Çocukluk Çağında Görülen Senkoplar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çocukluk Çağında Görülen Senkoplar"

Transkript

1 Füsun ALEHAN ve Ark. ÇOCUKLUK ÇAĞINDA GÖRÜLEN SENKOPLAR Çocukluk Çağında Görülen Senkoplar Füsun ALEHAN*, Dursun ALEHAN** * Doç.Dr., Başkent Universitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD, Nöroloji Ünitesi, ** Doç.Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD, Kardiyoloji Ünitesi, ANKARA Senkop, postür ve tonus kaybıyla giden ve kendiliğinden düzelen geçici bilinç kaybıdır. Senkop, adölesan dönemi başta olmak üzere tüm yaş gruplarında görülebilmekte ve çocukların %15-50 si adölesan dönemi bitmeden senkop geçirmektedir (1-5). Serebral kan akımının 6-8 saniye süreyle kesilmesi veya beynin oksijenizasyonunda %20 lik bir azalma tam bilinç kaybına yol açabilmektedir. Nadiren beyin kan akımı azalmadan da beyin için gerekli esansiyel maddelerin azalması (hipoglisemi vb.) ile de senkop gelişebilmektedir. Senkop Nedenleri Çocuklarda basit fizyolojik değişikliklerden yaşamı tehdit eden ciddi hastalıklara kadar pek çok neden serebral kan akımını etkileyerek senkopa yol açabilir. Senkopa yol açan başlıca nedenler Tablo 1 de; sık görülen bazı senkopların klinik özellikleri ise Tablo 2 de verilmiştir (6,7). Vasovagal Senkop Çocuklarda en sık görülen senkop nedenidir. Senkop öncesinde korku, stres, heyecan, ağrı gibi tetiği çeken faktörlerin bulunması ile karakterizedir. Senkop sırasında hastalar hemen daima ayaktadır ve bulantı, terleme, solukluk, fenalık hissi gibi prodromal semptomlar bulunur. Emosyonel faktörlere bağlı olarak artan katekolaminler kalbin aşırı kasılmasına ve kalpteki mekanoreseptörlerin uyarılmasına yol açar. Mekanoreseptörlerin uyarılmasıyla oluşan paradoks refleks sempatik sistemi inhibe, parasempatik sistemi ise aktive ederek periferik vasküler rezistansın azalmasına, hipotansiyona, bradikardiye ve senkopa neden olur. Senkop süresinin genellikle çok kısa olmasına karşın (20-30 saniye) senkop sonrası bulantı, solukluk, terleme gibi bulgular devam edebilir. Özellikle adölesan döneminde görülen bu tip senkopta prognoz son derece iyi olup atakların büyük bölümü kendiliğinden son bulur. Ortostatik Senkop Ortostatik senkop daha çok erişkinlerde görülen bir senkop nedenidir. Çocuklarda otonomik sinir sistemini 240 etkileyen diyabetik nöropati, amiloidoz, pernisiyöz anemi, spinal kord lezyonları, siringomiyeli, tabes dorsalis ve Addison gibi hastalıklara eşlik edebilir. Ayrıca ilaçlar (sedatifler, fenotiyazin türevleri, nitratlar, antihipertansif ve antidepresanlar), kusma, ishal, kan kaybı, aşırı terleme gibi dehidratasyona yol açan durumlar da ortostatik hipotansiyon ve senkopa yol açabilir. Refleks Senkoplar Defekasyon, miksiyon, öksürme, yutkunma gibi çeşitli durumlarda otonomik sinir sistemi uyarılarak refleks mekanizmalarla vazodepresör ve/veya kardiyoinhibitör cevap uyarılmakta ve senkop gelişmektedir. Bu tip senkopların tanısında en güvenilir yöntem öyküdür. Senkop sırasında refleks mekanizmalara yol açacak bir işlemin yapılıyor olması ile tanı konulur. Kardiyak Nedenler Kardiyak senkoplar çocuklarda daha nadir olmasına karşın ani ölüm riski taşıdıklarından çok dikkatli bir şekilde incelenmeyi gerektirir. Bu sisteme ait senkoplar hiçbir belirti vermeden ani olarak gelişebileceği gibi (Adams- Stokes), başlangıcında çarpıntı, göğüs ağrısı, nefes darlığı gibi semptomlar da bulunabilir. Yapısal Kalp Anomalileri: Bu nedenlerin içinde en sık görüleni sol ventrikül çıkış yolu obstrüksiyonudur. Egzersiz sırasında gelişen senkop, aort darlığı ve hipertrofik kardiyomiyopatinin tipik bulgusudur. Egzersiz sırasında vasküler rezistansın düşmesine karşın kardiyak debinin darlık nedeniyle sabit kalması hipotansiyon ve senkopa yol açmaktadır. Hipertrofik kardiyomiyopati başta olmak üzere obstrüktif nedenler nadiren istirahat sırasında da senkopa yol açabilmektedir. Bu durumda senkop taşiaritmi veya bradiaritmi gibi ritm bozuklukları sonucu gelişmektedir. Sağ ventrikül çıkış yolu obstrüksiyonu ve pulmoner hipertansiyon egzersiz sırasında senkopa yol açan diğer nedenlerdir. Ayrıca sağdan sola şantlı kalp hastalıkları, T Klin Pediatri Özel 2003, 1

2 ÇOCUKLUK ÇAĞINDA GÖRÜLEN SENKOPLAR Tablo 1. Çocuklarda görülen başlıca senkop nedenleri Refleks senkoplar Vazovagal senkop Durumsal senkoplar - akut kanama - öksürük, hapşırma - gastrointestinal uyarılar (yutkunma, defekasyon, viseral ağrı) - miksiyon - egzersiz sonrası - yemek sonrası Glossofaringeal ve trigeminal nöralji Karotis sinüs senkopu Ortostatik senkoplar Primer veya sekonder otonomik yetmezlik - diyabetik nöropati - amiloidoz - pernisiyöz anemi - spinal kord lezyonları Đlaçlar (sedatifler, fenotiyazinler, antidepresifler, antihipertansifler, nitratlar..) Volüm kaybı - Kanama - Kusma / ishal - Addison hastalığı Aritmiler Sinüs nod disfonksiyonu Atriyoventriküler iletim bozuklukları Supraventriküler ve ventriküler taşikardiler Kalıtsal sendromlar (Uzun QT sendromu, Brugada sendromu) Kalp pili disfonksiyonları Yapısal kalp hastalıkları Kalp kapak hastalıkları (aort stenozu..) Obstrüktif kardiyomiyopati Atriyal miksoma Perikard hastalıkları / kalp tamponatı Pulmoner emboli / pulmoner hipertansiyon Akut miyokard enfarktüsü / iskemisi Akut aort diseksiyonu Nörolojik nedenler Migren Konvülsiyon Subklavian steal sendromu Serebsovasküler hastalıklar Kafa içi basınç artması Metabolik nedenler Hipoglisemi Hipokalsemi Hipoksi Hipokapni Psikojenik nedenler Anksiyete Depresyon Panik atağı Konversiyon Füsun ALEHAN ve Ark. Miyokard hastalıkları ve kalp tamponadı gibi durumlarda da kardiyak debi arttırılamayacağı için senkop görülebilir. Ritm Bozuklukları: Ritm ve iletim bozuklukları senkop nedenlerinin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Đkinci ve üçüncü derece atriyoventriküler bloklar prodrom belirtileri olmaksızın ani gelişen senkopla karakterizedir. Kalp hızının sabit kalması nedeni ile kardiyak debide yeterince artış olamamakta ve senkop gelişmektedir. Konjenital kompleks kalp hastalıkları, kalbe yapılan cerrahi girişimler, enfeksiyonlar (endokardit, miyokardit, Lyme hastalığı), infiltratif/dejeneratif hastalıklar (sistemik lupus eritematozus, amiloidoz, skleroderma, polimiyozit, Sjögren hastalığı, romatoit artrit, tümörler, Kearns-Sayre sendromu) ve ilaç toksisiteleri geçici veya kalıcı kalp bloğuna yol açan başlıca durumlardır. Distal iletim sistemini ilgilendiren bloklar sıklıkla ilerleyicidir ve kalıcı kalp pili gerektirir. Ventriküler ve supraventriküler taşikardiler de önemli senkop nedenidir. Kalp hızının artmasıyla sol ventrikül diyastolik dolma süresi kısalmakta ve kritik hıza ulaşılınca kardiyak debi iyice azalarak senkop gelişmektedir. Taşikardiler kısa veya uzun süreli olabilir ve konjenital kalp hastalıkları, edinsel kalp hastalıkları, elektrolit bozuklukları (hipopotasemi, hipomagnezemi vb) ve ilaçlara bağlı olarak gelişebilir. Polimorfik ventriküler taşikardi (Torsades de Pointes) uzun QT sendromlu hastalarda senkop ve ani ölüme yol açan bir taşikardi tipidir. Konjenital olanlarda işitme kaybı ve ailede ani ölüm öyküsü olabilir. Edinsel olanlar çeşitli ilaçlar, elektrolit bozuklukları, miyokardit ve santral sinir sistemi hastalıkları gibi QT mesafesini uzatan durumlarda görülür. Hasta sinüs sendromu, Wolf-Parkinson-White sendromu, atriyal fibrilasyon ve flatter senkopa yol açabilecek diğer ritm bozukluklarıdır. Metabolik Nedenler Metabolik nedenlere bağlı olarak gelişen senkop genellikle nadirdir. Senkop ani olarak oluşmaz ve başlangıcında terleme, halsizlik, konfüzyon gibi semptomlar bulunabilir. Hem senkop süresi hem de senkop geçtikten sonra hastanın toparlanma süresi vazovagal senkopa göre daha uzundur. Bayılma sırasında kalp hızı ve kan basıncında bayılmaya yol açacak kadar belirgin değişiklik yoktur. Hipoglisemi, hipokalsemi, hipomagnezemi, hipoksi, hipokapni ve elektrolit dengesizlikleri senkopa yol açan başlıca metabolik bozukluklardır. atriyal miksoma, masif pulmoner emboli, mitral darlığı ve prostetik kapak disfonksiyonu çeşitli derecelerde obstrüksiyon yaparak senkopa yol açabilir. Nörolojik Nedenler Çocuklarda bilinç kaybına yol açan önem bir neden de konvülsiyondur. Hastada auranın olması, tonik- klonik T Klin J Ped Sp Iss 2003, 1 241

3 Füsun ALEHAN ve Ark. ÇOCUKLUK ÇAĞINDA GÖRÜLEN SENKOPLAR Tablo 2. Bazı senkop tiplerinin klinik özellikleri Tanı Öykü Semptom Tanım Kalp hızı Kan basıncı Süre Senkop sonu semptom Refleks Vasovagal Kan görme Ayakta kalma Solukluk,bulantı, göz kararması Kısa süreli <1 dk Solukluk, terleme, halsizlik Miksiyon Đdrar yapma Solukluk, bulantı, Kısa süreli <1 dk Solukluk Öksürük Paroksismal Öksürük Öksürük Ani başlama N N <5 dk Yorgunluk/bazal durum Karotid sinüs Baş döndürme, Dar yakalı giysi Görme değişiklikleri, Ani başlama, solukluk <5 dk Yorgunluk/bazal durum Ortostatik Ayağa kalkma Baş dönmesi, görme bozuklukları Solukluk <5 dk Ayağa kalkmayla tekrarlar Nörolojik Kanvülsiyon Herhangi bir zaman Aura olabilir Kasılma inkontinans N, N, Değişken Uzun süren konfüzyon, letarji Migren Başağrısı Başağrısı, bulantı Solukluk N N Değişken Başağrısı Kardiyak HKM Egzersiz ± Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı Koroner arter Anomalisi Egzersiz ±Göğüs ağrısı, nefes Aritmik Egzersiz, stres, herhangi bir zaman darlığı, çarpıntı ± Çarpıntı, nefes darlığı semptomsuz Solukluk Değişken Yorgunluk, solukluk, terleme Solukluk Değişken Yorgunluk, solukluk, terleme Solukluk, Genellikle Yorgunluk, bazal <10 dk durum Metabolik Hipoglisemi Hipoksi (breath-holding) Açlık, insülin alımı, yavaş başlama Nefes tutma, Ağlama Halsizlik, terleme, çarpıntı Baş dönmesi, nefes darlığı Solukluk N Değişken Gıda alımı ile düzelir Siyanoz, kasılma <10 dk Yorgunluk, solukluk Psikiyatrik Hiperventilasyon Konversiyon Anksiyete, spor yapma Başkalarının yanında olur Nefes darlığı boğulma hissi Psikolojik stres, çeşitli Somatik yakınmalar N: normal (değişiklik yok), dk: dakika, : azalmış, : artmış Hiperpne, ajitasyon yavaşça düşme, travma yok, N, N <5 dk Yorgunluk, bazal durum N N Değişken Normal kasılmaların gözlenmesi, gaita ve idrar inkontinansının bulunması, hastanın yatar durumda iken atak geçirmesi, bilinç kaybının uzun sürmesi, postiktal bulguların gözlenmesi ve atak sonrası çabuk toparlanma olmaması konvülsiyon lehine yorumlanmalıdır. Ancak bu bulguların her vakada görülmemesi ve çeşitli nedenlere bağlı olarak gelişen senkoplarda miyoklonik jerklerin ve seyrek olarak da jeneralize tonik kasılmaların olabilmesi ayırıcı tanıyı güçleştirebilmektedir. Senkopla sık olarak karışan bir durum da atonik nöbetlerdir. Nöbet sırasında hastanın ani olarak tonusunu kaybederek yere düşmesi senkop atağı olarak yorumlanmasına neden olabilir. Şiddetli migren sırasında vertebrobaziler damarlarda oluşan spasm senkopa yol açabilen diğer bir nedendir. Bu durumda şiddetli başağrısının olması ve ağrının ataktan sonra da devam etmesi karakteristiktir. Çeşitli serebrovasküler hastalıklar, hidrosefali ve beyin tümörleri kafa içi basıncını arttırarak veya serebral kan akımını azaltarak senkopa yol açabilen nadir durumlardır. Psikiyatrik Nedenler Özellikle adölesan döneminde senkopu taklit eden histerik nöbetler görülebilir. Nöbetin genellikle başkalarının yanında iken olması, nöbet sırasında kan basıncında ve nabız sayısında değişiklik görülmemesi, nöbete hiperventilasyonun eşlik etmesi ve nöbet sırasında herhangi bir travmatik olayın bulunmayışı histerik atağı düşündürmelidir. Anksiyete, panik atağı, depresyon ve somatizasyon gibi durumlarda da senkop görülebilir. 242 T Klin Pediatri Özel 2003, 1

4 ÇOCUKLUK ÇAĞINDA GÖRÜLEN SENKOPLAR Füsun ALEHAN ve Ark. Tablo 3. Senkop tanısında kullanılan başlıca tetkikler ve endikasyonları TETKĐK ENDĐKASYON Öykü Tüm vakalar Fizik muayene Tüm vakalar EKG Tüm vakalar Laboratuvar tetkikleri Metabolik bozukluk düşünüldüğünde - Tam kan sayımı - Kan şekeri - Elektrolitler Ekokardiyografi Kalp hastalığı düşünüldüğünde Egzersiz testi Egzersiz sırasında veya hemen sonrasında senkop geçirenlerde Aritmiye yönelik incelemeler - Holter - Eksternal EKG kaydedicileri - Đmplante edilen EKG kaydedicileri - Elektrofizyolojik çalışma* Yapısal kalp hastalığı olan hastalar Aritmik senkop düşünülen vakalar (anormal EKG, yapısal kalp hastalığı, çarpıntı, ailede ani ölüm öyküsü) Nedeni açıklanamayan senkoplar (kalp hastalığı var veya yok) Tilt testi Nedeni açıklanamayan tekrarlayan senkop atakları Yüksek riskli durumlarda tek atak varlığında Yapısal kalp hastalığı olanlarda kardiyak neden ekarte edildikten sonra Kalp kateterizasyonu ve anjiografi* Yapısal kalp hastalıklarında hemodinamik değerlendirme amacıyla Đskemi düşünülen vakalarda koroner anjiografi amacıyla EEG Konvülsiyon düşünülen durumlarda (öyküde nöbetlerin olması, atağa tonik-klonik kasılmaların eşlik etmesi, atak sonrası konfüzyon durumunun uzun sürmesi..) Fokal nörolojik bulgu ve belirtilerin olması BBT, MRG Fokal nörolojik bulgu ve belirtilerin olması Konvülsiyon Kafa travması öyküsü Psikiyatrik inceleme Nedeni açıklanamayan tekrarlayan senkop atakları (psikojenik neden düşünüldüğünde) * Nadir vakalarda gerekebilir. Tanı Yöntemleri Senkop geçiren her hastanın incelenmesi ve senkop nedeninin mutlaka araştırılması gerekmektedir. Senkop nedeninin bulunması mortalite riski yüksek olan kardiyak kökenli senkopların tanınması ve uygun tedavi ile bazı senkop ataklarının önlenebilmesi açısından önem taşımaktadır. Çok değişik nedenlerin senkopa yol açabilmesi nedeniyle bu hastaların incelenmesinde kullanılan birçok tanı yöntemi vardı (Tablo 3). Ancak bu tetkikler tüm hastalarda rutin olarak istenmeyip senkoplu hasta sistematik bir şekilde değerlendirilmeli ve tanıya yönelik tetkiklere öncelik verilmelidir (8-13). Öykü Senkoplu hastaların incelenmesindeki en önemli tanı yöntemleri öykü ve fizik muayenedir. Etyolojisi bulunabilen senkop vakalarının %49-85 inde yalnızca öykü ve fizik ve muayene ile tanı konulduğu belirtilmiştir (14,15). Öyküde atak öncesi, atak sırası ve atak sonrası durum detaylı olarak sorgulanarak senkop nedenine ait ipuçları aranmalıdır. Stres, korku, heyacan gibi senkopu provake eden faktörlerin bulunması; senkop öncesi bulantı, solukluk, terleme, fenalık hissi gibi semptomların varlığı ve bilinç kaybının çok kısa süreli olması vazovagal senkop için tipiktir. Miksiyon, defekasyon, öksürük ve yutkunma gibi durumlarda ortaya çıkan refleks senkoplar öykü ile kolaylıkla tanınabilir. Senkopun hiçbir prodromal bulgu olmaksızın ani olarak gelişmesi aritmiyi düşündürmelidir. Egzersiz sırasında ortaya çıkan senkop aksi ispat edilene kadar kardiyak senkop olarak kabul edilmelidir. Bilinç kaybının uzun sürmesi, tonik-klonik kasılmaların olması, gaita-idrar inkontinansının bulunması ve atak sonrası letarjinin uzun sürmesi konvülsiyonu düşündürmelidir. Senkoplu her hastada tedavi amacıyla veya kaza ile ilaç alınıp alınmadığı araştırılmalıdır. Antidepresanlar, antihipertansifler, antiaritmikler, vazodilatörler, diüretikler, fenotiyazinlerler ve QT uzamasına yol açan ajanlar (antihistaminikler, makrolidler, antifungaller) senkopa neden olabilen başlıca ilaçlardır. Hastalarda atağa ait öykünün yanısıra sistemik hastalıkları (kardiyak, nörolojik, metabolik) olup olmadığı da araştırılmalıdır. Dikkat edilmesi gereken önemli bir konu da aile hikayesidir. Ailede ani ölüm, senkop, sağırlık, ritm bozuklukları, konjenital kalp hastalığı, epilepsi, metabolik hastalık ve erken yaşta görülen miyokard enfarktüsü aranmalıdır. Vazovagal senkop geçiren pek çok çocuğun ailesinde senkop öyküsü; uzun QT sendromlu vakaların aile- T Klin J Ped Sp Iss 2003, 1 243

5 Füsun ALEHAN ve Ark. ÇOCUKLUK ÇAĞINDA GÖRÜLEN SENKOPLAR Tablo 4. Bilinç kaybına yol açan spesifik bir nedeni düşündüren klinik özellikler Semptom veya Bulgu Olası Neden Hoş olmayan görüntü, ses veya koku sonrası Uzun süre ayakta durma, kalabalık ve sıcak ortam Senkopa bulantı veya kusmanın eşlik etmesi Vazovagal Vazovagal Vazovagal Egzersizden bir müddet sonra senkop geçirme Vazovagal veya otonomik yetersizlik Yemekten sonra 1 saat içinde senkop gelişmesi Post prandial (otonomik yetersizlik) Boğaz veya yüz ağrısı ile birlikte olan senkop Nöralji (Glossofaringeal, trigeminal) Baş döndürme sırasında senkop olması, karotis sinüse bası olması Karotis sinüs senkopu (tümör, traş olma, dar yakalı giyecekler) Ayağa kalkma ile (saniyeler / dakikalar içinde) senkop gelişmesi Ortastatik hipotansiyon Đlaç başlanması veya dozunun değiştirilmesi Đlaca bağlı senkop Egzersiz sırasında veya yatarken senkop geçirilmesi Kardiyak senkop Çarpıntının eşlik etmesi Kardiyak senkop (taşiaritmi) Ailede ani ölüm öyküsünün bulunması Kardiyak senkop (uzun QT sendromu, hipertrofik kardiyomiyopati, Brugada sendromu, sağ ventrikül displazisi) Diplopi, vertigo veya disartrinin bulunması Geçici iskemik atak (TIA) Kol egzersizi sırasında oluşması Subklavian steal sendromu Đki kol arasında kan basıncı veya nabız farkının olması Subklavian steal sendromu, aort diseksiyonu Atak sonrası 5 dakikadan fazla konfüzyon olması Konvülsiyon Tonik-klonik hareketler, otomatizm, dil ısırma, epileptik aura, yüzde Konvülsiyon morarma olması Uzun süreli açlık, uzun süreli konfüzyon, tremor, terleme, salivasyon, Hipoglisemi taşikardi olması Somatik yakınmalarla birlikte sık atak geçirilmesi, organik bir bozukluğun bulunmaması Psikojenik sinde ise ani ölüm veya sağırlık öyküsü saptamak mümkündür. Öyküde bazı senkop tiplerini düşündürecek özellikler Tablo 4 de verilmiştir Fizik Đnceleme Senkop geçiren her vakada tam bir sistemik muayene yapılmalıdır. Muayeneye vital bulguları kontrol ederek başlanmalı ve kan basıncı ile nabız hasta yatarken ve ayakta iken ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Kan basıncı her iki koldan da ölçülmeli ve iki kol arasında 20 mmhg dan fazla basınç farkı bulunması durumunda subklavian steal sendromu veya arkus aorta anomalileri düşünülmelidir. Beş dakika sırt üstü yatıp ayağa kalktıktan 3 dakika sonra ölçülen kan basıncında > 20 mmhg lık düşüş olması ortostatik hipotansiyon olarak yorumlanmalıdır. Dikkatli bir fizik muayene sırasında aort stenozu, hipertrofik kardiyomiyopati, pulmoner hipertansiyon gibi kalp hastalıklarına ait bulguları saptamak mümkündür. Fizik muayene sırasında nörolojik sisteme ait patolojik bulgu saptanmaması nörolojik neden olasılığını büyük ölçüde azaltabilir. Elektrokardiyogram Elektrokardiyogram senkoplu hastalarda büyük yararı olan ve her vakada mutlaka yapılması gereken tetkiklerden 244 birisidir. Sinüs nod disfonksiyonu, iletim bozuklukları, Wolf-Parkinson-White gibi preeksitasyon sendromları, taşiaritmiler, bradiaritmiler ve uzun QT sendromu EKG ile tanı alabilecek başlıca bozukluklardır. Ayrıca konjenital veya edinsel birçok organik kalp hastalığına ait ipuçları elde etmek de mümkündür. EKG ile tüm senkop nedenlerinin %5 ine tanı koymak olasıdır. Kan Tetkikleri Tam kan sayımı, kan şekeri, serum elektrolitleri, kalsiyum ve magnezyum düzeyinin ölçülmesi sıklıkla yapılan tetkiklerdir. Erişkin hastalarda bu tip rutin tetkiklerin tanı koydurucu değeri düşük (%2-3) bulunmuştur. Bu testler ile tanı konulan vakaların hepsinde metabolik bozuklukları düşündürecek klinik bulguların da saptanması nedeniyle erişkin hastalarda kan tetkikleri rutin olarak önerilmemektedir. Çocuklarda yapılmış yeterli çalışma olmamasına karşın genel olarak tam kan sayımı yapılmasının ve kan şekeri düzeyinin ölçülmesinin yararlı olabileceği düşünülmektedir. Kardiyolojik Tetkikler Ekokardiyografi: Ekokardiyografi kardiyovasküler sistem incelemesinde ve kalp hastalıklarının tanısında invaziv olmayan yöntemler içinde en güvenilir olanıdır. Bazı araştırmacılar tarafından ancak senkopa yol açabilecek T Klin Pediatri Özel 2003, 1

6 ÇOCUKLUK ÇAĞINDA GÖRÜLEN SENKOPLAR Füsun ALEHAN ve Ark. SENKOP Öykü, fizik muayene, EKG Kesin Kesin tan ı tanı Şüpheli tanı (ipuçları) Nedeni Nedeni aç ıklanamayansenkop açıklanamayan senkop Vasovagal senkop Durumsal-Refleks senkop Ortostatik senkop Aritmik senkop (EKG den) Kardiyak iskemi/enfarktüs (EKG den) Aort stenozu, fokal nörolojik bulgular, pulmoner hipertansiyon, ailede ani ölüm öyküsü gibi Spesifik testler (eko, EEG, BBT, kateterizasyon, aritmik inceleme..) Yapısal kalp hastalığı / anormal anormal EKG EKG Kardiyak inceleme + - Kalp Kalp hastal hastalığı yok, normal normal EKG EKG S Sık/ciddi / atak atak Refleks senkop araştır (tilt testi ) testi..)..) Tek /seyrek atak izlem Đzlem + Tan ı - Tan ı + Tanı Tanı + - Yeniden değerlendir Tedavi Tedavi Tedavi Tedavi Şekil 1. Senkoplu hastaya yaklaşım. kardiyak bir neden düşünüldüğünde yapılmasının önerilmesine karşın pratikte senkopla gelen hastaların çoğunda ekokardiyografik inceleme yapılmaktadır. Ekokardiyografi, hiçbir klinik bulgu vermeyebilen hipertrofik kardiyomiyopati, perikardiyal efüzyon, atriyal miksoma ve sol ventrikül fonksiyonlarını bozan kardiyomiyopati gibi durumların kesin tanısında da son derece yararlıdır. Egzersiz Testi: Egzersiz testi efor sırasında senkop geçiren her hastada uygulanması gereken bir tetkiktir. Aort stenozu, hipertrofik kardiyomiyopati, uzun QT sendromu ve koroner arter hastalıkları efor sırasında senkopa yol açan başlıca nedenlerdir. Efor sırasında senkop geçirmeyen hastalarda testin tanısal değeri son derece düşüktür. Aritmik incelemeler: Uzun süreli ambulatuvar e- lektrokardiyografik monitorizasyon aritmilerin tanı ve izleminde oldukça yaygın olarak kullanılmaktadır. Monitorizasyon süresinin uzun olması standart EKG ye göre aritmi yakalama şansını belirgin ölçüde arttırmaktadır. Monitorizasyon süresi bir günlük (Holter monitorizasyon) veya bir aylık (eksternal kaydediciler) olabileceği gibi 18 aya kadar da uzayabilir (implante edilen kaydediciler). Aritmik senkopu düşündüren prodromal bulgular olmadan ani gelişen kısa süreli bilinç kaybının olması, senkopa çarpıntının eşlik etmesi, yapısal kalp hastalıklarının bulunması veya EKG de anormallikler saptanması gibi durumlarda uzun süreli ritm monitorizasyonu endikedir. Senkoplu hastaların incelenmesinde ve aritmik hastaların araştırılmasında elektrofizyolojik çalışmalar da T Klin J Ped Sp Iss 2003, 1 245

7 Füsun ALEHAN ve Ark. kullanılmaktadır. Yöntemin invaziv olması nedeniyle öncelikle diğer yöntemler kullanılmalı ve yalnızca bu yöntemlerle bir sonuç alınmayan ve çok kuvvetle aritmik senkop düşünülen vakalarda elektrofizyolojik çalışmalara başvurulmalıdır. Nörolojik Đnceleme Nörolojik muayenesi normal olan hastalarda nörolojik tetkiklerin tanıya olan katkısının genel olarak düşük olmasına karşın elektroensefalogram (EEG) senkop geçiren hemen her vakada rutin olarak yapılmaktadır. Erişkinlerde yapılan çalışmalarda EEG de senkop geçiren hastaların yalnızca %1-2 sinde senkop nedeni olabilecek epileptik aktivite saptanmıştır. EEG özellikle nörolojik muayenesinde anormallik saptanan veya konvulsiyonu düşündüren bulguları olan seçilmiş vakalarda mutlaka uygulanmalıdır. Nörolojik görüntüleme yöntemlerine (bilgisayarlı beyin tomografisi, magnetik rezonans görüntüleme) fokal nörolojik bulgusu olan, travma öyküsü olan veya epilepsi düşünülen vakalarda başvurulmalıdır. Tilt Testi Tilt testi senkop tanısında yaygın olarak kullanılan oldukça yararlı bir yöntemdir. Tilt masasına yatırılan hasta, masayla birlikte başı yukarıda olacak şekilde kaldırılarak yerle derece açı yapacak duruma getirilir. Hasta kan basıncı ve nabzı monitorize edilerek bu şekilde bekletilir. Tilt testi sırasında bradikardi ve/veya hipotansiyon gelişerek hastanın bilincinin kaybolması (senkop geçirilmesi) durumunda test pozitif olarak yorumlanır. Tilt testi sırasında dakika beklenilmesine karşın herhangi bir semptom gelişmemesi testin negatif olduğunu gösterir. Bu durumda izoproterenol gibi provake edici ilaçlar ile test tekrarlanabilir. Tilt testinin pozitif olması hastadaki senkopun vazovagal senkop olduğunu gösterir. Tilt testinin özellikle nedeni bilinmeyen ve tekrarlayan senkopların araştırılmasında son derece yararlı olduğu gösterilmiş ve test ile bu tip senkopların çoğunun vazovagal senkop olduğu anlaşılmıştır (16-23). Klinik olarak vazovagal senkop tanısının konulabildiği durumlarda tanıyı desteklemek amacıyla ayrıca tilt testi yapılmasına gerek yoktur. Tilt testinin konvülsiyon ile senkop atağının ayırıcı tanısında da yararlı olabileceği bildirilmiştir (24). Psikiyatrik Değerlendirme Son yıllarda senkoplu hastaların önemli bir bölümünde (%24) bayılmaya yol açabilecek psikiyatrik bir neden saptandığını bildiren çalışmalar yayınlanmıştır. Özellikle depresyon, anksiyete, histeri ve panik atakları senkopa yol açan başlıca psikiyatrik bozukluklardır. ÇOCUKLUK ÇAĞINDA GÖRÜLEN SENKOPLAR Senkoplu Hastaya Yaklaşım Görüldüğü gibi değişik nedenlere bağlı olarak gelişen senkop tanısında kullanılan ve bazıları yalnızca belli merkezlerde yapılabilen birçok tanı yöntemi vardır. Ancak öykü, fizik muayene ve standart EKG den oluşan ilk değerlendirme ile vakaların çoğunda senkop nedenini saptamak mümkün olduğundan diğer tetkikler her vakada rutin olarak istenmemelidir. Senkop geçiren hastaya sistematik yaklaşımla yalnızca amaca yönelik tetkiklerin seçilmesi hem zaman kaybını hem de maddi kaybı en aza indirgeyecektir. Şekil 1 de senkoplu hastaya yaklaşım şematik olarak verilmiştir. KAYNAKLAR 1. Prodinger DO, Reisdorff EJ. Syncope in children. Emerg Med Clin North Am 1998; 16: Lewis DA, Dhala A. Syncope in the pediatric patient. Pediatr Clin North Am 1999; 46: Özme Ş, Alehan D, Yalaz K,Çakır S, Çeliker A, Özer S. Causes of syncope in children: a prospective study. Int J Cardiol 1993; 40: Narchi H. The child who passes out. Pediatr Rev 2000; 21: Heaven DJ, Sutton R. Syncope. Crit Care Med 2000; 28 (suppl): Task Force Report: Guidelines on management (diagnosis and treatment) of syncope. Eur Heart J 2001; 22: Kanter RJ. Syncope and sudden death. In: Garson A, Bricker JT, Fisher DJ, Neish SR (eds). The Science and Practice of Pediatric Cardiology (second ed). Williams & Wilkins, Baltimore, 1998: Arthur W, Kaye GC. Current investigations used to assess syncope. Postgrad Med J 2001; 77: Krahn AD, Klein GJ, Yee R, Skanes AC. Randomized assessment of syncope trial. Conventional diagnostic testing versus a prolonged monitoring strategy. Circulation 2001; 104: Kouakam C, Vaksmann G, Pachy E, Lacroix D, Rey C, Kacet S. Long-term follow-up of children and adolescents with syncope. Predictors of syncope recurrence. Eur Heart J 2001;22: Schnipper JL, Kapoor WN. Diagnostic evaluation and management of patients with syncope. Med Clin North Am 2001; 85: Özme Ş, Alehan D. Senkop. Katkı Pediatri Dergisi 1996;17: Scott WA. Evaluating the child with syncope. Pediatr Annals 1991; 20: Linzer M, Yang EH, Estes NA III, et al. Diagnosing syncope: Part I: Value of history, physical examination, and electrocardiography. Ann Intern Med 1997; 126: Kapoor WN. Evaluation and outcome of patients with syncope. Medicine 1990; 69: Alehan D, Lenk M, Özme Ş, Çeliker A, Özer S. Comparison of sensitivity and specificity of tilt protocols with and without isoproterenol in children with unexplained syncope. PACE 1997; 20: Alehan D, Çeliker A, Özme Ş. Head-up tilt test: a highly sensitive, specific test for children with unexplained syncope. Pediatr Cardiol 1996; 17: T Klin Pediatri Özel 2003, 1

8 ÇOCUKLUK ÇAĞINDA GÖRÜLEN SENKOPLAR 18. Lenk M, Alehan D, Özme Ş, Çeliker A, Özer S. The role of serotonin re-uptake inhibitors in preventing recurrent unexplained childhood syncope-a preliminary report. Eur J Pediatr 1997; 156: Lenk MK, Alehan D, Özme Ş, Çeliker A, Özer S. Vasovagal syncope: Asystole provoked by head-up tilt testing under sertraline therapy. Turk J Pediatr 1997; 39: Alehan D, Ayabakan C, Özer S. Heart rate variability and autonomic nervous system changes in children with vasovagal syncope. PACE 2002; 25: Alehan D, Üner A, Ayabakan C, Özer S, Özme Ş. Reproducibility of the head-up tilt test results in children with vasovagal syncope. Int J Cardiol 2003; 88: Alehan D, Çeliker A, Özme Ş. Head-up tilt test in children with recurrent syncope. PACE 1993; 16:1214 (abstract). Füsun ALEHAN ve Ark. 23. Grubb BP, Gerard G, Roush K, et al. Differentiation of convulsive syncope and epilepsy with head-up tilt testing. Ann Intern Med 1991; 115: Alehan F, Alehan D. Çocukluk çağı senkopları. Medical Network Klinik Bilimler & Doktor 2002;8: Yazışma Adresi: Dr.Füsun ALEHAN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD, Nöroloji Ünitesi, ANKARA T Klin J Ped Sp Iss 2003, 1 247

Çocukluk Çağı Senkopları

Çocukluk Çağı Senkopları Çocukluk Çağı Senkopları Prof.Dr. Dursun ALEHAN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik Kardiyoloji BD Tanım Senkop, geçici global serebral hipoperfüzyon sonucu oluşan, ani başlayan, kısa süren ve kendiliğinden

Detaylı

SENKOP. Uz.Dr. ŞEBNEM KILIÇ ACİL TIP UZMANI TOYOTASA ACİL YARDIM HASTANESİ SAKARYA ARALIK 2007

SENKOP. Uz.Dr. ŞEBNEM KILIÇ ACİL TIP UZMANI TOYOTASA ACİL YARDIM HASTANESİ SAKARYA ARALIK 2007 SENKOP Uz.Dr. ŞEBNEM KILIÇ ACİL TIP UZMANI TOYOTASA ACİL YARDIM HASTANESİ SAKARYA ARALIK 2007 Olgu 1 45 y,bayan Hikaye? Nb;53,ritmik,TA 110/70 mmhg,ss;16 Özgeçmiş,soygeçmiş,kullandığı ilaçlar Fm normal

Detaylı

Sunum Planı SENKOP. Senkop Tanımı. Patofizyoloji. Ayırıcı Tanı. Tanım Patofizyoloji Epidemiyoloji. Değerlendirme Tedavi ve Yönlendirme

Sunum Planı SENKOP. Senkop Tanımı. Patofizyoloji. Ayırıcı Tanı. Tanım Patofizyoloji Epidemiyoloji. Değerlendirme Tedavi ve Yönlendirme Sunum Planı SENKOP Dr. Alp Giray Aydın 29/12/2009 AUTF Acil Tıp A.D. Tanım Patofizyoloji Epidemiyoloji Ayırıcı Tanı Değerlendirme Tedavi ve Yönlendirme Tanım Senkop Tanımı Postural tonus kaybının eşlik

Detaylı

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı Olan Hasta Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı??? Yan ağrısı? Sırt ağrısı? Mide ağrısı? Karın ağrısı? Boğaz ağrısı? Omuz ağrısı? Meme ağrısı? Akut Göğüs Ağrısı Aniden başlar-tipik

Detaylı

KONVÜLSİYON (NÖBET) GEÇİREN ÇOCUK. Dr.Ayşe SERDAROĞLU Gazi ÜTF Çocuk Nöroloji

KONVÜLSİYON (NÖBET) GEÇİREN ÇOCUK. Dr.Ayşe SERDAROĞLU Gazi ÜTF Çocuk Nöroloji KONVÜLSİYON (NÖBET) GEÇİREN ÇOCUK Dr.Ayşe SERDAROĞLU Gazi ÜTF Çocuk Nöroloji Nöbet? Bilinç bozukluğu ve Motor fenomenler içeren olay. Nöbet... Van Gogh Epileptik nöbet neden olur? İnhibisyon Eksitasyon

Detaylı

YILDIRIM /1 /2 /3 /4 /5 KOD DERS ADI

YILDIRIM /1 /2 /3 /4 /5 KOD DERS ADI KAR 16 KARDİYOLOJİ Dr. Haksun EBİNÇ /1 Dr. Mehmet Tolga DOĞRU /2 Dr. Murat TULMAÇ /3 Dr. Vedat ŞİMŞEK /4 Dr. Nesligül YILDIRIM /5 KOD DERS ADI ÖÜ T P KREDİ AKTS KAR 7001 SEMİNER SAATİ (Her Öğretim Üyesi

Detaylı

SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER

SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER SPOR HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER DOÇ.DR.ERDEM KAŞIKCIOĞLU 1 35 yaşın altındaki sporcularda ani ölüm nedenleri 2% 1% 2% 4% 2% 2% 35% 3% 3% 3% 4% 5% 24% 10% Hipertrofik

Detaylı

BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL

BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL 3. Atriyal Fibrilasyon Zirvesi 31 Mayıs 2014 Antalya Kalbin elektriksel anatomisi Bradiaritmilerin patofizyolojisi

Detaylı

Hastanemizde Kardiyoloji ve Kalp Damar Cerrahisi Bölümlerinde SGK anlaşması geçerli olup, diğer bölümlerimizde özel sağlık sigortanızı kullanabilir veya bireysel ödeme yapabilirsiniz. Özel TOBB ETÜ Hastanesi

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Kardiyoloji Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

SENKOP 03.02.2012. Sebebi bilinmeyen senkop geçiren hastalarda ölüm riskinin % 30 larda olduğu görülmüştür.

SENKOP 03.02.2012. Sebebi bilinmeyen senkop geçiren hastalarda ölüm riskinin % 30 larda olduğu görülmüştür. Senkop kısa süreli bilinç kaybı ve postural tonüs kaybını içeren,tıbbi müdahele gerekmeden giderilebilir, semptomlar kompleksidir. SENKOP Dr.Ömer CANPOLAT F.Ü. ACİL TIP A.D. Vertigo, nöbet, koma ve bilinç

Detaylı

Ne zaman Kardiyoloji Konsültasyonu? Dr.BURHAN ÖCAL

Ne zaman Kardiyoloji Konsültasyonu? Dr.BURHAN ÖCAL Ne zaman Kardiyoloji Konsültasyonu? Dr.BURHAN ÖCAL Çocuk acil servislerine başvuruların %3 ü senkop, yaklaşık %1 i göğüs ağrısı nedeniyledir Hastane yatışlarının erişkinlerde %1-6 sı, çocuklarda ise %1

Detaylı

BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM

BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM SB İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İzmir, 24-27 Mart 2011 Sunumu Hazırlayan Yrd. Doç. Dr Ayhan ÖZHASENEKLER

Detaylı

MASUM ÜFÜRÜM-PATOLOJİK ÜFÜRÜM AYRIMINDA İPUÇLARI

MASUM ÜFÜRÜM-PATOLOJİK ÜFÜRÜM AYRIMINDA İPUÇLARI MASUM ÜFÜRÜM-PATOLOJİK ÜFÜRÜM AYRIMINDA İPUÇLARI DOÇ.DR.CEMŞİT KARAKURT İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PEDİYATRİK KARDİYOLOJİ BİLİM DALI Üfürüm: Kalp ve damarsal yapılardaki yapısal veya hemodinamik

Detaylı

Aritmilerin elektrokardiyografik tanısı ve tedavileri. Dr Erdal YILMAZ

Aritmilerin elektrokardiyografik tanısı ve tedavileri. Dr Erdal YILMAZ Aritmilerin elektrokardiyografik tanısı ve tedavileri Dr Erdal YILMAZ Tanı yöntemlerinin gelişmesi Kardiyak cerrahi sonrası aritmilerin sık görülmesi Disritmi : Ritm düzensizliği Aritmi : Ritm yokluğu

Detaylı

Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı. Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı. Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Göğüs ağrısı ile ne sıklıkta karşılaşıyoruz? Göğüs ağrısı ile ne sıklıkta karşılaşıyoruz? İngiltere

Detaylı

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK-TANIM Ø Kardiyojenik şok (KŞ), kardiyak yetersizliğe bağlı uç-organ hipoperfüzyonudur. Ø KŞ taki hemodinamik

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ STRES EKOKARDİYOGRAFİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:.....

Detaylı

SENKOP Kardiyoloji perspektifinden Dr. Timur Meşe Syncoptein (kısa kes) To whom it may concern, the world undergoes change in the human consciousness. As this consciousness changes, so does the world.

Detaylı

Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle

Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle Dr. Mehmet Emre Özpelit İzmir Ünv. Tıp Fak. Medicalpark Hastanesi Kardiyoloji AD Acil serviste karģılaģılan

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

Doç.Dr. Mehmet Güngör KAYA

Doç.Dr. Mehmet Güngör KAYA ERCIYES ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDİYOLOJİ Anabilim Dalı I. GENEL BĠLGĠLER Dersin Adı MED 402 KARDİYOLOJİ STAJI Yerel Kredi:2 Yıl ve Dönemi 4. sınıf & 7. ya da 8. sömestr AKTS Kredi:3 Öğretim Üyeleri

Detaylı

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr.

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr. Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Recep Demirbağ Düzenleme, Gözden Geçirme - Uz.Dr.Rida Berilğen - Uz.Dr.Barış Düzel

Detaylı

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU?

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? TABİ Kİ HAYIR, HER HASTAYA VERMELİYİZ DR. SABRİ DEMİ RCAN Beta Blokerler Adrenerjik reseptörler katekolaminler tarafından stimüle edilen G-protein

Detaylı

EBSTEİN ANOMALİSİ. Uzm. Dr. İhsan Alur

EBSTEİN ANOMALİSİ. Uzm. Dr. İhsan Alur EBSTEİN ANOMALİSİ Uzm. Dr. İhsan Alur 1866 da W. Ebstein tarafından tanımlandı. 1964 te Lillehei tarafından ilk başarılı valvuloplasti ameliyatı yapıldı. Triküspit kapağın septal ve posterior lifletlerinin

Detaylı

1. HİZMET KAPSAMI: UÜ-SK KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI

1. HİZMET KAPSAMI: UÜ-SK KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 7 1. HİZMET KAPSAMI: Kardiyoloji Anabilim Dalı, erişkin ayaktan ve yatan hastalara tanı ve tedavi hizmetleri sunmaktadır. Bu hizmet haftada 7 gün ve 24 saat

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

EPİDEMİYOLOJİ ÇOCUKLARDA SENKOP VE ANİ ÖLÜM EPİDEMİYOLOJİ EPİDEMİYOLOJİ PATOFİZYOLOJİ PATOFİZYOLOJİ 01.02.2012 DR.ÖZLEM GÜLER

EPİDEMİYOLOJİ ÇOCUKLARDA SENKOP VE ANİ ÖLÜM EPİDEMİYOLOJİ EPİDEMİYOLOJİ PATOFİZYOLOJİ PATOFİZYOLOJİ 01.02.2012 DR.ÖZLEM GÜLER EPİDEMİYOLOJİ ÇOCUKLARDA SENKOP VE ANİ ÖLÜM DR.ÖZLEM GÜLER Senkop adolesanlarda yaygındır. Adolesanların %20-50 si en az bir senkop epizodu yaşar. Pediatrik ziyaretlerin %0.05 i ve yatışların %6 sını oluşturur.

Detaylı

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI Yrd. Doç.Dr. Vesile ŞENOL Tıbbi Hizmetler ve Teknikler Böl. Bşk Paramedik Program Koordinatörü E.Ü. H.B.S.H.M.Y.O 1 Bilinç Bozukluğu/Bilinç Kaybı Beynin normal

Detaylı

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D.

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Endotel zedelenmesi ATEROSKLEROZ Monositlerin intimaya göçü Lipid yüklü makrofajlar Sitokinler İntimaya kas h. göçü

Detaylı

(ANEVRİZMA) Dr. Dağıstan ALTUĞ

(ANEVRİZMA) Dr. Dağıstan ALTUĞ ANEURYSM (ANEVRİZMA) Arteriyel sistemindeki lokalize bir bölgeye kan birikmesi sonucu şişmesine Anevrizma denir Gerçek Anevrizma : Anevrizma kesesinde Arteriyel duvarların üç katmanını kapsayan Anevrizma

Detaylı

Süt Çocukluğu Döneminde Asemptomatik AV Tam Blok

Süt Çocukluğu Döneminde Asemptomatik AV Tam Blok Süt Çocukluğu Döneminde Asemptomatik AV Tam Blok Dr. İlker ERTUĞRUL, Dr. Tevfik KARAGÖZ Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Kardiyoloji Anabilim Dalı, Ankara ÖZET Pediatrik yaş grubunda AV tam

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Dokuların oksijen ve besin ihtiyacını karşılayan, kanın vücutta dolaşmasını temin eden, kalp ve kan damarlarının meydana getirdiği sisteme dolaşım

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

SINIF 5 Saat Ders Düzey Öğretim Üyesi Anabilimdalı 3.GRUP / SOLUNUM - DOLAŞIM BLOK

SINIF 5 Saat Ders Düzey Öğretim Üyesi Anabilimdalı 3.GRUP / SOLUNUM - DOLAŞIM BLOK SINIF 5 Saat Ders Düzey Öğretim Üyesi Anabilimdalı 3.GRUP / SOLUNUM - DOLAŞIM BLOK 31.8.2015 08:30 Gögüs ağrısı ATsp Ömer GÖKTEKİN Angina pektoris T A K Ömer GÖKTEKİN 09:30 Koroner arter hastalığı ÖnT

Detaylı

PRİMER BAŞAĞRILARI Semptomdan tanıya gidiş Migren ve Gerilim Başağrıları

PRİMER BAŞAĞRILARI Semptomdan tanıya gidiş Migren ve Gerilim Başağrıları PRİMER BAŞAĞRILARI Semptomdan tanıya gidiş Migren ve Gerilim Başağrıları Dr. Aksel Siva Nöroloji Anabilim Dalı ve Baş Ağrısı Kliniği İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Istanbul GÜNCEL TIP AKADEMİSİ 17 19 Nisan

Detaylı

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Lisans

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Lisans CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU Bölüm Kardiyoloji Yıl/yarıyıl 4/1-2 Dersin Adı Ders düzeyi (Önlisans, lisans,vb) Dersin Türü(Z/S) Dersin dili Kodu Kardiyoloji

Detaylı

Hipertrofik Kardiyomiyopati. Dr. Sabri DEMİRCAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD, Samsun

Hipertrofik Kardiyomiyopati. Dr. Sabri DEMİRCAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD, Samsun Hipertrofik Kardiyomiyopati Epidemiyoloji ve Genetik Chapter 16 Dr. Sabri DEMİRCAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD, Samsun Copyright 2001 Harcourt Canada Ltd. Hipertrofik Kardiyomiyopati

Detaylı

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI Prof. Dr. Reyhan ERSOY Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HİPOGLİSEMİ VE DİYABETES MELLİTUS Hipoglisemi Diyabetes

Detaylı

DİSPNE TANIM TANIM TANIM TANIM EPİDEMİYOLOJİ 27.10.2010

DİSPNE TANIM TANIM TANIM TANIM EPİDEMİYOLOJİ 27.10.2010 DİSPNE DR.EVREN EKİNGEN FÜTF ACİL TIP AD. EKİM-2010 Dispne ;fizik muayene belirti ve bulgusudur Hastanın nefes darlığı ve nefes darlığı hissi için kullanılan terimdir Hava açlığı şeklindede tanımlanabilir

Detaylı

Ses Kısıklığı Nedenleri:

Ses Kısıklığı Nedenleri: Sesin oluşumunda temel olarak üç sistem rol oynamaktadır. Bu sistemlerden birincisi jeneratör sistemdir. Jeneratör sistem basınçlı hava çıkışını sağlayan akciğerler tarafından oluşturulur. İkincisi vibratuar

Detaylı

Acil Serviste NSTEMI Yönetimi. Dr. Özer Badak

Acil Serviste NSTEMI Yönetimi. Dr. Özer Badak Acil Serviste NSTEMI Yönetimi Dr. Özer Badak Sağ koroner Arter (RCA) Sol sirkumfleks Arter (LCx) Sol ön inen koroner arter (LAD) OLGU 3 Ö. Badak BAŞVURU Göğüs ağrısı / göğüste rahatsızlık hissi Bay Mehmet

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Sedat YANTURALI Dokuz Eylul Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İzmir sedat.yanturali@deu.edu.tr 1 Sunu Planı Hipertansiyona genel bakış

Detaylı

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp yetmezliği Ventrikülün dolumunu veya kanı pompalamasını önleyen yapısal veya işlevsel herhangi bir kalp bozukluğu nedeniyle oluşan karmaşık

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

BAŞAĞRILI HASTANIN DEĞERLENDİRİLMESİ. Prof.Dr.Baki Göksan

BAŞAĞRILI HASTANIN DEĞERLENDİRİLMESİ. Prof.Dr.Baki Göksan BAŞAĞRILI HASTANIN DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Baki Göksan Tüm hekimlerin toplumda en sık karşılaşılan sağlık sorunlarının ilk sıralarında yer alan başağrısı ile günlük pratikleri sırasında sıklıkla karşılaşmaları

Detaylı

Prof.Dr.Abdurrahman Oğuzhan. Doç.Dr. Mehmet Güngör KAYA

Prof.Dr.Abdurrahman Oğuzhan. Doç.Dr. Mehmet Güngör KAYA ERCIYES ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ Kardiyoloji Anabilim Dalı I. GENEL BĠLGĠLER Dersin Adı MED 607 KARDİYOLOJİ STAJI Yerel Kredi: Yıl ve Dönemi 011-01 6. SINIF AKTS Kredi:3 Öğretim Üyeleri Prof.Dr.Abdurrahman

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

KARDİYOLOJİ UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMI

KARDİYOLOJİ UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMI TKD KARDİYOLOJİ UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMI 1 KARDİYOLOJİ UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMI Süre: 5 yıl Rotasyonlar ve süreleri: Nefroloji: 3 ay Endokrinoloji: 3 ay Gastroenteroloji: 3 ay Göğüs hastalıkları: 3 ay

Detaylı

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde EPİLEPSİ Basitleştirilmiş şekliyle epilepsi nöbeti kısa süreli beyin fonksiyon bozukluğuna bağlıdır, ve beyin hücrelerinde geçici anormal deşarjlar sonucu ortaya çıkar. Epilepsi nöbetlerinin çok değişik

Detaylı

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi DİYALİZ-MORTALİTE 200 ölüm/1000 hasta-yıl. USRDS-2011 En önemli ölüm nedeni kardiyak hastalıklardır. USRDS -2011:

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Mahmut Şahin Düzenleme, Gözden

Detaylı

HEMORAJİK İNME. Yrd. Doç. Dr. Aysel MİLANLIOĞLU Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ABD

HEMORAJİK İNME. Yrd. Doç. Dr. Aysel MİLANLIOĞLU Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ABD HEMORAJİK İNME Yrd. Doç. Dr. Aysel MİLANLIOĞLU Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ABD İntraserebral kanamalar inmelerin %10-15 ini oluşturmaktadır. İntraparenkimal, subaraknoid, subdural ve

Detaylı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Doç. Dr. Betül ULUKOL AKBULUT Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ateş Hipotalamik set-point in yükselmesi Çevre ısısının çok artması Ektodermal

Detaylı

Atrial Fibrillasyon Ablasyonu Sonrası Hasta İzlemi

Atrial Fibrillasyon Ablasyonu Sonrası Hasta İzlemi Atrial Fibrillasyon Ablasyonu Sonrası Hasta İzlemi Dr.Ahmet Akyol Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji A.B.D Ablasyon sonrası hasta izlemi amacı İşlem başarısının değerlendirilmesi Komplikasyonların

Detaylı

Senkop: Tan ve Tedavi

Senkop: Tan ve Tedavi Senkop: Tan ve Tedavi Bülent ÖZİN Başkent Üniversitesi T p Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dal, ANKARA GİRİŞ Syncope: Diagnosis and Management Anahtar Kelimeler: Senkop, nörokardiyojenik senkop, doğrultma

Detaylı

Hipotermi Suda boğulma Anaflaksi

Hipotermi Suda boğulma Anaflaksi Hipotermi Suda boğulma Anaflaksi Doç. Dr. Lale YÜCEYAR Hipotermi Tanım: Kor sıcaklığı < 35 C (düşük okuyabilir termometre) (Özofageal, rektal,timpanik) Hafif 32-35 C Orta 30-32 C Ağır < 30 C Hipotermi

Detaylı

FEBRİL NÖBETLER. Doç Dr. Sema Saltık

FEBRİL NÖBETLER. Doç Dr. Sema Saltık FEBRİL NÖBETLER Doç Dr. Sema Saltık FEBRİL NÖBETLER (FN)- TANIM FEBRİL NÖBET (FN): 6 ay- 5 yaş arası çocuklarda, santral sinir sistemi enfeksiyonu veya başka bir etken bulunmaması koşuluyla ateşle birlikte

Detaylı

Uyku Bozukluklarına Bağlı Oluşan Metabolik ve Kronik Hastalıklar. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU

Uyku Bozukluklarına Bağlı Oluşan Metabolik ve Kronik Hastalıklar. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU Uyku Bozukluklarına Bağlı Oluşan Metabolik ve Kronik Hastalıklar Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU OSAS ve kardiyovasküler hastalıklar OSAS ve serebrovasküler hastalıklar OSAS ve hipertansiyon OSAS ve şeker metabolizması

Detaylı

Kalp Kapak Hastalıkları

Kalp Kapak Hastalıkları BR.HLİ.085 içerisinde kanın bulunduğu dört odacık vardır. Bunlardan ikisi sağ, ikisi ise sol kalp yarımında bulunur. Kalbe gelen kan önce sağ atriuma gelir ve kalbin sağ kulakcığı ve sağ karıncığı arasında

Detaylı

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İlk kez 1855 te Thomas Addison tarafından tanımlanmıştır Sıklığı milyonda 60-120

Detaylı

KEMOTERAPİNİN SİNİR SİSTEMİ VE PSİKOLOJİK GEÇ YAN ETKİLERİ DR. FİLİZ ÇAY ŞENLER A.Ü.T.F. TIBBİ ONKOLOJİ B.D.

KEMOTERAPİNİN SİNİR SİSTEMİ VE PSİKOLOJİK GEÇ YAN ETKİLERİ DR. FİLİZ ÇAY ŞENLER A.Ü.T.F. TIBBİ ONKOLOJİ B.D. KEMOTERAPİNİN SİNİR SİSTEMİ VE PSİKOLOJİK GEÇ YAN ETKİLERİ DR. FİLİZ ÇAY ŞENLER A.Ü.T.F. TIBBİ ONKOLOJİ B.D. PLAN Kemoterapiye bağlı geç gelişen ya da kronik nöropsikiyatrik toksisiteleri tanımlamak Ayırıcı

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

Vazovagal senkoplu hastaların orta dönem izlemleri

Vazovagal senkoplu hastaların orta dönem izlemleri doi:10.5222/buchd.2014.160 Klinik Araştırma Vazovagal senkoplu hastaların orta dönem izlemleri Mid-term follow-up of patients with vasovagal syncope Ömerhan Başpınar 1, Timur Meşe 2, Cem Karadenİz 2, Rahmi

Detaylı

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Akut Mezenter İskemi Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Anatomi Etyoloji/Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Giriş Tüm akut mezenter iskemi

Detaylı

Dr. Sabri DEMİRCAN İstanbul Bilim Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Dr. Sabri DEMİRCAN İstanbul Bilim Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Dr. Sabri DEMİRCAN İstanbul Bilim Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Aritmini başlamasını veya devamını sağlayan lokalize kardiyak dokunun tahrip edilmesi Odak İleti yolları Anatomik substrat Direk

Detaylı

ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ AKIŞ ŞEMASI. Hareket veya yanıt yok. 112 yi arayın AED getirin veya 2. kurtarıcıyı yardım için gönderin

ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ AKIŞ ŞEMASI. Hareket veya yanıt yok. 112 yi arayın AED getirin veya 2. kurtarıcıyı yardım için gönderin ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ AKIŞ ŞEMASI Hareket veya yanıt yok 112 yi arayın AED getirin veya 2. kurtarıcıyı yardım için gönderin Solunum yok ya da solunum çabası yok yada anormal solunum (gasping) Nabzı

Detaylı

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER EGZERSİZ VE TERMAL STRES Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER TERMAL DENGE ısı üretimi BMH Kas etkinliği Hormonlar Besinlerin termik etkisi Postur Çevre ısısı Vücut ısısı (37 o C±1) ısı kaybı konveksiyon, radyasyon,

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Nörovasküler Cerrahi Öğretim Ve Eğitim Grubu Hasta Bilgilendirme Formu

Nörovasküler Cerrahi Öğretim Ve Eğitim Grubu Hasta Bilgilendirme Formu Nörovasküler Cerrahi Öğretim Ve Eğitim Grubu Beyin-Omurilik Arteriovenöz Malformasyonları ve Merkezi Sinir Sisteminin Diğer Damarsal Bozuklukları Hasta Bilgilendirme Formu 5 AVM ler Ne Tip Sağlık Sorunlarına

Detaylı

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Ani ölümün önemli bir nedenidir Sıklığı yaşla birlikte artar 50 yaş altında nadir rastlanır E>K Aile

Detaylı

EGZERSİZ TESTLERİ TİPLERİ ve KPET ENDİKASYON ve KONTRENDİKASYONLARI. Dr. Füsun Öner Eyüboğlu Başkent Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

EGZERSİZ TESTLERİ TİPLERİ ve KPET ENDİKASYON ve KONTRENDİKASYONLARI. Dr. Füsun Öner Eyüboğlu Başkent Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı EGZERSİZ TESTLERİ TİPLERİ ve KPET ENDİKASYON ve KONTRENDİKASYONLARI Dr. Füsun Öner Eyüboğlu Başkent Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Statik Testlerin tanıda kısıtlayıcı özellikleri: İstirahat

Detaylı

HİPERTROFİK KARDİYOMİYOPATİ

HİPERTROFİK KARDİYOMİYOPATİ ANİ ÖLÜMLE İLİŞKİLİ YAPISAL KALP HASTALIKLARIN TEDAVİSİNDE SON GELİŞMELER HİPERTROFİK KARDİYOMİYOPATİ Dr. Murat Sucu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD. Tanım Eko, MR veya CT ile Herhangi

Detaylı

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi 2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Dönem IV STAJ DERSLERİ Stajyer Öğrenci Karnesi

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi 2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Dönem IV STAJ DERSLERİ Stajyer Öğrenci Karnesi 1 İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi 2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Dönem IV STAJ DERSLERİ Stajyer Öğrenci Karnesi MÖTEK Eylül / 2015 2 Sevgili Öğrenciler Dönem IV klinik öncesi dönemde kazandığınız

Detaylı

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE):

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE): Pulmoner Emboli Profilaksisi Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD m Pulmoneremboli(PE): Bir pulmonerartere kan pıhtısının yerleşmesi Distaldeki akciğer parankimine kan sağlanaması Giriş Tipik

Detaylı

Astım hastalığı, kronik yani süreklilik gösteren ve ataklar halinde seyir gösteren bir hava yolu

Astım hastalığı, kronik yani süreklilik gösteren ve ataklar halinde seyir gösteren bir hava yolu Bölüm 21 Astımla Karışan Hastalıklar Dr. Alpaslan TANOĞLU ve Dr. Mustafa DİNÇ Astım hastalığı, kronik yani süreklilik gösteren ve ataklar halinde seyir gösteren bir hava yolu hastalığıdır. Hastalığın en

Detaylı

AF ZİRVESİ. Uzamış Ventriküler Takikardi ve Ani Ölüme Yaklaşım. Başar Candemir. Ankara Üniversitesi Kardiyoloji AD Antalya 31.05.

AF ZİRVESİ. Uzamış Ventriküler Takikardi ve Ani Ölüme Yaklaşım. Başar Candemir. Ankara Üniversitesi Kardiyoloji AD Antalya 31.05. AF ZİRVESİ Uzamış Ventriküler Takikardi ve Ani Ölüme Yaklaşım Başar Candemir Ankara Üniversitesi Kardiyoloji AD Antalya 31.05.2014 Ventriküler Takikardi (VT) VT : 3 ardışık, his bölgesi altında iletim

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞI BAŞ AĞRILARINA YAKLAŞIM. Doç. Dr. Sebahattin VURUCU GATF Çocuk Nörolojisi BD

ÇOCUKLUK ÇAĞI BAŞ AĞRILARINA YAKLAŞIM. Doç. Dr. Sebahattin VURUCU GATF Çocuk Nörolojisi BD ÇOCUKLUK ÇAĞI BAŞ AĞRILARINA YAKLAŞIM Doç. Dr. Sebahattin VURUCU GATF Çocuk Nörolojisi BD Tanım Orbitomeatal çizginin üzerinde hissedilen ağrılar baş ağrıları olarak değerlendirilir Epidemiyoloji Çocuklarda

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 203: KALP-DAMAR SİSTEMİ VE HASTALIKLARI

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 203: KALP-DAMAR SİSTEMİ VE HASTALIKLARI Ders Kurulu Başkanı: Prof. Dr. Zarema Karben / Kardiyoloji Başkan Yardımcıları: Yrd. Doç. Dr. Hakan Darıcı / Histoloji ve Embriyoloji Yrd. Doç. Dr. Alper Serçelik / Kardiyoloji Üyeler: Prof. Dr. Lütfi

Detaylı

Alkol entoksikasyonu ve yoksunlugu. Dr.Figen Karadağ Maltepe Üniversitesi tıp Fakültesi

Alkol entoksikasyonu ve yoksunlugu. Dr.Figen Karadağ Maltepe Üniversitesi tıp Fakültesi Alkol entoksikasyonu ve yoksunlugu Dr.Figen Karadağ Maltepe Üniversitesi tıp Fakültesi Alkol entoksikasyonu Alkol zehirlenmesi, alkol alımı sırasında ya da sonrasında ortaya çıkan uyumsuz davranışsal değişikliklerle

Detaylı

Levosimendanın farmakolojisi

Levosimendanın farmakolojisi Levosimendanın farmakolojisi Prof. Dr. Öner SÜZER Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AbD 1 Konjestif kalp yetmezliği ve mortalite 2 Kaynak: BM Massie et al, Curr Opin Cardiol 1996

Detaylı

Prof. Dr. Demir Budak Dekan. Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 2

Prof. Dr. Demir Budak Dekan. Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 2 Yeni Yüzyıl Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 215 216 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 2 DERS KURULU YÜRÜTME KURULU DÖNEM III KOORDİNATÖRÜ:

Detaylı

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ RESİRKÜLASYON NEDİR? Diyaliz esnasında, diyaliz olmuş kanın periferik kapiller dolaşıma ulaşmadan arter iğnesinden geçen

Detaylı

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM Bilinç bozukluğu/ bilinç kaybı nedir? Beynin normal faaliyetlerindeki bir aksama nedeni ile uyku halinden başlayarak (=bilinç bozukluğu),, hiçbir uyarıya cevap vermeme

Detaylı

Approach to Syncope in Emergency Department Acil Serviste Senkoplu Hastaya Yaklaşım

Approach to Syncope in Emergency Department Acil Serviste Senkoplu Hastaya Yaklaşım Review Turkish Journal of Family Medicine & Primary Care www.tjfmpc.com Approach to Syncope in Emergency Department Acil Serviste Senkoplu Hastaya Yaklaşım Turkish Journal of Family Medicine & Primary

Detaylı

UZMANLAR İÇİN AKTİVİTE KARNESİ KİŞİSEL BİLGİLER Ünvanı, adı ve soyadı Doğum yeri ve tarihi Medeni durumu Bildiği yabancı dil / diller ve derecesi Yazışma adresi ŀ Telefon Elektronik posta adresi EĞİTİMİ

Detaylı

İskemik İnme ve Acil Yaklaşım(*)

İskemik İnme ve Acil Yaklaşım(*) İskemik İnme ve Acil Yaklaşım(*) Dr. Birsen İnce İnme, merkezi sinir sisteminde iskemi ya da kanamaya bağlı olarak aniden gelişen nörolojik defisit şeklinde tanımlanır. İskemik inme ise, inme olgularının

Detaylı

Doğumsal kalp hastalığı ve PAH. Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Doğumsal kalp hastalığı ve PAH. Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Doğumsal kalp hastalığı ve PAH Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı 39 y kadın hasta Nefes darlığı, morarma ile başvurdu. 22 y iken (17 sene önce 1998) gebeliğin 3.

Detaylı

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek 2 Egzersiz programına başlamadan önce bireyin aşağıdaki değerlendirmesinin

Detaylı

SINIF 5 Saat Ders Düzey Öğretim Üyesi Anabilimdalı SOLUNUM - DOLAŞIM BLOĞU

SINIF 5 Saat Ders Düzey Öğretim Üyesi Anabilimdalı SOLUNUM - DOLAŞIM BLOĞU 31.8.2015 16.11.2015 8.2.2016 18.4.2016 08:30 Gögüs ağrısı ATsp Ömer GÖKTEKİN KARDİYOLOJİ Angina pektoris T A K Ömer GÖKTEKİN KARDİYOLOJİ 09:30 Koroner arter hastalığı ÖnT K Ömer GÖKTEKİN KARDİYOLOJİ 10:30

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

Romatizma BR.HLİ.066

Romatizma BR.HLİ.066 Nedir? başta eklemler olmak üzere, birçok organ ve dokunun doğrudan ya da dolaylı olarak zarar görmesine yol açabilen hastalıklar grubudur. Kanda iltihap düzeyinde yükselmeye neden olup olmamasına göre

Detaylı

Dabigatran, 4 Mayıs 2013 tarihinde yayınlanan Resmi Gazete de belirtilen kurallarla geri ödeme sistemine alınmıştır

Dabigatran, 4 Mayıs 2013 tarihinde yayınlanan Resmi Gazete de belirtilen kurallarla geri ödeme sistemine alınmıştır Dabigatran, 4 Mayıs 2013 tarihinde yayınlanan Resmi Gazete de belirtilen kurallarla geri ödeme sistemine alınmıştır http://www.resmigazete.gov.tr/main.aspx?home=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/05/20130504.htm&main=

Detaylı

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD.

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD. SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD. SICAK BİTKİNLİĞİ-Etyoloji Sıcak ve nemli havaya uzun süre maruz kalma Yaşlı, çocuk Bilinçsiz diyet

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR ÖĞRENİM HEDEFLERİ SFT parametrelerini tanımlayabilmeli, SFT ölçümünün doğru yapılıp yapılmadığını açıklayabilmeli, SFT sonuçlarını yorumlayarak olası tanıyı

Detaylı