TOTAL KALÇA PROTEZİ UYGULANAN BİREYLERİN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNE YÖNELİK EVDE BAKIMDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER*** Semra AÇIKSÖZ*, Şenay UZUN**

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TOTAL KALÇA PROTEZİ UYGULANAN BİREYLERİN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNE YÖNELİK EVDE BAKIMDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER*** Semra AÇIKSÖZ*, Şenay UZUN**"

Transkript

1 TOTAL KALÇA PROTEZİ UYGULANAN BİREYLERİN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNE YÖNELİK EVDE BAKIMDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER*** Semra AÇIKSÖZ*, Şenay UZUN** ÖZ Amaç: Bu çalışma Total Kalça Protezi (TKP) uygulanan bireylerin taburculuk ve evde bakım sırasında günlük yaşam aktivitelerini (GYA) gerçekleştirme durumları ve bakım verenlerin yaşadıkları güçlüklerin saptanması amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Çalışma TKP ameliyatı uygulanan 36 birey üzerinde, araştırmacılar tarafından geliştirilen veri toplama formu ve GYA Skalası kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Bu çalışmada TKP uygulanan bireylerin tamamının taburculuk sırasında GYA larını gerçekleştirmede sorun yaşadıkları, taburculuk sonrası dördüncü haftadan itibaren GYA puanları artarken bakım verenin yaşadığı güçlük sayısının azaldığı, altı hafta boyunca bireylerin büyük çoğunluğunun GYA larından; banyo yapma, tuvalete gitme ve taşıma aktivitelerini tek başlarına yapamadıkları saptanmıştır. Ameliyat öncesi, taburculuk sırasında ve evde bakım aldığı haftalardaki GYA puanları arasındaki fark istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: TKP uygulanan bireylere ve onlara bakım verenlere, evde bakımda gerekli bilgi ve beceriyi kazandıracak eğitimin verilmesi ve kontrollü bir evde bakım süreci önerilmiştir. Anahtar Sözcükler: Total kalça protezi, evde bakım, günlük yaşam aktiviteleri ABSTRACT Examination Of Difficutıes Of Daily Living Activities During Homecare After Total Hip Prosthesis Purpose: This descriptive study was performed to determine the situation of daily life activities and difficulties in these activities as experienced by the patient and the caregiver during postdischarge home care in patients with THP. Method: The study sample consisted of 36 patients who had been performed THP replacement. In order to determine the situation of daily life activities and experienced difficulties by the patient and the care-giver GYA Scaleı and data collection form developed by investigators was used. Results: All patients had experienced difficulty during discharge. DLA scores for caretakers was increasing in 4-6th weeks, while the difficulties of caregivers was decreasing. However, the majority couldn t succeed DLA like bathing, toilet and carrying activities theirself. The difference in DLA before operation, at discharge and during homecare was significant (p<0,05). Conclusion: It is suggested that the caretaker and caregiver should be educated for acquiring knowledge and skill for homecare, a controlled process of homecare should be implemented. Key Words: Total hip prosthesis, homecare, daily living activity GİRİŞ Kalça eklemi vücut ağırlığına ve yüklenmelere maruz kalması, birçok hastalık ve travmadan kolayca etkilenmesi gibi nedenlerle insan vücudunun en çok yıpranan eklemlerinden biridir. Kalça ekleminin en sık rastlanan hastalık durumlarından birisi dejeneratif artrittir. İleri yaşa bağlı kemiklerde meydana gelen değişim, doğuştan kalça çıkığı, avasküler nekroz, romatoid artrit, enfeksiyon sekelleri ve kas-iskelet sistemi travmaları sonucu oluşan eklem zedelenmeleri dejeneratif artrit gelişmesine zemin hazırlamaktadır (Kozanoğlu ve Göncü, 1999). * Bil. Uzm. Yük. Hem., GATA Hemşirelik Yüksekokulu Hemşirelik Esasları AD, Ankara ** Yrd. Doç. Dr., GATA Hemşirelik Yüksekokulu Hemşirelik Esasları AD, Ankara *** I.Uluslararası Katılımlı Evde Bakım Kongresi nde sözel bildiri olarak sunulmuştur (6-8 Kasım 2006), İzmir 8

2 Açıksöz, Uzun Özellikle yaşlılarda sık görülen kronik hastalıkların başında gelen dejeneratif artrit, ciddi ağrı ve hareket kısıtlılığı şikayetlerine yol açabilmektedir (Çakmak, Aydın, Aktaş ve ark., 2004). Ortalama yaşam süresinin uzamasıyla birlikte artan yaşlı nüfusta, hastalığa bağlı olarak yaşanan bu ağrı ve fiziksel fonksiyon bozukluk durumu giderek daha önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır (Jackson, 1994; Katz ve Mahomed, 1996; Katz, 2006). Kalça eklemindeki dejeneratif değişikliklere bağlı olarak eklemin normal fonksiyonunu yapamaması, şiddetli ağrı ve hareket kısıtlılığı bireylerin yürümesini, uykusunu ve diğer günlük yaşam aktivitelerini etkileyerek, erken dönemde günlük yaşamdan uzak kalmalarına neden olmaktadır. Bu durum sosyal ve ekonomik birçok sorunu beraberinde getirmekte ve hayatı zorlaştırmaktadır. Bu sorunları yaşayan bireylerin günlük yaşam aktivitelerini eklem hareketlerindeki kısıtlılıklardan ve ağrıdan uzak, sağlıklı bir şekilde sürdürmelerini sağlamak ve yaşam kalitesini yükseltmek amacıyla Total Kalça Protezi (TKP) ameliyatı uygulanmaktadır (Bilgici, Kuru, Gündüz ve ark., 2000; İnal, Subaşı, Mungan ve ark., 2003; Katz ve Mahomed, 1996; Slavica, Zotovic, Luka ve ark., 2006; Telatar ve Özcebe, 2004). Yapılan çalışmalar, osteoartritli bireylerde bu ameliyatların ağrıyı azaltmada, fonksiyonların düzeltilmesinde etkili bir yöntem olduğunu doğrulamaktadır (Bachmeier, March, Cross ve ark., 2001; Jones, Voaklander, Johnston ve ark., 2000; Knutsson ve Bergbom, 1999). Tüm cerrahi girişimlerde olduğu gibi TKP ameliyatının da bireylerin hastanede kalış süresini, fiziksel uyumunu, yaşam kalitesini etkileyebilecek erken veya geç dönem komplikasyonları vardır (Şanlı, Kayalı, Ağuş 2003). Bu komplikasyonlar ameliyat sonrası dönemde hastane koşullarında uygun bakımla büyük ölçüde önlenebilmektedir. Taburculuk sonrası dönemde geç komplikasyonlar açısından risk devam ettiğinden, bireylerin evde bakımları oldukça önemlidir. TKP sonrası herhangi bir komplikasyon gelişmemişse hastalar 5-10 gün içerisinde taburcu olmaktadırlar (Black ve Jacobs, 1997). Ülkemizde sistemli bir taburculuk planlamasının ve evde bakım hizmetinin bulunmamasının sonucu olarak, hasta bireyler ve aileleri evde çözümleyemedikleri birçok sorunla karşılaşmakta, her defasında tekrar hastaneye başvurma gereksinimi duymakta ve hastaların bir kısmı gelişen komplikasyonlar nedeniyle hastaneye tekrar yatırılmaktadır. Fortın ve Clarke (1999) yaptığı çalışmada eklem protez ameliyatlarından sonra evde bakımın daha çok hizmeti verenlerin bakış açısıyla şekillendiğini, hastaların ve onlara bakım verenlerin evde bakım gereksinimlerinin karşılanmadan ve düzenlenmeden taburcu edildiğini belirtmişlerdir. Evde bakım, hasta birey ve bakım verenler için güçlüklerin yaşandığı bir geçiş dönemidir. Bu dönem rol, ilişki, davranış, beceri ve ihtiyaca yansımaktadır (Showalter, Burger, Salyer, 2000). TKP ameliyatı sonrası hasta bireyler bağımlı olma, üretkenliğini yitirme, iyileşememe korkuları, günlük yaşama uyum sağlayamama, aile içi ve toplumsal rollerini yerine getirememe, ağrı hissetme korkusu gibi olumsuz duyguları yaşamaktadırlar. TKP uygulanan bireylerin hareketsizlik ve ağrı olmadan eski günlük yaşamına dönme ve yeniden bağımsız olma, eski gücüne kavuşma konusunda endişeleri vardır ve birey için kritik olan bu dönemde uygulanacak bakım önemlidir. TKP ameliyatı sonrası iyileşme ve yeniden uyum sürecinde hastaya bakım verenlerin desteği ise bu açılardan oldukça önemlidir. İstenilen sonuçlara ulaşma, bireyin ve bakım verenlerin iyileşme süreciyle ilgili gerçekçi beklentilere ve evde bakım konusunda yeterli bilgiye sahip olmaları ve bakıma katılmaları ile gerçekleşecektir (Coeling, Biordi, Theis, 1999; Loft, Mcwilliams, Ward-Griffin, 2003; Mauer, Abrahams, Arslanian ve ark., 2002). TKP ameliyatı sonrası bireylerin ve onlara bakım verenlerin ihtiyaçlarını ve bunların karşılanmamasından doğan sıkıntıları inceleyen hemşirelik araştırmaları oldukça sınırlıdır. TKP uygulanan bireylerin komplikasyonlar açısından risk altında olduğu ve iyileşme süreci açısından kritik olan ameliyat sonrası özellikle altı haftalık dönemde, bireylerin ve onlara bakım verenlerin yaşadıkları güçlüklerin bilinmesi, bakım gereksinimlerinin saptanması, hasta ve aile merkezli bakımın planlanması açısından önemlidir (Knutsson ve Bergbom, 1999; Showalter, Burger, Salyer, 2000). Bu nedenle çalışma; TKP uygulanan bireylerin taburculuk sonrası evde bakımları sırasında GYA larını 9

3 gerçekleştirme durumları ve bakım verenlerin yaşadıkları güçlükleri saptamak amacıyla yapılmıştır. YÖNTEM Evren ve Örneklem Tanımlayıcı olarak planlanmış olan bu çalışmanın evrenini, bir yıl içerisinde GATA Ortopedi Kliniği nde TKP ameliyatı uygulanan bireyler oluşturmaktadır. Araştırma Şubat-Haziran 2006 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini bu tarihler arasında GATA Ortopedi Kliniği nde TKP ameliyatı uygulanan ve amaçlı örneklem yöntemi ile evren arasından araştırmaya dahil olma kriterlerine uyan 36 birey oluşturmuştur. Araştırmaya dahil olma kriterleri 45 yaş ve üzerinde olmak, bilinci yerinde olmak, iletişim kurabilmek, araştırmaya katılmayı kabul etmek şeklinde belirlenmiştir. Kurum Etik Kurulu tarafından onaylanan çalışmaya katılan bireylere araştırmanın amacı ve içeriği hakkında bilgi verilmiş ve katılımları için yazılı onamları alınmıştır. Veri Toplama Araçları Çalışmanın verileri, araştırmacılar tarafından ilgili literatür incelenerek geliştirilen veri toplama formu ve Katz ve arkadaşları (1963) tarafından geliştirilen GYA Skalası kullanılarak elde edilmiştir. GYA Skalasının Türkçe tercümesi Yardımcı (1995) tarafından yapılmıştır. Altın (2006) çalışmasında ölçek geçerlilik katsayısını (αcronbach) 0.84 olarak saptamıştır (Altın 2006, Yardımcı 1995). Formlar birey ve ailesiyle görüşme yoluyla ve klinik hasta dosyasından yararlanılarak doldurulmuştur. Çalışmanın ön uygulamasından sonra gerekli düzeltmeler yapılmış ve veri toplama formuna son şekli verilmiştir. Veri toplama formu; bireylerin sosyodemografik özellikleri, ameliyat öncesi sağlık durumu, bakımına yardımcı bireylerin özellikleri, taburculuk öncesi eğitim alma durumu ve evde bakıma yönelik verileri içeren dört bölümden oluşmuştur. Katz ve arkadaşları tarafından geliştirilmiş olan Günlük Yaşam Aktiviteleri Skalası (GYAS) beslenme, giyinme, banyo yapma, tuvalete gitme, hareket etme ve kontinans gibi temel günlük yaşam aktivitelerini içermektedir. Toplam 6 sorudan oluşmakta olan Katz ın günlük yaşam aktiviteleri skalası cevap seçenekleri bireyin aktiviteleri gerçekleştirip gerçekleştirememesine göre iki sınıfta toplanmıştır: evet/gerçekleştirebiliyor(1), hayır/gerçekleştiremiyor(0) şeklinde puanlanmıştır. Skala 6 ifadeden oluştuğu için toplam puan 0-6 arasında değişmektedir. Toplam n yüksek olması bireyin günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirebildiğini göstermektedir. Bireyin skaladan 5-6 puan alması GYA gerçekleştirebildiğini, 3-4 puan elde etmesi orta derecede bozukluğu, 2 nin altında puan elde etmesi ciddi derecede bozukluk olduğunu ifade etmektedir. GYAS bireylerin hastaneye yatışında, taburculuk sırasında ve taburculuk sonrası; literatürde komplikasyonsuz iyileşme için bakımın önemli olduğu vurgulanan altı hafta boyunca bireyler ve bakım verenleri ile haftada bir kez görüşme yoluyla toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS paket programında yüzdelik hesaplaması, Kruskal Wallis Varyans analizi, Mann-Whitney U Testi, Freidman Wilcoxon Eşleştirilmiş iki örnek testi kullanılmıştır. BULGULAR Araştırmaya katılan TKP uygulanan bireylerin ve bakım verenlerin sosyodemografik özellikleri incelendiğinde; Bireylerin çoğunlukla yaş grubunda (%30,6), kadın (%80,6), ilkokul mezunu (%36,1), ev hanımı (%80,6) oldukları ve tamamının çalışmadığı ancak sosyal güvencelerinin bulunduğu belirlenmiştir. TKP uygulanan bireylere bakım verenlerin sosyodemografik özellikleri incelendiğinde; bakım verenlerin yaklaşık yarısına yakınının yaş grubundaki (%47,2) bireylerin oluşturduğu ve çoğunlukla da bakımın hastanın çocukları (%36,1) tarafından verildiği, eğitim düzeylerinin ise lise (%25.0) ve üniversite (%25,0) ağırlıklı olduğu izlenmiştir. Bakım verenlerin mesleğini %36,1 oranıyla memurluğun oluşturduğu fakat % 66,7 sinin şu an çalışmadığı belirlenmiştir. TKP uygulanan bireylerin ve onlara bakım verenlerin % 63,9 unun birlikte yaşadıkları belirlenmiştir. TKP uygulanan bireylerin ve bakım verenlerin sağlık durumlarına ilişkin özellikler incelendiğinde; TKP uygulanan bireylerin %44,4 ünün görme ve %41,7 sinin işitme sorunu yaşadıkları belirlenmiştir. Bireylerin %41.7 sinin başka bir sağlık sorunu olmadığı, %58,3 ünün ise kronik metabolik hastalıklara sahip oldukları belirlenmiştir. Bireylerin %55,6 sı yürümeye yardımcı alet olarak baston kullanmaktadır. Bireylerin çoğunluğunun fizik muayene bulgularının Haris Kalça Skorlama Sisteminde orta (%33,4) ve kötü (%47,2) gruplarında yer aldığı izlenmiştir. Ağrı, fonksiyon, deformite ve hareket 10

4 Açıksöz, Uzun genişliğinin sorgulandığı Haris Kalça Skorlama Sistemi (HKS) 100 puan üzerinden değerlendirilmekte buna göre de puan çok iyi, puan iyi, puan orta, 70 ve altındaki puanlar kötü olarak sınıflandırılmaktadır. TKP uygulanan bireylere bakım verenlerin sağlık durumları incelendiğinde; bakım veren bireylerin %52,8 i herhangi bir sağlık sorunu olmadığını, geriye kalan %47,2 ise ağırlıklı olarak eklem ağrısı sorunu yaşadıklarını belirtmişlerdir. TKP uygulanan bireylerin ve bakım verenlerin taburculuk eğitimi alma durumları incelendiğinde; TKP uygulanan bireylerin % 75,0 i ve onlara bakım verenlerin %52,8 inin taburculuk eğitimi aldığı, bu eğitimin konusunu rehabilitasyon sürecinde uygulanacak egzersiz programının (%100) oluşturduğu ve eğitimin fizyoterapist (%100) tarafından verildiği belirlenmiştir. Taburculuk eğitimi başlığıyla verilen egzersize yönelik eğitimin yalnızca bakım veren bireylere verilme oranı %36,8 iken hasta bireylere verilme oranı ise % 29,2 dir. Ameliyat sonrası erken dönemde, hasta birey ve ona bakım veren bireyin birlikte ele alındığı eş zamanlı yürütülen bir egzersiz eğitim programının uygulanmadığı belirlenmiştir. Tablo 1 de TKP uygulanan bireylerin GYA puanları dağılımı gösterilmiştir. TKP uygulanan bireylerin preoperatif dönemde %38,9 u GYA gerçekleştirirken ciddi derecede sorun yaşarken, %44,4 sı sorunsuz olarak GYA gerçekleştirebilmektedir. Preop dönemde GYA n beklenenden yüksek değerler almış olması, bireylerin bakımlarını sürekli bakım veren olmamasından dolayı, zorunlu olarak yardım almadan gerçekleştirmiş olmaları nedenini akla getirmektedir. Taburculuk döneminde bireylerin tamamı GYA larını gerçekleştirirken ciddi derecede sorun yaşamaktadırlar. Bu durumun taburculuk sonrası 1. haftada da devam ettiği belirlenmiştir. Takip yapılan sonraki haftalarda da özelliklede 4. haftadan itibaren TKP uygulanan bireylerin GYA gerçekleştirirken yaşadıkları güçlüklerin azaldığı dolayısıyla da GYA puanlarının arttığı belirlenmiştir. Tablo 1. TKP Uygulanan Bireylerin GYA puanları Dağılımı (n=36) Preop* Tbc** 1.Hafta 2.Hafta 3.Hafta 4.Hafta 5.Hafta 6.Hafta GYA puan n % n % n % n % n % n % n % n % , , , , , , , ,8 3 8,3 6 16,7 8 22, , , ,8 3 8,3 5 13,9 6 16,7 Takip yapılan haftalarda TKP uygulanan bireylerin büyük çoğunluğunun GYA larından; banyo yapma, tuvalete gitme ve taşıma aktivitelerini tek başlarına yapamadıkları ve yardıma ihtiyaç duydukları saptanmıştır (Tablo 2-3). Tablo 2. TKP Uygulanan Bireylerin Gerçekleştiremedikleri GYA nın Dağılımı (n=36, birden fazla yanıt vardır) Preop* Tbc** 1.Hafta 2.Hafta 3.Hafta 4.Hafta 5.Hafta 6.Hafta GYA n % n % n % n % n % n % n % n % Banyo yapma Giyinme Tuvalete gitme Taşıma Kontinans Beslenme

5 Tablo 3: TKP Uygulanan Bireylerin Yardımla Gerçekleştirdikleri GYA nın Dağılımı (n=36, brden fazla yanıt vardır) Preop* Tbc ** 1.Hafta 2.Hafta 3.Hafta 4.Hafta 5.Hafta 6.Hafta GYA n % n % n % n % n % n % n % n % Banyo yapma Giyinme Tuvalete gitme Taşıma Kontinans Beslenme Bakım veren bireylerin GYA alanlarında yaşadıkları güçlüklerin sayısını gösteren Tablo 4 de, preop dönemde 0-2 alanda güçlük yaşayanların çoğunlukta olduğu (%69,4), taburculuk ve 1.haftada 5-6 alanda güçlük yaşandığı, 2. haftada 3-4 alanda güçlük yaşayanların sayısının çoğunlukta olduğu (%52,8), 3. haftadan itibaren de 0-2 alanda güçlük yaşayanların sayısının artış gösterdiği izlenmiştir. TKP uygulanan bireylerin GYA puan dağılımlarını gösteren Tablo 1 ile Tablo 4 ü birlikte değerlendirecek olursak; preop dönemde bireylerin çoğunluğunun GYA gerçekleştirirken aldıkları puan(5-6) (%44,4) ile bakım verenlerin çoğunluğunun yaşadığı güçlük sayısı (0-2) (%69,4) arasında negatif yönde bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. Takip yapılan diğer haftalarda da bireylerin aldıkları GYA puanları (özellikle 4,5,6. hafta) ile bakım veren bireylerin yaşadığı güçlük sayısı arasında bu yönde bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. Tablo 4. TKP Uygulanan Bireylere Bakım Verenlerin GYA Alanlarında Yaşadıkları Güçlük Puanının Dağılımı (n=36) GYA Güçlük Preop* Tbc ** 1.Hafta 2.Hafta 3.Hafta 4.Hafta 5.Hafta 6.Hafta n % n % n % n % n % n % n % n % ,4 9 25,0 4 11,1 8 22, , , , , ,8 7 19, , , , ,8 5 13,9 3 8, , , ,0 9 25,0 3 8,3 2 5,6 3 8,3 2 5,6 Tablo 5 de TKP uygulanan bireylerin yaş ve fizik muayene bulguları ile GYA puanları karşılaştırılmıştır. Yaş ile takip yapılan haftalardaki GYA puanları arasındaki fark istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Farkın; ile yaş grubu arasında 1.hafta (p=0,038,x 2 =8,401), 3. hafta (p=0,033, X 2 =8,713) ve 4.haftalarda (p=0,015, X 2 =10,506); ve yaş grubu arasında taburculuk haftası (z=2,028 p=0,043), 1.hafta (z=2.530, p=0,011), 2.hafta (z=2,671, p=0,008), 3.hafta (z=2,189, p=0,029), 4.haftalarda (z=2,376, p=0,017) ; ve yaş grubu arasında 2.hafta da olduğu (z=1,963, p=0,050) ve ve yaş grubu arasında 4.hafta da (z=2,060, p=0,039) olduğu saptanmıştır. Fizik muayene bulguları ile takip yapılan haftalardaki GYA puanları arasındaki fark istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Fark taburculukta (p<0,001, z=5,313), 1.hafta (p<0,001, z=5,283), 2.hafta (p<0,001, z=4,991), 3.hafta (p<0,001, z=4,662), 4.hafta (p<0,001, z=3,362), 5.hafta (z=2,620, p=0,009), 6. haftalarda (p=0,039, z=2,066) anlamlı olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet, eğitim, çalışma durumu, sağlık durumu, taburculuk eğitimi alma durumu ile takip yapılan haftalardaki GYA puanları arasındaki karşılaştırma, örneklem grubundaki sayıların yetersiz olduğundan dolayı yapılamamıştır. 12

6 Açıksöz, Uzun Tablo 5. TKP Uygulanan Bireylerin Yaş ve Fizik Muayene Bulgularının GYA Puanları İle Karşılaştırılması (n=36) GYA PUANLARI Yaş Preop* Tbc ** 1.Hafta 2.Hafta 3.Hafta 4.Hafta 5.Hafta 6.Hafta P=0,338 P=0.112 P=0.038 P=0.051 P=0.033 P=0.015 P=0.059 P=0.174 x 2 =3,386 x 2 =5,998 x 2 =8,401 x 2 =7,784 x 2 =8,713 x 2 =10,50 x 2 =7,457 x 2 =4,972 Fizik muayene bulguları P=0,257 Z=1,135 Z=5,313 Z=5,283 Z=4,991 Z=4,662 Z=3,362 Z=2,620 P=0,009 P=0,039 Z=2,066 Tablo 6 da TKP uygulanan bireylerin preop puanları ile taburculuk puanları ve taburculuk sonrasındaki 6 haftalık süreçteki puanları arasındaki fark istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001 x 2 =141,867). Tablo 6. TKP Uygulanan Bireylerin Preop Puanları İle Taburculuk ve Sonrasındaki 6 Haftalık Süreçteki GYA Puanlarının Karşılaştırılması (n=36) Taburculuk 1.hafta 2.hafta 3.hafta 4.hafta 5.hafta 6.hafta Preop Z=4,970 Z=4,963 Z=4,566 Z=4,340 Z=3,495 Z=3,144 p=0.002 Z=2,617 p=0.009 TARTIŞMA Yapılan çalışmalarda dejeneratif artrit gelişimine neden olabilecek faktörler arasında yaş ve cinsiyetin önemli olduğu vurgulanmaktadır. İleri yaş ve kadınlarda dejeneratif artrit görülme sıklığının arttığı belirtilmektedir. Özellikle kadınlarda; menopoz sonrası dönemde östrojen eksikliğinin ve doğumsal kalça çıkığının sık görülmesinin, dejeneratif eklem hastalıklarına olan yatkınlığı arttırdığı bildirilmektedir (Çivi ve Tanrıkulu, 2000; Kozanoğlu ve Göncü, 1999; Loeser 2000; Seomun, Chang, Pyoung ve ark., 2006; Telatar ve Özcebe, 2004). Çalışma grubumuzu 45 yaş ve üzerinde, çoğunluğunu yaş grubundaki bireylerin oluşturması ve bunların da %86,6 sının kadınlardan oluşması, literatürde vurgulanan yaş, cinsiyet ve dejeneratif eklem hastalıkları arasındaki ilişki bilgisiyle uyumlu olarak görülmektedir. İnsan vücudun en çok yıpranan eklemlerinden biri olan kalça ekleminde yaşanan ağrı ve eklem hareketlerindeki kısıtlılıkların tedavisinde uygulanan TKP ameliyatı, maliyeti yüksek bir tedavi seçeneğidir (Bachmeier, March, Cross ve ark., 2001; Garbuz, Duncan, Masri ve ark., 2006; Jones, Voaklander,Johnston ve ark., 2000; Knutsson ve Bergbom, 1999). Çalışmamızdaki bireylerin tümünün sosyal güvencelerinin olması, sunulan bu cerrahi tedavi seçeneğini kullanabilmelerinde önemli bir faktör olduğu düşünülmektedir. Çalışmamızda, bireylerin ameliyat öncesi ve sonrası dönemde GYA larını gerçekleştirirken sorun yaşadıkları, bu sorunların taburculuk ve sonrasındaki birkaç haftada ciddi boyutlarda yaşandığı saptanmıştır. Bireyler taburculuk sırasında GYA larının tümünde ciddi derecede sorun yaşarlarken, taburculuk sonrası takip yapılan altı hafta boyunca ise çoğunluğunun GYA larından; banyo yapma, tuvalete gitme ve taşıma aktivitelerini tek başlarına yapamadıkları ve yardıma ihtiyaç duydukları saptanmıştır. Takip yapılan sonraki haftalarda, özellikle 4. haftadan itibaren TKP uygulanan bireylerin GYA gerçekleştirirken yaşadıkları güçlüklerin azaldığı dolayısıyla da GYA puanlarının arttığı saptanmıştır. Takip yapılan dördüncü, beşinci ve altıncı haftalarda GYA puanları artarken bakım verenin yaşadığı güçlük sayısı azalmıştır. Yapılan çalışmalarda TKP uygulanan bireylerin büyük çoğunluğunun ameliyat öncesi ve sonrasında GYA gerçekleştirirken zorluk yaşadıkları belirtilmektedir (Fortina, Carta, Gambera ve ark., 2005; Jones, Voaklander, Johnston ve ark., 2000). 13

7 Literatürde iyileşme döneminde GYA larının sürdürülmesinde aile desteğinden yararlanılmasının ve bakım verenin önemi vurgulanmaktadır (Coeling, Biordi, Theis, 1999; Knutsson ve Bergbom, 1999; Larsson, Larsson, Carlson, 2004; Showalter, Burger, Salyer, 2000). Çalışma grubumuzdaki bireylerin tamamının bakımında yardımcılarının olduğu, bunların yaklaşık yarısına yakınını eş ve çocukların oluşturduğu saptanmıştır. Çalışmamızdaki bakımdan sorumlu bireylerin yaklaşık yarısına yakınının yaş grubunda olması ve kas iskelet sistemi sorunları yaşaması, bakım verirken yaşadıkları güçlükleri artırıcı bir faktör olarak düşünülmektedir. TKP uygulanan bireylerin büyük çoğunluğunun bakım verenleriyle birlikte yaşaması ve bakım verenlerin %66,7 sinin çalışmıyor olması bakımı kolaylaştırıcı bir faktördür. Yapılan çalışmalarda, yaş ilerledikçe GYA gerçekleştirmede kısıtlılığın arttığı ve yaş ile GYA puan ortalaması arasında çok kuvvetli bir negatif ilişkinin olduğu saptanmış. Yaş ile takip yapılan haftalardaki GYA puanları arasındaki fark istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Farkın yaş grubu ve yaş grubu arasında daha belirgin olarak ortaya çıktığı saptanmıştır. Bu bulgu yaş ile GYA gerçekleştirme arasındaki literatürde de belirtilen negatif ilişkiyi destekler niteliktedir. GYA'ni yaştan sonra etkileyen bir diğer faktörde kronik hastalıklardır (Akgün, Bakar, Budakoğlu 2004; Çivi ve Tanrıkulu 2000; İnal, Subaşı, Mungan ve ark. 2003; Tel ve Tel 2006). Çalışma grubumuzun %58,3 ünün kronik hastalığa sahip olması, yarısına yakının görme ve işitme sorunu yaşaması ve yürümeye yardımcı cihaz kullanımı ve bireylerin çoğunluğunun fizik muayene bulgularının HKS (Haris Kalça Skoru) orta ve kötü gruplarında yer alması ameliyat öncesi ve sonrasında GYA lerini olumsuz olarak etkilediği düşünülen ve literatür bilgileriyle de uyumluluk gösterdiği saptanan bulgulardır. Fizik muayene bulguları ile takip yapılan haftalardaki GYA puanları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Bu bulguda bizi fiziksel yetersizliklere bağlı olarak GYA llarının gerçekleştirilememesi bilgisine götürmektedir. Knutsson ve Bergbom (1999) çalışmalarında TKP ameliyatından sonra ilk 3 ay içinde hızlı bir iyileşmenin görüldüğünü belirtmektedirler. Kadınların erkek hastalara oranla daha geç iyileşme gösterdiği saptanmıştır. Ameliyat sonrasındaki dönemde gelişebilecek komplikasyonlar açısından bireyin risk altında olduğu ve iyileşme süreci açısından kritik olan ilk 6 haftalık dönem sonunda ağrıdaki azalma ve fiziksel fonksiyonlardaki iyileşmenin GYA larını gerçekleştirirken bireylere kaybettikleri bağımsızlıklarını tekrar kazandıracağı ve bununda yaşam kalitelerinin gelişmesinde önemli olduğu belirtilmiştir. Çalışmamızda bireylerin ameliyat öncesi, taburculuk ve sonrasındaki 6 hafta süresince değerlendirilen GYA'ları karşılaştırıldığında, ameliyat öncesi GYA puanları ile taburculuk sırasında ve evde bakıldığı haftalardaki puanları arasındaki fark istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001, X 2 =141,867). Takip yapılan 4.haftadan itibaren TKP uygulanan bireylerin GYA larını gerçekleştirirken yaşadıkları güçlüklerin azaldığı dolayısıyla da GYA puanlarının arttığı saptanmıştır. Fielden, Scott, Horne (2003) TKP ameliyatı sonrası bireylerin memnuniyet düzeylerini araştırdıkları çalışmalarında TKP'li hastalara uygulanacak ameliyat öncesi ve sonrasındaki eğitimin hastaların kendi bakımlarına katılımını sağlayarak, hastanın bu sürece uyumunu ve postoperatif iyileşme sürecini olumlu yönde etkilediğine dair bulgulara yer verilmiştir. Knutsson ve Bergbom (1999) çalışmalarında iyi bir taburculuk planlamasıyla bireylerin ve bakım verenlerin daha az sorunla karşılaştıklarını saptamışlardır. Erdil ve Özhan Elbaş (1997) bireylerin taburcu olduktan sonra evdeki yaşamını güvenli şekilde sürdürmesi için bilgilendirilmesi gerektiğini belirtmektedirler. Çalışmamızda planlı bir taburculuk eğitiminin verilmediği izlenmiştir. Ameliyat sonrası dönemde, kısıtlı bir sürede egzersize yönelik olarak verilen eğitimin hasta birey ve ona bakım veren bireyin birlikte ele alınmadan verildiği, ağırlıklı olarak da bakımın merkezinde yer alan bireylere değil bakım veren bireylere verildiği, bu durum bireylerin bakımlarına katılımlarını olumsuz etkileyecek bir faktör olarak düşünülmektedir. SONUÇ VE ÖNERİLER Sonuç olarak; TKP uygulanan bireylerin taburculuk ve evde bakım sırasında GYA larını gerçekleştirme durumları ve bakım verenlerin yaşadıkları güçlüklerini araştırdığımız çalışmamızda, bireylerin ameliyat öncesi ve sonrasındaki dönemde GYA gerçekleştirirken sorun yaşadıkları, bu oranın taburculuk ve sonrasındaki birkaç haftada ciddi boyutlarda olduğu 14

8 Açıksöz, Uzun saptanmıştır. Takip yapılan altı hafta boyunca bireylerin büyük çoğunluğunun GYA larından; banyo yapma, tuvalete gitme ve taşıma aktivitelerini tek başlarına yapamadıkları ve yardıma ihtiyaç duydukları saptanmıştır. Dördüncü haftadan itibaren GYA ları gerçekleştirirken yaşanan güçlüklerin azaldığı ve GYA puanlarının arttığı, bakım verenlerin TKP uygulanan bireylerin tamamen kendilerine bağımlı olduğu ya da yardımla gerçekleştirebildiği bazı aktivitelerde güçlükler yaşadığı bulunmuştur. TKP ameliyatının öncesinde ve sonrasında planlı eğitimin yürütülmediği saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda; TKP uygulanan birey ve bakım verene, evde bakımda gerekli bilgi ve beceriyi kazandıracak, iyileşme süreciyle ilgili gerçekçi beklentilere sahip olmalarını sağlayacak resimli hasta eğitim rehberi ve görsel-işitsel araçlarla desteklenen planlı bireyselleştirilmiş eğitimin verilmesi ve kontrollü bir evde bakım süreci önerilmiştir. Cinsiyet, eğitim, çalışma, sağlık durumu, taburculuk eğitimi alma ile GYA arasındaki ilişkiyi ortaya koyacak daha geniş çaplı çalışmaların yapılması önerilmektedir. KAYNAKLAR Akgün S, Bakar C, Budakoğlu İ (2004) Başkent Üniversitesi Sağlık Kuruluşlarında Tedavi Görmüş 65 Yaş Üstü Hastaların Fiziksel ve Ruhsal Sorunları ile Günlük Yaşam Aktivite Durumlarının Değerlendirilmesi, Turkish Journal of Geriatrics,7(3);133. Altın M (2006) Alzheimer Tipi Demans Hastalarına Bakım Verenlerde Tükenmişlik ve Anksiyete, Uzmanlık Tezi, İstanbul, Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Bachmeier CJ, March LM, Cross MJ et al. (2001) Arthritis Cost and Outcome Project Group. A Comparison of Outcome in Osteoarthritis Patients Undergoing Total Hip and Knee Replacement Surgery, Osteoarthritis Cartilage, 9; Bilgici A, Kuru Ö, Gündüz Ö ve ark.(2000) Osteoartritli Yaşlı Hastalarda Ağrı ile Fiziksel ve Psikososyal Disabilite Arasındaki İlişki, Turkish Journal of Geriatrics, 3(1); 22. Black JM, Jacobs EM (1997) Medical Surgical Nursing; Clinical Management for Continuity of Care, 5th ed., Philadelphia, WB Saunders Co, s Coeling H, Biordi D, Theis S (1999) Discharge Teaching; Work Strategies of Patients and Families for Care in the Home, Orthopaedic Nursing, 18(2); 58. Çakmak B, Aydın F, Aktaş İ ve ark. (2004) Geriatrik Hastalarda Kas İskelet Sistemi Hastalıkları, Turkish Journal of Geriatrics,7(4);221. Çivi S, Tanrıkulu Z (2000) Yaşlılarda Bağımlılık ve Fiziksel Yetersizlik Düzeylerı ile Kronik Hastalıkların Prevalansını Saptamaya Yönelik Epidemiyolojik Çalışma, Turkish Journal of Geriatrics,3 (3): Erdil, F, Özhan Elbaş N (1999) Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği; Kas İskelet Sisteminin Cerahi Girişim Gerektiren Hastalıkları ve Bu Hastalıkların Tedavi ve Bakımı, III. Genişletilmiş Baskı Ankara, Tasarım Ofset, s Fielden J, Scott S, Horne G (2003) An Investigation of Patient Satisfaction Following Discharge After Total Hip Replacement Surgery, Orthopaedic Nursing, 22 (6);64. Fortın P, Clarke A, Lawrence J et al. (1999) Outcomes of Total Hip And Knee Replacement; Preoperative Functional Status Predicts Outcomes at Six Months After Surgery, Arhrıtıs& Rheumatısm, 42(8); Fortina M, Carta S, Gambera D et al. (2005) Recovery of Physical Function and Patient s Satisfaction After Total Hip Replacement (THR) Surgery Supported by a Tailored Guide- Book, Acta Bio-Medica De L ateneo Parmense, 76(3); Garbuz D, Duncan C, Masri B et al. (2006) Delays Worsen Quality of Life Outcome of Primary Total Hip Arthroplasty, Clinical Orthopaedics and Related Research, Lippincott Williams& Wilkins. İnal S, Subaşı F, Mungan S ve ark. (2003) Yaşlıların Fiziksel Kapasitelerinin ve Yaşam Kalitelerinin Değerlendirilmesi, Turkish Journal of Geriatrics,6(3); 95. Jackson M (1994) Discharge Planning; İssues and Challenges for Gerontological Nursing. A Critique of The Literature, Journal of Advanced Nursing,19; Jones CA, Voaklander DC, Johnston DW et al. (2000) Health Related Quality of Life Outcomes After Total Hip and Knee Artroplasties in a Community Based Population, J Rheumotol;27; Katz J, Mahomed N (1996) Revision Total Hip Arthroplasty; İndications and Outcomes, Arthrıtıs & Rheumatısm, 39(12); Katz JN (2006) Total Joint Replacement in Osteoarthritis, Best Practice&Research Clinical Rheumatology, 20(1); Knutsson S, Bergbom I (1999) An Evaluation of Patients Quality of Life Before, 6 Weeks and 6 Months After Total Hip 15

9 Replacement Surgery, Journal of Advanced Nursing,30(6); Kozanoğlu E, Göncü K (1999) Dejeneratif Eklem Hastalığı Rehabilitasyonu, Turkish Journal of Geriatrics, 2(2);71. Larsson W, Larsson G, Carlson S (2004) Advanced Home Care ; Patients Opinions on Quality Compared with Those of Family Members, Patient İnvolvement in Clinical Nursing, 13; Loft M, Mcwilliams C, Ward-Griffin C (2003) Patient Empowerment After Total Hip and Knee Replacement, Orthopaedic Nursing,22(1);47. Loeser RF (2000) Aging and Etiopathogenesis and Treatment of Osteoarthritis, Rheumatic Disease Clinics of North America, Geriatric Rheumatology, 26(3); Mauer K, Abrahams E, Arslanian C et al. (2002) National Practice Patterns for The Care of The Patient with Total Joint Replacement, 21(3); Seomun G, Chang S, Pyoung L et al. (2006) Concept Analysis of Coping with Arthritic Pain by South Korean Older Adults: Development of a Hybrid Model, Nursing and Health Sciences, 8; Showalter A, Burger S, Salyer J (2000) Patients and Their Spouses Needs After Total Joint Arthroplasty; A Pilot Study, Orthopaedic Nursing, 9(1);49-57,62. Slavica J, Zotovic M, Luka B et al. (2006) International 11; Assessment of Quality of Life of Patients with Total Hip Arthroplasty, American Journal of Physical Medicine& Rehabilitation, 85(3);288. Şanlı C, Kayalı C, Ağuş H (2003) Primer Artrozlu Olgularda Total Kalça Artroplastisi Uygulamalarımız, Ssk Tepecik Hast. Derg.; 13(2); Tel H, Tel H (2006) Evde ve Kurumda Yaşayan 60 Yaş ve Üzeri Bireylerin Günlük Yaşam Aktivitelerini Sürdürme ve Yalnızlık Yaşama Durumu, Turkish Journal of Geriatrics,9(1);34-40 Telatar G, Özcebe H (2004) Yaşlı Nüfus ve Yaşam Kalitelerinin Yükseltilmesi, Turkish Journal of Geriatrics,7(3); Yardımcı A.E (1995) İstanbul da Yaşayan Yaşlı Öğretmenlerin Sağlık Sorunlarının Günlük Yaşam Aktiviteleri ve Aletli Günlük Yaşam Aktiviteleri İle İlişkisi, Uzmanlık Tezi, İstanbul, İstanbul Üniversitesi. 16

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ YASLANMA ve YASAM KALİTESİ Tufan Çankaya İzmir, 2003 Giriş: Doğal süreç; Doğum, büyüme-gelişme, üreme, ölüm Ölüm, yaşamın hangi döneminde meydana geliyor? Genç ölüm - Geç ölüm Dünya topluluklarına bakıldığında:

Detaylı

Hastaların Ameliyat Öncesi Döneme Ait Bilgi Gereksinimlerinin Belirlenmesi

Hastaların Ameliyat Öncesi Döneme Ait Bilgi Gereksinimlerinin Belirlenmesi Hastaların Ameliyat Öncesi Döneme Ait Bilgi Gereksinimlerinin Belirlenmesi Eda DOLGUN *, Yelda CANDAN DÖNMEZ** ÖZET Amaç: Çalışmada hastaların ameliyat öncesi döneme ait bilgi gereksinimlerinin belirlenmesi

Detaylı

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ Zelha Türk*, Serpil Türker **, Pelin Gökoğlu***,Eda Ulutaş**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Kredisi AKTS Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10

DERS BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Kredisi AKTS Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10 DERS BİLGİLERİ Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10 Dersin Süresi (Dönemlik /Yıllık) Dersin Öğrenim Çıktıları Dersin İçeriği Önerilen Kaynaklar Prof. Dr. Fatma Eti Aslan Prof. Dr. Fatma

Detaylı

Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE

Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Rehabilitasyon Hizmetlerinin Önemi SUNUŞ Tıbbi Rehabilitasyonun

Detaylı

KARAMAN İL MERKEZİNDE YAŞAYAN YAŞLILARIN BAĞIMLILIK DÜZEYLERİ, DEMOGRAFİK VE MEDİKAL ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

KARAMAN İL MERKEZİNDE YAŞAYAN YAŞLILARIN BAĞIMLILIK DÜZEYLERİ, DEMOGRAFİK VE MEDİKAL ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ KARAMAN İL MERKEZİNDE YAŞAYAN YAŞLILARIN BAĞIMLILIK DÜZEYLERİ, DEMOGRAFİK VE MEDİKAL ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Dilek CİNGİL* Said BODUR** Kabul Tarihi:25/06/2007 ÖZET Çalışma Karaman da yaşayan 65 yaş

Detaylı

Cerrahi Girişim Sonrası Hastaların Evde Yaşadıkları Sorunlar. Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü Lefkoşa, KKTC, 2

Cerrahi Girişim Sonrası Hastaların Evde Yaşadıkları Sorunlar. Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü Lefkoşa, KKTC, 2 Araştırmalar / Researches DOI: 10.5350/BTDMJB201208106 Cerrahi Girişim Sonrası Hastaların Evde Yaşadıkları Sorunlar Ümran Dal 1, Hülya Bulut 2, Sevil Güler Demir 2 1 Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Bilimleri

Detaylı

EVDE BAKIM 18.11.2015. 18 December 2006- monday. Home visit

EVDE BAKIM 18.11.2015. 18 December 2006- monday. Home visit EVDE BAKIM Doc.Dr. Ümran Dal 2015-2016 YDÜ Evde sağlık bakımı, sağlığı geliştirmek, sürdürmek, düzeltmek ya da hastalık/sakatlığın etkisini en aza indirirken bağımsızlık düzeyini yükseltmek amacıyla, birey

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİNDE YATAN HASTALARIN HASTANE HİZMET KALİTESİNİ DEĞERLENDİRMELERİ Bilim Uzmanı İbrahim BARIN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri AMAÇ Hasta memnuniyeti verilen

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

Total Kalça Protezi. Prof. Dr. Önder Yazıcıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı

Total Kalça Protezi. Prof. Dr. Önder Yazıcıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Total Kalça Protezi Prof. Dr. Önder Yazıcıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Koksartroz Primer Önceden geçirildiği bilinen bir hastalık yok Genelde yaşlanmaya bağlı Eklemde

Detaylı

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Ameliyathaneler kendine özgü mimari dizaynları, çalışma koşulları ve ameliyathanede görev yapan personelleriyle çok özel merkezlerdir Ameliyathane

Detaylı

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR GİRİŞ Hasta eğitimi, sağlığı koruyan ve bireylerde davranış değişikliği geliştirmeye yardım eden öğrenim deneyimlerinin

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri YATAN HASTALARDA, HASTANE HİZMET KALİTESİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ ERCİYES TIP ÖRNEĞİ Uzm. İbrahim BARIN Prof. Dr. Murat BORLU Başmüdür Özcan ÖZYURT Müdür Aydemir KAYABAŞI İstatistikçi

Detaylı

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi 186 Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi Filiz Kantek, Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu, Antalya,Türkiye, fkantek@akdeniz.edu.tr

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dokuz Eylül Üniversitesi 1998

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dokuz Eylül Üniversitesi 1998 1. Adı Soyadı : Feyzan CANKURTARAN 2. Doğum Tarihi : 26.07.1977 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4.Öğrenim Durumu : Doktora 5.Çalıştığı Kurum : Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

Detaylı

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Sibel Yıldırım*, İlknur İnanır**, Zerrin Kaya*** * Acıbadem Hastanesi,

Detaylı

HASTA VE AİLE EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEME İLKAY AKSOY GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM HASTANESİ

HASTA VE AİLE EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEME İLKAY AKSOY GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM HASTANESİ HASTA VE AİLE EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEME İLKAY AKSOY GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM HASTANESİ KONU BAŞLIKLARI Hemşirenin eğitici rolü ve iletişim Hasta ve aile eğitimi Hasta eğitiminin

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

HUZUREVİNDE ÇALIŞAN PSİKOLOG VE SOSYAL ÇALIŞMACILARIN MESLEKİ YETERLİLİK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ ÖZET

HUZUREVİNDE ÇALIŞAN PSİKOLOG VE SOSYAL ÇALIŞMACILARIN MESLEKİ YETERLİLİK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ ÖZET HUZUREVİNDE ÇALIŞAN PSİKOLOG VE SOSYAL ÇALIŞMACILARIN MESLEKİ YETERLİLİK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Zeynep HAMAMCI, Gaziantep Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Hatice Serap ATALAY, Gaziantep Üniversitesi, Sağlık

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ *Aysun Çakır, *Hanife Köse,*Songül Ovalı Güral, *Acıbadem Kadıköy Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

: Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Maltepe Eğitim Köyü Başıbüyük Maltepe-İstanbul : behiceekici@hotmail.com

: Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Maltepe Eğitim Köyü Başıbüyük Maltepe-İstanbul : behiceekici@hotmail.com ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : BEHİCE EKİCİ İletişim Bilgileri Adres Mail 2. Doğum Tarihi : 20.10.1963 3. Unvanı : Yard. Dr. 4. Öğrenim Durumu : : Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Maltepe Eğitim Köyü

Detaylı

İnmeli Hastaların Evde Bakımı: Bakım Verenler İçin Rehber

İnmeli Hastaların Evde Bakımı: Bakım Verenler İçin Rehber 128 İnmeli Hastaların Evde Bakımı: Bakım Verenler İçin Rehber Naile Bilgili*, Sebahat Gözüm** Özet Giriş: İnmeli hastaların rehabilitasyonunda evde bakım önemli bir unsur olup, bu hastaların bakımı son

Detaylı

Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version

Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version Knee injury and Osteoarthritis Outcome Score (KOOS), Turkish version LK.1.0 Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version DİZ İNCİNME VE OSTEOARTRİT SONUÇ

Detaylı

Toplantı ve Kongre Takvimi

Toplantı ve Kongre Takvimi Toplantı ve Kongre Takvimi 7 th Congress of the Turkish Society of Sports Traumatology, Arthroscopy and Knee Surgery Combined with the 3 rd Congress of the Asia Pacific Knee Society 1-4 Kasım 2004, Ankara

Detaylı

HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ

HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ *Derya BaĢaran ** Özlem ġahin Altun *Diaverum Özel Merzifon Diyaliz Merkezi **Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Psikiyatri HemĢireliği AD GİRİŞ

Detaylı

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ HASTA VE YAKINLARININ EĞİE ĞİTİMİ Hazırlayan Cihan Arabacı Eğitim Hemşiresi PROSEDÜRÜ 1 HASTA VE YAKINLARININ EĞİTİMİ Hasta ve yakınlarının tedavi ve bakım süreçlerine katılımı, hem hastanın kendisini

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK BİLİMLERİNDE KURAM VE MODELLER (HEM 701

Detaylı

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR Son yıllarda dünyada meydana gelen hızlı gelişme ve değişmeler her alanda olduğu gibi sağlık bakım sistemi üzerinde de etkisini göstermektedir. Toplum, nüfus özellikleri, ekonomi,

Detaylı

Doç. Dr. Naile BİLGİLİ Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Doç. Dr. Naile BİLGİLİ Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Doç. Dr. Naile BİLGİLİ Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Yaşlı nüfusa ilişkin en önemli sorunlardan biri bakım sorunudur. Yaşlı bakımı çok kapsamlı ve pahalı bir hizmettir. Özellikle 75 yaşın

Detaylı

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri*

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri* Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri* Hamza FİDANCIOĞLU**, K.Derya BEYDAĞ***, Fadime GÖK ÖZER***, Mehtap KIZILKAYA*** ÖZET Amaç: Bu çalışma, sağlık yüksek okulu öğrencilerinin

Detaylı

EVDE BAKIM HİZMETLERİ. Ayşe Güler Aralık 2004

EVDE BAKIM HİZMETLERİ. Ayşe Güler Aralık 2004 EVDE BAKIM HİZMETLERİ Ayşe Güler Aralık 2004 Tanım Bireylere yaşam siklusu içinde, kendi yerleşim alanlarında sağlık hizmeti sağlayan, sağlık bakım sunum sisteminin geniş ve bütüncül bir parçasıdır. Diyabet

Detaylı

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Kalite standartlarına göre bir eğitim araştırma hastanesinde yatak sayısının %5 i oranında 3.düzey yoğun bakım yatağı ve

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

ÇALIŞMAYAN KADINLARIN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI, SOSYAL GÖRÜNÜŞ KAYGISI VE FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIMLARINI ENGELLEYEN FAKTÖRLER Zekai

ÇALIŞMAYAN KADINLARIN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI, SOSYAL GÖRÜNÜŞ KAYGISI VE FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIMLARINI ENGELLEYEN FAKTÖRLER Zekai ÇALIŞMAYAN KADINLARIN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI, SOSYAL GÖRÜNÜŞ KAYGISI VE FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIMLARINI ENGELLEYEN FAKTÖRLER Zekai PEHLİVAN*; Elif Nilay ADA*;Gizem ÖZTAŞ* *Mersin Üniversitesi

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans ( x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan

Detaylı

Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014

Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014 Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014 Sedasyon Uygulamaları Günübirlik Anestezi Sonrası Derlenme Safhaları Modifiye Aldrete Skoru Nedir ve Nerede Kullanılır? Modifiye

Detaylı

BİR SAĞLIK KURULUŞUNDA HEMŞİRELER TARAFINDAN YAPILAN HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİNİN İNCELENMESİ. *Serpil Türker,** Zelha Türk

BİR SAĞLIK KURULUŞUNDA HEMŞİRELER TARAFINDAN YAPILAN HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİNİN İNCELENMESİ. *Serpil Türker,** Zelha Türk BİR SAĞLIK KURULUŞUNDA HEMŞİRELER TARAFINDAN YAPILAN HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİNİN İNCELENMESİ *Serpil Türker,** Zelha Türk * Eğitim Gelişim Hemşiresi ** Sorumlu Hemşire Acıbadem Fulya Hastanesi 23-25 Kasım

Detaylı

27/04/16. Aile Merkezli Bakımda Sinerji Modeli. Sinerji. Sinerji modelinin ortaya çıkışı

27/04/16. Aile Merkezli Bakımda Sinerji Modeli. Sinerji. Sinerji modelinin ortaya çıkışı Aile Merkezli Bakımda Sinerji Modeli Yrd. Doç. Dr. BESEY ÖREN besey_oren@yahoo.com Son 10 yıldır; Sınırlı kaynaklar, Sürekli değişim, Bilginin genişletilmesi Küresel işgücü eksikliği nedeniyle Hemşirelere

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı Ameliyat Sırası Hasta Bakımı AMAÇ Hastanın ameliyat sırası hemşirelik bakımının sürdürülmesi ve karşılaşabileceği komplikasyonların önlenmesidir. TEMEL İLKELER Ameliyat sırası dönemde hemşirelik bakımı;

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sağlık veya Hemşirelik Yüksekokulları, Hemşirelik, Sağlık Memurluğu ve Ebelik Programları mezunu

Detaylı

BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ

BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ Öğr. Gör. Dr. Neslihan GÜNÜŞEN DANIŞMAN Prof.Dr. Besti ÜSTÜN Tanımlayıcı Tükenmişlik Araştırmaları Randomize değil Kesitsel

Detaylı

Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi. Ebe Huriye Güven

Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi. Ebe Huriye Güven Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi Ebe Huriye Güven Gebelik dönemi fizyolojik, psikolojik ve sosyal değişimlerin yaşandığı ve bu değişimlere

Detaylı

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments Gülşen AYTAR 1, Nuray YEŞİLDAL 2 1 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Sosyal Hizmet Uzmanı 2 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Düzce ÖZET Düzce Tıp Fakültesinde yatan 61 hastada memnuniyet

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY GİRİŞ Yaşlılık Dünya Sağlık Örgütü tarafından 65 yaş ve üzeri dönem olarak tanımlamakta; Fiziksel görünüm, güç ve rol kaybı yaşanılan, yaşlılık dönemindeyeti

Detaylı

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir.

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. 1.1. Sonuçlar Araştırmada toplanan verilerin analizi ile elde edilen

Detaylı

Yaşamsal fonksiyonların sürekli azalması, tüm organizmanın verimliliğinde görülen azalma,çevresel faktörlere uyum sağlayabilme yeteneğinin azalması

Yaşamsal fonksiyonların sürekli azalması, tüm organizmanın verimliliğinde görülen azalma,çevresel faktörlere uyum sağlayabilme yeteneğinin azalması Yaşlı sağlığı DSÖ yaşlılığı Yaşamsal fonksiyonların sürekli azalması, tüm organizmanın verimliliğinde görülen azalma,çevresel faktörlere uyum sağlayabilme yeteneğinin azalması olarak tanımlamıştır 65 yaş

Detaylı

Görevi Kurum Süre (Yıl - Yıl) Idari Görevler Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölüm Başkanlığı

Görevi Kurum Süre (Yıl - Yıl) Idari Görevler Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölüm Başkanlığı Özgeçmiş Kişisel Bilgiler Adı Sema Soyadı KOÇAŞLI Doğ.Yeri Eskişehir Doğ.Tar. 04.04.1979 Uyruğu T.C. Email skocasli@yahoo.com.tr Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı Doktora İstanbul Üniversitesi 2011

Detaylı

Demans ve Alzheimer Nedir?

Demans ve Alzheimer Nedir? DEMANS Halk arasında 'bunama' dedigimiz durumdur. Kişinin yaşından beklenen beyin performansını gösterememesidir. Özellikle etkilenen bölgeler; hafıza, dikkat, dil ve problem çözme alanlarıdır. Durumun

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Uygulama Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ 1. KİŞİSEL BİLGİLERİ Adı Soyadı : Bahar (VARDAR) İNKAYA Doğum Yeri ve Tarihi : Salihli/MANİSA, 16.03.1980 Ünvanı : Öğretim Görevlisi Adres : Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık

Detaylı

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokullarının veya Yüksekokul ve Fakültelerin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME Psi. Özge Kutay Sos.Yelda ġimģir Ġzmir,2014 HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI Arş.Gör. Duygu GÜR ERDOĞAN Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi dgur@sakarya.edu.tr Arş.Gör. Demet

Detaylı

HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ

HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ Yük.Hemş.Vildan TANIL Yük.Hemş.Fatma COŞAR BAYKAL Uzm.Hemş.Münevver SARSILMAZ Öğr. Gör. Müjgan SOLAK KABATAŞ Prof. Dr. Meryem YAVUZ 1 HASTA

Detaylı

KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ. Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi

KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ. Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İçerik Yaşam kalitesi kavramı Kanser hastalarının bilgi gereksinimleri

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

UÜ-SK KLİNİKTE HASTA BAKIMI PROSEDÜRÜ

UÜ-SK KLİNİKTE HASTA BAKIMI PROSEDÜRÜ 1 / 6 1. Amaç: Bu prosedür, UÜ-SK da yatan tüm hastaların aynı kalitede bakım hizmeti almasını tanı-tedavi hizmetlerinin planlı bir şekilde yürütülmesini ve kayıt altına alınmasını amaçlamaktadır. 2. Kapsam:

Detaylı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı 292 Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 292-297 KİTAP İNCELEMESİ Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı Editör Doç. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Dilek SEZGİN MEMNUN 1 Bu çalışmada,

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

: İçerenköy Mh. Kayışdağı Cd. No: 32 Ataşehir/İSTANBUL. Education: License: Celal Bayar University School of Nursing, Department of Nursing, 2007.

: İçerenköy Mh. Kayışdağı Cd. No: 32 Ataşehir/İSTANBUL. Education: License: Celal Bayar University School of Nursing, Department of Nursing, 2007. CURRICULUM VITAE Ela Yılmaz Instructor Birth Date : 15.09.1984 Birth place Work Address : Kdz.Ereğli : İçerenköy Mh. Kayışdağı Cd. No: 32 Ataşehir/İSTANBUL Phone: 0 216 500 41 66 Fax: 0 216 576 50 76 E-mail:

Detaylı

Hastaların Hemşirelik Hizmetlerinden Memnuniyeti

Hastaların Hemşirelik Hizmetlerinden Memnuniyeti Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 14: 69-75/Mayıs 2013 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / RESEARCH STUDY Hastaların Hemşirelik Hizmetlerinden Memnuniyeti Afyon Kocatepe Üniversitesi, Ahmet Necdet Sezer Araştırma

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK BİLİMLERİNDE KURAM VE MODELLER Sağlık

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ ADI SOYADI: Latife Utaş Akhan DOĞUM TARİHİ: 28 Aralık 1979 YABANCI DİL: İngilizce ( Aralık 2007 ÜDS: 71.250) Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl lisans

Detaylı

HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI

HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI DOKTORA PROGRAMINA GİRİŞ KOŞULLARI Hemşirelik, Ebelik, Sağlık Memurluğu Programlarında Lisans eğitimi alarak Hemşirelik veya herhangi bir programda yüksek lisans yapmış olmak.

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ Sibel AÇIŞLI 1 Ali KOLOMUÇ 1 1 Artvin Çoruh Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü Özet: Araştırmada fen bilgisi

Detaylı

KUYUMCULUK VE TAKI TASARIMI PROGRAMI ÖĞRENCĐLERĐNĐN OKULDAN BEKLENTĐLERĐ VE MESLEKĐ GELECEKLERĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

KUYUMCULUK VE TAKI TASARIMI PROGRAMI ÖĞRENCĐLERĐNĐN OKULDAN BEKLENTĐLERĐ VE MESLEKĐ GELECEKLERĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE KUYUMCULUK VE TAKI TASARIMI PROGRAMI ÖĞRENCĐLERĐNĐN OKULDAN BEKLENTĐLERĐ VE MESLEKĐ GELECEKLERĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ Pınar

Detaylı

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1 İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İbrahim Üstünalp Mersin Üniversitesi İngilizce Öğretmen Adaylarının

Detaylı

DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Ayfer Ayan(1) Cemile Aksoy(2) Hande Edizkan Budak(3) 1 Acıbadem Bursa Hastanesi, Hemşirelik Hizmetleri Müdürü 2 Acıbadem Bursa Hastanesi, Eğitim ve

Detaylı

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri. Merve Güçlü

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri. Merve Güçlü Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri Merve Güçlü GİRİŞ Öğretme evrensel bir uğraştır. Anne babalar çocuklarına, işverenler işçilerine, antrenörler

Detaylı

Nüfus yapısının temel belirleyicisi olan doğurganlık ve mortalite hızlarının düşmesi dünyada ve Türkiye de nüfusun yaşlanmasına yol açmaktadır.

Nüfus yapısının temel belirleyicisi olan doğurganlık ve mortalite hızlarının düşmesi dünyada ve Türkiye de nüfusun yaşlanmasına yol açmaktadır. Yaşlı sağlığı Nüfus yapısının temel belirleyicisi olan doğurganlık ve mortalite hızlarının düşmesi dünyada ve Türkiye de nüfusun yaşlanmasına yol açmaktadır. 1950 lerde dünyada Doğuşta beklenen yaşam süresi

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

T.C. KARABÜK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ CERRAHİ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ HASTA TANITIM FORMU

T.C. KARABÜK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ CERRAHİ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ HASTA TANITIM FORMU Öğrencinin Adı-Soyadı: Staj Tarihi:./ /20 Öğrenci No:...Staj Birim Adı: T.C. KARABÜK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ CERRAHİ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ HASTA TANITIM FORMU Hastanın; Adı-

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Okul Adı Bölüm Mezuniyet Yılı Bahçelievler Deneme

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Okul Adı Bölüm Mezuniyet Yılı Bahçelievler Deneme ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Kübra YILMAZ ŞENYÜZ Doğum Tarihi: 28/05/1987 Derece Okul Adı Bölüm Mezuniyet Yılı Lise Bahçelievler Deneme 2004 - Mezun Lisesi Lisans Akdeniz Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Hastane Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Yük.Hem.Müge Bulakbaşı Ekonomik, verimli ve etkili olarak her türlü sağlık hizmetinin kesintisiz üretildiği, Eğitim, araştırma ve toplum sağlığı hizmetlerinin

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

26-29 Mayıs 2010 tarihinde Ankara da yapılan 17. Ulusal Cerrahi Kongresi nde Poster olarak sunulmuştur.

26-29 Mayıs 2010 tarihinde Ankara da yapılan 17. Ulusal Cerrahi Kongresi nde Poster olarak sunulmuştur. Tek Port Laparoskopik Kolesistektomi Ve Multi Port Laparoskopik Kolesistektomi Olgularının Postoperatif Ağrı Ve Bulantı Kusma Açısından Karşılaştırılması 26-29 Mayıs 2010 tarihinde Ankara da yapılan 17.

Detaylı

Engelleri Kaldıralım. Sağlık Kurumlarının Engelli Hastaların Bakımındaki Rol ve Sorumlulukları

Engelleri Kaldıralım. Sağlık Kurumlarının Engelli Hastaların Bakımındaki Rol ve Sorumlulukları Engelleri Kaldıralım Ülkemizde kentsel yaşam çevreleri fiziksel yaşam düzenlemelerin yetersizliği ve çeşitli engeller nedeniyle engelliler tarafından yeterince kullanılamamaktadır. Engellilerin toplum

Detaylı

HASTA EĞİTİMİ SÜRECİ

HASTA EĞİTİMİ SÜRECİ HASTA EĞİTİMİ SÜRECİ Eğitim istendik davranış değişikliklerini gerçekleştirecek bilimsel yapıdaki planlı etkinlikler bütünüdür. Bu nedenle hasta eğitimi hastanın istendik davranışları kazanarak sağlığına

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Sağlığın Geliştirilmesi Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans ( x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim ( X) Uzaktan

Detaylı

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır Ruhsal Travma Değerlendirme Formu APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır A. SOSYODEMOGRAFİK BİLGİLER 1. Adı Soyadı:... 2. Protokol No:... 3. Başvuru Tarihi:...

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Öğretim Yılı

Derece Bölüm/Program Üniversite Öğretim Yılı ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Yrd. Doç. Dr. Ebru Erek Kazan Doğum Tarihi: 15 Kasım 1978 Derece Bölüm/Program Üniversite Öğretim Yılı Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 1995-1999

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Fulya USLU, Rıdvan KETE Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi,

Detaylı

AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ *

AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ * AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ * İlkay COŞKUN GÜNER** Fatma DEMİR *** Kabul Tarihi: 12.07.2005 ÖZET Günümüzde insanların günlük yaşamlarının yaklaşık

Detaylı

ORTOPEDİK VE SPORDA REHABİLİTASYON. Uygulama. Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori AKTS. (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 2 2-3 FTR

ORTOPEDİK VE SPORDA REHABİLİTASYON. Uygulama. Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori AKTS. (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 2 2-3 FTR ORTOPEDİK VE SPORDA REHABİLİTASYON Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Laboratuar AKTS Ortopedik ve Sporda Rehabilitasyon FTR 313 3.YIL/ 1.yarıyıl Güz (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 2 2-3 Önkoşullar

Detaylı

arastırma ABSTRACT ÖZET

arastırma ABSTRACT ÖZET arastırma Evde Bakım Gerektiren Hastaların Bakım Gereksinimleri ile Bakım Verenlerin Yükünün Değerlendirilmesi The Needs of Home Care Patients and the Burdens of their Caregivers Pınar Taşdelen* Metin

Detaylı

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU Kültegin Ögel Ceyda Y. Eke Nazlı Erdoğan Sevil Taner Bilge Erol İstanbul 2005 Kaynak gösterme Ögel K, Eke C, Erdoğan N, Taner S, Erol B. İstanbul

Detaylı