T.C. Orman ve Su ĠĢleri Bakanlığı (Doğa Koruma ve Milli Parklar) VII. Bölge Müdürlüğü-Mersin ġube Müdürlüğü. Proje Sahibinin Adı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. Orman ve Su ĠĢleri Bakanlığı (Doğa Koruma ve Milli Parklar) VII. Bölge Müdürlüğü-Mersin ġube Müdürlüğü. Proje Sahibinin Adı"

Transkript

1

2 2

3 T.C. Proje Sahibinin Adı Adresi Telefon ve Faks Numaraları Orman ve Su ĠĢleri Bakanlığı (Doğa Koruma ve Milli Parklar) VII. Bölge Müdürlüğü-Mersin ġube Müdürlüğü Yeni Mah Sok. No:31 Mezitli / MERSĠN Telefon : 0 (324) Faks : 0 (324) Projenin Adı Akdeniz Foku (Monachus monachus) Tür Koruma Eylem Planı Hazırlanması Hizmet Alım ĠĢi Projenin Yeri Mersin Ġli Raporu Hazırlayan KuruluĢun Adı Turunç Peyzaj Tasarım Planlama Uygulama Proje ĠnĢaat Organizasyon ve DanıĢmanlık Hizm. Ltd. ġti. Plan Revizyonu: Mersin ġube Müdürlüğü Adresi GMK Bulvarı Onur ĠĢhanı 12/143 Kızılay Çankaya/ANKARA Telefon ve Faks Numarası Telefon : 0 (312) Faks : 0 (312) Rapor Sunum Tarihi 26 / 12 / 2012 Plan Revizyon Tarihi: Nisan 2014

4 ÖNSÖZ Akdeniz foku (Monachus monachus) uluslararası sözleģmeler ve ulusal mevzuatlarla koruma altında olan bir türümüzdür.yerelde yaģayan insanlar tarafından fok balığı olarak adlandırılan Akdeniz fokunun, birçok ülkede korunması ve neslini devam ettirmesi için farklı yöntemler kullanılmaktadır. Kıyılarımızda Akdeniz Fokunun doğal bir düģmanı olmamasına rağmen neslinin gittikçe azalmasının nedeni, sorumsuz ve plansız insan faaliyetleridir. 4 Ülkemiz denizlerinde yaklaģık 100 adet olduğu bilinen Akdeniz fokunun 50 ye yakın bireyinin Mersin Ġli kıyılarımızda yaģaması; Mersin ilimizin, temiz deniz kıyısına sahip olduğunun göstergesidir.uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) Kırmızı Listesinde Kritik Derecede (CR) korunması gerekli türler arasında bulunan Akdeniz Foku,yaĢam habitatında yapılan en küçük müdahalelerden olumsuz yönde etkilenmektedir. Bu nedenle konusunda uzman akademisyenler, Kamu Kurum ve KuruluĢları ile sivil toplum kuruluģlarının yoğun çabasıyla oluģturulan Akdeniz Foku Tür Koruma Eylem Planı, Ülkemizde bu amaçla yapılan ilk plan olması açısından da önemlidir. Planda sunulan her bir faaliyet ; geniģ bir katılım ve mutabakatla hazırlanmıģtır. Akdeniz Foku Tür Koruma Eylem Planı hazırlanma sürecinde olduğu gibi, uygulama aģamasında da ilgili kurum ve kuruluģların sağlayacağı katkı ve katılım; Akdeniz Foku nun kıyılarımızda uzun yıllar yaģamasına imkan verilecek değerli bir adımdır. Etem BOZ VII. Bölge Müdürü

5 AKDENĠZ FOKU (Monachus monachus) TÜR KORUMA EYLEM PLANI T.C. ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI (Doğa Koruma ve Milli Parklar) VII. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ MERSĠN ġube MÜDÜRLÜĞÜ Etem BOZ Yüksel ABĠDĠNOĞLU Halil KORKMAZ Dr. AyĢe DÜRGEN Orhan KARAKAYA Bölge Müdürü Bölge Müdür Yardımcısı Mersin ġube Müdürü Veteriner Hekim Biyolog 5

6 DOÇ. DR. MEHMET GÖKOĞLU (Hidrobiyolog, Su Ürünleri Uzmanı/DALGIÇ-PROJE KOORDĠNATÖRÜ) YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA YAVUZ (Biyolog (Memeli Hayvanlar ve Omurgalı Uzmanı)) Mustafa Süleyman KAÇAR (Orman Yüksek Mühendisi-Planlama ve Yaban Hayatı Uzmanı) 6 DESTEK PERSONEL Seda Yıldız (Proje Yürütücüsü, Peyzaj Yüksek Mimarı) Rabia Nurhan DÜNDAR (Proje Yürütücüsü, Peyzaj Yüksek Mimarı) Dolunay ERCAN (Kamu Yönetimi-Proje Asistanı) Atila ÖZTAN (Su Ürünleri Teknikeri/Dalgıç-Proje Asistanı) Hüseyin KARAGÖZ (Peyzaj Mimarı) Cahit GÜVEN (Peyzaj Teknikeri)

7 ĠÇĠNDEKĠLER 7

8 8

9 9

10 10

11 EKLER EK-1 HARĠTALAR: EK1.1 (a), EK.1.1 (b), EK1.1 (c) Akdeniz Foku Gözlem Ġstasyonlarının 1/ ölçekli Haritası EK1.2 Akdeniz Foku YaĢam Alanlarını Gösterir 1/ Ölçekli Haritası EK-2: Mersin Ġli Akdeniz Foku YaĢam Alanlarını Gösterir 1/ Ölçekli Haritası EK-3: Mersin Ġli Akdeniz Foku Habitatlarının 1/ Ölçekli Haritada Gösterilmesi EK-4: FOTOĞRAFLAR Öncelikli Fotoğraflar 11

12 1. GĠRĠġ Akdeniz foku (Monachus monachus), Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından yayımlanan Kırmızı Listede soyu kritik derecede tehdit altında olan (CR) tür olarak sınıflandırılmıģtır. Tür, bu kritik durumundan dolayı ülkemizin de taraf olduğu BarselonaSözleĢmesi nin Eki olan Cenova Deklorasyonu, Akdeniz in Kirlenmeye KarĢı Korunması SözleĢmesi (BARSELONA) (Türler Dördüncü Protokolü), Avrupa nın Yaban Hayatı ve YaĢama Ortamlarını Koruma SözleĢmesi (BERN) ve Nesli Tehlikede Olan Yabani Bitki ve Hayvan Türlerinin Uluslararası Ticaretine ĠliĢkin SözleĢme (CITES) ile koruma altına alınmıģtır. Ayrıca, 1380 Sayılı Su Ürünleri, 4915 Sayılı Kara Avcılığı ve 2872 Sayılı Çevre Kanunları ile de ulusal düzeyde korunmaktadır. 12 Akdeniz fokunun ülkemizde korunması için yapılması gereken çalıģmaların, planlamaların ve alınması gereken önlemlerin; sadece bu türün değil, tüm kıyısal doğal varlığımızın korunması ile sonuçlanacağı muhakkaktır. Dünyadaki nüfusunun yaklaģık birey olduğu tahmin edilen Akdeniz Foku; bugün sadece Yunanistan, Türkiye, Moritanya ve Madeira Adaları'nda yaģamaktadır. Bir insan ömrü süresinde yok olma sınırına gelen ve doğal düģmanı olmayan bu nadir tür, tamamen plansız ve aģırı insan faaliyetleri yüzünden gittikçe azalmaktadır (Veryeri 2006 ve Güçlüsoy 2004). Kıyı alanlarının büyük bir hızla turizme açılması ve betonlaģması sonucunda yaģam alanlarının giderek daralması veya yok olması, aģırı balık avcılığı Akdeniz fokunun dünyadaki dağılım alanlarının ve nüfusunun hızla azalma nedenlerinden baģlıcalarıdır. Bunun sonucunda da Akdeniz fokları, gerçek bir fok kolonisi özelliği göstererek birlikte yaģamak yerine insan baskısı nedeniyle çoğu zaman tek tek dolaģmak ve yaģamak zorunda kalmaktadır. Dünyada birbirinden kopuk iki bölgede, doğu Atlantik kıyıları ve Akdeniz de yaģama savaģı veren Akdeniz foklarının büyük bölümü Ege Denizi nde bulunmaktadır(veryeri 2006, Ok 2006).Bu gerçek, türün korunmasında en büyük rolü Ege Denizi üzerinden komģu olan iki ülkenin, Yunanistan ve Türkiye nin üstlenmesini gerekli kılmaktadır. Ġstanbul Boğazı'nda bile 1950'li yıllarda yaģamını sürdürebilen Akdeniz foklarından birini görmek mümkün olmamakta ya da günümüzde yaygın olarak bulunduğu Ege bölgesinde görmek artık aylarca zamanımızı alabilmektedir. Kıyılarımızda yaklaģık 100 bireyden oluģan Akdeniz foku populasyonunun varlığı, bu türün korunmasında Türkiye ye çok önemli bir görev yüklemiģtir. Akdeniz fokları, Türkiye kıyılarında belli bölgelerde yoğunlaģmaktadır. Marmara Denizi nde Marmara Adaları ile Kapıdağ Yarımadası nın kuzey sahilleri, Ege'de;Gelibolu Yarımadası nın Ege kıyıları ile Behramkale arası, Yeni Foça dan Datça ya kadar olan sahil Ģeridi, Akdeniz'de ise Datça ile Kemer, Alanya ile TaĢucu ve Hatay Samandağ ile Suriye sınırı arasında kalan sahiller Akdeniz foklarının var olma mücadelesini sürdürdüğü bölgelerimizdendir.

13 Sahillerimizde Akdeniz foku ölümleri olduğu gibi yavrulamalar da gözlenmektedir.(anonim , Öztürk 1998, Veryeri 2004 ve 2006, Ok 2006). Mersin Ġli Akdeniz Foku Tür Koruma Eylem Planı kapsamında; Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından yayımlanan Kırmızı Listede de soyu kritik derecede tehdit altında olan Akdeniz foku (Monachus monachus) ve bu türün Mersin Ġli sınırlarında bulunan yaģam alanlarının korunmasına temel olacak araģtırmalar yapılarak mevcut durum ortaya konulmuģtur GENEL BĠLGĠLER 2.1 AKDENĠZ FOKU (MONACHUS MONACHUS) UN BĠYOEKOLOJĠSĠ Akdeniz Fokunun Bilimsel Sınıflandırma Ve Biyolojisi Akdeniz fokları Monachus cinsi içinde yer almakta olup, Pinnipedia (yüzgeç ayaklılar) alttakımına aittirler. Bu alttakım içerisinde yer alan Phacidae familyasının iki alt familyasından Monachinae altfamilyasının Monachus cinsi içerisinde bulunmaktadır. (ġekil )Bu alttakımın günümüzde bilinen 34 türü bulunmakla birlikte bunlardan Karaib keģiģ fokunun (Monachus tropicalis) 1952 yılından bu yana görülmemesi nedeniyle neslinin tükendiği kabul edilmektedir (Banish and Gilmartin, 1987, Dailey 1988). Dünyada Ģu anda görülen 33 yüzgeçayaklıdan biri olan, ülkemiz kıyılarında da görülen Akdeniz foku (Monachus monachus) dünya üzerinde nesli tehlike altında olan en önemli 12 deniz memelisinden biridir.

14 14 Kaynak: ġekil Akdeniz Fokunun Sistematikteki Yeri Akdeniz foku silindirik bir gövdeye sahip olup, 0,5 cm uzunlukta kısa kıllardan oluģan bir postu vardır. Bu postun altında ortalama 3-6 cm kalınlığında bir yağ tabakası yer alır. Bu kalın yağ tabakası hayvanı dıģarıdan gelebilecek mekanik ve fiziksel tehlikelere karģı koruduğu gibi ısı izolasyonunda da rol oynar. Bu sayede uzun süre çok soğuk havalarda ve soğuk sularda kolaylıkla yüzebilir. Genellikle suda yüzerken görünen sadece kafasıdır. DiĢiler ve erkekler arasında morfolojik olarak dıģarıdan görülebilen bir farklılık (uzunluk, ağırlık ve Ģekil bakımından belirgin olarak) yoktur. Ancak karakteristik olarak diģi ve erkek arasında renk açısından farklar mevcuttur. Erkek bireyler siyah-koyu kahve renkli olup, karın bölgesinde belirgin bir beyaz leke vardır. Bu leke diģilerde, açık kahve veya gri, boyun altından kuyruğa kadar uzanan açık renkli bir banttır. Yavru ise yeni doğduğunda cm uzunlukta ve 20 kg kadar bir ağırlıktadır. 1-1,5 cm uzunlukta siyah uzun kıllardan oluģan yumuģak bir kürke sahiptir. Karın kesiminde beyaz lekenin Ģekli diģi ya da erkek olduğunu belirten iģarettir. Kürk yavru iki aylık olduktan sonra kılların dökülmesiyle yetiģkin formunu almaya baģlar (Dailey, 1988). Akdeniz foklarının yavrularının kürk değiģimi diģilerde 64, erkeklerde ise 82 günlükken gerçekleģir (Badosa et al. 2006). Bu kürk değiģimi, yaklaģık on beģ gün sürer. Yavrular 4-5 aylıkken sütten kesilir. Kolonideki diģiler birbirlerinin yavrularına bakabilmektedirler (Pastor and Aguilar 2003, Aguilar et al. 2007).

15 Fotoğraf Mersin Ġl inde Kıyıya VurmuĢ Genç DiĢi Birey (Mersin Ġl ġube Müdürlüğü ArĢiv) 15

16 16 Kaynak: Eduardo Saiz, ġekil Akdeniz Fokunun YaĢam Evrelerinde Genel Görünümleri

17 Bundan sonra yavrunun geliģmesiyle birlikte eģeysel olgunlaģma, yaklaģık 5-6 yıl sonrasında ve ortalama olarak 4 yılda gerçekleģir. Hamilelikleri ortalama 11 ay sürer. Yılın hemen hemen her zamanı, yavru doğumu mevcuttur. Sadece bazı kolonilerde yaz ile kıģ baģı arasında bir doğum sezonu görülür. Türkiye de bu durum, ağustos ile kasım ayları arasında gözlenmiģtir (Gücü vd. 2004). Genellikle doğum, mayıs-kasım ayları arasında, daha sıklıkla da eylül-ekim aylarında olmaktadır. Ġki doğum arasında ortalama ay kadar bir süre geçer. Emzirme yavrunun aksine bir talebi olmadığı sürece normalde 6 hafta veya hafta kadar sürmektedir. DiĢiler, 3-4 yaģlarında cinsel olgunluğa eriģmektedirler. Yavruların hayatta kalma oranları oldukça düģük olup ancak, %50 den azı ilk iki ayı çıkarabilmektedirler. Eylül ve ocak ayları arasında doğan yavruların hayatta kalma oranı %29 dur. Bunun nedeni; yüksek dalgalar, fırtınalar ve az da olsa soy içi üremedir. Buna karģın yılın geri kalanında doğan yavruların hayatta kalma oranı ise %70 tir (Gazo, et al. 2000). Ömür uzunluklarının doğal ortamlarında 20 yıl kadar olduğu düģünülmekle birlikte, kaptivde (esaret altında) 24 yıl ve daha fazla yaģayabilmektedirler. Oldukça iri olan bu deniz memelilerinin diģileri yaklaģık 300 kg, erkekleri kg bazı bireyler 450 kg dan da ağır olabilmektedir (Wilson ve Reeder 2005). 17 Akdeniz foklarının bir alanda varlığı o bölgenin habitat özelliklerinin henüz bozulmamıģ olduğunun, besin kaynakları olan canlıların varlığının ve sağlıklı olduğunun önemli göstergesidir. Bu özelliğiyle M. monachus dengede ve temiz bir deniz ekosistemi için gösterge bir tür olarak kabul edilebilir. Akdeniz fokunun doğal habitatı olan Akdeniz Havzası, Karadeniz kıyıları ve Kuzeybatı Afrika kıyıları ile adaları iken, günümüzde bu tür sadece izole gruplar halinde Kuzey Afrika nın Fas, Moritanya kıyılarında ve en büyük popülasyon olacak Ģekilde Ege Denizi ndeki adalarda, Yunanistan ve Türkiye kıyılarında yaģam mücadelesi vermektedir (Öztürk, 1998, Ok 2006) Akdeniz Fokunun Bazı Fizyolojik Özellikleri Akdeniz fokunun genellikle sakin ve gözlerden uzak kıyı Ģeritlerindeki mağara ve kaya çatlaklarında barındıkları bilinmektedir. Diğer taraftan, homoitermal metabolizması nedeniyle vücut ısısını korumak zorunda olan tür, deniz içindeki yüzeysel kayalıklara veya sahildeki düz kayalıklara uzanarak güneģ ıģınlarından yararlanma yoluna gitmektedir. Zira bu tip kayalık alanlar denizdeki diğer biyotoplara göre daha sıcak olmalarının yanında, stratejik bir noktada seçilecek bir kayalık dinlenme sırasında fokun kendisini daha iyi korumasında yardımcı olabilmektedir. Karada, suda olduğuna göre daha hantal olan Akdeniz foku herhangi bir tehdit durumunda suya en çabuk ulaģabileceği yerlerde dinlenmeyi tercih etmektedir. Suda saatte km ye varan hızlarda hareket edebilen bucanlılar avlarını yakalamak için mükemmel bir hareket kabiliyetine ve esnekliğe sahiptirler. Akciğer solunumu yapmaları nedeniyle sık sık su yüzeyine çıkıp nefes tazelemek zorundadırlar.

18 Tek bir nefeste, su altında dk kalabilmelerine rağmen, zorda kaldıklarında dk. kadar hareketsiz bir Ģekilde su altında kalabilirler. Bu durumda kalmıģ ve su yüzeyine çıkmıģ bir fokun tekrar dalıģ yapması için bir süre dinlenmesi gerektiği bilinmektedir. Karada kalplerinin atıģ sayısı 100 civarındayken, daldıklarında 10'a kadar düģebilir. Suyun altında yarı uyur vaziyette kalabilirler. Fizyolojik olarak uyumanın ve dalmanın genel görünüģü aynıdır. Fok bu iki durumda da burundaki kasları kasar ve burun giriģi kapanır. Kalp atım hızı azalır. Bunun neticesinde kan akımı yavaģlar, fakat kalp ve beyin gibi hayati organlarda yeterli dolaģım vardır. Kandaki oksijen miktarı ortalama 15 dakika sonra azalır ve reseptörler vasıtasıyla dönmesi veya uyanması gerektiğini hisseder. Uyanıp tekrar nefes alır. 18 Akdeniz fokları diğer yüzgeç ayaklılar ile karģılaģtırıldıklarında sığ derinliklere dalan canlılardır. En derin dalıģları m arasındadır (Groombridge,1994). Kıyılarda beslenen ve üreyen bir canlı olan fokların hem nocturnal (gececil), hem de gündüz aktif olabildikleri bilinmektedir. KıĢ uykusuna yatmamakla birlikte kıģ durgunluğu yaģadıkları bir gerçektir. Özellikle havaların soğumasıyla birlikte daha az avlandıkları ve hareketlerinin yavaģladığı gözlemlenmiģtir Akdeniz Fokunun YaĢam Alanı Dolanım alanları besin varlığına ve besinin bulunabilirliğine göre değiģiklik göstermektedir. Genellikle bol besin varlığında birkaç kilometre (km) karelik bir alanda aktivite gösterirken, besin bulmakta zorlandığı durumlarda onlarca hatta yüzlerce km yol kat edebilirler. Genel olarak bakıldığında foklar, iki tip kıyı alanında bulunurlar: adalar ve anakara kıyıları. Bu tip kıyılar genellikle insanların ulaģamadığı, sessiz, tenha, bozulmamıģ alanlar olup, fokların yerleģmeyi tercih ettikleri alanlardır (Sergeant et al.,1978, Gücü et al. 2004). Akdeniz fokları genel olarak büyük karasal avcıların olmadığı geniģ, boģ plajları kullanırlar. Bunun yanında mağaraları da yavrulamak için kullanırlar (Goedicke 1981, Gilmartin and Forcada 2002, Ok 2006). Akdeniz fokları gerek uyumak, gerekse barınmak ve hatta doğum yapmak için, gözlerden uzak ve ulaģması zor olan mağaraları kullanırlar. Özellikle sualtı giriģleri olan mağaralar bu canlıların barınma ve üremeleri için daha fazla tercih ettikleri yerlerdir. Bu sayede karasal avcılar, bu mağaralara giremez. Ancak mağaraların içyapıları değiģtikçe kullanım oranları da değiģmektedir (González ve ark 1997). Çoğu bilim insanına göre mağara kullanımı insan baskısına karģı fokların bir reaksiyonu-adaptasyonu olarak görülebilir. Günümüze kadar ki bulgular; sahillerin foklarca kullanımının Akdeniz ve yakın çevresinde 18. yüzyıla kadar yaygın olduğunu göstermektedir (Allen, 1980). Akdeniz foku, üzerinde yapılaģma olmayan, insanların kolay ulaģamadığı veya insan faaliyetlerinden uzak, tercihen üreme ve/veya barınma iģlevleri gören kıyı mağara ve

19 kovuklarına sahip; sessiz ve tenha kayalık sahilleri yaģama alanı olarak seçmekte ve bu alanların bozulmasından direkt olarak etkilenmektedir. Öte yandan bundan yola çıkarak Akdeniz foklarının farklı yapıda sahilleri (örneğin kumsal kıyılar ve kıyı yerleģim bölgeleri) kullanmadığı sonucuna varılamaz. Akdeniz fokunun özellikle beslenmek için ıssız kayalık sahillerin dıģına çıkarak dolaģım alanını geniģlettiğini, kumluk, çakıllık kıyılar ve nehir ağızlarına da uğradığı bilinmektedir. Akdeniz Foku aktif göç yapan (migrant) bir tür olmadığı için belirli bir göç güzergâhı ve periyodundan bahsedilemez. Fok ancak, besin bulmak için veya zorunlu yer değiģtirme durumunda yaģam alanını (territoryumunu) bırakarak, barınma ve üreme alanlarından kilometrelerce uzaklara gidebilir Akdeniz Fokunun Besin Tercihleri Ülkemizde fokların habitatları ve denizel ortamlarında birlikte yaģadıkları organizmalar ile ilgili ilk çalıģma Okudan ve ark (2001) tarafından yapılmıģ olup; özellikle Karaburun Adaları nda 234 takson bulunmuģtur. Daha sonra Salman ve ark (2001) tarafından Akdeniz foklarının besinleri olan canlıların tespiti için yapılan çalıģmada, Ege Denizi nde ölü olarak bulunan iki Akdeniz fokunun mide içeriği ve toplam 26 örnek ve beģ türe ait parçaları analiz edilerek bu alanda Türkiye için ilk çalıģmalardan birini yapmıģlardır. Sonuçlara göre, ağırlık olarak baskın örnekler Cephalopoda filumuna ait olup bunun yanında, Porifera filumundan (Sarcotragussp.), makrofitadan (Posidonia oceanica) tespit edilmiģtir. Bu çalıģmadaki Akdeniz fokunun besini kafadan bacaklılardan, Eledone moschata ve Bathyploypus sponsalis türleri ilk kayıt özelliğindedir. Akdeniz fokuna ait türlerden; kendisi avlanabilecek hale gelen yetiģkinler omurgasız hayvanlardan (kabuklular, yengeçler, ahtapotlar vb) omurgalı hayvanlara kadar geniģ bir yelpazede beslenirler. Genel olarak, Akdeniz foku ahtapot türleri (Octopus spp.), deniz kaplumbağası yavruları (Caretta caretta), vatoz türleri (Raja spp.), yılan balıkları (Anguilla spp.), yengeçler (Pachygrapsus spp.), deniz salyangozları (Patella spp.), mercan balıkları (Sparidae familyasından sarpa balığı Sarpa salpa, Sparus aurata, Dentex dentex), kupez balığı (Boops boops), papağan balığı (Sparisoma cretense) ve mürekkep balığı (Sepia officinalis) gibi canlılarla beslenmektedir (Sergeant et al. 1978, Margaritoulis et al. 1996, Neves, 1998, Salman et at., 2001).

20 2.2 AKDENĠZ FOKUNUN DÜNYADAKĠ VE TÜRKĠYEDEKĠ DAĞILIMI- NÜFUSU Akdeniz fokları genellikle 20 ve daha fazla bireylerden oluģan küçük koloniler halinde yaģamaktadırlar. Bu koloniler 5-8 li gruplardan da oluģabilmektedir. Ancak geçmiģte bu canlıların çok daha büyük koloniler oluģturacak Ģekilde, büyük sahillerde yaģadığı da bilinmektedir (Mursaloğlu, 1988).Türün dağılımı bir zamanlar tüm Akdeniz, Karadeniz, Ege ve Marmara Denizleri nde görülürken, bugün fok nüfusu ufak gruplara bölünmüģtür (Aguilar 1999). GeçmiĢte dağılımları Karadeniz ve Baltık Denizi nden, Atlantik Okyanusu ve Senegal e ve Afrika nın kuzeybatı kıyılarına kadar uzanmakta iken günümüzde en geniģ koloni Yunanistan ve Türkiye arasında bulunan Ege Denizi ve adalarındadır. Ancak oldukça geniģ bir alanda alt populasyon birimleri Ģeklinde yayılan bu populasyon bir bütünlük arz etmemektedir. Yapılan çalıģmalara göre; dünyada var olan tüm populasyonun %75 i Ege Denizi nde bulunmaktadır (IUCN, 1997). Ege kıyıları ve adaları, türün en yoğun bulunduğu yerler iken, Kuzey Atlantik kolonilerinden geriye kalanlar Cap Blanc (Moritanya kıyıları) Desertas Adaları nda bulunmaktadır. Bu türün tüm dünyadaki populasyon büyüklüğünün birey kadar olduğu tahmin edilmektedir. Bunların 100 bireyinin Türkiye de olduğu düģünülmektedir(güçlüsoy 2004). Dünyadaki koloniler içinde gerçek bir koloni yapısına ve dinamiklerine sahip tek koloni, bu Ģartlar için gerekli birey sayısına sahip olan Cap Blanc (Moritanya kıyıları) kolonisidir. Bunların dıģındaki koloniler, genel olarak 5-6 bireylik ufak grupların esnek birlikteliklerinden oluģmaktadır (UNEP/MAP 2005). 20 Genel olarak, Akdeniz foku populasyonunun orjininin Ege Denizi (Yunan adaları ve Türkiye kıyıları) çıkıģlı olduğu kabul edilmektedir (IUCN, 1997). Populasyonun dağılımı Kuzeybatı Afrika da bulunan Sporad Adaları ve Batıda Marmara Adaları ile güneyde Girit ve Lyon Denizi ile Akdeniz kıyılarına kadar uzanmaktadır. Akdeniz havzasında ise batıda güney Akdeniz kıyıları, Fas, Mısır boyunca Tunus ve Cezayir kıyılarıdır. Lübnan, Kıbrıs ve Türkiye nin doğugüney orta bölgelerinde az sayıda birey olduğu da bilinmektedir. Atlantik populasyonu ise oldukça düzensiz, uzak mesafelerle birbirinden ayrılmıģ populasyonlar halindedir. Bu izole populasyonlar, Desertas Adaları, Madeira Adası ve güneyde Moritanya sahillerinde bulunur. Azor Adaları ndan da kayıtlar mevcuttur (Sergeant et al. 1978). Veryeri (2006) ya göre, 1992 yılından sonra yapılan araģtırmalar sonucunda elde edilen veriler, Akdeniz foklarının Fransa, Ġspanya, Ġtalya ve Tunus ile Mısır, Ġsrail, Kanarya Adaları, Kırım Yarımadası, Kıbrıs, Lübnan ve Suriye ana karalarında yok olduklarını göstermektedir.

21

22 22 Kaynak: IUCN ġekil Akdeniz Foku (Monachus monachus) Popülasyonlarının Akdeniz ve Ege Denizinde ki Dağılımları

23

24 Tablo Mersin Ġl Sınırları Ġçerisinde Akdeniz Fokunun Korunduğu Bölgeler Sıra No Ġlçesi Statüsü Mevkii 1 Anamur I.Derece Doğal Sit Alanı Nasrettin Köyü 2 Anamur I.Derece Doğal Sit Alanı Karaağan Mevkii 3 Anamur I.Derece Doğal Sit Alanı Karladıran Mevkii 4 Aydıncık I.Derece Doğal Sit Alanı Sancak Burnu 5 Aydıncık I.Derece Doğal Sit Alanı Ġncekum Mevkii 6 Aydıncık I.Derece Doğal Sit Alanı Bozuklu Mevkii 7 Bozyazı I.Derece Doğal Sit Alanı Tekeli Beldesi 8 Bozyazı I.Derece Doğal Sit Alanı Tekeli Beldesi Keltepe 9 Gülnar I.Derece Doğal Sit Alanı Büyükeceli Beldesi Akkuyu Mevkii 10 Silifke I.Derece Doğal Sit Alanı Akdere Beldesi Eğribük Mevkii 11 Silifke I.Derece Doğal Sit Alanı YeĢilovacık Kaynak: 24 Akdeniz fokunun 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamınca 1. Derece doğal sit alanı olarak korunduğu 11 adet korunan alan dıģında Silifke ilçesi sınırları içerisinde I. Derece Arkeolojik ve Doğal Sit Alanı olarak ayrılmıģ Güvercin Adası, Dana Adası ve Boğsak Adası nda da türün uygun yaģama alanları bulunduğu tespit edilmiģtir. 20/2/1984 Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi (BERN SözleĢmesi) uyarınca Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları (Erdemli, Akkum, TaĢucu yakınlarında Nato Ġskelesi civarı, Kızılliman, Melleç, Karladıran, Façaini Mağarası, Tisan Yarımadası, Dana Adası kıyıları, BaĢparmak Adası) koruma altına alınmıģtır. 12/6/1981 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Akdeniz in Kirlenmeye KarĢı Korunması SözleĢmesi (Barcelona SözleĢmesi) uyarınca korumaya alınan alanlar içerisinde de nesli tehlike altında olan deniz kaplumbağaları ve Akdeniz fokunun yaģama ortamları olarak belirtilen alanlar da koruma altına alınmıģtır. 23/10/1988 tarihli ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Akdeniz de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol Gereği Ülkemizde Özel Koruma Alanı olarak beģ alan (1. Çanakkale Gökçeada, 2. Ġzmir: Aliağa-Menemen arası ve Karaburun Yarımadası, 3. Ġzmir: ÇeĢme, Aydın-KuĢadası arası, 4. Muğla: Bodrum Yarımadası, 5. Antalya: GazipaĢa- TaĢucu) belirlenmiģ olup, bu alanlarsöz konusu protokol gereği, Akdeniz foku yaģama alanları öncelikli özel koruma alanıolarak ilan edilmiģtir. Ulusal Biyolojik ÇeĢitlilik Stratejisi ve Eylem Planı (UBÇSEP 2007) na göre; Akdeniz foku (Monachus monachus) Ege ve Akdeniz de yaģayan ve dünyada nesli tehlike altında 12 türden biridir. Yüzgeçayaklıların Akdeniz deki tek temsilcisi ve Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından soyu kritik derecede tehlike altında olarak sınıflandırılan Akdeniz foku (Monachus monachus) kıyılarımızda parçalı ancak geniģ bir dağılım

25 göstermektedir. YaklaĢık 100 bireylik bir popülasyona sahip olduğu tahmin edilen tür ile ilgili, 1994 ve 2002 yılları arasında 17 yavrulama ve 22 ölü fok kaydı elde edilmiģtir. Diğer taraftan, Türkiye kıyıları boyunca çok farklı jeolojik yapılara sahip olan ve birçok balık türünü ve diğer deniz canlılarını barındıran binlerce deniz mağarası bulunmaktadır. Bu mağaraların bazıları Akdeniz fokunun barınma ve üreme alanı olarak tanımlanmıģtır. Sualtı AraĢtırmaları Derneği Akdeniz Foku AraĢtırma Grubu (SAD-AFAG) tarafından günümüze kadar bu türün kullanabildiği 51 mağara Karadeniz kıyılarında, 39 mağara ise Ege ve Batı Akdeniz kıyılarında tespit edilmiģtir. 25 UBÇSEP (2007) nında da belirtildiği üzere; Akdeniz foku, Türkiye nin taraf olduğu Akdeniz in Kirlenmeye KarĢı Korunması SözleĢmesi (Barcelona SözleĢmesi), Avrupa nın Yaban Hayatı ve YaĢama Ortamlarını Koruma SözleĢmesi (BERN) ve Nesli Tehlikede Olan Yabani Bitki ve Hayvan Türlerinin Uluslararası Ticaretine ĠliĢkin SözleĢme (CITES) kapsamında korunması gerekli türler listesindedir. Ayrıca, 1380 Sayılı Su Ürünleri ve 2872 Sayılı Çevre Kanunu ile de ulusal düzeyde koruma altına alınmıģtır yılında Avrupa Konseyi tarafından Akdeniz Foku nun yaģadığı bütün alanları kapsayan bir eylem planı hazırlanmıģ ve Türkiye tarafından da kabul edilmiģtir yılında Avrupa Konseyi Bern SözleĢmesi Komitesi ile Çevre ve Orman Bakanlığının birlikte düzenlediği Akdeniz Foku nun Korunması Hakkında Uluslararası Toplantı sırasında alınan kararlar çerçevesinde, Ulusal Strateji belirlenmiģtir. Ulusal Strateji, Türkiye çapında ulusal bir iģbirliğini öngörmektedir. Buna göre, ulusal yetkililer ile uzmanlarca belirlenen ve uygulanması gereken bir strateji olup, araģtırma, koruma ve eğitim adı altında 3 ana baģlıktan oluģmuģtur. Bakanlığın koordinatörlüğünde bütün ilgi gruplarının yer aldığı ulusal bir komite kurulmuģtur. Ulusal Fok Komitesi kararıyla, Ulusal Stratejinin uygulama çalıģmaları çerçevesinde Foça ve Bodrum/Yalıkavak ta pilot projeler yürütülmüģtür. Bu projelerle Akdeniz fokunu tehdit eden faktörler belirlenmiģ ve koruma çalıģmalarının etkinliği artırılmıģtır. Bu proje çalıģmaları sırasında Bodrum ÇavuĢadasında önemli bir fok mağarasını da içeren bir fok habitatının petrol kirliliğine maruz kaldığı görülmüģ ve mülga Çevre ve Orman Bakanlığının maddi desteğiyle Sualtı AraĢtırmaları Derneği ile birlikte temizlenerek fokların yuvalarına geri dönmeleri sağlanmıģtır. Yapılan bu temizlik faaliyeti Bakanlık tarafından belgesel bir film haline dönüģtürülmüģ ve bu belgesel film Ulusal ve Uluslararası platformda eğitim ve tanıtım çalıģmalarında kullanılmıģtır. Orman ve Su ĠĢleri Bakanlığı koordinasyonunda Ulusal Fok Komitesi toplantıları düzenlenmekte olup, bu güne kadar Türkiye genelinde 17 alan, önemli fok alanı olarak belirlenmiģtir.

26 Bu alanlarda çalıģmalar (eğitim, bilgilendirme, su ürünleri avcılığı ile ilgili sirkülerler vasıtası ile düzenleme, turizm aktivitelerine sınırlama vb ) sürdürülmektedir. Cenova Deklarasyonu nun (Ġmza Tarihi ve Yeri: 16 ġubat 1976, Barselona Yürürlüğe GiriĢ Tarihi: 12 ġubat 1978; Türkiye nin Ġmza Tarihi: 16/2/1976 Onay ġekli: Bakanlar Kurulu Kararı Bakanlar Kurulu Kararı Tarih No: 7/12/1980-8/2067 Resmi Gazete Tarih Sayı: 12 Haziran ) 17. Maddesinde Yer Alan Akdeniz e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin YaĢama ve Beslenme Ortamı Olan Kıyısal Alanlar içerisinde Akdeniz Foku yaģama alanı olan TaĢucu sahilleri de yer almaktadır. 26

27 27

28 2.3.1 Akdeniz Fokunun Proje Kapsamında Belirlenen Mersin İl Sınırları İçerisinde Potansiyel Olarak Kullandığı Yaşam Alanları; Mersin il sınırları içerisinde yaģayan Akdeniz foku için hazırlanmakta olan bu eylem planı kapsamında; 8-10 Aralık 2012 tarihleri arasında türün kullandığı alanların tespiti amacıyla arazi çalıģmaları yapılmıģtır. Arazi çalıģması öncesinde kapsamlı literatür taramaları yapılmıģ, Sivil Toplum KuruluĢları (SAD-AFAG Bölge Temsilcisi), balıkçılar, bölge halkı, balıkçı kooperatifleri, yöre esnafı, turizmciler, iģletmeciler, daha önce fok ile karģılaģmıģ kiģiler, bölgede fok çalıģmalarında bizzat bulunmuģ yöreyi iyi bilen tekne sahibi kaptanlar, ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü ile ön görüģmeler gerçekleģtirilmiģtir. Yapılan bu görüģmelerdenve arazi çalıģmalarından elde edilen bilgiler EK1.1 (a), EK1.1 (b) ve EK1.1 (c) haritalara iģlenmiģtir. Buna göre fokların sıklıkla görüldüğü alanlar ġekil de verilmiģtir. Diğer taraftan, yapılan çalıģmalar neticesinde tespit edilen istasyonların koordinatları, özellikleri ve genel görünümleri aģağıda verilmiģtir. 28 Tablo Proje Kapsamında Yapılan ÇalıĢmalarda Tespit Edilen Akdeniz Foku (Monachus monachus) Gözlem Ġstasyonları Sıra No Lokalite Adı Boğsak Adası ġahin Kayası (Bozburun) Eğribük Plajı Güvercin Adası- Barbaros Koyu SalvataĢı Koyu Foca (Fokini) Mağarası Ġlçe Nokta Koordinatları UTM ED 50 Z-36-6 X Y Biyotop Özelliği Silifke Ada Silifke Kayalık Silifke Plaj olarak kullanılıyor Silifke Kayalık Silifke Avlanma bölgesi Silifke Mağara 7 Küçük Ġnler Silifke Ġn Dana Adası Mavikent Yazlık Konutları Tisanönü (Köselelik Silifke Silifke Silifke Kayalık, Mağara Sahilkumsal Kayalıklaryar Açıklamalar Fokların dolanım ve beslenme alanı Fokların uygun dinlenmesine Foklar pek kullanmıyor. Ancak atılan balık ağlarına geliyorlar Fokların zaman zaman geldiği bir yer Küçük inler de mevcut, beslenmek için uygun Dana Adasının kuzeyinde 10 m derinliği var. Foklar için uygun yaģama ortamı Fokların dinlenmesine uygun Fokların önemli barınma ve beslenme alanı Foklar için uygun değil Dinlenme alanı olabilir

29 mevkii) Küçük kumsal Ġnsan faaliyeti var. Olta avcıları ve dalgıçlar görüldü Küçük koy Bölgede tatil köyü var 11 EĢek Adası Silifke Kayalık-yar Fokların görüldüğü yer KöpüktaĢı Koyu Büyük Mağara YeĢilovacık Kaklık Deliği Silifke Kayalıkküçük mağara Silifke Mağara Silifke Kaklık yarığı 14 Soğuksu Aydıncık Mağara Bozuklu Mevkii Muz bahçesinin altı Kızıl Liman ve Mayıs Burnu Bozyazı Mağara Bozyazı Mağara Bozyazı Mağara Yarık Bozyazı Kayalık Mağaranın batısı Bozyazı Kayalık Mağara Bozyazı Mağara 17 Lalezarkuyu Bozyazı Mağara 18 Yedidelik mağarası Anamur Mağara Yavrulama için uygun yerler Fokların kullandığı bir yaģama alanı Fokların kullandığı bir yaģama alanı Foklarının Üreme ve barınmasına uygun Fokların kullanabileceği bir habitat. Daha önce foto-kapan kurulmuģ. Foklar için uygun bir mağara olduğu tespit edildi. Ergin foklar için küçük ancak yavrular için uygun olduğu tespit edildi. Foklar için uygun olmayan bir kaya yarığı Foklar için uygun Ģartlar taģımıyor bu bölgede avlanmak için ağ da atılmıyor Ġçerisinde küçük bir kumsalın olduğu uygun yaģama ortamı Mağaranın bir bölümü göçmüģ ancak batı kısmında fokların kullanabileceği uygun yer bulunuyor. Foklarının üreme ve barınmasına uygun 29 * Yapılan arazi çalışmaları sırasında hava koşulları nedeniyle 2 lokalitede (14 ve 18. lokaliteler) dalış yapılamamış ve bu nedenle harita üzerine işaretlenmemiştir. Ancak yöre halkı, balıkçılar ve kurumlarla görüşmeler neticesinde Tablo deki lokaliteler belirlenmiştir.

30 30 * Yapılan arazi çalıģmaları sırasında hava koģulları nedeniyle 2 lokalitede (14 ve 18. lokaliteler) dalıģ yapılamamıģ ve bu nedenle harita üzerine iģaretlenmemiģtir. ġekil Mersin Ġlinde Önemli Kıyı Alanlarında YapılmıĢ Olan Arazi ÇalıĢması Sırasında Kontrol Edilen Noktalar

31 2.4 AKDENĠZ FOKUNUN KORUNMASINA YÖNELĠK YAPILAN BAZI ÇALIġMALAR VE TÜRÜ TEHDĠT EDEN FAKTÖRLER-SORUNLAR ĠLE ÇÖZÜM ÖNERĠLERĠ Ġnsanların Akdeniz foku ile iliģkisi tarihsel olarak 15. yy kadar uzanmaktadır. 15. ve 16. Yüzyıllarda Fas ve Cezayir de fok av partileri düzenlendiği, fokların mağaralarında ateģli silahlarla katledildiği bilinmektedir. Diğer taraftan, balık ağlarına verdikleri zarar nedeni ile balıkçılar ile aralarında bir rekabet olup, balıkçılar tarafından kasıtlı olarak da öldürülebilmektedirler (Groombridge,1994). GeliĢenekolojik-çevresel yaklaģımlar neticesinde 19. yy. ortalarından itibaren bu türün de önemli bir değer olduğu ve korunması gerektiğinin farkına varılmıģtır. 31 Akdeniz fokları populasyon büyüklükleri hızla azalan canlıların baģında gelmektedir. Populasyonun azalmasını hızlandıran en büyük etken 20. Yüzyılın baģlarından itibaren özellikle derileri için öldürülmeleri olmuģtur (Roland, 1973, Gilmartin, 1987, Mace, and Balmford, 2000). Literatüre göre; 1966 yılında Akdeniz Havzası nda küçük koloni oluģturacak kadar sayıları azalmıģtır. Son yıllarda, balıkçılarla olan rekabetleri ve bunun sonucunda fokların insanlarca rahatsız edilmeleri, uzaklaģtırılmaları veya öldürülmeleri nedeni ile sayıları daha da azalmıģtır. Akdeniz fokları insanların sebep olduğu faktörlere karģı çok hassastır ve sayıları günümüzde ancak kadar kalmıģtır. Akdeniz foku korunması gereken dünyanın en nadir deniz memelisidir (IUCN, 1990). Akdeniz foku, IUCN (Uluslarası Doğa Koruma Birliği) tarafından 1949 da yapılan ilk toplantıda, Neslinin Korunması Ġçin Acil Önlem Alınması Gereken 14 memeli türünden biri olarak listelenmiģtir. Bu tür ayrıca Nesli Tehlike Altında Bulunan Türlerin Uluslararası Ticareti Konvansiyonu (CITES) listelerinde Ek I kategorisinde almaktadır. (IUCN, 1990). AĢağıda türün zamana göre değiģen IUCN Statüsü durumları listelenmiģtir. IUCN Statüsü: yılları arasında: Nesli tehlike altında olan tür (EN) yılları arasında: Nesli kritik derecede tehlike altında tür (CR) Görüldüğü gibi populasyonun durumu her geçen yıl daha kötüye gitmekte ve hızla yok olma eģiğine doğru gelinmektedir.

32 Dünyada aktüel bir tür olan ve kamuoyunun dikkatini çeken Akdeniz fokları ile ilgili çok sayıda çalıģmalar yapılmıģ ve yapılmaktadır. Bunlardan en çok göze çarpanlardan biri Dendrinos ve ark (2000) tarafından Güney Kıbrıs ta Akdeniz foklarının varlığını belirlemek amacıyla fokların yaģayabileceği öngörülen on sekiz mağara incelenmesi sonucunda iki mağaranın foklar tarafından kullanıldığı belirlenmiģtir. Böylece Güney Kıbrıs ta Akdeniz foklarının tükenmediği ortaya konmuģtur. Daha sonra, Pastor ve ark (2004) tarafından yapılmıģ çalıģmada; Moritanya da yaģayan Akdeniz foku kolonisinin genetik çeģitliliğini belirlemek amacıyla 52 bireyden alınan örnekler 42 mikrosatalit lokusu bakımından incelenmiģ, sonuçlar koloninin genetik çeģitliliğinin azaldığını ve genetik verimliliğinin düģük olduğunu göstermiģtir. Sonuçlara göre, düģük yoğunluklu ve genetik çeģitliliği düģük bir populasyon olan Moritanya Akdeniz foku populasyonunun tükenme riskinin yüksek olabileceği vurgulanmıģtır. 32 Adamantopoulou ve ark (2009) tarafından, fokların Yunanistan da Sporades Kimolos ve Karpathos Adalarında bulundukları belirtilmiģtir. Genellikle açık plajları tercih etmelerine karģın, son yıllarda insan etkisi nedeniyle su altından birden fazla giriģi olan ve içerisinde kuru alanların bulunduğu mağaralara çekildikleri vurgulanmıģtır. Türü tehdit eden faktörler habitat kaybı ve parçalanması, kasten öldürülme ve balık ağlarına takılarak ölme olarak belirtilmiģtir. Daha sonra Mo (2011) tarafından yapılan çalıģmada; Ġtalya da yaklaģık 20 yıl önce tükendiği belirtilen Akdeniz foklarının yıllarında gözlem kayıtları ile orta-batı ve kuzey-batı Ġtalya kıyılarında varlığı ortaya konulmuģtur. Diğer taraftan, bu verilerin fokların Ġtalya da ürediklerini kanıtlamadığı ve komģu ülkelerde yaģayan bireylerin bölgeden transit geçmeleri veya beslenme ve benzeri faaliyetleri için bölgeyi kullanmaları olasılığı da belirtilmiģtir. Son olarak, Scheinin ve ark (2011) tarafından, son bireyin 1958 yılında gözlendiği ve Ġsrail populasyonun tükendiği iddiaları çürütülmüģ, 2009 ve 2010 yıllarında Akdeniz fokunun Ġsrail kıyılarında tekrar gözlendiği fotoğraf ve video kayıtları ile belgelenmiģtir. Ülkemizde ise; Akdeniz foklarıyla ilgili ilk ciddi akademik çalıģmalar Dede (1994) tarafından Akdeniz Foku (Monachus monachus, Hermann 1779) nun Foça Bölgesi ndeki Dağılımı adlı çalıģma ile yapılmıģtır.sonra Karaburun Yarımadası nda Globalizasyon ve Akdeniz foku (Monachus monachus) konulu yüksek lisans tezinde Veryeri (2004), insan faaliyetlerinin çevre üzerinde her zaman dinamik bir etkisinin,

33 sürekli değiģime neden olduğunu ve bu değiģimin de genel olarak doğal alanları, habitatları olumsuz olarak etkilediğini belirtmiģtir. Her bir türün ekosistem içerisinde belirli bir rolünün olduğunu ve denizel ekosistemlerde yürütülen projelerin de gösterdiği gibi milyonlarca yıldır yaģamıģ olan bir türün yok olmasının, ekosistemde dramatik bir boģluk yaratacağına dikkat çekmiģtir. Özellikle 2004 ve 2007 yılları arasında GÜCÜ ve ekibinin Akdeniz foklarının gözlenmesi, populasyon durumları ve bulunurluklarıyla ilgili makaleleri Monachus Guardian dergisinde yer almıģ, yılları arasında Mersin ve Kıbrıs kıyılarında fokların korunmasıyla ilgili WWF destekli projeler yapılarak ulusal ve uluslararası kamuoyunun dikkati yeniden foklar üzerine çekilmiģtir. 33 Daha sonra Ok (2006) Akdeniz Foku nun (Monachus monachus, Hermann 1779) Kuzeydoğu Akdeniz deki GeçmiĢi, Bugünkü Durumu ve Geleceği- Metnin Aslı Ġngilizce isimli yüksek lisans tezinde Kuzeydoğu Akdeniz de yaģayan Akdeniz foklarının statüsü ve dağılımını araģtırmıģtır. Bu çalıģma süresince Kilikya baseninde bulunan tüm Akdeniz foku mağaraları, özellikle üreme amacıyla kullanılanlar, kontrol ve takip edilmiģtir. ÇalıĢma süresi boyunca biri ölü bulunan toplam 7 yavru tespit edilmiģtir. Yapılan gözlemler, doğumun geçmiģ çalıģmalarda Kilikya kıyıları için rapor edilen 39 mağaraya ek olarak 2 yeni mağarada daha gerçekleģtiğini göstermiģtir. AraĢtırmacıya göre; üreme mağaralarının sayısındaki artıģ türün üreme alanlarının 5 yıl içerisinde geniģlediğini göstermekte ve Kilikya kolonisinin 2005 yılı itibariyle 30 bireyden oluģtuğu tahmin edilmektedir. Ayrıca, araģtırıcı tarafından Ġskenderun Körfezi nde türün populasyon statüsü ve tür için uygun habitatların var olup olmadığı da araģtırılmıģtır. Buna göre; 7 si Akdeniz foku için uygun olmak üzere toplam 30 mağara bulunmuģtur. Veryeri (2006) doktora tezinde Karaburun Yarımadası nda bulduğu üç üreme mağarası ve 15 barınma mağarası ve kovukların fokların tercihlerini etkilediğini söylemektedir. Buna göre; fokların en fazla gözlendiği alanlar, bu üreme ve barınma amaçlı kullandıkları mağaraların, kovukların çevresidir ve bu alanlar besin kalite ve kantitesi açısından uygun olan alanlardır (Mursaloğlu 1964). Bu tez çalıģmasında, Akdeniz fokunun habitatı olan Karaburun Yarımadası kıyılarında, habitat makro biyolojik çeģitliliklerinin belirlenmesi ve canlı topluluklarının dağılım gösterdiği yaģam alanlarının sınıflandırılması amaçlanmıģtır. ÇalıĢmanın yürütüldüğü bölge, denizel ekosistemin, jeomorfolojik açıdan kıyısal alan olarak belirlenen bölgesidir. Alan çalıģmaları canlı türlerinin büyük bir kısmının yer aldığı, ıģığın en etkin olduğu, denizel ekosistemin ekolojik bölümlerinden bentik bölgeye ait supralittoral, mediolittoral, infralittoral ve pelajiğe ait epipelajik zonlarına (kıyıya yakın dip bölgesi ve karadaki

34 nemli bölgeler) denk düģen bölümlerinde yoğunlaģtırılmıģtır. Sonuçta Karaburun Yarımadası nın kuzey, kuzey-doğu kıyılarında denizel makro flora ve faunaya dahil Phycophyta, Spermatophyta, Porifera, Cnidaria, Annelida, Echiurida, Mollusca, Arthropoda, Echinodermataya, ait türler tespit edilmiģ ve bunların dağılım gösterdiği 11 farklı biyotop tipi belirlenmiģtir. Proje ekibimizden Doç. Dr. Mehmet GÖKOĞLU tarafından oluģturulmuģ bir çalıģma grubunca Antalya Körfezi nde de kapsamlı bir çalıģma yapılmıģtır. Buna göre; Akdeniz fokunun Antalya Körfezi nde Side ile Gelidonya Burnu arasındaki varlığını araģtırmıģ ve on noktada türün yaģadığını tespit etmiģlerdir. AraĢtırmacılar çalıģmaları sırasında rastladıkları 1-2 yaģında olduğunu tahmin ettikleri fokun görüntülenmesinden üç gün sonra öldürülmesinin, türün ne derece büyük bir tehdit altında olduğunun kanıtı olduğunu ifade etmektedirler (Acar ve ark 2008). Bu genç diģi bireyin su altında çekilmiģ videolarından elde edilmiģ fotoğrafları aģağıda verilmiģtir. 34 Fotoğraf Genç Bireyin DalıĢ Sırasında, Dalgıç Ekibini Yakından Ġzlemesi

35 Fotoğraf DalıĢ Sırasında Kameranın Çok Yakınına Kadar Çekinmeden Gelen Genç Bir Birey 35

36 36 Kaynak: Doç. Dr. Mehmet GÖKOĞLU. Fotoğraf Balıkçılar Tarafından, Ġçerisine Ekmek Konulup Bırakılan Sepeti Yoklamak Ġçin Gelen Genç Birey

37 37 Kaynak: Doç. Dr. Mehmet GÖKOĞLU. Fotoğraf DalıĢ Ekibinden UzaklaĢıp Giden, Orta Suda Hızla Ġlerleyen Genç Birey Son olarak, Gücü ve ark (2009) Antalya Olympos-Beydağları Milli Parkı sınırları içerisinde yer alan kıyılardaki falezler ve kayalıklarda ve yakın adacıklarda 39 adet mağarayı araģtırmıģlardır. Bu mağaralardan 8 tanesine toplam 11 fotokapan yerleģtirmiģler ve bu mağaralardan da üçünde 2 yetiģkin 2 genç bireyin fotoğrafla kimlik tespitini yapmıģlardır. Bu çalıģmalarda araģtırmacılarantalya Olympos-Beydağları Milli Parkı insan etkisinden uzakta olmasından dolayı özellikle üreme faaliyeti için uygun olduğunu ve Üçadalar, Olympos ve Adrasan ın çok sıkı korunması gerektiğini belirtmiģlerdir. Orman ve Su ĠĢleri Bakanlığı(Doğa Koruma ve Milli Parklar) VII. Bölge Müdürlüğü Mersin ġube Müdürlüğü, Mersin Ġl sınırları içerisinde bulunan Akdeniz foklarının korunması ve geliģtirilmesine yönelik tür koruma eylem planı hazırlanması için bu proje gerçekleģtirilmiģtir. Projenin Gerekçesi Akdeniz foku (Monachus monachus), Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından yayımlanan Kırmızı Listede de soyu kritik derecede tehdit altında olan tür olarak sınıflandırılmıģtır. Ekosistem içerisinde, her canlının belirgin bir yeri ve yerine getirdiği görevi vardır. Akdeniz foku, Ege ve Akdeniz kıyı ekosistemlerinin temsilcisi konumundadır. Kıyı sularında avlanan; dinlenmek, üremek ve yavrusunu büyütmek için karaya bağımlı olan bu

38 deniz memelisi, kıyılarımızda besin halkasının son halkasını oluģturmaktadır. Akdeniz foku ve benzeri geliģmiģ etçil canlılar (Örneğin; Su samuru) yaģadıkları ortamın sağlık göstergesidir. Doğal ortama zarar veren faktörlerden ve ekosistemdeki değiģikliklerden ilk önce ve en ileri düzeyde bu canlılar etkilenmektedir. Tür, kritik durumundan dolayı ülkemizin de taraf olduğu Akdeniz in Kirlenmeye KarĢı Korunması SözleĢmesi (BARSELONA) (Türler Dördüncü Protokolü), Avrupa nın Yaban Hayatı ve YaĢama Ortamlarını Koruma SözleĢmesi(BERN) (Ek II) ve Nesli Tehlikede Olan Yabani Bitki ve Hayvan Türlerinin Uluslararası Ticaretine ĠliĢkin SözleĢme (CITES) ile koruma altına alınmıģtır. Ayrıca, 1380 Sayılı Su Ürünleri, 4915 Sayılı Kara Avcılığı ve 2872 Sayılı Çevre Kanunu ile de ulusal düzeyde korunmaktadır. 38 Mersin Ġli kıyıları, Akdeniz fokları açısından Türkiye kıyılarındaki önemli yaģam alanlarını barındırmaktadır. Proje alanında izleme çalıģmaları, 1994 yılından bu yana çeģitli ilgi grupları tarafından gerçekleģtirilmiģtir. Ancak, Ġlin tüm kıyılarını kapsayacak, tüm birey ve yaģam envanterini ortaya çıkaracak, eğitim ve bilinçlendirmenin destekleneceği bilinçlendirme çalıģmalarını tamamlayacak etkinlikler alan bazında irdelendiğinde eksik kalındığı tespit edilmiģ olup; bu projenin hazırlanmasına gereksinim duyulmuģtur. Proje kapsamında; Mersin Ġli sınırlarında türün yaģadığı mağara ve birey sayıları belirlenmiģ, türü ve yaģam alanlarını tehdit eden faktörler ortaya konulmuģ ve tehdit unsurlarının ortadan kaldırılmasına yönelik tedbirler belirlenmiģtir, bu türün neslinin devamı için gerekli çalıģmalar yapılmıģtır. Ayrıca, halkı bilinçlendirmek için eğitimler planlamıģ ve bu eğitimlerde kullanılan materyaller türün tanınması ve korunmasında faydalı olacak bilgileri içerecek Ģekillerde oluģturulmuģtur. Akdeniz Foku Tür Koruma Eylem Planı Projesi kapsamında; gerek uluslararası yükümlülüklerimiz, gerekse ulusal mevzuatımızdan kaynaklanan sorumluluklarımız gereği; Biyolojik zenginliğimiz ve değerimiz olan Akdeniz fokunun (Monachus monachus) korunması, neslinin devamını tehdit eden faktörler ve bu faktörlerin engellenmesi için yapılması gereken çalıģmaları belirlemek üzere Mersin Ġli nde Tür Koruma Eylem Planı T.C. Orman ve Su ĠĢleri Bakanlığı (Doğa Koruma ve Milli Parklar) VII. Bölge Müdürlüğü Mersin ġube Müdürlüğü tarafından hazırlattırılmıģtır. Projenin Temel Hedefleri Projenin temel hedefi; Akdeniz foku (Monachus monachus) nun yaģam alanlarının korunmasını ve uzun vadede neslinin devamını sağlamak için yapılacak çalıģmalara rehberlik edecek bir tür koruma eylem planı hazırlamaktır. Türkiye çevrenin korunması ve iyileģtirilmesi çabalarında geliģmekte olan ülkeler arasında ön

39 planda yer almaktadır. Çevre Kanunu nu 1983 yılında yürürlüğe sokan Türkiye de, 1991 yılında da Çevre Bakanlığı nın kurulması ile daha etkili çalıģmalar yapılması sağlanmıģtır. Ekolojik zenginliklerini korumayı ve gelecek nesillere aktarmayı baģarabilecek olan ülkeler önümüzdeki yüzyıla daha güvenle adım atacaklardır. Bir dünya mirası olan Akdeniz foku (Monachus monachus), ülkemiz de dahil olmak üzere birkaç ülkenin kıyılarında yaģam mücadelesi vermektedir. Bir canlının soyunun tükenmesi, söz konusu türün son bireylerinin de yeryüzünden silinmesi anlamındadır. Bir canlının soyunun tükenmesi türün kaybolduğu ülke ve tüm dünya için doğal bir mirasın bir daha geri gelmemek üzere yok olmasıdır, geri dönüģümü mümkün olmayan bir kayıptır. 39 Bu nedenle proje kapsamında yapılan tüm çalıģmalar; uluslararası düzeyde, Akdeniz in Kirlenmeye KarĢı Korunması SözleĢmesi (BARSELONA) (Türler Dördüncü Protokolü), Avrupa nın Yaban Hayatı ve YaĢama Ortamlarını Koruma SözleĢmesi(BERN) ve Nesli Tehlikede Olan Yabani Bitki ve Hayvan Türlerinin Uluslararası Ticaretine ĠliĢkin SözleĢme (CITES); ulusal düzeyde ise, 1380 Sayılı Su Ürünleri, 4915 Sayılı Kara Avcılığı ve 2872 Sayılı Çevre Kanunu kapsamında gerçekleģtirilecektir. Projede Uygulanan Metot Projeye baģlamadan önce konuyla ilgili gerekli literatür çalıģmaları yapılmıģtır. Bölgede bulunan balıkçı, esnaf, dalgıç, sivil toplum kuruluģları, kooperatif, dernek ve konuyla ilgili bilimsel çalıģmalara yardımcı olmuģ kaptanlarla görüģmeler yapılmıģtır. Yine Mersin Ġli nde bulunan ve konuyla ilgili kamu, kurum ve kuruluģlarıyla görüģülmüģtür. Bu görüģmelerden ve arazi çalıģmalarında fokların bulunabileceği mağara ve kovuklar EK1.1 (a), EK1.1 (b) ve EK1.1 (c)harita üzerine iģaretlenmiģtir. Önceden belirlenen program dahilinde Akdeniz foklarının en çok bulanabileceği iki bölgede tekne ile araģtırmalar yürütülmüģtür. Bu bölgeler Boğsak Köyü YeĢilovacık ve Bozyazı Kızıl Liman hatlarıdır. Tekne sahipleri bu bölgeleri çok iyi bilen ve fokları daha önce bölgede gören ve foklarla ilgili çalıģmalara katılan balıkçılardan seçilmiģtir. AraĢtırmalar boyunca önceden belirlenen koordinatlara göre teknelerle kıyıya çok yakın seyir yapılmıģ ve kıyısal alan gözlenmiģtir. Kıyıda görülen bütün mağara ve kovuklara scuba ve serbest dalıģ yapılarak girilmeye çalıģılmıģtır. ÇalıĢmalarda suyla bağlantısı olmayan karasal mağara ve kovuklar da kontrol edilmiģtir. AraĢtırmalarda 2 adet scuba dalıģ takımından

40 yararlanılmıģ ayrıca karasal ve sualtı mağara ve kovukların kontrollerinde 2 adet sualtı feneri kullanılmıģtır. Mağaraların fotoğraf çekimlerinde Canon G 12 marka fotoğraf makinesi ve Housing den (su geçirmez kılıf) yararlanılmıģtır. ÇalıĢmalar sırasında fokların girebileceği bütün mağaraların GPS ile koordinatları alınmıģ ve mağaraların foklar açısından durumu ayrıca kaydedilmiģtir. 40 Fotoğraf Orman ve Su ĠĢleri VII. Bölge Müdürlüğü Mersin Ġli ġube Müdürü Halil KORKMAZ Ġle Makamında Yapılan GörüĢme

41 41 Fotoğraf Bölgede Balıkçılık Yapan ve GeçmiĢ Dönemlerde Fok ÇalıĢmalarınaKatılmıĢ Tecrübeli Bir Kaptan Olan Bekir BAKIR Ġle Yapılan GörüĢme Fotoğraf DalıĢ Sonrası Karasal Alanda Yapılan Ġncelemelerden Bir Görünüm

42 42 Fotoğraf Scuba DalıĢı Sırasında Üstünden ve Su Altından Görünüm (1) Fotoğraf Scuba DalıĢı Sırasında Üstünden ve Su Altından Görünüm (2)

43 Tablo Proje Kapsamında Yapılan ÇalıĢmalarda Tespit Edilen Akdeniz Foku (Monachus monachus) Gözlem Ġstasyonları ĠSTASYON ADI ĠLÇE ADI YER - MEVKĠĠ 1 Nolu Ġstasyon; Silifke Ġlçesi Boğsak Adası 2 Nolu Ġstasyon; Silifke Ġlçesi ġahin Kayası-Bozburun AKD 3 Nolu Ġstasyon; Silifke Ġlçesi Eğribük Plajı ENĠ 4 Nolu Ġstasyon; Silifke Ġlçesi Güvercin Adası-Barbaros Koyu Z 5 Nolu Ġstasyon; Silifke Ġlçesi SalvataĢı Koyu FOK LAR 6 Nolu Ġstasyon; Silifke Ġlçesi Foçini (Fokini) Mağarası I VE 7 Nolu Ġstasyon; Silifke Ġlçesi Küçük Ġnler YAġ 8 Nolu Ġstasyon; Silifke Ġlçesi Dana Adası AM 9 Nolu Ġstasyon; Silifke Ġlçesi Mavikent Yazlık Konutları Sahili A ALA NLA RI (KA RAD A VE DEN ĠZD E) ĠLE ĠLGĠLĠ ALAN KULLANICILARI, KULLANICILARIN ALANA BAĞIMLILIKLARI, KARġILIKLI FAYDA-ZARAR ĠLĠġKĠLERĠ 2.5. AKDENĠZ FOKLARI VE YAġAMA ALANLARI (KARADA VE DENĠZDE) ĠLE ĠLGĠLĠ ALAN KULLANICILARI, KULLANICILARIN ALANA BAĞIMLILIKLARI, KARġILIKLI FAYDA-ZARAR ĠLĠġKĠLERĠ 10 Nolu Ġstasyon; Silifke Ġlçesi Tisanönü- Köselelik Mevkii 11 Nolu Ġstasyon; Silifke Ġlçesi EĢek Adası 12 Nolu Ġstasyon; Silifke Ġlçesi KöpüktaĢı Koyu 13 Nolu Ġstasyon; Silifke Ġlçesi Büyük Mağara-YeĢilovacık Kaklıkdeliği 14 Nolu Ġstasyon; Aydıncık Ġlçesi Soğuksu Mevkii 15 Nolu Ġstasyon; Bozyazı Ġlçesi Bozuklu Mevkii-Muz Bahçesialtı 16 Nolu Ġstasyon; Bozyazı Ġlçesi Kızıl Liman-Mayıs Burnu-Mağara Batısı 17 Nolu Ġstasyon; Bozyazı Ġlçesi Lalezarkuyu 18 Nolu Ġstasyon; Anamur Ġlçesi Yedidelik Mağarası 43 Akdeniz fokları ve kullandıkları habitatlarla ilgili olarak göze çarpan en önemli ilgi grupları ve paydaģlar ile bunların alanla olan iliģkileri, alandan olumlu/olumsuz etkilenmeleri ve beklentilerini içeren ilgi grupları analizi tablosu aģağıda verilmiģtir. Buna göre Akdeniz fokları ile doğrudan ya da dolaylı olarak 12 adet kamu kurumu, bir adet sivil toplum kuruluģu, 5 adet akademik kurum ile yerel halk ve yazlık konut sakinlerinden oluģan ilgi grupları bulunmaktadır. Bu ilgi gruplarından balıkçılar ve balık üretme çiftlikleri türün bireyleri ile aynı bölgeyi kullanmakta olan alan kullanıcıları olup, geçim kaynakları açısından alana bağımlıdırlar.

44 Tablo Akdeniz Foku Ġlgi Grupları Analiz Tablosu Ġlgi grubu (PaydaĢ) Adı Mersin Valiliği Alanla ve Tür Ġle ĠliĢkisi Ġlin mülki idaresinden ve yasaların uygulanmasından sorumlu Alana Olumlu/ Olumsuz Etkisi Sahanın korunmasında kuruma katkı sağlar Alandan Olumlu/ Olumsuz Etkisi Sahanın korunması ilin tanıtımına katkı yapar Alandan Beklentileri Sahanın doğal kaynaklarının korunması Ġlçe Kaymakamlıkları (Silifke, Bozyazı, Aydıncık ve Anamur) Ġlçelerin mülki idaresinden sorumlu Alanın korunmasında kuruma katkı sağlar Alanın korunması sorumlu olduğu ilçenin tanıtımına katkı sağlar Sahanın kaynaklarının korunması 44 doğal Ġlçe ve Belde Belediyeleri Belediye sınırlar içinde kalan yerlerde altyapıdan sorumlu Sahanın korunmasında idareye katkı sağlar Sahanın korunması ilçe tanıtımına katkısı yapar Sahanın kaynaklarının korunması doğal Adana Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu ve Adana Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü Bölgedeki doğal ve arkeolojik sit alanlarından sorumlu Sahanın korunması asli görevleri arasındadır Alanın korunması kurumsal idari iģlevini yerine getirmiģ olur Sahanın kaynaklarının korunması doğal Orman ve Su ĠĢleri Mersin ġube Müdürlüğü Ġlçe Orman ĠĢletme Müdürlükleri Ġlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlükleri Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğü Türün korunmasından sorumlu Kıyı kenar çizgisine kadar yer alan ormanların iģletilmesinden ve korunmasından sorumlu. Bölgedeki su ürünleri faaliyetlerinden sorumlu Bölgedeki yapılaģmalardan ve kontrolünden sorumlu Sahanın daha iyi korunması ve yönetilmesi Sahanın korunmasında en önemli desteği sağlar Balıkçılıkla ilgili düzenlemeler ve kontrolü türün korunmasına katkı sağlar YasadıĢı yapılaģmanın kontrolü ve engellenmesi tehditleri azaltır Türün yeterince korunması Ġleride yapılabilecek yönetim planı faaliyetleri ormancılık faaliyetlerini kısıtlayabilir Sahanın kontrolü iģ yüklerini arttırabilir Bölgenin kontrolü iģlerini zorlaģtırabilir. Sahanın doğal kaynaklarının korunması Sahanın doğal kaynaklarının korunması ve iģletilmesi Sahanın doğal kaynaklarının sürdürülebilir iģletilmesi ve korunması Kıyıların korunması

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım Denizlerimiz ve kıyılarımız canlı çeşitliliği bakımından çok zengin yerler. Ancak günümüzde bu çeşitlilik azalma tehlikesiyle karşı karşıya. Bunun birçok nedeni

Detaylı

AKDENİZ FOKUNUN Monachus monachus TÜRKİYE DE KORUNMASI ULUSAL EYLEM PLANI

AKDENİZ FOKUNUN Monachus monachus TÜRKİYE DE KORUNMASI ULUSAL EYLEM PLANI Birleşmiş Milletler Çevre Programı AKDENİZ EYLEM PLANI Özel Koruma Alanları için Bölgesel Eylem Merkezi N 32 / RAC/ SPA / 2011 AKDENİZ FOKUNUN Monachus monachus TÜRKİYE DE KORUNMASI ULUSAL EYLEM PLANI

Detaylı

AKDENĠZ GENEL BALIKÇILIK TOPLANTISI

AKDENĠZ GENEL BALIKÇILIK TOPLANTISI AKDENĠZ GENEL BALIKÇILIK TOPLANTISI 13. Alt komisyon Toplantısı FAO Genel merkezi ROMA / ĠTALYA Katılımcı Filiz KĠġTĠN 27.3.2013 AMAÇ FAO tarafından desteklenmekte olan Doğu Akdenizde Sorumlu balıkçılığın

Detaylı

Alanın Gelişimi ile İlgili Kriterler

Alanın Gelişimi ile İlgili Kriterler KORUNAN ALANLAR Korunan alanlar incelenip, değerlendirilirken ve ilan edilirken yalnız alanın yeri ile ilgili ve ekolojik kriterler değil, onların yanında tarih, kültürel ya da bilimsel değerleri de dikkate

Detaylı

02 Nisan 2012. MĠMARLIK BÖLÜM BAġKANLIĞINA,

02 Nisan 2012. MĠMARLIK BÖLÜM BAġKANLIĞINA, 02 Nisan 2012 MĠMARLIK BÖLÜM BAġKANLIĞINA, Amasra Teknik Gezisi 12-13 Mart 2012 tarihleri arasında, ARCH 222 - Arhitectural Design 4 dersi için Bir Sanatçı İçin Konut, ARCH 221 - Arhitectural Design 3

Detaylı

Muğla İli Milas-Bodrum İlçeleri Kıyı Şeridi Dahilinde Akdeniz Foku (Monachus monachus) Tür Koruma Eylem Planı

Muğla İli Milas-Bodrum İlçeleri Kıyı Şeridi Dahilinde Akdeniz Foku (Monachus monachus) Tür Koruma Eylem Planı MUĞLA İLİ MİLAS-BODRUM İLÇELERİ KIYI ŞERİDİ DAHİLİNDE AKDENİZ FOKU (Monachus monachus) TÜR KORUMA EYLEM PLANI Hazırlayanlar/ Proje Ekibi Prof. Dr. Cüneyt AKI Proje Koordinatörü Doç. Dr. Muhammed TÜRKOĞLU

Detaylı

Örnekleme Süreci ve Örnekleme Yöntemleri

Örnekleme Süreci ve Örnekleme Yöntemleri Örnekleme Süreci ve Örnekleme Yöntemleri Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi 4. Pazarlama AraĢtırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Örnekleme Süreci Anakütleyi Tanımlamak Örnek Çerçevesini

Detaylı

KORUNAN ALANLARDA ÇEVRE BİLİNCİ VE EĞİTİMİ

KORUNAN ALANLARDA ÇEVRE BİLİNCİ VE EĞİTİMİ KORUNAN ALANLARDA ÇEVRE BİLİNCİ VE EĞİTİMİ Dr. Jale SEZEN Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Tabiat Varlıklarını Koruma Şubesi,Tekirdağ TABİAT VARLIKLARI VE KORUNAN ALANLAR Jeolojik devirlerle, tarih öncesi

Detaylı

Hanife Kutlu ERDEMLĐ Doğa Koruma Dairesi Başkanlığı 10.12.2009 Burdur

Hanife Kutlu ERDEMLĐ Doğa Koruma Dairesi Başkanlığı 10.12.2009 Burdur Hanife Kutlu ERDEMLĐ Doğa Koruma Dairesi Başkanlığı 10.12.2009 Burdur - Doğa Koruma Mevzuat Tarihçe - Ulusal Mevzuat - Uluslar arası Sözleşmeler - Mevcut Kurumsal Yapı - Öngörülen Kurumsal Yapı - Ulusal

Detaylı

CITES 16. Taraflar Konferansı Bangkok TAYLAND

CITES 16. Taraflar Konferansı Bangkok TAYLAND CITES 16. Taraflar Konferansı Bangkok TAYLAND 03-14 Mart 2013 Murat TOPLU Grup Sorumlusu Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü İÇERİK - CITES NEDĠR? - CITES IN TÜRKĠYE DEKĠ KURUMSAL YAPISI - 16. TARAFLAR

Detaylı

Atoller (mercan adaları) ve Resifler

Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atol, hayatlarını sıcak denizlerde devam ettiren ve mercan ismi verilen deniz hayvanları iskeletlerinin artıklarının yığılması sonucu meydana gelen birikim şekilleridir.

Detaylı

SUALTI ARAŞTIRMALARI DERNEĞİ UNDERWATER RESEARCH SOCIETY

SUALTI ARAŞTIRMALARI DERNEĞİ UNDERWATER RESEARCH SOCIETY SUALTI ARAŞTIRMALARI DERNEĞİ UNDERWATER RESEARCH SOCIETY 13 Eylül 2012 Sayı: SAD-12/26 Konu: İzmir İli Karaburun İlçesinde kıyı tahribatı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel

Detaylı

PEYZAJ MĠMARLIĞI MESLEĞĠ VE KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ PEYZAJ MĠMARLIĞI BÖLÜMÜ

PEYZAJ MĠMARLIĞI MESLEĞĠ VE KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ PEYZAJ MĠMARLIĞI BÖLÜMÜ PEYZAJ MĠMARLIĞI MESLEĞĠ VE KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ PEYZAJ MĠMARLIĞI BÖLÜMÜ BU DOSYADA ULAġABĠLECEĞĠNĠZ BĠLGĠLER 1. PEYZAJ MĠMARLIĞI NIN TANIMI 2. PEYZAJ MĠMARLIĞI Ġġ OLANAKLARI VE ÇALIġMA

Detaylı

Kıyı Sistemi. Hava Deniz Kara

Kıyı Sistemi. Hava Deniz Kara Kıyı Mühendisliği Kıyı Sistemi Hava Deniz Kara Kıyı Alanı DÜNYA %29 Kara %71 Su DALGALAR RUZGAR GELGIT YOGUNLUK FARKLILAŞMASI TÜRKİYE 10 960 km ülke sınır uzunluğu 8 333 km kıyı şeridi uzunluğu Ülke nüfusunun

Detaylı

ORMANCILIK VE SU ALANLARINDA MAKEDONYA CUMHURİYETİ NE YAPILAN ÇALIŞMA ZİYARETİNE AİT RAPOR

ORMANCILIK VE SU ALANLARINDA MAKEDONYA CUMHURİYETİ NE YAPILAN ÇALIŞMA ZİYARETİNE AİT RAPOR ORMANCILIK VE SU ALANLARINDA MAKEDONYA CUMHURİYETİ NE YAPILAN ÇALIŞMA ZİYARETİNE AİT RAPOR Makedonya Tarım, Ormancılık ve Su Ekonomisi Bakanı Sayın Ljupcho DĠMOVSKĠ nin 27-28 Haziran ayında Sayın Bakanımız

Detaylı

Doğaya Gereksinimimiz Var

Doğaya Gereksinimimiz Var Biyolojik Çeşitlilik Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Biyolojik çeşitlilik, doğanın zenginliğidir. -2 ders saati Biyolojik çeşitliliğin

Detaylı

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail.

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail. ÇANAKKALE İli, AYVACIK İLÇESİ, KÜÇÜKKUYU BELDESİ,TEPE MAHALLESİ MEVKİİ I17-D-23-A PAFTA, 210 ADA-16 PARSELE AİT REVİZYON+İLAVE NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU Ö:1/5000 25/02/2015 Küçüksu Mah.Tekçam

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ DENEYSEL ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KURULUŞ VE İŞLEYİŞ YÖNERGESİ

FIRAT ÜNİVERSİTESİ DENEYSEL ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KURULUŞ VE İŞLEYİŞ YÖNERGESİ FIRAT ÜNİVERSİTESİ DENEYSEL ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KURULUŞ VE İŞLEYİŞ YÖNERGESİ 1. BÖLÜM: Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar AMAÇ Madde 1. Bu Yönergenin amacı, Tarım ve KöyiĢleri Bakanlığının 16 Mayıs 2004

Detaylı

Türkiye de bir ilk: Mersin ilinde omurgalı fosili Metaxytherium (Deniz İneği) bulgusu

Türkiye de bir ilk: Mersin ilinde omurgalı fosili Metaxytherium (Deniz İneği) bulgusu Türkiye de bir ilk: Mersin ilinde omurgalı fosili Metaxytherium (Deniz İneği) bulgusu Emekli memur Mehmet Demirci kara avcılığı yaparken, bir ı kaya bloğu içinde omurga parçaları görmüş ve fotoğrafını

Detaylı

DENİZİN SİHİRLİ YÜZÜNÜ KEŞFEDEN PROJE

DENİZİN SİHİRLİ YÜZÜNÜ KEŞFEDEN PROJE DENİZİN SİHİRLİ YÜZÜNÜ KEŞFEDEN PROJE SORUMLU BALIKÇILIK PROJESİ DENİZ KORUMA ALANLARI TÜRKİYE DE SORUMLU BALIKÇILIĞA GEÇİŞ DENİZ AMATÖR BALIKÇI, GELENEKSEL KIYI BALIKÇISI, RESTORAN VE TÜKETİCİLERLE EL

Detaylı

MERSİN MUT BELEDİYESİ ÇORTAK KÖYÜ 616 NOLU PARSEL 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI VE 1/1000 ÖLÇEKLİ UYGULAMA İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

MERSİN MUT BELEDİYESİ ÇORTAK KÖYÜ 616 NOLU PARSEL 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI VE 1/1000 ÖLÇEKLİ UYGULAMA İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU MERSİN MUT BELEDİYESİ ÇORTAK KÖYÜ 616 NOLU PARSEL 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI VE 1/1000 ÖLÇEKLİ UYGULAMA İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU 1 ÇATAKLI PLANLAMA 2014 Sayfa ĠÇĠNDEKĠLER..2 HARĠTALAR DĠZĠNĠ 2 FOTOĞRAFLAR

Detaylı

ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESİ

ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESİ NEHĠR HAVZA YÖNETĠM PLANLARI, SU ÇERÇEVE DĠREKTĠFĠ VE BU KAPSAMDA DSĠ TARAFINDAN YAPILAN YERÜSTÜ SU KALĠTESĠ

Detaylı

Marmara Kıyıları Hassas Alan Yönetimi

Marmara Kıyıları Hassas Alan Yönetimi Marmara Kıyıları Hassas Alan Yönetimi Huri EYÜBOĞLU Şub. Müd. huri.eyuboglu@csb.gov.tr İSTANBUL SUNUM İÇERİĞİ SINHA PROJESİ Türkiye Kıyılarında Kentsel Atıksu Yönetimi: Sıcak Nokta ve Hassas Alanların

Detaylı

ERGENE HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU İlkbahar Dönemi 2014 Evsel ve Endüstriyel Kirlilik İzleme Programı

ERGENE HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU İlkbahar Dönemi 2014 Evsel ve Endüstriyel Kirlilik İzleme Programı ÇEVRE VE ġehġrcġlġk BAKANLIĞI ÇED ĠZĠN VE DENETĠM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ LABORATUVAR ÖLÇÜM VE ĠZLEME DAĠRESĠ BAġKANLIĞI ERGENE HAVZASI SU KALİTESİ İZLEME RAPORU İlkbahar Dönemi 2014 Evsel ve Endüstriyel Kirlilik

Detaylı

YABAN HAYATI DAĠRESĠ BAġKANLIĞI

YABAN HAYATI DAĠRESĠ BAġKANLIĞI YABAN HAYATI DAĠRESĠ BAġKANLIĞI 2013 1 AV VE YABAN HAYVANI ÜRETEN ÖZEL ÜRETĠM TESĠSLERĠNĠN TABĠĠ OLDUKLARI MEVZUAT Ülkemizde av ve yaban hayvanı üretmek isteyen kamu kurum ve kuruluģları ile gerçek ve

Detaylı

Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı Kurulumu FĠZĠBĠLĠTE ETÜDÜ ÇALIġTAYI

Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı Kurulumu FĠZĠBĠLĠTE ETÜDÜ ÇALIġTAYI Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı Kurulumu FĠZĠBĠLĠTE ETÜDÜ ÇALIġTAYI Projenin GELĠġĠMĠ: KDEP-EYLEM 47 (Kısa Dönem Eylem Planı ) 4 Aralık 2003 tarihli BaĢbakanlık Genelgesi yle e-dönüģüm Türkiye

Detaylı

ĠZMĠR ĠLĠ, KONAK ĠLÇESĠ, ÇINARLI MAHALLESĠ, 1507 ADA 102 PARSEL ĠLE 8668 ADA 1 PARSELE ĠLĠġKĠN NAZIM ĠMAR PLANI DEĞĠġĠKLĠĞĠ

ĠZMĠR ĠLĠ, KONAK ĠLÇESĠ, ÇINARLI MAHALLESĠ, 1507 ADA 102 PARSEL ĠLE 8668 ADA 1 PARSELE ĠLĠġKĠN NAZIM ĠMAR PLANI DEĞĠġĠKLĠĞĠ ĠZMĠR ĠLĠ, KONAK ĠLÇESĠ, ÇINARLI MAHALLESĠ, 1507 ADA 102 PARSEL ĠLE 8668 ADA 1 PARSELE ĠLĠġKĠN NAZIM ĠMAR PLANI DEĞĠġĠKLĠĞĠ 1. GĠRĠġ 1. 1. AMAÇ VE KAPSAM Ġzmir Ġli, Konak Ġlçesi, Çınarlı Mahallesi, 1507

Detaylı

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP)

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) Türkçe Adı Akdeniz Eylem Planı Sekretaryası (AEP) İngilizce Adı Secretariat on Mediterrenaen Action Plan (MAP) Logo Resmi İnternet Sitesi http://www.unepmap.org Kuruluş

Detaylı

2-TUZ GÖLÜ ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESİ. Nesli Tehdit ve Tehlike Altında Olan Tür ve Habitatların Korunması Peygamber Çiçeği.

2-TUZ GÖLÜ ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESİ. Nesli Tehdit ve Tehlike Altında Olan Tür ve Habitatların Korunması Peygamber Çiçeği. - GÖLBAŞI ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESİ 00 NA KADAR GERÇEKLEŞTİRİLEN Çevre Eğitimi Yerel Yönetimler 99-Sürekli Eymir ve Mogan Göllerinin Korunmasına Yönelik Jeoloji ve Hidrojeoloji İncelemesi Anadolu Botanik

Detaylı

AR&GE BÜLTEN 2010 ġubat EKONOMĠ ĠZMĠR FĠNANS ALTYAPISI VE TÜRKĠYE FĠNANS SĠSTEMĠ ĠÇĠNDEKĠ YERĠ

AR&GE BÜLTEN 2010 ġubat EKONOMĠ ĠZMĠR FĠNANS ALTYAPISI VE TÜRKĠYE FĠNANS SĠSTEMĠ ĠÇĠNDEKĠ YERĠ ĠZMĠR FĠNANS ALTYAPISI VE TÜRKĠYE FĠNANS SĠSTEMĠ ĠÇĠNDEKĠ YERĠ Erdem ALPTEKĠN Türk finans sistemi incelendiğinde en büyük payı bankaların, daha sonra ise sırasıyla menkul kıymet yatırım fonları, sigorta

Detaylı

TÜRKİYEDE DOĞA KORUMA UYGULAMALARI VE AB SÜRECİNE UYUM ÇALIŞMALARI

TÜRKİYEDE DOĞA KORUMA UYGULAMALARI VE AB SÜRECİNE UYUM ÇALIŞMALARI T.C ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYEDE DOĞA KORUMA UYGULAMALARI VE AB SÜRECİNE UYUM ÇALIŞMALARI ANKARA 09.11.2010 SUNUM İÇERİĞİ - Türkiye nin Biyolojik Zenginliği

Detaylı

BELEDĠYE BĠRLĠKLERĠNDE EĞĠTĠM ÇALIġMALARI

BELEDĠYE BĠRLĠKLERĠNDE EĞĠTĠM ÇALIġMALARI BELEDĠYE BĠRLĠKLERĠNDE EĞĠTĠM ÇALIġMALARI YEREL YÖNETĠM REFORMU SÜRECĠNDE BELEDĠYELERĠN EĞĠTĠM ĠHTĠYACINI BELĠRLEME ÇALIġTAYI 25-26 Ocak 2006 / Ankara Birliklerin Hukuki Dayanakları Anayasanın 127 nci

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü KORUNAN ALAN İSTATİSTİKLERİ METAVERİLERİ

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü KORUNAN ALAN İSTATİSTİKLERİ METAVERİLERİ KORUNAN ALAN İSTATİSTİKLERİ METAVERİLERİ I. Analitik Çerçeve ve Kapsam, Tanımlamalar ve Sınıflamalar a) Analitik Çerçeve ve Kapsam: Korunan alan istatistikleri; korunan alanlar (milli park, tabiat parkı,

Detaylı

Kültür ve Turizm Bakanlığından: SAMSUN KÜLTÜR VARLIKLARINI KORUMA BÖLGE KURULU KARAR 57.00/610 Toplantı Tarihi ve No : 09.10.2015-133 Karar Tarihi ve

Kültür ve Turizm Bakanlığından: SAMSUN KÜLTÜR VARLIKLARINI KORUMA BÖLGE KURULU KARAR 57.00/610 Toplantı Tarihi ve No : 09.10.2015-133 Karar Tarihi ve Kültür ve Turizm Bakanlığından: SAMSUN KÜLTÜR VARLIKLARINI KORUMA BÖLGE KURULU KARAR 57.00/610 Toplantı Tarihi ve No : 09.10.2015-133 Toplantı Yeri Karar Tarihi ve No : 09.10.2015-2951 SAMSUN Sinop Ġli,

Detaylı

GÖKSU DELTASI KIYI YÖNETİMİNİN DÜNÜ VE BUGÜNÜ ÖZET

GÖKSU DELTASI KIYI YÖNETİMİNİN DÜNÜ VE BUGÜNÜ ÖZET 6. Ulusal Kıyı Mühendisliği Sempozyumu 197 GÖKSU DELTASI KIYI YÖNETİMİNİN DÜNÜ VE BUGÜNÜ Sibel MERİÇ Jeoloji Yüksek Mühendisi Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Ankara,TÜRKİYE sibelozilcan@gmail.com Seçkin

Detaylı

Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin Uygulanmasındaki Ülkemizdeki Mevcut Durum. Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü

Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin Uygulanmasındaki Ülkemizdeki Mevcut Durum. Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin Uygulanmasındaki Ülkemizdeki Mevcut Durum Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü 23 OCAK 2013 GEBZE/KOCAELĠ Gürültü Mevzuatı Avrupa Birliği uyum

Detaylı

NĠHAĠ RAPOR, EYLÜL 2011

NĠHAĠ RAPOR, EYLÜL 2011 9. GENEL SONUÇLAR... 1 9.1. GĠRĠġ... 1 9.2. DEĞERLENDĠRME... 1 9.2.1. Ġlin Genel Ġçeriği... 1 9.2.2. Proje Bölgesinin Kapasiteleri... 1 9.2.3. Köylülerin ve Üreticilerin Kapasiteleri... 2 9.2.4. Kurumsal

Detaylı

T.C. KARTAL BELEDİYE BAŞKANLIĞI İSTANBUL

T.C. KARTAL BELEDİYE BAŞKANLIĞI İSTANBUL KARARIN ÖZÜ : Sivil Savunma Uzmanlığı nın Görev ve ÇalıĢma Yönetmeliği. TEKLİF : Sivil Savunma Uzmanlığı nın 31.03.2010 tarih, 2010/1043 sayılı teklifi. BAġKANLIK MAKAMI NA; Ġlgi: 18.03.2010 tarih ve 129

Detaylı

T.C. B A Ş B A K A N L I K Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü. Sayı : B.02.0.PPG.0.12-010-06/5464 30 NĠSAN 2010 GENELGE 2010/11

T.C. B A Ş B A K A N L I K Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü. Sayı : B.02.0.PPG.0.12-010-06/5464 30 NĠSAN 2010 GENELGE 2010/11 GENELGE 2010/11 Dokuzuncu Kalkınma Planında yer alan Ġstanbul un uluslararası finans merkezi olması hedefini gerçekleģtirmek üzere yapılan çalıģmalar kapsamında, Ġstanbul Uluslararası Finans Merkezi Stratejisi

Detaylı

ĠMAR ÇALIġMALARI. 1/5.000 LİK ve 1/1.000 LİK HALİHAZIR HARİTA 1/50.000 LİK ÇEVRE DÜZENİ PLANI 1/25.000 LİK ve 1/5.000 LİK NAZIM İMAR PLANLARI

ĠMAR ÇALIġMALARI. 1/5.000 LİK ve 1/1.000 LİK HALİHAZIR HARİTA 1/50.000 LİK ÇEVRE DÜZENİ PLANI 1/25.000 LİK ve 1/5.000 LİK NAZIM İMAR PLANLARI KOCAELĠ DEN SAĞLIKLI PLANLAMA ĠMAR ÇALIġMALARI 1/5.000 LİK ve 1/1.000 LİK HALİHAZIR HARİTA 1/50.000 LİK ÇEVRE DÜZENİ PLANI 1/25.000 LİK ve 1/5.000 LİK NAZIM İMAR PLANLARI ĠMAR ÇALIġMALARI Gebze Planlama

Detaylı

SORUMLU AMATÖR BALIKÇILIĞA GEÇİŞ

SORUMLU AMATÖR BALIKÇILIĞA GEÇİŞ SORUMLU AMATÖR BALIKÇILIĞA GEÇİŞ Türkiye'de Sorumlu Amatör Balıkçılığın Geliştirilmesi Kaş Pilot Projesi kapsamında hazırlanan bu yayın GEF-SGP Küçük Ölçekli Projeler, MedPAN fon destekleri, SAD ayni ve

Detaylı

BÖLÜM 7.3.1.7. Koruma Alanları (Ek-V deki Duyarlı Yöreler Listesi Kapsamında)

BÖLÜM 7.3.1.7. Koruma Alanları (Ek-V deki Duyarlı Yöreler Listesi Kapsamında) BÖLÜM 7.3.1.7. Koruma Alanları (Ek-V deki Duyarlı Yöreler Listesi Kapsamında) İÇİNDEKİLER Sayfa No ĠÇĠNDEKĠLER... i TABLOLAR... ii KISALTMALAR... iii 7.3.1.7. Koruma Alanları (EK-V deki Duyarlı Yöreler

Detaylı

AYAŞ İLÇESİ BAŞAYAŞ KÖYÜ ARAZİ İNCELEME GEZİSİ GÖREV RAPORU

AYAŞ İLÇESİ BAŞAYAŞ KÖYÜ ARAZİ İNCELEME GEZİSİ GÖREV RAPORU AYAŞ İLÇESİ BAŞAYAŞ KÖYÜ ARAZİ İNCELEME GEZİSİ GÖREV RAPORU Konu : Hümik asit ve Leonarditin fidan üretiminde kullanılması deneme çalıģmaları ve AyaĢ Ġlçesi BaĢayaĢ köyündeki erozyon sahasının teknik yönden

Detaylı

Balıkçılıkta Stok Yönetimi 29 Aralık 2011-28 Eylül 2012 vti Deniz Balıkçılığı Enstitüsü, Hamburg, Almanya

Balıkçılıkta Stok Yönetimi 29 Aralık 2011-28 Eylül 2012 vti Deniz Balıkçılığı Enstitüsü, Hamburg, Almanya Balıkçılıkta Stok Yönetimi 29 Aralık 2011-28 Eylül 2012 vti Deniz Balıkçılığı Enstitüsü, Hamburg, Almanya Dr. Savaş KILIÇ Balıkçılık Teknolojisi Mühendisi Konyaaltı İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

Detaylı

İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇ KONTROL VE RİSK YÖNETİMİ ÇALIŞTAY RAPORU

İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇ KONTROL VE RİSK YÖNETİMİ ÇALIŞTAY RAPORU İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇ KONTROL VE RİSK YÖNETİMİ ÇALIŞTAY RAPORU DENETİM GÖZETİM SORUMLUSU Ġdris YEKELER (1078) İÇ DENETÇİLER YaĢar ÖKTEM (1056) Sedat ERGENÇ (1028)

Detaylı

Ruhsat Harcı (2015 yılı için Jeotermal kaynak iģletme harç miktarı; 7.028,45 TL., mineralli su iģletme ruhsat harç miktarı 3.514,25 TL.

Ruhsat Harcı (2015 yılı için Jeotermal kaynak iģletme harç miktarı; 7.028,45 TL., mineralli su iģletme ruhsat harç miktarı 3.514,25 TL. JEOTERMAL KAYNAK VE DOĞAL MĠNERALLĠ SULAR ARAMA RUHSATI MÜRACAATI Talep sahibince 1/25000 ölçekli pafta adı ve altı derecelik dilim esas alınarak yedi basamaklı koordinat sistemine göre yirmi noktayı ve

Detaylı

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR Osman İYİMAYA Genel Müdür Enerji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak başta sanayi, teknoloji,

Detaylı

BALIKÇILIK YÖNETİMİ ALGARVE ÜNİVERSİTESİ PORTEKİZ 20.12.2012 / 20.04.2013. Mehmet DİNGİL Su Ürünleri Mühendisi TAGEM

BALIKÇILIK YÖNETİMİ ALGARVE ÜNİVERSİTESİ PORTEKİZ 20.12.2012 / 20.04.2013. Mehmet DİNGİL Su Ürünleri Mühendisi TAGEM BALIKÇILIK YÖNETİMİ ALGARVE ÜNİVERSİTESİ PORTEKİZ 20.12.2012 / 20.04.2013 Mehmet DİNGİL Su Ürünleri Mühendisi TAGEM BALIKÇILIK YÖNETİMİ Portekiz, Faro da bulunan Algarve Üniversitesinin Deniz Bilimleri

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Eğitim Tanıtım Ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Eğitim Tanıtım Ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Eğitim Tanıtım Ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü SAYI : B.18.0.DMP.0.00.02.010.01.../09/2007 KONU : Doğa Turları G E N E L G

Detaylı

HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ. SÜREKLĠ EĞĠTĠM UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ FAALĠYET RAPORU

HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ. SÜREKLĠ EĞĠTĠM UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ FAALĠYET RAPORU HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ SÜREKLĠ EĞĠTĠM UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ FAALĠYET RAPORU 2012 ĠÇĠNDEKĠLER ÜST YÖNETĠCĠ SUNUġU I- GENEL BĠLGĠLER A- Misyon ve Vizyon.. B- Yetki, Görev ve Sorumluluklar... C- Ġdareye

Detaylı

KARAYOLU TASARIMI RAPORU Tasarım Esaslarındaki Düzeltmeler ve Değişiklikler

KARAYOLU TASARIMI RAPORU Tasarım Esaslarındaki Düzeltmeler ve Değişiklikler KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KARAYOLU ĠYĠLEġTĠRME VE KARAYOLU TASARIMI RAPORU Tasarım Esaslarındaki Düzeltmeler ve Değişiklikler Haziran 2000 Önsöz Trafik Güvenliği Projesi Teknik ġartnamesi doğrultusunda,

Detaylı

Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri,

Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri, Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri, KIRSAL ARAZİ YÖNETİMİNDE ANALİTİK VERİLERİN ELDE EDİLMESİ VE SENTEZ PAFTALARININ ÜRETİLMESİ; Prof. Dr. Yusuf KURUCU

Detaylı

DİYARBAKIR METAL İŞLERİ YAPI KOOPERATİFİ

DİYARBAKIR METAL İŞLERİ YAPI KOOPERATİFİ DİYARBAKIR METAL İŞLERİ YAPI KOOPERATİFİ Baver AYDIN 28.06.2011 S.S. DĠYARBAKIR METAL ĠġLERĠ KÜÇÜK SANAYĠ SĠTESĠ (K.S.S) YAPI KOOPERATĠFĠ 1. Meslek Gruplarının SiteleĢmesi ve Kooperatifin KuruluĢ AĢaması

Detaylı

19-24 NĠSAN 2015-MUĞLA, TÜRKĠYE

19-24 NĠSAN 2015-MUĞLA, TÜRKĠYE 19-24 NĠSAN 2015-MUĞLA, TÜRKĠYE Deniz kaplumbağaları, nesilleri tehlikede ve koruma altına alınmıģ canlılardır. Biyolojik özellikleri nedeniyle tüm dünyada insanlar tarafından sempatiyle karģılanıp koruma

Detaylı

BÖLÜMLERİ: - 1. Adana Bölümü - 2. Antalya Bölümü YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ: AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Akdeniz Bölgesi

BÖLÜMLERİ: - 1. Adana Bölümü - 2. Antalya Bölümü YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ: AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Akdeniz Bölgesi AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Bölge yurdumuzun güneyinde, Akdeniz boyunca bir şerit halinde uzanır. Komşuları Ege, İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güney Doğu Anadolu Bölgeleri, Suriye, Kıbrıs

Detaylı

Geleceğimiz Ağa Takılmadan Deniz Koruma Alanlarımızı Arttıralım

Geleceğimiz Ağa Takılmadan Deniz Koruma Alanlarımızı Arttıralım Geleceğimiz Ağa Takılmadan Deniz Koruma Alanlarımızı Arttıralım Hayalet avcılık; denizlerde ve iç sularda ticari ya da amatör amaçlarla su ürünleri avcılığı yapılırken, zemin yapısı, hava koşulları, dip

Detaylı

T.C. KARACADAĞ KALKINMA AJANSI Ġzleme ve Değerlendirme Birimi 2013 YILI TEKNİK DESTEK PROGRAMI KAPANIŞ RAPORU

T.C. KARACADAĞ KALKINMA AJANSI Ġzleme ve Değerlendirme Birimi 2013 YILI TEKNİK DESTEK PROGRAMI KAPANIŞ RAPORU T.C. KARACADAĞ KALKINMA AJANSI Ġzleme ve Değerlendirme Birimi 2013 YILI TEKNİK DESTEK PROGRAMI KAPANIŞ RAPORU Haziran - 2014 1. GĠRĠġ 2013 YILI TEKNĠK DESTEK PROGRAMI Kalkınma Ajansları Proje ve Faaliyet

Detaylı

ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025

ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025 ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025 31.07.2015 İçindekiler Ġçindekiler... 2 Amaç ve Kapsam... 7 1. Yöntem... 8 2. Bölgelerin Değerlendirmeleri ve Sonuçlar... 10 2.1. Akdeniz...

Detaylı

ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ÇÖLLEġME VE EROZYONLA MÜCADELE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAġTIRMA PROJESĠ

ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ÇÖLLEġME VE EROZYONLA MÜCADELE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAġTIRMA PROJESĠ ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ÇÖLLEġME VE EROZYONLA MÜCADELE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAġTIRMA PROJESĠ Kuraklık ve Ekstrem ġartlara Dayanıklı Türlerin Tespiti ve Adaptasyonu Projesi (Kavak Türleri Örneği) Teoman

Detaylı

T.C. TEKĠRDAĞ VALĠLĠĞĠ ÇEVRESEL GÜRÜLTÜ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ YÖNETMELĠĞĠNDE BELEDĠYELERĠN YÜKÜMLÜLÜKLERĠ ĠL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. TEKĠRDAĞ VALĠLĠĞĠ ÇEVRESEL GÜRÜLTÜ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ YÖNETMELĠĞĠNDE BELEDĠYELERĠN YÜKÜMLÜLÜKLERĠ ĠL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ T.C. TEKĠRDAĞ VALĠLĠĞĠ ÇEVRESEL GÜRÜLTÜ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ YÖNETMELĠĞĠNDE BELEDĠYELERĠN YÜKÜMLÜLÜKLERĠ ĠL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ GÜRÜLTÜ NEDĠR? HoĢa gitmeyen ***istenmeyen *** rahatsız edici ses olarak

Detaylı

Bu alanlar, Akdeniz deki tekil deniz dağlarını simgelemektedir. Deniz dağları aynı zamanda önerilen bir çok deniz koruma alanı bölgesini içermektedir.

Bu alanlar, Akdeniz deki tekil deniz dağlarını simgelemektedir. Deniz dağları aynı zamanda önerilen bir çok deniz koruma alanı bölgesini içermektedir. 1. Alboran Denizi Alboran Denizi, Akdeniz in sıcak suları ile Atlas Okyanusu nun soğuk sularının buluşma noktasıdır ve bir çok balık, balina ve yunusun göç rotası üzerinde yer alır. Alboran Denizi, deniz

Detaylı

BÜTÜNLEŞİK KIYI ALANLARI YÖNETİMİ

BÜTÜNLEŞİK KIYI ALANLARI YÖNETİMİ BÜTÜNLEŞİK KIYI ALANLARI YÖNETİMİ PROF.DR.LALE BALAS GAZİ ÜNİVERSİTESİ DENİZ VE SU BİLİMLERİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ DÜNYA %29 Kara %71 Su RUZGAR TÜRKİYE GELGIT DALGALAR YOGUNLUK FARKLILAŞMASI 10

Detaylı

COĞRAFĠ VE MEKANSAL YAPI

COĞRAFĠ VE MEKANSAL YAPI COĞRAFĠ VE MEKANSAL YAPI Serhat ABDİOĞLU Cenk KILIÇASLAN Begüm DEMİR Ocak 2011 GiriĢ Coğrafi yapı, bir bölgenin yerleģim planını etkileyen en önemli hususların baģında gelmektedir. Bir bölge yerleģime

Detaylı

YENĠ NESĠL ORTAM ve YÜZEY DEZENFEKSĠYONU (akacid plus )

YENĠ NESĠL ORTAM ve YÜZEY DEZENFEKSĠYONU (akacid plus ) YENĠ NESĠL ORTAM ve YÜZEY DEZENFEKSĠYONU (akacid plus ) MANTAR, VĠRÜS, KÜF VE BAKTERĠLERĠ YOK EDER, SAĞLIKLI YAġAM ALANLARI OLUġTURUR. % 100 EKOLOJĠK DEZENFEKSĠYONU SAĞLIYOR ve KÖTÜ KOKUKULARA SON VERĠYORUZ

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

TÜRKİYE Su Ürünleri Üretimi

TÜRKİYE Su Ürünleri Üretimi AKDENİZ GENEL BALIKÇILIK KOMİSYONU TOPLANTISI HOŞ GELDİNİZ TÜRKİYE Su Ürünleri Üretimi Yıllar Avcılık Yetiştiricilik Toplam (Ton) Miktar Oran Miktar Oran Ton % Ton % 2002 566.682 90,3 61.195 9,7 627.847

Detaylı

Ġnternet ve Harekât AraĢtırması Uygulamaları

Ġnternet ve Harekât AraĢtırması Uygulamaları Ġnternet ve Harekât AraĢtırması Uygulamaları Cihan Ercan Mustafa Kemal Topcu 1 GĠRĠġ Band İçerik e- Konu\ Mobil Uydu Ağ Genişliği\ e- e- VoIP IpV6 Dağıtma Altyapı QoS ticaret\ Prensip Haberleşme Haberleşme

Detaylı

KENTLERE SU SAĞLANMASINDA ĠLBANK IN VĠZYON VE MĠSYONUNDAKĠ YENĠ YAKLAġIMLAR MEHMET TURGUT DEDEOĞLU GENEL MÜDÜR

KENTLERE SU SAĞLANMASINDA ĠLBANK IN VĠZYON VE MĠSYONUNDAKĠ YENĠ YAKLAġIMLAR MEHMET TURGUT DEDEOĞLU GENEL MÜDÜR KENTLERE SU SAĞLANMASINDA ĠLBANK IN VĠZYON VE MĠSYONUNDAKĠ YENĠ YAKLAġIMLAR MEHMET TURGUT DEDEOĞLU GENEL MÜDÜR Suyun insan hayatındaki önemi herkesçe bilinen bir konudur. Ġnsan yaģamı açısından oksijenden

Detaylı

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ Bayram HOPUR Entegre Projeler Uygulama Şube Müdürü Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü www.cem.gov.tr 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu- 29.04.2013 İstanbul ULUSAL

Detaylı

TEMAKTĠK YAKLAġIMDA FĠZĠKSEL ÇEVRE. Yrd. Doç. Dr. ġermin METĠN Hasan Kalyoncu Üniversitesi

TEMAKTĠK YAKLAġIMDA FĠZĠKSEL ÇEVRE. Yrd. Doç. Dr. ġermin METĠN Hasan Kalyoncu Üniversitesi TEMAKTĠK YAKLAġIMDA FĠZĠKSEL ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. ġermin METĠN Hasan Kalyoncu Üniversitesi ÇOCUK ÇEVRE ĠLIġKISI Ġnsanı saran her Ģey olarak tanımlanan çevre insanı etkilerken, insanda çevreyi etkilemektedir.

Detaylı

T.C. MUġ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ ĠMAR VE KENTSEL ĠYĠLEġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ KAMU HĠZMET STANDARTLARI TABLOSU

T.C. MUġ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ ĠMAR VE KENTSEL ĠYĠLEġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ KAMU HĠZMET STANDARTLARI TABLOSU T.C. MUġ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ ĠMAR VE KENTSEL ĠYĠLEġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ KAMU HĠZMET STANDARTLARI TABLOSU HĠZMETĠN SIRA HĠZMETĠN ADI BAġVURUDA ĠSTENEN BELGELER TAMAMLANMA NO SÜRESĠ 1-1- BaĢvuru Dilekçesi ( Amaca

Detaylı

HEKTAŞ TİCARET T.A.Ş. Sayfa No: 1 SERİ:XI NO:29 SAYILI TEBLİĞE İSTİNADEN HAZIRLANMIŞ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU

HEKTAŞ TİCARET T.A.Ş. Sayfa No: 1 SERİ:XI NO:29 SAYILI TEBLİĞE İSTİNADEN HAZIRLANMIŞ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU Sayfa No: 1 1. Raporun Dönemi 01.01.2012-30.09.2012 2. Ortaklığın Unvanı HektaĢ Ticaret T.A.ġ. 3. Yönetim ve Denetleme Kurulu Üyeleri Türk Ticaret Kanunu ve ilgili düzenlemeler gereğince ġirketimiz Ana

Detaylı

AVRUPA ĠNSAN HAKLARI MAHKEMESĠ ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR. BaĢvuru no.29628/09 Hikmet KÖSEOĞLU/TÜRKİYE

AVRUPA ĠNSAN HAKLARI MAHKEMESĠ ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR. BaĢvuru no.29628/09 Hikmet KÖSEOĞLU/TÜRKİYE AVRUPA ĠNSAN HAKLARI MAHKEMESĠ ĠKĠNCĠ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR BaĢvuru no.29628/09 Hikmet KÖSEOĞLU/TÜRKİYE Başkan, Nebojša Vučinić, Yargıçlar, Paul Lemmens, Egidijus Kūris, ve Bölüm Yazı

Detaylı

2010 YILI OCAK-HAZĠRAN DÖNEMĠ

2010 YILI OCAK-HAZĠRAN DÖNEMĠ MADEN TETKĠK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Sondaj Dairesi Başkanlığı 21 Yılı Ocak-Haziran Dönemi Faaliyet Raporu 21 YILI OCAK-HAZĠRAN DÖNEMĠ 1 ÜST YÖNETĠM SUNUMU SONDAJ DAĠRESĠ BAġKANLIĞI 21 YILI 1. 6 AYLIK

Detaylı

MEVZUAT BİLGİLENDİRME SERVİSİ

MEVZUAT BİLGİLENDİRME SERVİSİ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :20117910/170.05.01 Konu :Su Kaplumbağaları İthalatı 25.11.2014 / 4145467 DAĞITIM İlgi :10.10.2011 tarihli ve 6051 sayılı yazımız. İlgide

Detaylı

RAKAMLARLA KARAMAN'IN TÜRKĠYE'DEKĠ YERĠ

RAKAMLARLA KARAMAN'IN TÜRKĠYE'DEKĠ YERĠ RAKAMLARLA KARAMAN'IN TÜRKĠYE'DEKĠ YERĠ KARAMAN BaĢlık Değer Sıra Türkiye'de 1. Sıradaki Ġl Değer TÜRKĠYE COĞRAFĠ YAPI Alan Büyüklüğü (göl dahil - km²) 9.427,43 34. Konya 40.813,52 783.562,38 %1,20 2011

Detaylı

TÜBİTAK Kamu Kurumları Araştırma Projesi MEVCUT VE POTANSİYEL YABAN HAYATI GELİŞTİRME SAHALARI İÇİN YÖNETİM PLAN MODELİ GELİŞTİRME

TÜBİTAK Kamu Kurumları Araştırma Projesi MEVCUT VE POTANSİYEL YABAN HAYATI GELİŞTİRME SAHALARI İÇİN YÖNETİM PLAN MODELİ GELİŞTİRME TÜBİTAK Kamu Kurumları Araştırma Projesi MEVCUT VE POTANSİYEL YABAN HAYATI GELİŞTİRME SAHALARI İÇİN YÖNETİM PLAN MODELİ GELİŞTİRME Müşteri Kamu Kurumu : T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Yürütücü kuruluş :

Detaylı

MALATYA TURİZM GELİŞTİRME ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU 29-30 NİSAN 2011 MALATYA

MALATYA TURİZM GELİŞTİRME ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU 29-30 NİSAN 2011 MALATYA MALATYA TURİZM GELİŞTİRME ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU 29-30 NİSAN 2011 MALATYA 29-30 Nisan tarihleri arasında Malatya nın kültür ve turizmde mevcut durumunu ortaya koymak, mevcut yürütülen projeleri ele almak

Detaylı

MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; çalıģanlara verilecek iģ sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esaslarını düzenlemektir.

MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; çalıģanlara verilecek iģ sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esaslarını düzenlemektir. ÇALIġANLARIN Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ EĞĠTĠMLERĠNĠN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELĠK BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; çalıģanlara verilecek iģ

Detaylı

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ORDU İL ÖZEL İDARESİ 2012 YILI DENETİM RAPORU

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ORDU İL ÖZEL İDARESİ 2012 YILI DENETİM RAPORU T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI ORDU İL ÖZEL İDARESİ 2012 YILI DENETİM RAPORU ARALIK 2013 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

DOĞU KARADENĠZDE HEYELAN SORUNUNUN ÇÖZÜMÜNE ĠLĠġKĠN DÜġÜNCELER

DOĞU KARADENĠZDE HEYELAN SORUNUNUN ÇÖZÜMÜNE ĠLĠġKĠN DÜġÜNCELER DOĞU KARADENĠZDE HEYELAN SORUNUNUN ÇÖZÜMÜNE ĠLĠġKĠN DÜġÜNCELER Kayıtlara göre, Doğu Kara Denizde heyelan sorunun varlığı 1929 dan beri bilinmektedir. Bu coğrafyada, özellikle can kaybına neden olan heyelanlardan

Detaylı

TEBLİĞ. Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: HAYVANCILIĞIN DESTEKLENMESĠ HAKKINDA UYGULAMA ESASLARI TEBLĠĞĠ (TEBLĠĞ NO: 2010/13)

TEBLİĞ. Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: HAYVANCILIĞIN DESTEKLENMESĠ HAKKINDA UYGULAMA ESASLARI TEBLĠĞĠ (TEBLĠĞ NO: 2010/13) 10 Nisan 2010 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 27548 TEBLİĞ Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: HAYVANCILIĞIN DESTEKLENMESĠ HAKKINDA UYGULAMA ESASLARI TEBLĠĞĠ (TEBLĠĞ NO: 2010/13) Arı YetiĢtiriciliği, Bombus

Detaylı

Türkiye nin Akbabaları

Türkiye nin Akbabaları Türkiye nin Akbabaları Doğa Derneği, İstanbul, Eylül 2015 Türkiye de halen daha dört farklı tür akbaba yaşamaktadır. Tüm türlerin sayısı dünyadaki diğer akbaba türleri gibi ya çok azdır ya da hızla azalmaktadır.

Detaylı

İhale Tarihi 02 Ekim 2015 saat 14.00 tedir. (Teklifler 01 Ekim 2015 saat 17.00 ye kadar alınmaktadır.)

İhale Tarihi 02 Ekim 2015 saat 14.00 tedir. (Teklifler 01 Ekim 2015 saat 17.00 ye kadar alınmaktadır.) TASARRUF MEVDUATI SİGORTA FONU İŞTİRAKLER VE GAYRİMENKULLER DAİRESİ BAŞKANLIĞI BODRUM İLÇESİ NİN SALİH ADASI NDA TOPLAM 34.265,78 m² YÜZÖLÇÜMLÜ DENİZE CEPHELİ 3 ADET PARSEL ÜZERİNDE TRİPLEKS VİLLA İhale

Detaylı

KANSERLI HÜCREYE IGNE ILE TEDAVI

KANSERLI HÜCREYE IGNE ILE TEDAVI Portal Adres KANSERLI HÜCREYE IGNE ILE TEDAVI : www.ankayasam.com İçeriği : Gündem Tarih : 30.03.2015 : http://www.ankayasam.com/yasam/saglik/kanserli-hucreye-igne-ile-tedavi/ 1/6 KANSERLI HÜCREYE IGNE

Detaylı

ANKARA ÇOCUK DOSTU ġehġr PROJESĠ UYGULAMA, GÖREV VE ÇALIġMA YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR

ANKARA ÇOCUK DOSTU ġehġr PROJESĠ UYGULAMA, GÖREV VE ÇALIġMA YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR Amaç ANKARA ÇOCUK DOSTU ġehġr PROJESĠ UYGULAMA, GÖREV VE ÇALIġMA YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR Madde 1- Ankara Çocuk Dostu ġehir Projesinin amacı Ankara yı; Çocuk Hakları SözleĢmesini

Detaylı

ANKARA İLİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ANKARA İL MÜDÜRLÜĞÜ. Ankara da bilinçli. Çevre Gönüllüleri Yetişiyor

ANKARA İLİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ANKARA İL MÜDÜRLÜĞÜ. Ankara da bilinçli. Çevre Gönüllüleri Yetişiyor ANKARA İLİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ANKARA İL MÜDÜRLÜĞÜ 1923 Ankara da bilinçli Çevre Gönüllüleri Yetişiyor BOYAMA KİTABI İdris GÜLLÜCE Çevre ve Şehircilik Bakanı Çevreye yapılan yatırımın aslında

Detaylı

Bu türleri yakından tanımak için haritaya tıklayın.

Bu türleri yakından tanımak için haritaya tıklayın. Anadolu'da Te hlike Altındaki Tüm Türler Hazar kaplanı, Gökçe balığı ve Anadolu parsı... National Geographic Türkiye, Temmuz sayısında ülkemizde tehlike altındaki türlere dikkat çekti. Bu türleri yakından

Detaylı

ÇOCUK KORUMA KORUYUCU TEDBİRLER KOORDİNASYON KURULU TOPLANTISI

ÇOCUK KORUMA KORUYUCU TEDBİRLER KOORDİNASYON KURULU TOPLANTISI ÇOCUK KORUMA KORUYUCU TEDBİRLER KOORDİNASYON KURULU TOPLANTISI KOORDİNATÖR KURULUŞ : Başbakanlığın 20.04.1963 tarih ve DPT Müst.nıın 3031-3-63/1972, Sayılı Genelgeleri. 18.10.2008 gün ve 27028 Sayılı Resmi

Detaylı

Denizlerimizin Sakinleri

Denizlerimizin Sakinleri Denizlerimizin Sakinleri Dr. Bülent Gözcelioğlu Fotoğraflar: Tahsin Ceylan Denizlerimizin Sakinleri Dr. Bülent GÖZCELİOĞLU Fotoğraflar: Tahsin CEYLAN, Bülent GÖZCELİOĞLU Bilimsel Danışman: Yard. Doç. Dr.

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI MEKANSAL PLANLAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. KENTSEL DÖNÜġÜM DAĠRESĠ BAġKANLIĞI

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI MEKANSAL PLANLAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. KENTSEL DÖNÜġÜM DAĠRESĠ BAġKANLIĞI KENTSEL DÖNÜġÜM DAĠRESĠ BAġKANLIĞI ANKARA, 2011 TANIMLAR* Kentsel dönüģüm uygulama ve yenilikçi modellerinin yaygın olduğu Ġngiltere de, Merkezi Hükümetinin tanımlamasına göre; DönüĢüm, piyasa güçlerinin

Detaylı

T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Kayseri K ültür V arlıklarını K orum a Bölge K urulu KARAR

T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Kayseri K ültür V arlıklarını K orum a Bölge K urulu KARAR T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Kayseri K ültür V arlıklarını K orum a Bölge K urulu KARAR Toplantı no ve tarih : 97-16.01.2015 Toplantı Yeri Karar no ve tarih : 1377-16.01.2015 KAYSERİ Kayseri ili, Özvatan

Detaylı

ORDU SIRA NO İLÇESİ ADI SİT TÜRÜ 1 FATSA GAGA GÖLÜ 1.VE 3. DERECE DOĞAL SİT ALANI 2 MERKEZ

ORDU SIRA NO İLÇESİ ADI SİT TÜRÜ 1 FATSA GAGA GÖLÜ 1.VE 3. DERECE DOĞAL SİT ALANI 2 MERKEZ ORDU DOĞAL SİT ALANLARI SIRA NO İLÇESİ ADI SİT TÜRÜ 1 FATSA GAGA GÖLÜ 1.VE 3. DERECE DOĞAL SİT ALANI 2 MERKEZ BAYADI KÖYÜ KURUL KAYALIKLARI 1. DERECE ARKEOLOJİK VE DOĞAL SİT ALANI, 3. DERECE DOĞAL SİT

Detaylı

KAŞ-KEKOVA DENİZ YÖNETİM PLANI İÇİN İŞBİRLİĞİ YAPIYORUZ. Fotoğraf: Burak Karacık/WWF-Türkiye KAŞ-KEKOVA DENİZ KORUMA ALANI PROJE RAPORU

KAŞ-KEKOVA DENİZ YÖNETİM PLANI İÇİN İŞBİRLİĞİ YAPIYORUZ. Fotoğraf: Burak Karacık/WWF-Türkiye KAŞ-KEKOVA DENİZ KORUMA ALANI PROJE RAPORU KAŞ-KEKOVA DENİZ YÖNETİM PLANI İÇİN İŞBİRLİĞİ YAPIYORUZ Fotoğraf: Burak Karacık/WWF-Türkiye KAŞ-KEKOVA DENİZ KORUMA ALANI PROJE RAPORU Kaş-Kekova Özel Çevre Koruma Bölgesi Deniz Yönetim Planı ve Uygulaması

Detaylı

GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU Planlama Alanı : Bolu ili, Mengen ilçesi, Kadılar

Detaylı

Çizelge 5. Edremit Körfezi su ürünleri kooperatifleri ve üye sayıları (Ceyhan ve diğ. 2006) S.S. Altınoluk Su Ür. Koop.

Çizelge 5. Edremit Körfezi su ürünleri kooperatifleri ve üye sayıları (Ceyhan ve diğ. 2006) S.S. Altınoluk Su Ür. Koop. Kış aylarında da hedef türler sardalye, hamsi, istavrit, tekir, barbun, ahtapot, sübye ve kalamar, tesadüfî türler ise çipura, mercan ve akyadır. Tüm türlerin para etmeyecek küçük bireyleri de ıskarta

Detaylı

Çıralı: Farklı Bir Yaşam Mümkün*

Çıralı: Farklı Bir Yaşam Mümkün* Çıralı: Farklı Bir Yaşam Mümkün* Tarih boyunca pek çok uygarlığa ev sahipliği yapmış, efsanelere konu olmuş Olimpos Çıralı, Antalya nın 70 km batısında yer alan, Kemer ilçesine bağlı Ulupınar Köyü nün

Detaylı