AİLE YAPISI VE İLİŞKİLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AİLE YAPISI VE İLİŞKİLERİ"

Transkript

1 T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ YAYINI NO: 2542 AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ YAYINI NO: 1513 AİLE YAPISI VE İLİŞKİLERİ Yazarlar Yrd.Doç.Dr. Altan EŞSİZOĞLU (Ünite 1, 7) Doç.Dr. Çınar YENİLMEZ (Ünite 2, 3) Yrd.Doç.Dr. Gülcan GÜLEÇ (Ünite 4, 8) Prof.Dr. Yahşi YAZICIOĞLU (Ünite 5, 6) Editör Doç.Dr. Çınar YENİLMEZ ANADOLU ÜNİVERSİTESİ i

2 Bu kitabın basım, yayım ve satış hakları Anadolu Üniversitesine aittir. Uzaktan Öğretim tekniğine uygun olarak hazırlanan bu kitabın bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan izin almadan kitabın tümü ya da bölümleri mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik kayıt veya başka şekillerde çoğaltılamaz, basılamaz ve dağıtılamaz. Copyright 2012 by Anadolu University All rights reserved No part of this book may be reproduced or stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means mechanical, electronic, photocopy, magnetic, tape or otherwise, without permission in writing from the University. UZAKTAN ÖĞRETİM TASARIM BİRİMİ Genel Koordinatör Doç.Dr. Müjgan Bozkaya Genel Koordinatör Yardımcısı Doç.Dr. Hasan Çalışkan Öğretim Tasarımcıları Yrd.Doç.Dr. Seçil Banar Öğr.Gör.Dr. Mediha Tezcan Grafik Tasarım Yönetmenleri Prof. Tevfik Fikret Uçar Öğr.Gör. Cemalettin Yıldız Öğr.Gör. Nilgün Salur Kitap Koordinasyon Birimi Uzm. Nermin Özgür Kapak Düzeni Prof. Tevfik Fikret Uçar Öğr.Gör. Cemalettin Yıldız Grafiker Gülşah Yılmaz Dizgi Açıköğretim Fakültesi Dizgi Ekibi Aile Yapısı ve İlişkileri ISBN Baskı Bu kitap ANADOLU ÜNİVERSİTESİ Web-Ofset Tesislerinde adet basılmıştır. ESKİŞEHİR, Haziran 2012 ii

3 İçindekiler Önsöz... iv 1. Aile İle İlgili Temel Kavramlar Aile İlişkileri Ailede İletişim Aile ve Evlilik Aile ile İlgili Kurumlar Teknolojinin Ailenin Değişimi Üzerine Etkisi Medeni Kanun ve Aile Cinsellik ve Üreme Sağlığı iii

4 Önsöz Sevgili Öğrenciler; Aile; güçlü sevgi, şefkat ve sadakat duygularıyla birbirlerine bağlı bireylerin oluşturduğu, insanın var olmasını, soyunu sürdürmesini, biyolojik ve sosyal ihtiyaçlarını gidermesini sağlayan, insanlık tarihi boyunca tüm toplumlarda görülen en küçük oluşum ve sosyal bir sistemdir. Aile bu sosyalleşme ortamı ile, anne ve baba ile çocuğun benlik algısı ve temel güven duygusunun oluşması ile ilişkili olarak çocuğun temel kişilik gelişimini desteklerken aynı zamanda kardeşler arasındaki ilişki ve sosyal becerilerin gelişmesine katkıda bulunur. Ülkemiz sosyal ve kültürel değişmelerin hızlı bir şekilde yaşandığı bir ülkedir. Geleneksel geniş aileden çekirdek aileye değişim artarak devam etmekle birlikte halen geniş aile ilişkilerinin yoğun olarak yaşanmakta olduğu gözlemlenmektedir. Anayasamızın 41. maddesi de "Ailenin Korunması" başlığı altında Aile nin Türk toplumunun temeli olduğu ve Devlet in ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulamasını sağlamak için gerekli tedbirleri alacağını bildirmiştir. Ailenin temelini evlilik ilişkisi oluşturur. Tarih boyunca insan toplulukları incelendiğinde, en ilkelinden en gelişmişine kadar tüm topluluklarda evlilik kurumuna rastlanmaktadır. Birçok toplumda evlilik, çocuğun güvenle yetiştirilebileceği yakınlığın, dostluğun egemen olduğu, cinselliğin yaşandığı, duygusal gelişim fırsatının tanındığı bir kurum olarak kabul edilir. Anne ve babayı model alan çocuk istenen ve istenmeyen davranışları onlardan öğrenir ve kendisini bu doğrultuda yönlendirebilir. Bu kitaptaki ünitelerde aile yapısı, aile ilişkileri, ailede iletişim, aile ve evlilik, aile ile ilişkili kurumlar, teknolojinin aile üzerine etkileri, medeni kanun ve aile ile cinsellik ve üreme sağlığı konular arasında yer almaktadır. Bu konuda önerilen kitapları, internet sitelerini, sıra sizde ve kendimizi sınayalım ile ilgili konuları okuyarak ve soruları cevaplayarak ilgili üniteleri daha iyi kavrayabileceksiniz. Sağlık, sıhhat ve başarı dileklerimle. Editör Doç.Dr. Çınar Yenilmez iv

5

6 1 Amaçlarımız Bu üniteyi tamamladıktan sonra; Ailenin tanımı açıklayabilecek, Aile tiplerini listeleyebilecek, Ailenin işlevlerini tanımlayabilecek, bilgi ve becerilere sahip olabilirsiniz. Anahtar Kavramlar Aile Çekirdek Aile Geniş Aile İşlev İçindekiler Giriş Tanım Aile Tipleri Ailenin İşlevleri 2

7 Aile ile İlgili Temel Kavramlar GİRİŞ İnsan, başkaları, diğerleri ya da ötekiler ile yaşadığı sosyalliklere ihtiyaç duyar. Bu açıdan bakıldığında aile, ihtiyaç duyulan ilk temel kurumdur. Aile, insan için kabul edilebilir normları kazandıran bir ortam sağlar. Bu işlev, insanın içinde yaşadığı sosyalliğe uyumunu sağlar. İnsanın birey olarak şekillenmesi aile ortamı içerisinde gerçekleştiğinden, aile birçok bilimsel disiplinin, ideolojilerin, dinlerin, politik akımların, devlet aygıtının, sivil toplum örgütlerinin, hukukun özel ilgi alanına girmektedir. Değişime mahkum dünya tarihi, haliyle toplum yapısında değişikliklere sahne olmaktadır. Bu değişimlerden aile kavramı da nasibini almaktadır. Toplumu oluşturan temel yapı taşı olması ve belirtildiği gibi insanın şekillenmesi üzerine etkisi nedeniyle ailedeki değişimin kişilere etki etmemesi beklenemez. Bu süreç kimilerince dejenerasyon olarak, kimilerince gelişim ya da değişim olarak nitelendirilmekte, kimileri ise daha temkinli ve yansız değerlendirmelerde bulunmaktadır. Bu nitelemeler aileye yaklaşım bakımından önemli sonuçlar doğurmaktadır. Örneğin bu süreci dejenerasyon olarak niteleyenler tutucu / muhafazakar pozisyon alırken, gelişim ya da değişim olarak niteleyenler ise aile kavramının önemsizliğine vurgu yapmaktadırlar. Ancak söylenebilir ki; ailenin sosyalliklerdeki işlevinde genel bir azalma vardır ve ailenin bu işlevinin azalmasından doğan boşluğu sosyal politikalar aracılığıyla yapılan uygulamalar doldurmaya başlamıştır. Dünyadaki gelişmelere paralel olarak aile tipleri değişmektedir. Geleneksel geniş ailelerin yerini modern çekirdek aileler almakta, çeşitli geleneklerin etkisi ile oluşan aile tiplerine giderek daha az rastlanmaktadır. Bu değişim ve dönüşümde ekonomik alt yapının değişmesinin, üretim araçlarının değişmesinin, bir başka deyişle sanayi toplumuna geçilmesinin ve kentli nüfusun giderek artmasının rolü büyüktür. Günümüzde aileler genelde anne, baba ve çocuklardan oluşan modern çekirdek aileler şeklinde görünseler bile, büyük aile bağları çeşitli biçimlerde varlığını sürdürmektedir. Büyük kentlere taşınılmış, yaşanılan konutlar ayrılmış, aile işinde çalışılmıyor olsa dahi aile bağları, ailenin büyüklerinin, küçüklerin kurduğu aileler üzerine müdahalelerini beraberinde getirmektedir. Boşanma da yeni ve karmaşık aile tiplerinin oluşmasına katkıda bulunan faktörlerden birisidir. Boşanmalar nedeniyle kendisine has özellikleri ve sorunları bulunan tek anne veya babalı, boşanma ve yeniden evlenme nedeni ile üvey anne veya babanın bulunduğu aile yapıları artmaya başlamıştır. Ayrıca kadın haklarındaki ilerlemeler, kadının toplumda edindiği yerin değişmeye başlaması, muhalif kadın hareketlerinin etkisi, aile ile ilgili değişimlerin önemli nedenlerinden birisidir. Baştan belirtmek gerekir ki; aile her zaman üyelerine sıcak, güven veren, doyum sağlayan bir ortam sunmayabilir. Aile ortamı, bireyin dünyaya geldiği andan itibaren içerisinde yer aldığı, yaşamını devam ettirebilmesi için gerekli bakım ve desteğin sunulduğu sosyal bir ortam olmasına karşın, çeşitli biçimlerde şiddete sahne olabilir. Aile kimi zaman en büyük duygusal rahatsızlıkların, gerilim ve çatışmaların kaynağı da olabilir. Aile içinde yaşanabilen ve adli yönü olan olaylar, fiziksel ve cinsel şiddete maruz kalabilen çocuklar, sadece temel ihtiyaçların karşılandığı, diğer önemli ihtiyaçlara cevap olamayan aileler bir gerçeklik olarak karşımızda durmaktadır. Bu bölümde ailenin tanımı, ailenin neden ortak bir tanımının bulunmadığı, aile tipleri ve işlevleri üzerinde durulacaktır. 3

8 TANIM İlk bakışta bazı kavramlar kolay tanımlanabilir gelse de, bu her zaman mümkün olmamaktadır. Gündelik yaşamda kullandığımız birçok kavramın tanımı yapılmaya çalışıldığında kişisel deneyimler, uygulamada karşılaşılanlar, içinde yaşanılan sosyalliğin sahip olduğu kültürel, dini değerler yapılan tanımı etkilemektedir. Böylece birçok faktör yapılan tanımın dışında kalabilmektedir. Hele ki evrensel bir tanım oluşturma çabasına girildiğinde bu durum aşikar bir hal almaktadır. Bu durum anlaşılabilirdir. Çünkü uygun bir ortak tanım yapamamayı gerektirecek önemli nedenler bulunmaktadır. En sık anne, baba ve çocuklardan oluşan toplumun en küçük yapı taşı şeklinde tanımlanan aile kavramı için de bu karmaşıklık söz konusundur. Bu tanım çekirdek ailenin tanımıdır. Ancak oldukça eski bir tarihçeye sahip olan aile kavramı için bu tanım daha 1950 li yıllarda yapılmıştır. Günlük dilde kullanılan birçok kavram tanımlanmaya çalışıldığında önemli zorluklar ortaya çıkabilmektedir. Aile de bu kavramlardan birisidir. Aile üzerine çalışan farklı disiplinlere mensup araştırıcıların üzerinde anlaştıkları konulardan birisi ailenin evrensel anlamda kabul edilebilir bir tanımının yapılamayacağıdır. 20. yüzyılın ortalarından bu yana yapılan araştırmalar, ailenin evrensel bir tanımın yapılmasının zorluğu konusunda ortaklaşmıştır. Aynı araştırmaların ortaklaştıkları bir başka konu da, ailenin evrensel bir kavram olduğu, yani hemen her sosyallikte görülen bir kurum olduğudur. Aile evrensel bir kavramdır. Öncelikle aile evrensel bir kurum olmakla birlikte dünya genelinde işlevi, biçimi ve hangi üyelerden oluştuğu konularında oldukça fazla çeşitliliğe sahiptir. Herhangi bir kültüre göre yapılacak bir tanım, diğer kültürleri dışarıda bırakacak bir tanım olmaya mahkumdur. Kimi ülkelerde ailenin tanımı anne baba ve çocuklar üzerine kurulurken, kimilerinde daha çocuk merkezli tanımlar yapılmakta, kimilerinde kan bağı bulunan aile büyükleri tanıma dahil edilirken, kimilerinde kan bağı bulunan aile büyükleri yanında manevi bağlarla aile büyüğü sayılan kişiler tanıma dahil edilmektedir. Ailenin ortak bir tanımının yapılmasına engel nitelikte olabilecek bir başka husus ise tarihsel gelişim içerisinde ailenin, kişilerin aile kavramı konusunda yargıları, yapısı, aileyi oluşturan kişilerin yapı içerisindeki yerleri, bu kişilerin birbirleriyle iletişimleri ve işlevleri bakımından devamlı bir değişime uğramasıdır. Örneğin, ülkemizde diğer ülkelere daha düşük oranlarda olsa da, ailenin güncelliğini ve önemini kaybetmiş olduğuna dair kanı insanlar arasında yaygınlaşmaktadır. Ailenin tanımlanmasını ne gibi faktörler zorlaştırmaktadır? Yukarıda da değinildiği gibi aile, sosyoloji, sosyal psikoloji, psikoloji, psikiyatri, hukuk gibi birçok farklı disiplinin ilgi gösterdiği bir kavramdır. Ayrıca aile tanımlanırken sadece durum tespiti yapılmamakta aynı zamanda ailede bulunması istenilen ayrıntılar da işin içine karışabilmektedir. Türk Medeni Kanunu nda (TMK) ailenin dar anlamdaki tanımı olan kadın ve erkek eşten meydana gelen topluluk şeklindeki tanıma atıfta bulunan maddeleri bulunmaktadır. Ancak biraz daha geniş bir biçimde aile, kadın ve erkek eşler ve çocuklardan oluşmaktadır şeklindeki tanıma atıfta bulunan maddeleri de bulunmaktadır. TMK nun velayeti düzenleyen maddeleri, aileyi bu tanımı üzerinden ele almaktadır. En geniş anlamda ailenin tanımı kadın ve erkek eş, çocuklar ve aynı çatı altında ev birliğine tabi yaşayan kan bağı ile bağlı hısımlar şeklindeki tanım da TMK da yer bulmaktadır. TMK nun ev düzeni ile ilgili maddeleri bu tanımla ilgilidir. Psikiyatrik ve psikolojik uygulamalarda ailenin kişilerin sahip olduğu belirti ve bulgular üzerindeki etkisi, ailenin sosyal destek anlamındaki işlevi ön plana çıkarken, sosyolojik açıdan aileye daha çok aile tipleri üzerinden yaklaşılmaktadır. 4

9 Ailenin ne olduğu değil de ne olması gerektiğini içine alan tanımlarda, geleceğe güvenle ve umutlu bakan, çocuklarına güvenen ve onları koruyan, sorumluluklarının farkında olan üyeleri barındıran, aralarında açık iletişim bulunan üyelerden oluşan, gerektiğinde esneyebilen, problemler karşısında çözüm arayan şeklinde atıflara rastlanılmaktadır. Kimi tanımlarda aile ile evlilik arasındaki bağa hiç vurgu yapılmayabilirken, kimi tanımlar ailenin ancak evlilik yolu ile kurulabileceğini belirtmektedir. Evlilik ile aile arasındaki bağın hesaba katılmadığı tanımlardan biri bir veya birden çok çocuğun yetiştirildiği her yaşam ünitesine aile denir şeklindedir. Aile tanımlanırken zaman zaman durum tespiti yapılmaktan öteye geçilerek, ailenin ne olduğu değil ne olması gerektiğine vurgu yapılmaktadır. Kimi tanımlarda daha çok ailenin işlevi ön plana çıkarılmaktadır. Bu tanımlarda sevgi, bağlılık, ait olma, mutlu olma gibi psikolojik ihtiyaçların karşılanması, üyelerinin maddi ve manevi ihtiyaçlarının giderilmesi, üyelerinin güvende olmasının sağlanması, üyelerinin birbirine karşılıksız olarak yardım etmesi, yakınlık, kızgınlık ve cinsellikle ilgili duyguların tatmin edilmesi gibi var olması gereken veya umut edilen işlevler ön planda tutulmaktadır. Türk Dil Kurumu na göre aile kavramının aşağıdaki anlamlara geldiği belirtilmektedir; 1. Evlilik ve kan bağına dayanan, karı, koca, çocuklar, kardeşler arasındaki ilişkilerin oluşturduğu toplum içindeki en küçük birlik 2. Bu tanım aile kavramının en fazla kullanıldığı durumla ilgili karşılığı olmakla birlikte evlilik ve kan bağına dayanan ifadeleri nedeni ile kapsamı dar tutulmuş bir tanımdır. 3. Aynı soydan gelen veya aralarında akrabalık ilişkileri bulunan kimselerin tümü 4. Bu tanım günlük dilde sülale olarak kullanılan sözcüğe yakın bir anlam ifade etmektedir. 5. Birlikte oturan hısım ve yakınların tümü 6. Burada aile kavramı beraber ikamet etme gibi son derce dar bir kapsama alınmıştır. 7. Eş, karı 8. Özellikle erkeklerin hem eşleri hem de çocuklarından beraber söz ederken ya da sadece eşlerini kastederek kullandıkları anlamı ifade etmektedir. 9. Aynı gaye üzerinde anlaşan ve birlikte çalışan kimselerin bütünü 10. Dernek, topluluk, spor takımları, okullar, kurum ve kuruluşlar veya camialar zaman zaman ne kadar yakın olduklarını anlatabilmek için aile kavramını kullanırlar. 11. Temel niteliği bir olan dil, hayvan veya bitki topluluğu, familya 12. Sadece insanlardan söz edilirken değil, diğer canlılar veya dil gibi sınıflandırılan kavramlardan söz edilirken de aile kavramı kullanılır. Aile sözcüğü Türkçe de ne gibi anlamlarda kullanılmaktadır? Türk Dil Kurumuna gore Aile Kavramları ile ilgili olarak daha ayrıntılı bilgi için adresini ziyaret edebilirsiniz. Aileye sistemler kuramı çerçevesinde bakanlar da aileyi ve işlevini tanımlama yoluna gitmişlerdir. Aile, toplum denilen bir yapının parçalarını oluşturur. Bütünü oluşturan bu parçalar birbirleri ile çizgisel bir neden sonuç ilişkisi içerisinde olmaktan çok döngüsel bir nedensellik içerisindedirler. Yani aile genel sistemin bir parçasıdır ve kendisi de bir sistem gibi davranır. Buna göre aile, anne, baba ve çocuklar 5

10 arasındaki etkileşimlerden oluşan bir sistemdir. Her ailenin aşikar bir şekilde ortada olan ve farkında olunmayan kuralları, ilkeleri vardır. Bunların bir kısmı o aileye has olabilirken bir kısmı ortak kültürce belirlenmiş ve içselleştirilmiştir. Bu kurallar sayesinde aile dışarıya kapalı, değişime, dönüşüme kapalı, durağan bir yapı oluşturur. Bu yapı olgunlaştıkça biz ve diğerleri, dışımızda olup bitenler şeklinde bir sınır oluşturur. Aile bu sınırlar içerisinde sürekli bir biçimde dengede kalma mücadelesi verir. Tutarlı bir yaşam biçimini sürdürmeye çalışır. Aile bu tutarlı yaşam biçimini tehlikeye sokacak bir tehdit ile karşılaştığında, engelleme veya tehdidi önemsizleştirme gibi yollara başvurur. Aile kendi içerisinde olup bitenler ve çevresel olayların etkilerinin yarattığı sonuçlara uyum sağlayabildiği sürece işlevseldir. İşlevsel bir ailede, üyelerinin ailenin gelişimsel basamaklarının gerektirdiği sorumluluklarını yerine getirmesi ve ailenin diğer sistemler ile uygun bir biçimde etkileşimde olması gerekir. edilmelidir? Aile ile ilgili kapsamlı bir tanım yapılabilmesi için nelere dikkat Canatan ve Yıldırım (2011), Aile Sosyolojisi isimli kitapta Cohen e ait doğum, evlilik, evlatlık edinme veya tercih yoluyla bir ilişkisi olan ve bir hanede birlikte yaşayan iki veya daha fazla kişinin oluşturduğu küme ailedir şeklindeki tanımı aktarmaktadırlar. Bu tanım, ailenin kuruluşunu evliliğe bağlamaması, kan bağı olması gibi bir zorunluluğu dışlaması, anne babadan birsinin bulunduğu aileleri hatta aynı cinsiyetten kişilerin kurduğu aileleri de içermesi bakımından oldukça kapsayıcı bir tanımdır. Aile tiplerinin anlatılacağı bölümde her tipe özgü tanım bir daha yapılacaktır. Aile Sosyolojisi hakkında daha ayrıntılı bilgi için Kadir Canatan ve Ergün Yıldırım ın Açılım Kitap tarafından basılan Aile Sosyolojisi (2011) isimli kitabı okuyabilirsiniz. Bu noktada ailenin tarihsel gelişiminin de üzerinde durulması gerekir. Ailenin tarihi ile ilgili yazanlar genellikle bu süreci anaerkil aile tipinden ataerkil aile tipine geçiş şeklinde özetlemişlerdir. İlkel topluluklarda kadın toplayıcı olarak erkek ise avcı olarak işlev görmekteydi. Bu yaşam biçimi ilk aile örneğini oluşturuyordu. İlkel topluluklardaki yaşam tarzında evlilikler küme şekline idi. Çok eşli bir yaşam sürdürülüyordu ve insanlar çocukların doğumunda erkeğin rolünün tam olarak farkında değildi. Böylelikle babaları topluluk içerisindeki herhangi bir erkeğin olduğu çocuklar doğuyordu. Bu durum soyun sürmesini sağlayan olarak kadının önemli bir yer edinmesine neden olmuştu. Ayrıca toplayıcı olarak topluluğun beslenmesine katkı veriyor olmak, kadınlara, avcılık yapan ve her defasında beslenme kaynağını getiremeyecek olan erkeğe göre daha fazla otorite sağlıyordu. Yine avcılık yaptığından erkeğin oldukça uzun süre topluluktan ayrı kalması, kadının topluluk üzerindeki etkisini güçlendiren faktörlerden birisiydi. Tüm bu faktörler anaerkil yapıyı zorunlu olarak beraberinde getirdi. Yerleşik hayata geçilmesi ve tarımla uğraşılmaya başlanması kadın ve erkek ilişkileri ve aile yapılanması bakımından tam bir dönüm noktası oldu. Mülkiyet kavramı, süreklilik ve arkasından gelenlere gelecek sağlama düşüncesi gelişmeye başladı. İnsan türü toprağın verimliliği ile döllenme ve doğurganlık arasında ilintiler bulunduğunu kavramaya başladı. Fiziksel açıdan avantajlı olan erkek silah yapımı, madenlerin kullanılması ve tarımsal alan gibi maddesel üretimin yapıldığı alanlarda hakimiyeti eline geçirdi. Kadın için çok eşlilik ortadan kalkmaya başlamasına karşın bu durum erkek için geçerli değildi. Erkek, ekonomik gücü oranında çok eşli yaşamaya devam etti. Anaerkil miras hukuku da yerini ataerkil miras hukukuna bıraktı. Bu noktada toplumsal düzeyde ataerkil bir yapılanma ortaya çıkmış oldu. Din olgusunun da eklenmesiyle ataerkillik iyice yerleşmeye başladı. Elbette toplumsal düzeydeki bu dönüşüm etkisini aile için de gösterdi. Görüldüğü üzere ailenin değişim ve dönüşümünde belirleyici etken, insanların duydukları gereksinimler ve bunları karşılama biçimleri, bu amaçla aralarında kurdukları ilişkilerdir. Bu değişim ve dönüşümde zorunlu olarak kadın ve erkeğin ailedeki yeri ve görevleri de değişmiştir. 6

11 Yerleşik hayata geçilmesi ve tarımla uğraşılmaya başlanması kadın ve erkek ilişkileri ve aile yapılanması bakımından tam bir dönüm noktası olmuştur. Tarihsel bakımdan üzerinde durulması gereken bir başka dönüm noktası da sanayi devrimidir. Sanayi devrimini Avrupa'da, öncelikle İngiltere de, 18. ve 19. yüzyıllarda buhar gücüyle çalışan makinalarla üretim yapılmaya başlanması tetiklemiştir. Bu gelişme sanayi devriminin gerçekleştiği ülkelerde önemli miktarda sermeye birikimine neden olmuştur. Bu sermaye birikimi de beraberinde üretim araçlarının gelişimini sağlamış, toplumsal, teknolojik, ideolojik düzeylerde günümüze kadar süren değişimleri beraberinde getirmiştir. Sanayi devrimi, aile üzerinde de köklü değişimlere neden olmuştur. Öncelikle kırsal alanda, evde üretim yapan, tarımsal üretimle ilgilenen nüfusa olan ihtiyaç azalmaya başladığından, bir anlamda geleneksel geniş aile yapısına olan ihtiyaç azaldığından, insanlar sanayileşmiş kentlere akın akın göç etmişlerdir. Çünkü üretim araç ve ilişkileri değişmiş fabrikalara olan gereksinim artmıştır. Fabrikalarda kullanılan dev makinalar evlerde üretim yapmak için uygun olmadığı görülmüştür. Evlerinde yaşayan insanlar artık çalışmak için ev dışına, fabrikalara gitmeye başlamışlardır. Üretim o kadar baş döndürücü bir hızla artmıştır ki sadece erkek işçiler bu üretim miktarına yetişmekte yetersiz kalmışlardır. Zaman zaman günlük 20 saate kadar varan çalışma saatleri de bu hıza yetişemeyince kadınlar ve çocuklar da çalıştırılmaya başlanmıştır. Üretim araç ve ilişkilerinin değişmesi ve yeni tüketim anlayışının ortaya çıkması ile birlikte buradan doğan ihtiyaçları karşılayabilecek nitelikte olan modern çekirdek aile ortaya çıkmaya başlamıştır. Buna paralel olarak sağlık, eğitim ve hukuk alanında yeni ortaya çıkan aile tipinin ihtiyaçlarına yönelik değişimler olmuştur. AİLE TİPLERİ Berksun (2008), tarafından aile tipleri aşağıdaki gibi sınıflandırılmıştır. 1. Aile içi egemenliğin anne ya da babada olmasına göre; a. Ataerkil aile b. Anaerkil aile c. Eşitlikçi aile 2. Evlenme biçimlerine göre; a. Evlenecek kişilerin sayısına göre; a. 1- Monogamik aile a. 2- Poligamik aile a Polijini a Poliandri b. Akrabalık ilişkisine göre; b. 1- Baba soylu aile b. 2- Ana soylu aile b. 3- Hem ana hem baba soylu aile c. İkamet biçimine göre; c. 1- Patrilokal aile c. 2- Matrilokal aile 3. Genel sınıflama a. Çekirdek aile b. Geleneksel geniş aile 7

12 Evlenme biçimlerine göre aileyi sınıflandırınız? Bu şekildeki sınıflandırma bazı aile türlerini içermemektedir. Aşağıda bu sınıflandırmada yer bulamamış aile tipleri verilmiştir. 1. Alternatif yaşam biçimlerinden doğan aile tipleri a. Tek anne ve baba aile b. Babasız aile c. Üvey aile d. Birlikte yaşama 2. Yerleşim yerine göre a. Gecekondu ailesi b. Büyük kent ailesi c. Kasaba ailesi d. Köy ailesi e. Göçebe aile 3. Yöresel özelliklere göre a. Taygeldi ailesi b. Berdel ailesi Aile tipleri ve ilişkileri ile ilgili olarak daha ayrıntılı bilgi için adresini ziyaret edebilirsiniz. Aile İçi Egemenliğin Anne yada Babada Olmasına Göre Aile Tipleri Bu başlık altında aile ataerkil, anaerkil ve eşitlikçi aile şeklinde sınıflandırılmaktadır. Ataerkil aile denilen aileye Roma ailesi de denmektedir. Bu aile tipinde egemenlik tam olarak erkektedir. Ailenin tüm yapılanması baba ve babanın geldiği ailenin dini ve kültürel değerleri ile şekillenmektedir. Anaerkil aile ise halen dünya üzerinde ataerkil aileye göre daha sınırlı görülmektedir. Eskimolar, amazonlarda yaşayan kabileler gibi avcı ve toplayıcı sosyalliklerde görülmektedir. Bu aile tipinde tamamen kadın ve ailesinin kuralları geçerlidir. Hatta baba aile ile birlikte yaşamaz. Ara sıra kadın ve ailesinin hakim olduğu eve misafir gibi gelir ve gider. Eşitlikçi ailede ise egemenlik anne ve baba veya başka bir deyişle kadın ve erkek arasında paylaşılmıştır. Bu aile tipine simetrik aile de denmektedir. Eskimolar ve amazonlarda yaşayan kabileler gibi avcı ve toplayıcı sosyalliklerde halen anaerkil aile tipi görülmektedir. Evlenme Biçimlerine Göre Bu başlık altında aile evlenecek kişi sayısı, akrabalık ilişkisi ve ikamet biçimine göre sınıflandırılmıştır. Aşağıda bu başlıklar teker teker ele alınmaktadır. Evlenecek kişi sayısı bakımından aile, monogamik ve poligamik olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Monogamik aile tek eş ile evlenmek sureti ile yapılmış evliliğe denmektedir. Endüstriyel, modernleşmiş toplumlarda en sık rastlanılan evlilik biçimidir. Dini ve hukuki normların esneyerek bu evlilik tipini, ekonomik sistem lehine idealleştirilmesine katkıda bulunduğunu savunanlar vardır. Batı toplumlarında 8

13 özellikle idealize edilen bu evlilik tipinin kısmen boşanma oranlarının artmasının nedenlerinden birisi olduğu, boşanarak yeniden evlenme ile çoklu monogamik evlilik tipinin ortaya çıktığı belirtilmektedir. Kadın veya erkeğin birden fazla kişi ile evlenmesi ile oluşan aile tipine poligamik aile denmektedir. Erkeğin aynı anda birden fazla kadınla evlenmesi ile oluşan tipine polijini, kadının aynı anda birden çok erkekle evlenmesi ile ortaya çıkan aile tipine ise poliandri denmektedir. Özellikle polijininin erkeğe, evlendiği kadınlar ve onların doğurduğu çocuklar aracılığı ile ucuz iş gücü sağlaması gibi ekonomik bir işlevi bulunmaktadır. Bu açıdan bakıldığında polijinik ailelerin daha çok tarım toplumlarında görülmesi anlam kazanmaktadır. Polijinik ailelerin, Müslümanlar ve radikal Mormonlar arasında daha sık görülüyor olması, bu evlilik tipi üzerine dinin etkisine işaret olarak kabul edilebilir. Akrabalık ilişkisine göre aile, baba soylu aile, ana soylu aile ve hem ana hem baba soylu aile şeklinde sınıflandırılmaktadır. Yeni doğan bireyin sadece baba tarafından akrabalarıyla ilişkide bulunması ve baba soyunu izlemesi sonucu ortaya çıkan aileye baba soylu aile, yeni doğan bireyin sadece anne tarafından akrabalarıyla ilişkide bulunması ve anne soyunu izlemesi ile ortaya çıkan aileye ana soylu aile, yeni doğan bireyin hem anne hem de baba soyunu birlikte izlediği ve her iki taraf akrabalarıyla ilişkide bulunduğu aileye ise hem ana hem baba soylu aile denir. İkamet biçimine göre yeni evli çiftlerin evlilik sonrası kadının ve erkeğin ailesine yakın veya birlikte olmasına göre aile patrilokal ve matrilokal aile olmak üzere ikiye ayrılır. Patrilokal aile, evlilik sonrası kadının kendi babasını ikametini bırakıp, eşinin anne ve babasının evinde onlarla birlikte oturduğu aile tipidir. Matrilokal aile ise, patrilokal ailenin tam tersine, erkeğin eşinin ailesinin evinde onlarla birlikte oturması sonucu ortaya çıkan ailedir. Ülkemizde iç güvey olarak da adlandırılır. Genel Sınıflama Bu başlık altında aile, belki de en aşina olduğumuz iki gruba ayrılmaktadır. Bu iki grup çekirdek aile ve geleneksel geniş ailedir. Kimi araştırıcılar çekirdek aileye modern çekirdek aile de demektedir. Bu nedenle metinde kimi yerlerde çekirdek aile kimi yerlerde ise modern çekirdek aile olarak geçebilir. Modern Çekirdek Aile Modern çekirdek aile, kimi tanımlarda çekirdek aile, anne baba ve çocuklar olmak üzere iki nesli içine alır. Temelini geniş aile oluşturur li yıllarda Murdock tarafından dünya genelinde 250 toplumdan alınan verilerle bir araştırma yapılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda öncelikle ailenin, özelde de çekirdek ailenin evrensel bir kurum olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada çekirdek ailenin özellikle batılı toplumlarda baskın aile türü olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, ailenin birçok işlevi bulunsa da, özellikle çekirdek ailenin cinsel ihtiyaçların karşılanması, ekonomik işbirliğinin sağlanması, üreme ve çoğalmaya uygun bir ortamının sağlanması, çocukların bakım ve eğitimlerinin gerçekleştirilmesi şeklinde dört temel ve ortak işlevinin bulunduğu saptanmıştır. Ülkemizde de çekirdek aile tipi baskın olan aile tipidir. Yapılan araştırmalar, çekirdek aile tipinin 1972 yılında Türkiye deki aile tiplerinin %60 ını oluşturduğu, bu oranın 2006 yılında %80 e çıktığını göstermektedir. Bu oranların artışı Türkiye de nüfusun kentlere doğru yığılması yani toplumun daha kentli olması ile paralellik gösterdiği söylenebilir. Modern çekirdek aile tipi sanayileşmiş toplumların başat sosyolojik özelliklerinden birisidir. Modern çekirdek aile tipi sanayi toplumunun tüm gereksinimlerini karşılayacak idealliktedir. Geniş aile ise bu gereksinin doğrultusunda esneyebilecek bir yapılanmaya sahip değildir. Modern çekirdek aile ekonomik ve coğrafi anlamda yer değiştirme esnekliğine sahiptir ve ailenin üyeleri geleneksel geniş ailede olduğu gibi statülerini ailelerinden değil kişisel beceri ve yetenekleri sayesinde kazanırlar. Çekirdek ailenin, geniş ailede olduğu gibi, üretim yapmaya uygun bir yapı olmaması, onu, üretimin fabrikalar veya küçük ve orta boy işletmelerde yapıldığı sanayi toplumuna uygun hale getirir. Oysa geniş aile tam da kırsal toplumun veya başka bir deyişle tarım toplumunun ihtiyacını karşılayabilecek özelliklere sahiptir. Çekirdek aile yapısı, kişilerin feodal ilişkiler üzerinden ortak kural ve ilkeleri çiğnemesini engelleme gibi bir özelliğe de sahiptir. Çünkü geniş aile desteğini alarak kural, yasa ve ilkeleri çiğneyemeyen kişiler bunlara uymak durumunda kalacaklardır. İşte tam da bu noktada meslek örgütleri, sendikalar, dernekler gibi başka aileler ortaya çıkmaktadır. Bu tür örgütlenmeler adına konuşan kişilerin, tüm üyelerini 9

14 kastederek zaman zaman biz bir aileyiz gibi metaforlara başvurması boşuna değildir. Çekirdek ailenin sadece üretim anlamında değil belki de daha önemlisi yapısının sanayi toplumunun tüketim alışkanlıklarına son derece uygun olmasıdır. Kendi içerisinde üretme, bu üretim üzerinden kendi ihtiyaçlarını karşılama gibi yetenekleri olmayan modern çekirdek aile yapısı, tahmin edilebileceği gibi bu tüketim alışkanlıklarına son derece uygun bir yapıdır. Modern çekirdek ailenin bir diğer önemli özelliği, beklenildiği gibi, kentli veya kent ailesi olmasıdır. Modern çekirdek aile üyelerinin birbirleri ve diğer insanlarla kurdukları iletişim, çalışma koşulları, ikamet edilen konutun iç ve dış düzeni tamamen kentli özellikler göstermektedir. Geleneksel geniş ailede toplumsal değer yargıları ve akrabalık ilişkileri ön plana çıkarken, modern çekirdek ailelerde kişisel başarı daha ön plana çıkmaktadır. Modern çekirdek aile ile birlikte çocukların eğitiminde aile dışındaki kurum (okul) ve oluşumların (arkadaş grupları) rolünün artmasına rağmen çocuklar eğitimleri ile ilgili aileden halen çokça etkilenmektedirler. Modern çekirdek ailenin eğitim konusundaki önemli etkilerinden birisi çocuklara toplumsal cinsiyet rollerinin kazandırılmasıdır. Sosyal dokunun kadını ve erkeği tanımlama biçimi olan toplumsal cinsiyet, içinde yaşanılan sosyal dokuda kadın ve erkek için tanımlanmış ve kabul görmüş tutum, davranış, beklenti ve sorumluluklardır. Toplumsal cinsiyet doğuştan oluşmaz. Zaman içinde kazanılır ve tesadüfi ve tesadüfi olmayan (eğitim gibi) deneyimlerce belirlenir. Toplumsal cinsiyet, biyolojik bir kavram olan cinsiyetin aksine içinde yaşanılan sosyal dokunun gelenek, görenek ve alışkanlıkları ile şekillenmekte ve değişim gösterebilmektedir. Birçok toplumda kadın ve erkeğe ait işlevsellik alanları doğal olarak kabul görmektedir. Kamusal veya özel alanda çalışmak, siyaset yapmak erkeğe atfedilirken, ev ve aile ilgili alanlar kadına atfedilmektedir. Her ne kadar geleneksel geniş aileden modern çekirdek aileye doğru gidildikçe çocuklara kazandırılan toplumsal cinsiyetle ilgili rollerde esneme olmakta ise de halen modern çekirdek aile bu konuda önemli roller üstlenmektedir. Modern çekirdek aile kadın erkek ilişkileri bakımından önemli değişikliklerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Kentlerde yaşayan modern çekirdek aileler içerisindeki hem kadın hem erkek eş, endüstrileşmiş ekonominin ihtiyaçları doğrultusunda çalışmaya, aileye ekonomik girdi yaratmaya başlamışlardır. Bu durum kadının erkek karşısındaki konumunu güçlendirmiş, ikisi arasındaki ilişkinin daha simetrik olmasına neden olmuştur. Kadının daha önce erkeğe atfedilen ailenin geçimini sağlama sorumluluğunu üstlenmesinin yanı sıra daha önce kadına atfedilen çocukların bakımı, ev işlerinin yapılması gibi sorumlulukları konusunda da erkek görevler almaya başlamıştır. Tüm bunlara rağmen halen yaygın olarak kadın ekonomik girdi sağlayan bir işte çalışıyor olmasına rağmen ev ve çocuklar gibi konularda daha fazla sorumluluk üstlenmektedir. Modern çekirdek aile ile geleneksel geniş aileyi birbirinden ayıran sadece aile üye sayısı ve içerdikleri nesillerin farkı değildir. Bu aile tipleri üretim biçimleri ve tüketim alışkanlıkları, üstlendikleri işlevler, aile içinde kadın erkek ilişkileri bakımından da birbirlerinden ayrılırlar. Geleneksel Geniş Aile Geleneksel geniş aile, birçok üyeden oluşur ve akrabalık bağları ile varlığını sürdürür. Kan bağına bağlı bir aile tipidir. Geleneksel geniş ailede, anne ve baba ailesiyle, bu anne ve babanın evlatlarının evlenerek kurdukları aileler birleşir ve böylece bu aile tipi ortaya çıkmış olur. Yapılan araştırmalar, geniş aile tipinin 1972 yılında Türkiye deki aile tiplerinin %19 unu oluşturduğu, bu oranın 2006 yılında %13 e gerilediğini göstermektedir. Modern çekirdek ailenin tersine bu oranlar kırsalda yaşayan nüfusun azalması ile paralellik göstermektedir. Geleneksel geniş aile henüz modernleşme yolundaki sosyalliklerde çok daha fazla görülmektedir. Belirtildiği gibi kırsal bölgelerde ve daha küçük nüfusa sahip köy, kasaba ve küçük şehir gibi yerleşim yerlerinde daha sık görülen bir aile tipidir. Bu aile tipinin de sık olarak görüldüğü kırsal kesimin ihtiyaçlarına göre şekillendiği söylenebilir. Özellikle tarımla uğraşan toplumlarda görülüyor olması bu açıdan anlamlıdır. Toprağa dayalı üretim ilişkilerine sahip olunan toplumlarda, dayanışma ve 10

15 yardımlaşma üretimin verimli bir şekilde gerçekleştirilebilmesi açısından oldukça önemlidir. Geleneksel geniş ailede de cinsiyete, yaşa ve tecrübeye göre yapılan görev bölüşümü bu üretim tarzını destekler niteliktedir. Geleneksel geniş ailede çocuklar öncelikle neslin devamını sağlama işlevleri bakımından öneme sahiptirler. Elbette yaşları ilerledikçe üretime sundukları katkının giderek artacak olması çocukları önemli kılan başka bir faktördür. Kimilerine göre, çocuklara geleneksel geniş ailede, ailenin güvenliği ve korunması bakımından da büyük önem verilmektedir. Ayrıca çocukların büyüdüklerindeki en önemli sorumlulukları, geleneksel geniş ailenin yaşlılarına bakmak olacaktır. farklar nelerdir? Geleneksel geniş aile ile modern çekirdek aile arasındaki temel Geleneksel geniş ailede çocuklara bilerek veya bilmeyerek verilen toplumsal cinsiyet rolleri ile ilgili eğitim daha belirgindir. Erkek ve kız çocukları arasında toplumsal cinsiyet rollerinin gerektirdiği davranışlarla ilgili sınır çok daha belirgindir ve bu sınırların aşılması önemli sonuçlar doğurabilir. Modern çekirdek ailenin aksine kadın ve erkek eşlerin de rolleri oldukça belirlidir. Kadın eş, erkek eşin, çocukların ve diğer aile üyelerinin bakımından, erkek eş ise ailenin geçiminin sağlanmasından sorumludur. Kentlileşme oranlarının artması, ailelerin artık aynı ikameti veya birbirlerine yakın yerlerdeki ikametleri paylaşmıyor olmaları geleneksel geniş aileden modern çekirdek aileye geçişin tam olarak sağlandığını mı göstermektedir? Bu sorunun cevabını vermek için geniş aile kavramına bakmak gerekmektedir. Geniş aile için geleneksel geniş ailenin bazı özelliklerinin içinde yaşanılan kültür ve çağın özelliklerine ayak uydurarak devam ettirilmesi denebilir. Yani aile yapısı giderek modernleşmekle birlikte geleneksel özelliklerini sürdürmeye devam etmektedir. Modernleşen aile veya değişmiş geniş aile kavramları bu aile tipi için kullanılabilmektedir. Geniş aile, modernleşmekte olan çekirdek ailelerin birbirleriyle olan etkileşmesiyle oluşmaktadır. Kentlileşme oranlarının artması, ailelerin artık aynı ikameti veya birbirlerine yakın yerlerdeki ikametleri paylaşmıyor olmaları geleneksel geniş aileden modern çekirdek aileye geçişin tam olarak sağlandığı anlamına gelmez. Alternatif Yaşam Biçimlerinden Doğan Aile Tipleri Alternatif yaşam biçimlerinden doğan aile tipleri başlığı altında tek anne veya babalı, babasız aile, üvey aile ve birlikte yaşama ile oluşan aile yer almaktadır. Medeni hukuk, tarih ve toplum bilimi açısından, aynı çatı altında yaşayan anne, baba ve çocuklardan oluşan yapı olan aile, toplumsal önemi nedeni ile hemen hemen tüm ülkelerde önlemler alınmak sureti ile korunur. Ancak ailenin korunması ile ilgili çabalar görünen o ki sonuç vermemektedir. İstatistiksel veriler tüm dünyada olduğu gibi, hukukumuzda aile, anayasal koruma altına alınarak en üst seviyede koruma altına alınmış olmasına rağmen, ülkemizde de boşanma sayılarının son yıllarda oldukça arttığını göstermektedir. Türkiye İstatistik Kurumu nun verilerine göre 2009 yılında Türkiye de 114 bin civarında boşanma gerçekleşmiştir. Farklı sosyoekonomik kesimlerden gelen kişilerin yaptıkları evliliklerin artması, toplumların daha önce özellikle de dinin etkisi ile boşanmaya karşı geliştirdikleri katı tutumda esnemeye başlamış olmaları, ekonomik gücünü elinde bulunduran kadın sayısının artması, kadın çalışmasa bile muhalif kadın hareketlerinin güçlenmiş ve kadınları etkisi altına almış olması ayrıca kimilerine göre insanın ortalama yaşam süresinin artmış olması, boşanmayı kolaylaştıran ve oranlarının artmasına neden olan faktörler arasındadır. Zamanla çeşitli değişimler geçiren aile, günümüzde daha çok çekirdek aile biçimini almıştır. Ancak özellikle boşanma olgusu aileyi çekirdek aileden de öteye bölünmesine yol açan önemli bir faktör olmuştur. 11

16 Evlilik, çeşitli işlevleriyle kişilerin iyi bir yaşam sürmesini sağlayan, ailenin ortaya çıkmasını sağlayan en önemli yol olmasına karşılık aynı zamanda kişilere önemli sorumluluklar da yüklemektedir. İşte bu sorumluluklardan kaçınmaya çalışan çiftler, ayrı yaşama yolu ile tek anne veya babalı ailenin ortaya çıkmasına neden olmaktadırlar. Ayrıca evlilik dışı gebelik ve doğum yapma oranlarındaki artış da tek anne veya babalı ailelerin artmasına neden olan etkenlerden birisidir. Bu tip ailenin önemlice bir kısmında ailede bulunan ebeveyn kadındır. Çalışmalar, Amerika Birleşik Devletleri nde aileler arasında erkeğin tek ebeveyn olarak bulunduğu ailelerin oranı %5 in altında olduğunu göstermektedir. Babasız aile kavramı ise ilk olarak savaşlarda hayatlarını kaybeden erkeklerin geride bıraktıkları aileler için kullanılmıştır. Ancak yine boşanma ile bağlantılı olarak babasız aile kavramı farklı anlamlar kazanmaya başlamıştır. Boşanma nedeniyle aile ile ilgilenmeyen ya da babanın hayatını yitirmesi nedeni ile oluşmuş aileler babasız aile olarak tanımlanabilir. Boşanan kişilerin önemlice bir kısmı yeniden evlenmektedir. Bu evlenmeler ile ortaya çıkan ailelere üvey aile denmektedir. Ayrıca bu tip ailelere, yukarıda da belirtildiği gibi, çoklu modern çekirdek aile diyenler de vardır. Çocuklar açısından üvey ailelerde yetişmek önemli sorunlara yol açabilmektedir. Değişen, dönüşen dünya ile birlikte insanlar arasındaki ilişki biçimlerinde değişiklikler olmuş, bu ilişki biçimlerinin başka ülkelerdeki insanları etkilemesi söz konusu olmuştur. Dünyada batılı ülkelerde daha fazla olmak üzere birlikte yaşayan çiftlerin oluşturduğu ailelerde artış bulunmaktadır. Aslında bu şekilde oluşmuş aileler de birer modern çekirdek ailedir. Ancak bu çiftlerin oluşturdukları birliktelikler resmi olarak evlenmeksizin oluşturulan birlikteliklerdir. Kadın ve erkek eş resmi olarak evlenmeden aynı evi paylaşmaktadırlar. Bu tür birlikteliklerin yaklaşık yarısı evlilikle sonuçlanırken diğer yarısı ayrılıkla sonuçlanmaktadır. Bu şekildeki birliktelikler, resmi evlilik bağının bulunmamasının getirdiği rahatlık, kişilerin ekonomik bağımsızlıklarını korumaları bakımından avantajlara sahip olduğunu savunanlar bulunmaktadır. Ancak kişilerin bu durumu kendi çevrelerine onaylatma ile ilgili yaşadıkları sorunlar, resmi ya da hukuki bir bağ bulunmadığından ayrılmayı kolaylaştırması (birlikte yaşayanların üçte birinin çocuk sahibi olduğu düşünüldüğünde bu daha önemli bir sorun haline gelebilir) bakımından çeşitli dezavantajları bulunmaktadır. Aile alanında çalışanların tartıştıkları bir diğer aile tipi eşcinsel birliktelikler veya bazı ülkelerde kabul edilmesinden dolayı eşcinsel evlilikler yolu ile oluşan aile tipidir. Eşcinsellik, kişinin kendi cinsiyetinden olan kişilere karşı cinsel ilgi duymasıdır. Erkek eşcinseller için gey, kadınlar eşcinseller için lezbiyen sözcükleri de kullanılmaktadır. Özellikle batılı ülkelerde, eşcinsel birliktelik veya evlilik yolu ile oluşmuş yapıya, evlat edinme yolu edinilmiş çocukların katılmaya başlamış olması, aile ile ilgili tartışmalara yeni boyutlar katacaktır. Boşanan ve birlikte yaşayan çift oranındaki artış alternatif yaşam biçimleri nedeniyle ortaya çıkan aile tiplerinin en önemli sebepleridir. Yerleşim Yerine Göre Aile Tipleri Bu başlık altında aile, gecekondu ailesi, büyük kent ailesi, kasaba ailesi, köy ailesi, göçebe aile şeklinde sınıflandırılmaktadır. Bu şekilde yapılan sınıflandırma her ne kadar ailenin yaşadığı yerleşim yerinin özelliği üzerinden yapılmış olsa da bundan daha öte anlamlar taşımaktadır. Yerleşim yeri değiştikçe üretim araçları ve üretim ilişkileri, tüketim alışkanlıkları ve biçimleri, aile üyelerinin birbirleri ile ilişkileri ve ailenin kendisi dışındaki aile ve yapılarla olan ilişkilerinde önemli değişiklikler olmaktadır. Ayrıca tahmin edilebileceği gibi ailenin bir yerleşim yerinde yaşıyor olması zorunlu olarak o yerleşim yerine has aile özellikleri göstermesi anlamına gelmemektedir. Büyük kentte yaşayan bir ailenin çeşitli nedenlerle halen bir kasaba ailesi özelliği göstermesi şaşırtıcı olmayacaktır. 12

17 Yöresel Özelliklere Göre Aile Tipleri Bu başlık altında birçok aile tipi tartışılabilir. Ancak örnek olması bakımından taygeldi ailesi ve berdel ailesi tanımlanacaktır. Taygeldi ailesi karşı cinsiyetten çocukları bulunan dulların evlenmesi ile oluşur. Bu evlilik karşı cinsiyetten olan bu çocukların da evlenmesi şartıyla yapılır. Bu şekilde kurulan ailelerin ekonomik zorluklara karşı koruyucu olması kadar özellikle kırsal kesimde yaşayan ve eşlerini kaybeden kişilerin ve bu kişilerin çocuklarının aile kurma ihtiyaçlarını karşılamak gibi bir işlevi de vardır. Berdel ailesi başlık parasının bulunduğu bölgelerde bu harcamanın altından kalkılamadığı durumlarda kurulan bir aile tipidir. Aileler karşılıklı olarak çocuklarını birbirleri ile evlendirerek başlık parası ödememe yoluna gitmektedirler. AİLENİN İŞLEVLERİ Burada öncelikle sık karşılaşılan, yukarıda kısaca değinilmiş olmakla birlikte, modern çekirdek aile ve geleneksel geniş ailenin işlevlerinden söz edilecektir. Kongar (1998), geleneksel geniş ailenin işlevlerini şöyle sıralamıştır: 1. Ekonomik işlev: Geleneksel geniş aile bir üretim ve tüketim birimidir. Gereksinime duyulan mal ve hizmetler bu aile tarafından üretilir ve tüketilir. Gelir tek elde toplanır ve giderler tek elden yapılır. Ayrıca, özellikle tarıma dayalı toplumlarda görüldüğü gibi bu ailede oldukça gelişmiş bir iş bölümü ve işbirliği vardır. 2. Saygınlık işlevi: Geleneksel geniş aile üyeleri toplumsal statülerini ailelerinden alırlar. Kişiler öncelikle hangi aileye mensup oldukları üzerinde değerlendirilir, o ailenin olumlu ya da olumsuz özelliklerinin yarattığı sonuçlardan etkilenirler. 3. Koruma işlevi: Geleneksel toplumlarda, çağdaş toplumlarda olduğu gibi bireyi koruyan çeşitli kurumlar olmadığı için, kişinin korunma işlevini de aile üstenmiştir. Bu bağlamda aile hem maddi hem manevi anlamda koruyucu bir işlev görür. 4. Dinsel işlev: Geleneksel geniş ailede, aile üyelerine sadece dinsel bir eğitim verilmekle yetinilmez, aynı zamanda, tam bir dinsel birlik olarak üyelerin ibadetleri de denetlenir. 5. Eğlenme ve dinlenme işlevi: Geleneksel geniş ailede, aile üyeleri tüm boş zamanlarını diğer aile üyeleriyle paylaşırlar. Eğlenme ve dinlenme işlevi aile tarafından organize edilir. Düğünlere beraber gidilmesi, bayram ziyaretlerinin beraber yapılması veya misafirlerin birlikte karşılanması örnek olarak verilebilir. 6. Eşler arasında sevgiyi sağlama ve çocuk yapma işlevi: Kuşakların sürekliliği işlevi tüm aile biçimlerinin temel işlevidir. Bu işlev, aile üyeleri arasında sevgiyi ve saygıyı, bireylerin psikolojik doyumunu sağlamaktadır. Geleneksel geniş aile ile modern çekirdek aile arasında işlevleri bakımından ne gibi farklar bulunmaktadır? Canatan ve Yıldırım (2011) ise, ailenin işlevleri konusunda daha genel bir değerlendirme yapmışlar ve ailenin işlevlerini aşağıdaki gibi sınıflandırmıştır: 1. Ailenin biyolojik işlevi: Bu işlev bütün aile tipleri için ortak bir işlevdir. Bütün toplumlarda şu veya bu düzeyde neslin devamını sağlayacak çocukların doğması ve bu çocuklara bakımın verilmesi ancak aile yapısı içerisinde gerçekleşebilmektedir. 2. Ailenin psikolojik doyum sağlama işlevi: Anne baba ve çocuklar arasında, geniş aileler için diğer aile üyeleri de buna katılabilir, iletişim ve ilişkiden doğan bir işlevdir. Bu iletişim ve ilişkinin niceliği ve sürekliliği kadar, destekleyici olup olmaması, güven hissini yaratıp yaratmaması psikolojik doyumun düzeyini belirler. 13

18 3. Ailenin ekonomik işlevi: Geleneksel geniş aile, aile üyelerinin tümünün ekonomik üretime katıldığı, tüketimin birlikte yapıldığı, kırsal bölgelerde tarımla ilgilenen toplumlara uygun bir aile tipidir. Kadının evden uzak çalışılmasına izin vermeyen bir yapısı vardır. Modern çekirdek aile ile birlikte, endüstrileşmiş tolumun ihtiyaçlarına paralel olarak, kadın ve erkeğin ev dışında çalıştığı, tüketim alışkanlıklarının değiştiği görülmektedir. Kadının da çalışmaya başlaması, ona yeni rol ve statüler kazandırmıştır. Ancak kadın eskiden kalma aile içindeki görev ve sorumluluklarını devam ettirme zorunluluğu ile karşılaşmıştır. Bu durum günümüzde erkek ve kadın arasındaki çatışmaların temel nedenlerinden birisi olmaktadır. Geleneksel geniş ailede üretime yaptığı katkı nedeni ile daha fazla sayıda olan çocuk sayısı, modern çekirdek ailede çocuğun iş yaşamından uzaklaşması ile birlikte azalmaya başlamıştır. 4. Ailenin eğitim işlevi: İnsan doğduktan sonra genel olarak kültür şeklinde adlandırabileceğimiz dış çevre ile karşılaşmaya başladığında bu dış çevreye uyum sağlama çabası da başlamış olur. Bu sürecin ilk başladığı yer ailedir. Çocuklar aile ile girdikleri ilişki üzerinden uyum sürecini inşa etmeye başlamış olurlar. Bu inşa süreci çocuğa toplumsallaşma yolunda hangi bilgi, beceri, tutum, görgü ve değerlere sahip olması gerektiğini öğretir. Bu süreçte çocukların, hakları olduğu kadar sorumluluklarının da bulunduğunu anlaması gerekir. Geleneksel geniş ailede çocuklara meslek edindirme ile ilgili eğitim de aile içinde verilmektedir. Ancak modern çekirdek aile ile birlikte bu işlevsel sorumluluk eğitim kurumlarına devredilmiştir. 5. Ailenin dini işlevi: Aileler çocuklarının yetişmelerinde kendi dini yaklaşım ve pratiklerini çocuklarına aktarmaktadırlar. Geleneksel geniş aileler aktarmakla kalmamakta çocukların dini pratikleri yerine getirip getirmediklerini aynı zamanda denetlemektedirler. Modern çekirdek aile ile birlikte dini eğitim kısmen toplumdan topluma değişmekle birlikte eğitim kurumları ve /veya başka kurumlara bırakılmış durumdadır. 6. Ailenin boş zamanları değerlendirme (eğlenme ve dinlendirme) işlevi: Büyük kentlerde yaşayan modern çekirdek aile üyeleri için bu işlevi yerine getiren geniş bir hizmet sektörü oluşmuştur. Bu durum, modern çekirdek aile üyelerinin eğlenme ve dinlenme için seçtikleri mekan ve yöntemlerin geleneksel geniş aileye göre oldukça farklı olduğunun göstergesidir. Geleneksel geniş ailede ise bu işlev aile içerisinde, ailenin kendisi tarafından ve bütün aile üyelerinin katılımı ile gerçekleşmektedir. Sanayi toplumlarında yaygın olan çekirdek ailenin, geleneksel geniş ailede görülen işlevlerin birçoğunu kaybettiği, bu işlevleri diğer toplumsal kurumlara devrettiği görülmektedir. Özetle; toplumsal değişimlere paralel olarak, ailenin yapısı geleneksel geniş aileden modern çekirdek aileye doğru evrildikçe, ailenin işlevlerinde de değişimler olmaktadır. Bu bağlamda, sanayi toplumlarında yaygın olan çekirdek ailenin, geleneksel geniş ailede görülen işlevlerin birçoğunu kaybettiği, bu işlevleri diğer toplumsal kurumlara devrettiği görülmektedir. Modern çekirdek ailen tipinin baskın olduğu, kişisel farklılaşma ve çalışma alanında uzmanlaşmanın geliştiği sanayi toplumlarında ailenin, eğitim, üretim, sosyal güvenlik gibi işlevlerini başka kurumlar tarafından üstlenilmekte, ailenin yalnız üreme, çocukların bakımı ve sosyalleşme, aile üyelerinin psikolojik gereksinmelerinin karşılanması gibi işlevleri ön plana çıkmaktadır. Kimi yazarlara göre soyun sürekliliği ve toplumsallaşma işlevi ve psikolojik dengenin (doyumun) sağlanması modern çekirdek ailenin asli işlevleridir. 14

19 Özet Aile kolay tanımlanabilir bir kavram değildir. Evrensel bir aile tanımı yapmaya çalışmak ise bütün faktörleri içermesi pek mümkün olmayacağından daha da zordur. Aile doğum, evlilik, evlatlık edinme veya tercih yoluyla bir ilişkisi olan ve bir hanede birlikte yaşayan iki veya daha fazla kişinin oluşturduğu küme, ailedir şeklindeki tanımlanabilir. Aile kurumu her toplumda görülüyor olması ve tarih boyunca varlığını sürdürebiliyor olması gibi nedenlerle evrensel bir kavramdır. Toplumun temel yapı taşı olarak kabul ediliyor olması çok farklı disiplinlerin ilgi alanına girmesine neden olmuştur. Sosyolojiden psikolojiye, psikiyatriye kadar çeşitli sosyal bilimler ve tıp bilimleri aileyi bir inceleme konusu olarak mercek altına almışlardır. Aile, ayrıca, dinler, ideolojiler ve devlet aygıtı tarafından üzerinde özellikle duran bir kurum olagelmiştir. Aile çeşitli biçimlerde sınıflandırılabilmesine karşılık en bilinen tipleri, modern çekirdek aile ve geleneksel geniş ailedir. Modern çekirdek aile, anne, baba ve çocuklar olmak üzere iki nesli içine alan, evrensel olmakla birlikte, sanayileşmiş toplumlarda daha sık görülen, daha çok kentlere has aile tipidir. Geleneksel geniş aile ise birçok üyeden oluşan, akrabalık bağları ile varlığını sürdüren, kan bağına bağlı bir aile tipidir. Geleneksel geniş ailede, anne ve baba ailesiyle, bu anne ve babanın evlatlarının evlenerek kurdukları aileler birleşir. Modern çekirdek aile ile geleneksel geniş aileyi birbirinden ayıran sadece aile üye sayısı ve içerdikleri nesillerin farkı değildir. Bu aile tipleri üretim biçimleri ve tüketim alışkanlıkları, üstlendikleri işlevler, aile içinde kadın erkek ilişkileri bakımından da birbirlerinden ayrılırlar. Ailenin işlevleri; biyolojik işlev, psikolojik doyum sağlama işlevi, ekonomik işlev, eğitim işlevi, dini işlev, boş zamanları değerlendirme (eğlenme ve dinlendirme) işlevi şeklinde sınıflandırılabilir. Toplumsal değişimlere paralel olarak, ailenin yapısı geleneksel geniş aileden modern çekirdek aileye doğru evrildikçe, ailenin işlevlerinde de değişimler olmaktadır. Bu bağlamda, sanayi toplumlarında yaygın olan çekirdek ailenin, geleneksel geniş ailede görülen işlevlerin birçoğunu kaybettiği, bu işlevleri diğer toplumsal kurumlara devrettiği görülmektedir. Modern çekirdek ailen tipinin baskın olduğu, kişisel farklılaşma ve çalışma alanında uzmanlaşmanın geliştiği sanayi toplumlarında ailenin, eğitim, üretim, sosyal güvenlik gibi işlevleri başka kurumlar tarafından üstlenilmekte, ailenin yalnız üreme, çocukların bakımı ve sosyalleşme, aile üyelerinin psikolojik gereksinmelerinin karşılanması gibi işlevleri ön plana çıkmaktadır. 15

20 Kendimizi Sınayalım 1. İlkel topluluklardaki aile tipi aşağıdakilerden hangisidir? a. Babasoylu aile b. Patrilokal aile c. Matrilokal aile d. Köy ailesi e. Küme aile 2. Sanayi devrimi ile birlikte artan aile tipi hangisidir? a. Geleneksel geniş aile b. Kasaba ailesi c. Taygeldi ailesi d. Modern çekirdek aile e. Anasoylu aile 3. Aşağıdakilerden hangisi yöresel özelliklere göre oluşmuş bir aile tipidir? a. Matrilokal aile b. Patrilokal aile c. Berdel ailesi d. Babasız aile e. Üvey aile 4. Ailenin işlevlerinden hangisi modernleşme ile beraber kurumlarda gerçekleşmektedir? a. Saygınlık işlevi b. Meslek edindirme işlevi c. Cinsel işlev d. Ekonomik işlev e. Psikolojik doyum işlevi 5. Aşağıdakilerden hangisi geleneksel geniş ailenin özelliğidir? a. Kadın ev dışında çalışmaz. b. Çocuk sayısı azdır. c. İki nesil içerir. d. Koruyuculuk işlevi azdır. e. Statü kişisel başarıya bağlıdır. 6. Babasız ailelerin ortaya çıkmasına neden olan temel neden aşağıdakilerden hangisidir? a. Yoksulluk b. Afetler c. Ekonomik krizler d. Erken ölümler e. Boşanma 7. Aşağıdakilerden hangisi alternatif yaşam biçimlerinden doğan bir aile tipidir? a. Matrilokal aile b. Poligamik aile c. Geniş aile d. Birlikte yaşama e. Modern çekirdek aile 8. Üreme yolu ile neslin devamının sağlanması ailenin işlevlerinden hangisinin kapsamındadır? a. Ekonomik işlev b. Psikolojik doyum işlevi c. Biyolojik işlev d. Koruyuculuk işlevi e. Saygınlık işlevi 9. Simetrik aile, aşağıdaki aile tiplerinden hangisine karşılık gelir? a. Ataerkil aile b. Eşitlikçi aile c. Anaerkil aile d. Patrilokal aile e. Matrilokal aile 10. Karşı cinsiyetten çocukları bulunan dulların evlenmesi ile oluşan aile tipine ne ad verilir? a. Taygeldi ailesi b. Berdel ailesi c. Geniş aile d. Geleneksel aile e. Köy ailesi 16

EIS526-H02-1 GİRİŞİMCİLİK (EIS526) Yazar: Doç.Dr. Serkan BAYRAKTAR

EIS526-H02-1 GİRİŞİMCİLİK (EIS526) Yazar: Doç.Dr. Serkan BAYRAKTAR GİRİŞİMCİLİK (EIS526) Yazar: Doç.Dr. Serkan BAYRAKTAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine

Detaylı

VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA (BTP104)

VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA (BTP104) VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA (BTP104) Yazar: Doç.Dr. İ. Hakkı CEDİMOĞLU S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir.

Detaylı

Eğitimin Toplumsal Temelleri. Yrd. Doç. Dr. Adnan BOYACI

Eğitimin Toplumsal Temelleri. Yrd. Doç. Dr. Adnan BOYACI Eğitimin Toplumsal Temelleri Yrd. Doç. Dr. Adnan BOYACI Eğitim Bir kavram olarak Bir süreç olarak Bir örgüt olarak EĞİTİM Bir sistem olarak Bir kavram olarak eğitim Bir kavram olarak eğitim Eğitim bireylerin

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I HEDEFLER İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I Gelişim Psikolojisinin Alanı Gelişim Psikolojisinin Temel Kavramları Gelişimi Etkileyen Faktörler Gelişimin Temel İlkeleri Fiziksel Gelişim Alanı PSİKOLOJİ Bu

Detaylı

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Ü s t S ı n ı f Orta Sınıf Alt Sınıf TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Toplumsal tabakalaşma dünya yüzeyindeki jeolojik katmanlara benzetilebilir. Toplumların,

Detaylı

VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA

VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA (BIP116) Yazar: Doç.Dr.İ.Hakkı.Cedimoğlu SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir.

Detaylı

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi SOSYOLOJİ (TOPLUM BİLİMİ) 1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi Sosyoloji (Toplum Bilimi) Toplumsal grupları, örgütlenmeleri, kurumları, kurumlar arası ilişkileri,

Detaylı

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ İLKÖĞRETİM ÖĞRETMENLİĞİ LİSANS TAMAMLAMA PROGRAMI. Analiz. Cilt 2. Ünite 8-14

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ İLKÖĞRETİM ÖĞRETMENLİĞİ LİSANS TAMAMLAMA PROGRAMI. Analiz. Cilt 2. Ünite 8-14 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ İLKÖĞRETİM ÖĞRETMENLİĞİ LİSANS TAMAMLAMA PROGRAMI Analiz Cilt 2 Ünite 8-14 T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ YAYINLARI NO: 1082 AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ YAYINLARI NO: 600

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI 1 DERS AKIŞI 1.ÜNİTE: SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL YAPISI, ARADİSİPLİN, TEMATİK YAKLAŞIM 2. ÜNİTE: ÖĞRENME ALANLARI 3. ÜNİTE: BECERİLER

Detaylı

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER TABLOLAR Tablo 1. TR63 Bölgesi Doğum Sayısının Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 1 Tablo 2. Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)...

Detaylı

VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA

VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA (BIP116) Yazar: Doç.Dr.İ.Hakkı.Cedimoğlu SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir.

Detaylı

Yaşam Boyu Sosyalleşme

Yaşam Boyu Sosyalleşme Yaşam Boyu Sosyalleşme Lütfi Sunar Sosyolojiye Giriş / 5. Ders Kültür, Toplum ve Çocuk Sosyalleşmesi Sosyalleşme Nedir? Çocuklar başkalarıyla temasla giderek kendilerinin farkına varırlar ve insanlar hakkında

Detaylı

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ 15 1.1. Sosyolojinin Tanımı 16 1.2. Sosyolojinin Alanı, Konusu, Amacı ve Sınırları 17 1.3. Sosyolojinin Alt Disiplinleri 18 1.4.

Detaylı

BIP116-H14-1 BTP104-H014-1

BIP116-H14-1 BTP104-H014-1 VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA (BIP116) Yazar: Doç.Dr.İ.Hakkı.Cedimoğlu SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir.

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) (ELP211) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) (ELP211) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ A u ok na lu ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - MART 2014 ANAOKULLARI BÜLTENİ ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ Okul öncesi dönem, gelişimin hızlı olması ve

Detaylı

Türkiye de Doğurganlık Tercihleri

Türkiye de Doğurganlık Tercihleri 2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması İleri Analiz Çalışması Türkiye de Doğurganlık Tercihleri Dr. Pelin Çağatay Melike Saraç Emre İlyas Prof. Dr. A. Sinan Türkyılmaz 10 Eylül 2015, Hilton Oteli, Ankara

Detaylı

Androgojik ve Pedagojik Yaklaşım

Androgojik ve Pedagojik Yaklaşım Androgojik ve Pedagojik Yaklaşım Pedagoji, Yunanca; paid (çocuk) ve agogos (rehberlik) köklerinden türetilmiştir ve özellikle "çocuklara öğretmenin bilim ve sanatı" anlamına gelir. Androgoji (ya da adragoloji)

Detaylı

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI 996 I.BURDUR SEMPOZYUMU BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI Kemal FİLİZ * Kadir PEPE ** ÖZET Araştırmada, Burdur ilinde aktif spor yapan sporcuların sosyoekonomik profillerinin

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

Örnek Araştırma Tek Ebeveynli Aileler

Örnek Araştırma Tek Ebeveynli Aileler Örnek Araştırma Tek Ebeveynli Aileler 9 Kasım 2010 Nobody s Unpredictable Çalışmanın Amacı 2010 Ipsos Türkiye de boşanma, ayrılık, ya da vefat nedeniyle ebeveynlerden birinin yokluğunun psikolojik ekonomik

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikoloji RPD 101 Not III Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Kişilik Gelişimi Kişilik Nedir? *Kişilik, bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu, diğer bireylerden ayırt edici,

Detaylı

AKSARAY ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DEKANLIĞI

AKSARAY ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DEKANLIĞI AKSARAY ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DEKANLIĞI AİLE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ (Sertifika Proğramı) Programın Amacı: 04 Eylül 2012 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Aile Danışmanlığı Yönetmeliği

Detaylı

AKSARAY ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DEKANLIĞI

AKSARAY ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DEKANLIĞI AKSARAY ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DEKANLIĞI AİLE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ (Sertifika Proğramı) Programın Amacı: 04 Eylül 2012 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Aile Danışmanlığı Yönetmeliği

Detaylı

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ İLKÖĞRETİM ÖĞRETMENLİĞİ LİSANS TAMAMLAMA PROGRAMI. Lineer. Cebir. Ünite 6. 7. 8. 9. 10

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ İLKÖĞRETİM ÖĞRETMENLİĞİ LİSANS TAMAMLAMA PROGRAMI. Lineer. Cebir. Ünite 6. 7. 8. 9. 10 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ İLKÖĞRETİM ÖĞRETMENLİĞİ LİSANS TAMAMLAMA PROGRAMI Lineer Cebir Ünite 6. 7. 8. 9. 10 T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ YAYINLARI NO: 1074 AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ YAYINLARI

Detaylı

BARTIN VALİLİĞİ İL NÜFUS VE VATANDAŞLIK MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI TABLOSU

BARTIN VALİLİĞİ İL NÜFUS VE VATANDAŞLIK MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI TABLOSU BARTIN VALİLİĞİ İL NÜFUS VE VATANDAŞLIK MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI TABLOSU SIRA NO VATANDAŞA SUNULAN HİZMETİN ADI BAŞVURUDA İSTENİLEN BELGELER HİZMETİN TAMAMLANMA SÜRESİ (EN GEÇ SÜRE) 1 18 Yaşını Tamamladıktan

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin

Detaylı

Hamileliğe başlangıç koşulları

Hamileliğe başlangıç koşulları Zeka aslında tek bir kavram değildir. Zekayı oluşturan alt yeteneklere bakıldığında bu yeteneklerin doğuştan getirilen yeteneklerin yanı sıra sonradan kazanılmış, gerek çocuğun kendi çabasıyla edindiği,

Detaylı

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel

Detaylı

ÇİFT PSİKOTERAPİSİNDE KADINLAR 16 19 Haziran 2010 Anadolu Psikiyatri Günleri Uz.Dr. Nuşin Sarımurat Baydemir İlişki Psikoterapileri Enstitüsü İstanbul Çift ilişkilerinde, özellikle evliliklerde, cinsiyet

Detaylı

İLK TÜRK DEVLETLERİNDE HUKUK

İLK TÜRK DEVLETLERİNDE HUKUK İLK TÜRK { DEVLETLERİNDE HUKUK Hukuk Anlayışı Hukuk fertlerin bir arada barış ve güven içinde yaşamasını sağlamak amacıyla oluşturulan hak ve kanunların bütünüdür. Bir devletin uzun ömürlü olabilmesi için

Detaylı

BİRLEŞİK METAL-İŞ B İ RLEŞİK METAL İŞÇİLERİ SENDİKASI UNITED METALWORKERS UNION

BİRLEŞİK METAL-İŞ B İ RLEŞİK METAL İŞÇİLERİ SENDİKASI UNITED METALWORKERS UNION BİRLEŞİK METAL-İŞ B İ RLEŞİK METAL İŞÇİLERİ SENDİKASI UNITED METALWORKERS UNION ARAŞTIRMA DİZİSİ 2004/1 TÜRKİYE GENELİ VE İSTANBUL İÇİN 4 KİŞİLİK AİLENİN ASGARİ GEÇİM HARCAMASI Sendikamız 4 kişilik bir

Detaylı

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ Prof. Dr. Erdal ZORBA GEÇMĐŞTEN GÜNÜMÜZE SAĞLIK Geçmişte sağlığın tanımı; hastalıklardan uzak olma diye ifade edilirdi. 1900 lerin başında ölümlerin büyük bir kısmı bakteri ve

Detaylı

EKSTRA ANLATILAN DERSLER

EKSTRA ANLATILAN DERSLER MESLEK ELEMANI DERS İÇERİĞİ AİLE EĞİTİMİ ZÜMRESİ AİLEDE DİN EĞİTİMİ (4 SAAT) Dini Açıdan Ailenin Önemi 4 saat Aile Bireylerin Eğitimi Hz Muhammed in Aile Hayatı Ailede Din Kaynaklı Sorunların Çözümü İnanç

Detaylı

(SSY -3014 ) Endüstri Sosyolojisi. 3. Hafta: Endüstri Toplumunun Gelişimi ve Endüstri Devrimi nin Toplumsal Sonuçları

(SSY -3014 ) Endüstri Sosyolojisi. 3. Hafta: Endüstri Toplumunun Gelişimi ve Endüstri Devrimi nin Toplumsal Sonuçları (SSY -3014 ) Endüstri Sosyolojisi 3. Hafta: Endüstri Toplumunun Gelişimi ve Endüstri Devrimi nin Toplumsal Sonuçları http://senolbasturk.weebly.com UYARI Bu bir dinleyici notudur ve lütfen ders notu olarak

Detaylı

Eğitim anne dizinde başlar; her söylenen sözcük, çocuğun kişiliğine konan bir tuğladır.

Eğitim anne dizinde başlar; her söylenen sözcük, çocuğun kişiliğine konan bir tuğladır. Eğitim anne dizinde başlar; her söylenen sözcük, çocuğun kişiliğine konan bir tuğladır. Ailenin önemli işlevlerinden biri de çocuğunu eğitme işlevidir. Her aile bu işlevini karşılamak zorundadır. Bu aynı

Detaylı

AİLE ve EVLİLİK EĞİTİM PROGRAMI PROJE DOSYASI

AİLE ve EVLİLİK EĞİTİM PROGRAMI PROJE DOSYASI AİLE ve EVLİLİK EĞİTİM PROGRAMI PROJE DOSYASI Hayat Boyu Aile Danışma Merkezi; Toplumun çekirdeği olan ailenin doğru temeller üzerine inşası konusunda danışmanlık hizmeti vermek, ailenin önemiyle ilgili

Detaylı

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir?

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir? Rehberlik Nedir? Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri; bireyin kendini tanıması, anlaması, sahip olduğu gizil güçleri keşfetmesi, geliştirmesi ve bulunduğu topluma aktif uyum sağlayarak kendini gerçekleştirmesi

Detaylı

07.11.2014. Ana Sağlığını Etkileyen Faktörler ve Alınacak Önlemler

07.11.2014. Ana Sağlığını Etkileyen Faktörler ve Alınacak Önlemler 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 2. Hafta ( 22 26 / 09 / 2014 ) 1.) KADIN ve ANASAĞLIĞINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER ve ALINACAK ÖNLEMLER 2.) KADIN ve ANA SAĞLIĞI İLE İLGİLİ ÖLÇÜTLER Slayt No: 2

Detaylı

İş Yerinde Ruh Sağlığı

İş Yerinde Ruh Sağlığı İş Yerinde Ruh Sağlığı Yeni bir Yaklaşım Freud a göre, bir insan sevebiliyor ve çalışabiliyorsa ruh sağlığı yerindedir. Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre de ruh sağlığı, yalnızca ruhsal bir rahatsızlık

Detaylı

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu Prof. Dr. Bülent Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü E-posta : byilmaz@hacettepe.edu.tr

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

18 Ocak 2002 de STK olarak kuruldu. 19 Ocak 2006 tarih ve 2006-9982 no lu Bakanlar Kurulu kararı ile Kamu Yararına Çalışan Dernek statüsü kazandı.

18 Ocak 2002 de STK olarak kuruldu. 19 Ocak 2006 tarih ve 2006-9982 no lu Bakanlar Kurulu kararı ile Kamu Yararına Çalışan Dernek statüsü kazandı. YETİM RAPORU 18 Ocak 2002 de STK olarak kuruldu. 19 Ocak 2006 tarih ve 2006-9982 no lu Bakanlar Kurulu kararı ile Kamu Yararına Çalışan Dernek statüsü kazandı. Bakanlar Kurulu nun 6 Şubat 2007 tarihli

Detaylı

hamilelik ayrılma Aile arabuluculuk evlilik boşanma yasal birlikte yaşam eş çocukların karşılanması doğum

hamilelik ayrılma Aile arabuluculuk evlilik boşanma yasal birlikte yaşam eş çocukların karşılanması doğum evlilik ayrılma arabuluculuk yasal birlikte yaşam eş çocukların karşılanması hamilelik doğum boşanma Aile Biz birlikte yaşıyoruz ama evlenmek istemiyoruz. Bu mümkün müdür? Evet. Belçika da, birçok çift

Detaylı

Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar

Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar Lütfi ĠNCĠROĞLU Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdür Yardımcısı GiriĢ Nüfusunun yarısı kadın olan ülkemizde, kadınların işgücü piyasasına

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

28.02.2011 1. Çocuk Hakları Kongresi, 25-27 Şubat 2011, Istanbul

28.02.2011 1. Çocuk Hakları Kongresi, 25-27 Şubat 2011, Istanbul Okulöncesi Eğitimde Fırsat Eşitliği Uzm. Dilek EROL SAHĐLLĐOĞLU MEB Öğretmenim Anaokulu Müdür Yardımcısı 1 Sunu Planı Okulöncesi Eğitimin Tanımı Okulöncesi Eğitimin Önemi Eğitim Hakkı Sayılarla Okulöncesi

Detaylı

TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ

TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMİ Uygulama Milli Eğitim Bakanlığı (Örgün /Yaygın eğitim) Pilot Uygulamalar (ERDEP) Sivil toplum kuruluşları (Akran eğitim

Detaylı

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler.

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler. 0212 542 80 29 Uz. Psk. SEMRA EVRİM 0533 552 94 82 DUYGUSAL ZEKA Son yıllarda yapılan pek çok çalışma zeka tanımının genişletilmesi ve klasik olarak kabul edilen IQ yani entelektüel zekanın yanı sıra EQ

Detaylı

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı. ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Canlılar hayatta kalmak için güdülenmişlerdir İnsan hayatta kalabilmek

Detaylı

BACIM - Ağırlıklı olarak Türkiye kökenli göçmen kadınlar için buluşma ve danışmanlık merkezi

BACIM - Ağırlıklı olarak Türkiye kökenli göçmen kadınlar için buluşma ve danışmanlık merkezi Deutsches Rotes Kreuz Kreisverband Berlin-City e. V. BACIM - Ağırlıklı olarak Türkiye kökenli göçmen kadınlar için buluşma ve danışmanlık merkezi BACIM projesinin tanıtımı BACIM Berlin-City ev Alman Kızıl

Detaylı

ÜNİTE SOSYOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER TOPLUMSAL BİR KURUM OLARAK EVLİLİK VE AİLE

ÜNİTE SOSYOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER TOPLUMSAL BİR KURUM OLARAK EVLİLİK VE AİLE HEDEFLER İÇİNDEKİLER TOPLUMSAL BİR KURUM OLARAK EVLİLİK VE AİLE Evlilik ve Aile Hukuksal Anlamda Evlilik Sosyolojik Anlamda Evlilik Evlilik Türleri Toplumsal Bir Kurum Olarak Aile Ailenin Temel Özellikleri

Detaylı

Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz.

Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz. fırsatlara erişmek, barış ve Aile ilişkileri kimliğimizin oluşmasına katkıda bulunur. Binaların içindeki ve çevresindeki alanlar ve tesisler, insanlarin bu binaları nasıl kullanacağını belirler. Oyun aracılığıyla

Detaylı

kpss ezberbozan serisi VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde

kpss ezberbozan serisi VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde ezberbozan kpss serisi 2016 VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde 29. yıl KOMİSYON KPSS EZBERBOZAN VATANDAŞLIK SORU BANKASI ISBN 978-605-318-362-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

Tematik Yaklaşımla Çocuklarda Sosyal Becerilerin Kazandırılması

Tematik Yaklaşımla Çocuklarda Sosyal Becerilerin Kazandırılması Tematik Yaklaşımla Çocuklarda Sosyal Becerilerin Kazandırılması Prof. Dr. Esra ÖMEROĞLU Arş. Gör. Osman BASĠT Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Eğitimi A.B.D Tematik Yaklaşım Tematik

Detaylı

ÖRNEKLEMEYE GİREN KONUŞULANLAR YURT İÇİ DOĞUMLU İSE BÖLGELERE GÖRE DAĞILIM ÖRNEKLEMEYE GİREN KONUŞULANLAR YURT DIŞI DOĞUMLU İSE ÜLKELERE DAĞILIMI

ÖRNEKLEMEYE GİREN KONUŞULANLAR YURT İÇİ DOĞUMLU İSE BÖLGELERE GÖRE DAĞILIM ÖRNEKLEMEYE GİREN KONUŞULANLAR YURT DIŞI DOĞUMLU İSE ÜLKELERE DAĞILIMI Yazı İçinde Geçen Tablolar Listesi A GRUBU TABLOLARI TABLO: A-1:1 TABLO: A-2:1 TABLO: A-3:1 TABLO: A-4:1 TABLO: A-5:1 TABLO: A-6 TABLO: A-6:1 TABLO: A-7:1 TABLO: A-8:1 TABLO: A-9:1 TABLO: A-10 TABLO: A-11:1

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde.

Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde. Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde. Yaşadıkları toplumlardaki birbirinden çok farklı politik, ekonomik,

Detaylı

Türkiye nin Gizli Yoksulları 1

Türkiye nin Gizli Yoksulları 1 PLATFORM NOTU'14 / P-1 Yayınlanma Tarihi: 11.03.2014 * Türkiye nin Gizli ları 1 Thomas Masterson, Emel Memiş Ajit Zacharias YÖNETİCİ ÖZETİ luk ölçümü ve analizine yeni bir yaklaşım getiren iki boyutlu

Detaylı

DANIġTAY BAġKANLIĞI NA

DANIġTAY BAġKANLIĞI NA DANIġTAY BAġKANLIĞI NA Yürütmenin Durdurulması Taleplidir DAVACI : Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği Yönetim Kurulu adına Hüseyin ŞEN ADRES : Öncebeci Mah. Umut Sk. No:50/4 Kolej/ANKARA DAVALI

Detaylı

ELEKTRONİK TİCARET (OSP254) Yazar: Öğr.Gör. Hakan TUNAHAN S1

ELEKTRONİK TİCARET (OSP254) Yazar: Öğr.Gör. Hakan TUNAHAN S1 ELEKTRONİK TİCARET (OSP254) Yazar: Öğr.Gör. Hakan TUNAHAN S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI BİRİNCİ HAFTA 2 TURİZM OLAYI VE GELİŞİMİ Turizm kelimesinin Latincede dönmek, etrafını dolaşmak, geri dönmek anlamına gelen tornus kökünden türetildiği

Detaylı

YÖNETİM Sistem Yaklaşımı

YÖNETİM Sistem Yaklaşımı YÖNETİM Sistem Yaklaşımı Prof.Dr.A.Barış BARAZ 1 Modern Yönetim Yaklaşımı Yönetim biliminin geçirdiği aşamalar: v İlk dönem (bilimsel yönetim öncesi dönem). v Klasik Yönetim dönemi (bilimsel yönetim, yönetim

Detaylı

Sosyal Etki Teorisi. Sunan: M.Benan YAZICIOĞLU Sunum Tarihi: 27.02.2014

Sosyal Etki Teorisi. Sunan: M.Benan YAZICIOĞLU Sunum Tarihi: 27.02.2014 Sosyal Etki Teorisi Sunan: M.Benan YAZICIOĞLU Sunum Tarihi: 27.02.2014 Sosyal Etki ve Uyma Davranışı Sosyolojinin, toplumun bütününü kapsayan kanunu insan toplum hayatı yaşar kanunudur. İnsan bir toplumda

Detaylı

Doğuştan Gelen Haklarımız Sadece insan olduğumuz için doğuştan kazandığımız ve tüm dünyada kabul gören yani evrensel olan haklarımız vardır.

Doğuştan Gelen Haklarımız Sadece insan olduğumuz için doğuştan kazandığımız ve tüm dünyada kabul gören yani evrensel olan haklarımız vardır. Dersin Adı Tema Adı Kazanım Konu Süre : İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi : İnsan Olmak : Y4.1.2. İnsanın doğuştan gelen temel ve vazgeçilmez hakları olduğunu bilir. : Doğuştan Gelen Haklarımız :

Detaylı

VIII. BÖLÜM- DOĞUM. 8. Doğum

VIII. BÖLÜM- DOĞUM. 8. Doğum VIII. BÖLÜM- DOĞUM 8. Doğum Türk Medeni Kanunu nda kişiliğin, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başladığı ve ölümle son bulduğu kabul edilmiştir. Dolayısıyla kültürel öğrenme süreci doğumla başlar.

Detaylı

IFLA İnternet Bildirgesi

IFLA İnternet Bildirgesi IFLA İnternet Bildirgesi Bilgiye engelsiz erişim özgürlük, eşitlik, küresel anlayış ve barış için temeldir. Bu nedenle, Kütüphane Dernekleri Uluslararası Federasyonu (IFLA) belirtir ki: Düşünce özgürlüğü,

Detaylı

COĞRAFİ TABANLI MÜHENDİSLİK PROJELERİNİN AŞAMALARI VE YÖNETİMİ. Ş.KUŞCU, Emekli öğr. Üyesi, senolkuscu@yahoo.com

COĞRAFİ TABANLI MÜHENDİSLİK PROJELERİNİN AŞAMALARI VE YÖNETİMİ. Ş.KUŞCU, Emekli öğr. Üyesi, senolkuscu@yahoo.com COĞRAFİ TABANLI MÜHENDİSLİK PROJELERİNİN AŞAMALARI VE YÖNETİMİ Ş.KUŞCU, Emekli öğr. Üyesi, senolkuscu@yahoo.com Özet Mühendisler meslek yaşamlarının her evresinde yöneten ve yönetilen ilişkileri içinde

Detaylı

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 12 Eczacı Profili-1998-2007 II. 1998 ARAŞTIRMASI BULGULARI ll.l.toplumsal VE EKONOMİK ÖZELLİKLER Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 Tabloda

Detaylı

SOSYAL HİZMET BİLİMİNE GİRİŞ -2015 VİZE SORULARI

SOSYAL HİZMET BİLİMİNE GİRİŞ -2015 VİZE SORULARI SOSYAL HİZMET BİLİMİNE GİRİŞ -2015 VİZE SORULARI 1- I-Koruyucu aile kavramı, 2828 sayılı SHÇEK Kanunu nun Koruyucu Aile Yönetmeliği nin 4.maddesinde tanımlanmıştır. II-Koruyucu aile olmak isteyen bir kişinin

Detaylı

KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ

KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. Eğitimde Sanatın Önceliği. Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ Sanat, günlük yaşayışa bir anlam ve biçim kazandırma çabasıdır. Sanat, yalnızca resim, müzik,

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIMLARI İLE EŞLEŞEN ARA DİSİPLİN ALAN KAZANIMLARI TABLOSU

SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIMLARI İLE EŞLEŞEN ARA DİSİPLİN ALAN KAZANIMLARI TABLOSU İLKÖĞRETİM SOSYAL BİLGİLER DERSİ. SINIF PROGRAMI SINIF ÖĞRENME ALANI / ÜNİTE DERS KAZANIMLARI AFETTEN KORUNMA VE GÜVENLİ YAŞAM KAZANIMLARI İnsanlar, Yerler ve Çevreler: Yaşadığımız Yer Doğal afetler karşısında

Detaylı

BİREY 29.3.2015 EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ. Biyolojik. Sosyal. Kültürel EĞİTİM VE ÖĞRETİM KAVRAMLARI

BİREY 29.3.2015 EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ. Biyolojik. Sosyal. Kültürel EĞİTİM VE ÖĞRETİM KAVRAMLARI BİLİMİNE GİRİŞ Yrd. Doç. Dr. Ali SICAK Bülent Ecevit Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi KAVRAMLARI Kelime olarak eğitim; terbiye, talim, uysallaştırma anlamlarına gelir. İngilizce karşılığı education

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

Sevgi USTA. ÇOCUK HAKLARI ve VELAYET

Sevgi USTA. ÇOCUK HAKLARI ve VELAYET Sevgi USTA ÇOCUK HAKLARI ve VELAYET İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX KISALTMALAR... XVII KAYNAKÇA... XIX GİRİŞ I. KONUNUN TANITIMI... 1 II. KAVR AMLARDA BİRLİK SORUNU... 5 III. İNCELEME PLANI...

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ

YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ DOÇ.DR. ZEHRA ALTINAY SINIF YONETIMI Bu derste, Sınıf ortamı ve grup etkileşimi Grup türleri Grup ve lider Liderlik türleri Grup içi etkileşimin hedefleri

Detaylı

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II ÇALIŞMA EKONOMİSİ II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

MİLLETLERARASI İLİŞKİLER VE GÜVENLİK AÇISINDAN MEDENİYET SÖYLEMİNİN PSİKOLOJİK ANALİZİ

MİLLETLERARASI İLİŞKİLER VE GÜVENLİK AÇISINDAN MEDENİYET SÖYLEMİNİN PSİKOLOJİK ANALİZİ MİLLETLERARASI İLİŞKİLER VE GÜVENLİK AÇISINDAN MEDENİYET SÖYLEMİNİN PSİKOLOJİK ANALİZİ Prof. Dr. Abdülkadir ÇEVİK Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 1 Medeniyet veya uygarlık, bir

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

Türkiye de Kadınların Sağlığı

Türkiye de Kadınların Sağlığı + Pratisyen Hekimlik Kongresi 16-18 Mayıs 2015 İstanbul Türkiye de Kadınların Sağlığı Prof. Dr. Nilay Etiler Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi Üyesi + Zaman: 2015

Detaylı

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İlköğretim II. Kademe İçin Örnek Etkinlikler DR. ABDULLAH ŞAHİN Dr. Abdullah Şahin İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi (İlköğretim II. Kademe

Detaylı

Değerli Büyüğümüz Ali ÖZTÜRK ' ün anısına Lisans Yayıncılık

Değerli Büyüğümüz Ali ÖZTÜRK ' ün anısına Lisans Yayıncılık Değerli Büyüğümüz Ali ÖZTÜRK ' ün anısına Lisans Yayıncılık II Editör Doç. Dr. Mustafa Talas SOSYAL ANTROPOLOJİ Yazarlar Doç.Dr.Mustafa Talas Doç.Dr.Sadettin Paksoy Yrd.Doç.Dr.Abdullah Nuri Dicle Yrd.Doç.Dr.Ayşegül

Detaylı

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan...

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan... YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM EDİTÖR Turgut MEŞE Bütün hakları Editör Yayınevine aittir. Yayıncının izni olmaksızın kitabın tümünün veya bir kısmının elektronik, mekanik ya da fotokopi yoluyla basımı, çoğaltılması

Detaylı

Sayın Bakan, Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel. Kurumu Genel Müdürü, Danışma Kurulu Üyeleri, Kurumların Saygıdeğer

Sayın Bakan, Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel. Kurumu Genel Müdürü, Danışma Kurulu Üyeleri, Kurumların Saygıdeğer Sayın Bakan, Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Kurumu Genel Müdürü, Danışma Kurulu Üyeleri, Kurumların Saygıdeğer Temsilcileri, Hepinizi saygıyla selamlıyorum, Başbakanlık Sosyal

Detaylı

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA Hücre yapısını ve organelleri oluşturan moleküler yapılarından başlayıp hücre organelleri,hücre,doku,organ ve organ sistemlerine

Detaylı

ĠL NÜFUS VE VATANDAġLIK MÜDÜRLÜĞÜ HĠZMET STANDARTLARI TABLOSU

ĠL NÜFUS VE VATANDAġLIK MÜDÜRLÜĞÜ HĠZMET STANDARTLARI TABLOSU ĠL NÜFUS VE VATANDAġLIK MÜDÜRLÜĞÜ HĠZMET STANDARTLARI TABLOSU SIRA NO VATANDAġA SUNULAN HĠZMETĠN ADI BAġVURUDA ĠSTENĠLEN BELGELER HĠZMETĠN TAMAMLANMA SÜRESĠ (EN GEÇ SÜRE) 1 Bilgi Edinme Başvurularının

Detaylı

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır?

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Alvin Toffler in endüstrinin gelişmesi yaklaşımı Pazarlama nedir? Kullanımı neden önemlidir? Pazarlama olanaklarının kullanımı, eğitim ve geliştirme

Detaylı

GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU

GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU A R A Ş. G Ö R. Z E Y N E P K I R I K K A L E L İ Gebelik dönemi fizyolojik olduğu kadar kalıcı psikolojik değişikliklere de neden olmaktadır. Anne karnında gelişen

Detaylı

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1 ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1- Genel Olarak Bir ekonominin başarı ölçütlerinden birisi de istihdam yaratma kapasitesidir.

Detaylı