkez Bankası ve Piyasalar Finansal Piyasalardaki

Detaylı

Özel t üket im t alebinin izlenmesinde kart lı alıveri: Yeni bir tüketim endeksi önerisi. (e.t.t.e) Er can Tür kan. (ercan. turkan@tcmb. gov.

Özel t üket im t alebinin izlenmesinde kart lı alıveri: Yeni bir tüketim endeksi önerisi. (e.t.t.e) Er can Tür kan. (ercan. turkan@tcmb. gov. Özel t üket im t alebinin izlenmesinde kart lı alıveri: Yeni bir tüketim endeksi önerisi (e.t.t.e) Er can Tür kan (ercan. turkan@tcmb. gov. t r) Tür kiye Bankalar Bir lii 28 Kasım 2007 Sunum içerii* Tüketim

Detaylı

Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri

Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri www.pwc.com.tr. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri İçerik 1. 2013 Nasıl Geçti? 2. 2014 e İlişkin Beklentiler 3. Makroekonomiyle Vergi

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu

Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu ette tüketim endeksi, ekonomideki tüketim eilimlerini kartla yapılan tüketimi baz alarak incelemektedir. Bu nedenle, endeks

Detaylı

7. Orta Vadeli Öngörüler

7. Orta Vadeli Öngörüler 7. Orta Vadeli Öngörüler Bu bölümde tahminlere temel oluşturan varsayımlar özetlenmekte, bu çerçevede üretilen orta vadeli enflasyon ve çıktı açığı tahminleri ile para politikası görünümü önümüzdeki üç

Detaylı

! " #$! "# $$ $! " % % # $ &&& " '( % )* " '(

!  #$! # $$ $!  % % # $ &&&  '( % )*  '( !"#$!" #$ %!"# $$$ %% &&&"'( )*"'( $% &%'#& $ $()*+"" $%#,(-"./$ &(*(%*#0#"121"314*11"1"/5 %$#%%0#"3% )"$*#%! *#&% '" #*#6)#" $**)%& "(!+ ##,#(#-.,/0 12#)34 5( 6 7###0# 5 89 ",#' -(+ : ;(

Detaylı

AYGAZ. irket Finansal Göstergeleri (mn TL)

AYGAZ. irket Finansal Göstergeleri (mn TL) AYGAZ Aygaz 1Ç09 1Ç08 YoY 4Ç08 ÇoÇ 2008 2007 YoY Satı Gelirleri 811 893-9,1% 879-7,7% 3.579 3.190 12,2% Brüt Kar 167 100 67,0% 128 30,3% 476 406 17,4% VAFOK 142 70 102,2% 83 71,6% 336 258 30,4% Net Kar

Detaylı

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir.

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir. .tr alan adlarını tescili, 1991 yılından itibaren, Türkiye'yi ilk olarak nternet'e balayan Üniversitemiz bünyesinde devam etmektedir. Bu kapsamda, bugün itibarı ile, toplam yaklaık 70,000 adet.tr uzantılı

Detaylı

!" # $%! "# $$ $! " % % # $ &&& " '( % )* " '(

! # $%! # $$ $!  % % # $ &&&  '( % )*  '( !"#$%!" #$ %!"# $$$ %% &&&"'( )*"'( $% &%'#& $ $()*+"" $%#,(-"./$ &(*(%*#0#"121"314*11"1"/5 %$#%%0#"3% )"$*#%* &"! *#&% '" #*#6)#" $**)%& "(!+##,#(#-./(01###.#/23 ",#' -(+ 4 5( ( 6 )# 6(- '(+ #)7 5( #

Detaylı

Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi

Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi On5yirmi5.com Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi Avro bölgesindeki ülkelerde derinleşmekte olan kamu borç krizine rağmen 2011, Türkiye ekonomisinin yüksek büyüme hızı yakaladığı bir yıl oldu. Yayın Tarihi

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-16. 3 Mart 2015. Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-16. 3 Mart 2015. Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015 Sayı: 2015-16 BASIN DUYURUSU 3 Mart 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Ocak ayında tüketici fiyatları yüzde 1,10 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MAYIS 2014 (SAYI: 63) 04.06.2014 GENEL DEĞERLENDİRME BÜTÇE AÇIĞI İKAZ EDİYOR Küresel ekonomi krizden çıkış sinyalleri verdi. Hem OECD hem de AB ülkelerinde GSYH arttı. OECD

Detaylı

ŞUBAT 2016. Sanayi Üretim Endeksi 2015 Kasım ayında 130 seviyesinde gerçekleşerek yıllık bazda %3,6 artış kaydetti. Endeksin bu

ŞUBAT 2016. Sanayi Üretim Endeksi 2015 Kasım ayında 130 seviyesinde gerçekleşerek yıllık bazda %3,6 artış kaydetti. Endeksin bu ŞUBAT 1 yılını 1, seviyesin- bitiren Reel Kesim 1de Güven Endeksi (RKGE), yeni yılın ilk ayında 13,3 düzeyinde gerçekleşti. Bu dönemde endeksin gelişiminde, mal stok miktarı, son 3 aya dair sipariş miktarı

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-65. 28 Ekim 2015. Toplantı Tarihi: 21 Ekim 2015

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-65. 28 Ekim 2015. Toplantı Tarihi: 21 Ekim 2015 Sayı: 2015-65 BASIN DUYURUSU 28 Ekim 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 21 Ekim 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Eylül ayında tüketici fiyatları yüzde 0,89 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

İDARE MERKEZİ ANKARA, 27 Ocak 2015

İDARE MERKEZİ ANKARA, 27 Ocak 2015 İDARE MERKEZİ ANKARA, 27 Ocak 2015 Cevaplarda şu işaretlerin tekrarını dileriz: B.02.2.TCM.0.00.00.00- Sayın Ali BABACAN BAŞBAKAN YARDIMCISI ANKARA Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (Merkez Bankası) Kanunu

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 33 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

Türkiye'de Kriz Döneminde Kur-Faiz-Borsa likilerinin Dinamik Analizi Banka-Mali ve Ekonomik Yorumlar, Sayı: 11, ss: 47-56, 2002

Türkiye'de Kriz Döneminde Kur-Faiz-Borsa likilerinin Dinamik Analizi Banka-Mali ve Ekonomik Yorumlar, Sayı: 11, ss: 47-56, 2002 Türkiye'de Kriz Döneminde KurFaizBorsa likilerinin Dinamik Analizi BankaMali ve Ekonomik Yorumlar, Sayı:, ss: 4756, 2002 Osman KARAMUSTAFA * Yakup KÜÇÜKKALE ** Giri Finans literatüründe döviz kurları ile

Detaylı

HAFTALIK RAPOR 23 Şubat 2015

HAFTALIK RAPOR 23 Şubat 2015 23Q4 24Q2 24Q4 2Q2 2Q4 26Q2 26Q4 27Q2 27Q4 28Q2 28Q4 29Q2 29Q4 21Q2 21Q4 211Q2 211Q4 212Q2 212Q4 213Q2 213Q4 214Q2 214Q4 HAFTALIK RAPOR 23 Şubat 21 Makro ekonomik değişkenlerin takipteki alacaklar üzerindeki

Detaylı

Madde 1.1. in 4.paragrafı aaıdaki ekilde güncellenmitir.

Madde 1.1. in 4.paragrafı aaıdaki ekilde güncellenmitir. YAPI VE KRED BANKASI A.. NN BANKA BONOSU VE/VEYA TAHVLLERNN HALKA ARZINA LKN SERMAYE PYASASI KURULU TARAFINDAN 3 HAZRAN 2011 TARHNDE ONAYLANAN ve TESCL ETTRLEN, 30 EYLÜL 2011 TARHNDE TADL VE 4 EKM 2011

Detaylı

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... .... 1..13.13.13.13 1.13.... 1..13.13.13.13 1.13.... 1..13.13.13.13 1.13.... 1..13.13.13.13 1.13 ÖZET Aralık ayında tüketici fiyatları yüzde, oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde 7, a yükselmiştir.

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 06 Temmuz 2015, Sayı: 18. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 06 Temmuz 2015, Sayı: 18. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 18 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... ÖZET Eylül ayında tüketici fiyatları yüzde,7 oranında artarken yıllık enflasyon yüzde,1 e düşmüştür. Para Politikası Kurulu nun Eylül ayı değerlendirmesinde de öngörüldüğü gibi, temel fiyat göstergelerinin

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Balayı bitti, yeni bir dönem başladı

Balayı bitti, yeni bir dönem başladı Balayı bitti, yeni bir dönem başladı Mayıs ayında başlayan türbülansın nedenleri ve muhtemel sonuçları 1 Haziran 2006 Emin Öztürk 2002-2005 döneminin kısa özeti Büyüme performansı çok iyi (ortalama %7.8)

Detaylı

Oluumu, sonuçları ve yansımaları. Ercan Türkan. 18-19 Ekim 2008

Oluumu, sonuçları ve yansımaları. Ercan Türkan. 18-19 Ekim 2008 Oluumu, sonuçları ve yansımaları Ercan Türkan 18-19 Ekim 2008 D.E.Ü. ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü 1985 Yılı Mezunları Buluması Salihli, Manisa Not: Bu sunuta ileri sürülen görüler kiisel

Detaylı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı Avrupa Komisyonu Ekonomik ve Mali Konular Genel Müdürlüğü nün AB ye üye ülkeler ile aday ve potansiyel aday ülkelerdeki makroekonomik

Detaylı

MİLLİ GELİR VE BÜYÜME

MİLLİ GELİR VE BÜYÜME EYLÜL Gayrisafi Yurtiçi Hâsıla (GSYH), yılının. çeyreğinde, önceki yılın aynı dönemine göre %, oranında büyüdü.. çeyrek gelişim hızı ise, %, e yukarı yönlü revize edildi. Böylece Türkiye ekonomisi, yılın

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

TÜRKİYE NİN CARİ AÇIK SORUNU VE CARİ AÇIĞIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ SEDA AKSÜMER

TÜRKİYE NİN CARİ AÇIK SORUNU VE CARİ AÇIĞIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ SEDA AKSÜMER İÇİNDEKİLER 1.GİRİŞ 2. TÜRKİYE NİN CARİ AÇIK SORUNU Asıl Tehlike Cari Açığın Finansmanı 3. ENERJİDE DIŞA BAĞIMLIK SORUNU ve CARİ AÇIK İLİŞKİSİ 4.TÜRKİYE İÇİN CARİ AÇIK SÜRDÜRÜLEBİLİR Mİ? 5.SONUÇ ve ÖNERİLER

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

Türk Bankacılık Sektörü

Türk Bankacılık Sektörü Hisse Senedi / Sektör Raporu Türk Bankacılık Sektörü /0/01 Kredi mevduat spredleride geçen aya göre iyileme görülüyor Toplam krediler bir miktar geriledi. BDDK nın açıkladıı haftalık bankacılık sektörü

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... .13.13.13.13 ÖZET Şubat ayında tüketici fiyatları yüzde,71 oranında artmış, yıllık tüketici enflasyonu,31 puanlık yükselişle yüzde 7, olmuştur. Enflasyondaki yükseliş büyük ölçüde gıda fiyatlarından kaynaklanırken

Detaylı

Para Politikası Makro-İhtiyati Politikalar ve Kredi Genişlemesi İlişkisi

Para Politikası Makro-İhtiyati Politikalar ve Kredi Genişlemesi İlişkisi Para Politikası Makro-İhtiyati Politikalar ve Kredi Genişlemesi İlişkisi M. Nejat COŞKUN (Gazi Üniversitesi) N. Hande SEVGİ (Gazi Üniversitesi) UEK-TEK 2012, İzmir 03.11.2012 1 Politika değişikliği 2008

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

Sayı: 2006-34 26 Mayıs 2006. Toplantı Tarihi: 25 Mayıs 2006

Sayı: 2006-34 26 Mayıs 2006. Toplantı Tarihi: 25 Mayıs 2006 Sayı: 2006-34 26 Mayıs 2006 PARA POLİTİKASI KURULU DEĞERLENDİRMELERİ ÖZETİ Toplantı Tarihi: 25 Mayıs 2006 1. Para Politikası Kurulu (Kurul), kararlarını enflasyonun orta vadeli hedeflerle uyumlu olmasını

Detaylı

Pozisyon Kontrol Sistemi Üzerine Karakteristik Yapı Çalı ması: STANBUL - 2010

Pozisyon Kontrol Sistemi Üzerine Karakteristik Yapı Çalı ması: STANBUL - 2010 Pozisyon Kontrol Sistemi Üzerine Karakteristik Yapı Çalıması: Set Üzerinde Kullanılacak Ekipman: 1 Motor sürücü ve çıkı potansiyometresi, 1 Ayarlama amplifikatörü, 1 Türevsel amplifikatör, 1 Toplama amplifikatörü,

Detaylı

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015 Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü 21 Ocak 2015 Sunum Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Aydın ın değerlendirmesi Küresel ekonomi Türkiye ekonomisi Bankacılık sektörü 2 Değerlendirme

Detaylı

İDARE MERKEZİ ANKARA, 28 Ocak 2014

İDARE MERKEZİ ANKARA, 28 Ocak 2014 İDARE MERKEZİ ANKARA, 28 Ocak 2014 Cevaplarda şu işaretlerin tekrarını dileriz: B.02.2.TCM.0.00.00.00- Sayın Ali BABACAN BAŞBAKAN YARDIMCISI ANKARA Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (Merkez Bankası) Kanunu

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

F. Gülçin Özkan York Üniversitesi

F. Gülçin Özkan York Üniversitesi Finansal Đstikrar ve Makroekonomik Etkileşim F. Gülçin Özkan York Üniversitesi 1 Finansal kriz tanımı üzerinde hemfikir olunan bir tanım bulunmamakla birlikte, reel sektör etkisinin derecesi önemli bir

Detaylı

e.t.t.e tüketim endeksi

e.t.t.e tüketim endeksi (Sayı 27 - Aralık 29) Kartlı alıverie dayalı e.t.t.e tüketim endeksi 27.sayı Ercan Türkan (ercan.turkan@tcmb.gov.tr) 26 Ocak 2 (Sayı 27 - Aralık 29) Özet Aralık ayında nominal toplam tüketim, bir önceki

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 03 Ağustos 2015, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 03 Ağustos 2015, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 21 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1 SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv Otomotiv İç Satışlarda Hızlı Artış Temmuz Ayında Devam Ediyor. Beyaz Eşya Beyaz Eşya İç Satışlarda Artış Temmuz Ayında Hızlandı. İnşaat Reel Konut Fiyat Endeksinde

Detaylı

! "#$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) "! %2.* ) 3."%$&(' "01 "0 4 *) / )/ ( +) ) ( )

! #$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) ! %2.* ) 3.%$&(' 01 0 4 *) / )/ ( +) ) ( ) ! "#$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) "! %2.* ) 3."%$&(' "01 "0 4 *) / )/ ( +) ) ( )! )! ) 1 87 Seri No'lu Gider Vergileri Genel Teblii Resmi Gazete Sayısı 27737 Resmi

Detaylı

Küresel Kriz ve Yükselen Piyasa Ekonomileri

Küresel Kriz ve Yükselen Piyasa Ekonomileri Küresel Kriz ve Yükselen Piyasa Ekonomileri Erdem Başçı Başkan Yardımcısı, TCMB 17 Aralık 2008, İstanbul, EAF 1 Sunuş Planı 1. Küresel Likidite Sorunu 2. Küresel Kriz, Küresel Çözüm Arayışları 3. Yükselen

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ 2005 Dış Dengeye Bakış

TÜRKİYE EKONOMİSİ 2005 Dış Dengeye Bakış TÜRKİYE EKONOMİSİ 2005 Dış Dengeye Bakış Asaf Savaş Akat 27 Ocak 2005 27/01/2005 A.S.Akat 1 Dandik para krizleri 1990 larda kamuoyu yüksek enflasyonun ekonomiye olumsuz etkisini önemsemedi Vatandaşın güvensizliği

Detaylı

II. Ulusal Ekonomik Görünüm 2

II. Ulusal Ekonomik Görünüm 2 II. Ulusal Ekonomik Görünüm 2 3 yılının ikinci çeyreğinde iktisadi faaliyet yılın ilk çeyreğine kıyasla daha olumlu bir görünüm sergilemiştir. İç tüketimdeki canlanma ve altın ticaretindeki baz etkisi

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 23 Mayıs 2016, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 23 Mayıs 2016, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 21 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2016-25. 31 Mayıs 2016. Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2016-25. 31 Mayıs 2016. Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016 Sayı: 2016-25 BASIN DUYURUSU 31 Mayıs 2016 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016 Enflasyon Gelişmeleri 1. Nisan ayında tüketici fiyatları yüzde 0,78 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

GÜVEN ENDEKSLERİ. Güven Endeksleri (puan) 64,4 SANAYİ SEKTÖRÜ

GÜVEN ENDEKSLERİ. Güven Endeksleri (puan) 64,4 SANAYİ SEKTÖRÜ AĞUSTOS 15 ayında 1,9 seviyesine Haziran gerileyen Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE), Temmuz da,5 puan artış kaydederek 15, düzeyine yükseldi. Endeksin gelişiminde, genel gidişat ile sabit sermaye yatırımlarına

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİ. FED in faiz artırımı sürecine yönelik zamanlamayı fiyatlandırmakla güçlük çeken küresel piyasalar,

DÜNYA EKONOMİSİ. FED in faiz artırımı sürecine yönelik zamanlamayı fiyatlandırmakla güçlük çeken küresel piyasalar, AĞUSTOS 2015 DÜNYA EKONOMİSİ 2015 yılının Ağustos ayında; küresel ekonomiye olan güvensizlik ortamının sürdüğü ve buna bağlı olarak riskten kaçınma eğiliminin artış gösterdiği görülmektedir. 2008 krizi

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... ... 1..13.13.13 1.13... 1..13.13.13 1.13... 1..13.13.13 1.13... 1..13.13.13 1.13 ÖZET Nisan ayında tüketici fiyatları yüzde 1,3 oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde 9,3 e yükselmiştir. Yıllık enflasyondaki

Detaylı

AYDIN KESEN. ZMR TCARET BORSASI-Gazi Bulvarı No:2 35210 zmir, Tel: (0232) 425 13 70 (5 Hat), Fax: (0232) 484 29 54, www.itb.org.tr

AYDIN KESEN. ZMR TCARET BORSASI-Gazi Bulvarı No:2 35210 zmir, Tel: (0232) 425 13 70 (5 Hat), Fax: (0232) 484 29 54, www.itb.org.tr The Developments in Production and Trade of Biotech Cotton in Turkey and Traceability Türkiye de Biyoteknolojik Pamuk Üretim ve Ticaretindeki Gelimeler ve Biyoteknolojik pamukların zlenebilirlii Aydın

Detaylı

HAFTALIK RAPOR 02 Kasım 2015

HAFTALIK RAPOR 02 Kasım 2015 Eyl.7 Mar.8 Eyl.8 Mar.9 Eyl.9 Mar.1 Eyl.1 May.1 Eyl.1 Oca.11 May.11 Oca.12 May.12 Oca.13 May.13 Oca.14 May.14 Oca.1 May.1 HAFTALIK RAPOR 2 Kasım 21 Dış ticaret açığı Eylül ayında 3.7 milyar dolara geriledi.

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... ÖZET Kasım ayında tüketici fiyatları yüzde,7 oranında artmış ve yıllık enflasyon, puan yükselerek yüzde, olmuştur. Enflasyondaki yükselişte işlenmemiş gıda fiyatlarındaki artış ile enerji fiyatlarındaki

Detaylı

Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu

Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu Neta Yatırım Menkul Değerler A.Ş. 28.04.2014 1. Değerlendirme Raporu nun Amacı Sermaye Piyasası Kurulu nun ( SPK ) 22.06.2013

Detaylı