KALITIM MENDEL VE GEN FİKRİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KALITIM MENDEL VE GEN FİKRİ"

Transkript

1 KALITIM MENDEL VE GEN FİKRİ

2 Orak hücreli anemi hastalığına sahip olan bireyler sıtma hastalığına karşı dirençli bireylerdir. Avrupa kraliyet ailelerinde akraba evlilikleri sonucu, hemofili hastalığı büyük oranda görülür.

3 Mendelin çalışmaları Mendel genetik çalışmalara deneysel ve nicel bir yaklaşım getirmiştir. Mendel çok fazla çeşite sahip olduğu için bezelyeler ile çalışmıştır. Bezelye çiçeklerinde erkek ve dişi organlar birlikte bulunur ve birbirlerini dölleyebilir. Mendel; kendi-kendini döllemeyi engelleyerek ve yapay bir çapraz tozlaşma uygulayarak özelliklerin kalıtımını incelemiştir. Mendel deneylerine başlarken bitki kendi-kendini döllediğinde oluşan tüm döllerin aynı çeşitten olduğu arı döl özelliği gösteren bireyleri kullanmıştır. Örneğin mor çiçekli bir bezelye bitkisinin çiçeklerinin kendi kendini döllemesiyle oluşan tohumlardan elde ettiği mor çiçekli bezelyeleri kullanmıştır. Mendel çalışmaların az yada çok bulunma değil aralarında kesin fark olan karakterleri kullanmıştır. Örneğin mor ve beyaz çiçek arasında orta bir bezelye bitkisi bulunmamaktadır.

4 İki farklı bezelye çeşidini eşleştirmek için Mendel bir bitkinin sperm taşıyan polenlerini sulu boya fıçasıyla diğer bitkinin dişi organına taşımıştır. Atasal kuşak P Bu örnekte ilgilenilen karakter çiçek rengidir. Bu çaprazlama defalarca yapıldığında oluşan tohumlardan gelişen bitkilerin çiçekleri hep mor renklidir. Ters çaprazlama durumunda yani mor renkli çiçeklerden beyaz renklilere polen transferi yapıldığında da aynı durum ortaya çıkmaktadır. Birinci kuşak yavrular (F 1 ) Mendel in bezelye bitkilerini çarprazlaması

5 P kuşağı (Ebeveynler) Melezler Arı döl olan iki çeşidin bu şeklide çaprazlanmasına hibridizasyon (Melezleme) adı verilir. Oluşan döller F1 adını alır. Bu döller kendi aralarında çaprazlanmasından F2 dölleri oluşur.(ikinci kuşak) İkinci kuşağın özellikleri incelendiğinde kalıtımın temel kuralları ortaya çıkmıştır. Hibritler F1 baskın özelliğe sahiptir. Bir sonraki kuşakta F2 yavruların % 75 i baskın %25 i çekinik özelliği 3:1 oranında yansıtmıştır. P kuşağı Parental kuşak F 1 kuşağı (Birinci filial kuşak=latince oğul) F 2 kuşağı (İkinci filial kuşak)

6 Mendel kuralları 1. Genlerin alternatif versiyonları (farklı alleller), kalıtılan karakterlerdeki varyasyonlardan sorumludurlar. 2. Bir organizma, her karakter için, kalıtımla her biri bir ebeveynden gelen iki allel alır. Yumurta ve sperm bu allel çiftlerinden sadece bir tanesini taşır. 3. İki allel farklı ise bunlardan biri organizmanın görünümünde tamamen hakim durumda olan baskın (başat) allel, diğeri ise organizmanın genel görünümünde hiçbir belirgin ifadesi olmayan çekinik alleldir. Mendelin F1 hibritleri mor çiçeklidir, çünkü varyasyondan sorumlu allel baskın, beyaz çiçekten sorumlu olanda çekiniktir. Kısaca döllenmeden sonra bir genin iki alleli farklı ise bunlardan sadece birisi (baskın) yavruda kendini gösterirken diğeri çekinik kalır. 4. Her bir karakterin iki alleli, gamet oluşumu sırasında ayrılır (dağılır). MENDEL İN DAĞILIM (AYRILIM) İLKESİ Homozigot (Arı) bireyler belirli bir karakter için özdeş allelere sahiptir. Heterozigot (Melez) bireylerde ise belirli bir karakter için farklı iki allel bulunur.

7 Bezelye bitkilerinde çiçek rengi gibi belirli bir özellikle kalıtlanan karakterden sorumlu bir gen belirli bir kromozomun belirli bir lokusunda bulunur. Alleler çiçek rengi geninin farklı çeşitleridir. F1 Melez Mor çiçekli bezelyenin genotipi

8 Mendel in dağılım hipotezini doğrulamak için F 2 döllerinin 3:1 oranına uyup uymadığına bakılır. Mor çiçek alleli P baskınken, beyaz çiçek, alleli p çekiniktir. P kuşağı F1 kuşağı F2 kuşağı Punnett karesi Hibrit (Melez=Pp) bitkiler gamet oluşturduğunda bu alleler (Pp) ayrılır. Gametlerin yarıya yakını P allelini alırken diğerleri de p allelini alırlar. Punnett karesi yavrularda bulunacak allelerin tüm kombinasyonlarını gösterir. Her karede eşleşme sonucu eşit şansta ortaya çıkabilecek bireyler temsil edilmektedir. En alttaki karede bulunan bireyin genotipi (genleri) pp ve fenotipi beyaz çiçeklidir. Punnett karesi; genotipi bilinen bireyler arasınaki genetik çarprazlamaların sonuçlarını tahmin etmede kullanılan bir diyagram yöntemidir. Genotip; genetik yapısı Fenotip; Bir organizmanın dış görünüşü yada gözlemlenebilir özellikleri

9 Mor çiçekleri olan genotipi bilinmeyen organizma?? Hem homozigotlar (PP) hem de heterozigotlar (Pp) aynı mor çiçek fenotipine sahiptir, dolayısıyla çiçek rengine bakarak bu bitkinin homozigot yada heterozigot olduğunu söyleyemeyiz. Bu durumda çekinik allel (pp) ile çaprazlama yapılır; -oluşan yavrular mor çiçekli ise; genotipi bilinmeyen bitkinin başat allel bakımından homozigot olduğunu anlarız (PPxpp=Pp) -oluşan yavrular hem mor hemde beyaz çiçekli ise mor çiçekli ebeveyn heterozigottur (Ppxpp) (1:1 fenotipik oran) Test çaprazı; Genotipi bilinmeyen bir organizmanın çekinik homozigot bir organizmayla çarprazlanmasına test çaprazı denir.

10 Test çaprazlanması Beyaz çiçekli bezelyenin genotipi pp dir. Fakat dominant karakter gösteren mor çiçekli bezelyelerin genotipi fenotipe b a k a r a k anlaşılamaz. PP ya da Pp olabilir. Genotipi bilinmeyen mor ile b e y a z ç i ç e k l i b e z e l y e l e r çaprazlanır oluşan döllerin oranlarına bakılarak mor çiçekli bitkinin genotipi anlaşılır. Bu çaprazlamaya genotipin a r a ş t ı r ı l m a s ı y a d a t e s t çaprazlaması denir.

11 Gamet çeşidinin bulunması Gametler ana canlının yarısı kadar kromozom ve yarısı kadar gen taşırlar. Ana canlının her karakteri gametlerde birer genle temsil edilir. Bir canlının oluşturabileceği gamet çeşidi 2 n formülü ile hesaplanır. n: Heterozigotluk sayısıdır. Örnek 1: Aa genotipli bireyin oluşturacağı gamet çeşitleri nelerdir? 2 n formülüne göre n:1 dir. Dolayısıyla 2 n : 2 1 : 2 Bunlar A ve a gametleridir. Örnek 2: AABb genotipli bireyin oluşturacağı gametler nelerdir? Sadece B karakteri açısından melez olduğu için n:1 dir. 2 n : 2 1 : 2 Gametlerde her gen çiftinden birer örnek olacağı için AB ve Ab gametlerini oluşturabilir. Örnek 3: AaBbCCDd genotipli bireyden kaç çeşit gamet oluşabilir? n:3 dür. 2 n : 2 3 : 8 Bu gametler ABCD, ABCd, AbCD, AbCd, abcd, abcd, abcd, abcd

12 Karakter Baskın özellik Çekinik özellik F2 Oran Çiçek rengi Çiçek Durumu Tohum rengi Mor Aksiyal Sarı Beyaz Terminal Yeşil Tohum Biçimi Düz Buruşuk Kabuk Biçimi Yassı Kıvrık 705: :1 Mendelin bezelye bitkilerinde yedi karakter için yaptığı F2 çaprazlamanın sonuçları 3:1 oranına yaklaşıktır. Kabuk Rengi Yeşil Sarı Dal Uzunluğu Uzun Kısa

13 Örnek: Arı döl sarı tohum veren bezelye bitkileri ile arı döl yeşil tohum veren bezelye bitkileri çaprazlandığında F1 dölü sarı tohumlu olmaktadır. F2 döllerini bulunuz? Sarı:S yeşil:s Sarı Yeşil P SS * ss G S s F1 Ss Sarı Sarı * Sarı P Ss Ss G S s S s F2 SS Ss Ss ss Genotipler 1.Homozigot sarı 2:Heterozigot sarı 1.Homozigot yeşil Fenotip oranı 3: Sarı 1: Yeşil

14 MENDEL İN BAĞIMSIZ AÇILIM İLKESİ Mendel dağılım ilkesini çiçek rengi gibi tek bir karakter üzerinde çeşitli çaprazlamalar yaparak bulmuştur. Bu şekilde çaprazlamalar sonucu oluşan F1 döllerine MONOHİBRİTLER denir. Aynı anda iki karakter üzerinde (tohum rengi- tohum biçimi) çaprazlama yapıldığında (DİHİBRiTLER) ; sari renk: baskın (Y), düz tohum: baskın (R) yeşil renk: çekinik (y), buruşuk: çekinik (r) F1 kuşağında; YyRr genotipi F1 bitkileri kendi kendilerine F2 bitkilerini oluşturmak üzere döllendiklerinde; alleller ayrılmazsa oluşacak gametler YR yada yr oran (3:1). Alternatif hipotezde bu allel çiftleri birbirinden bağımsız olarak ayrılmalıdır. Yani genler gametler içerisinde olası tüm allellik kombinasyonlar halinde bulunurlar ve her gamette her bir genin bir alleli mevcuttur.(yr, Yr, yr, yr) 4x4 16 eşit olası yol (9:3:3:1) SONUÇ: HER KARAKTER BAĞıMSıZ OLARAK KALıTıLıR.

15 Dihibrit çaprazlamada ayrılma ile ilgili hipotezin test edilmesi MENDEL İN BAĞIMSIZ AÇILIM İLKESİ; herbir allel çiftinin bağımsız olarak ayrılmasıdır.

16 Olasılık kurallarının çaprazlamalara uygulanması Kural 1: Şansa bağlı bir olayın bir defa denenmesinden elde edilen sonuçlar aynı olayın daha sonraki deneme sonuçlarını etkilemez. Çünkü birbirinden bağımsız olayların sonuçları da bağımsızdır. Örnek: Aa genotipli bir bireyin A genotipinde iki gamet meydana getirme olasılığı nedir? Aa genotipli bir birey 2 çeşit gamet oluşturabilir. Birinci gamette A geninin bulunma olasılığı1/2 yani % 50 dir. İkinci gamet için de aynı olasılık kuralları geçerlidir yine ½ dir. Kural 2: Şansa bağlı iki bağımsız olayın aynı anda birlikte olma olasılığı, bunların ayrı ayrı olma olasılıklarının çarpımına eşittir. (ÇARPMA KURALI) Örnek: Aa ve AA genotipli birleylerin çaprazlanmasından AA genotipli bir bireyin meydana gelme şansı nedir? Aa * AA A ½ a ½ A 1 AA ½ Aa ½

17 Kural 3: İki ya da daha çok yol ile olabilen bir olayın olasılığı,bu yolların bağımsız olasılıklarının toplamıdır. (TOPLAMA KURALI) Örnek: Aa * Aa çaprazlanması sonucu bireyler den birinin heterozigot olma olasılığı nedir? Çaprazlama sonucu Aa * Aa G A ½ a ½ A ½ a ½ F2 AA Aa Aa aa ¼ ¼ ¼ ¼ Aa= ¼ + ¼ = ½

18 Örnek 1: KkMmNnoo genotipli bir bireyden kmno genotipli bir gametin meydana gelme şansı nedir? KkMmNnoo k M n o 1/2*1/2*1/2*1=1/8 Örnek 2: AaBb * AaBb çaprazlanmasından aabb genotipli bir bireyin oluşma olasılığı nedir? Çaprazlamaları ayrı ayrı yaparsak Aa * Aa Bb * Bb aa ½ * ½ = ¼ bb ½ * ½ = ¼ İki bağımsız olayın birlikte olma olasılığı çarpımlarına eşittir kuralından aabb= ¼ * ¼ = 1/16

19 Örnek 3: A a B b D D Genotipli bir bireyden aşağıdaki gametlerden hangisi oluşur? a) b) c) d) e) a b A B D a a D A A b B

20 Dihibrit kalıtım Bağımsız açılım kanununa göre her allel çifti gametlere birbirinden bağımsız olarak dağılmaktadır. F1 Mendel bu ilkeyi iki karakter (Çiçek rengi ve tohum yapısı) açısından heterozigot olan bitkiler arasında dihibrit çaprazlama yaparak bulmuştur. Birinci döl % 100 Melez olurken ikinci dölde 4 çeşit fenotip 9:3:3:1 oranında ortaya çıkar. Sarı-düzgün F2 Yeşil-Düz Sarı-Buruşuk Yeşil-Buruşuk

21 Örnek 1: AaBb * AaBb çaprazlaması sonucu kaç çeşit genotip ve fenotip oluşur? Aa * Aa çaprazlamasından Bb * Bb çaprazlamasından AA Aa Aa aa BB Bb Bb bb 3 çeşit genotip 2 çeşit fenotip 3 çeşit genotip 2 çeşit fenotip Toplam birlikte olma olasılıkları çarpımına eşittir: 9 Çeşit genotip 4 çeşit fenotip oluşur. Örnek 2: KkMmOO * KKMmoo çaprazlanmasından KKMmOo genotipli bir bireyin oluşma olasılığı nedir? Kk * KK Mm * Mm OO * oo KK ½ Mm ½ Oo 1 KKMmOo = ½ * ½ * 1 = ¼

22 Örnek 3: Kahverengi gözlü anne ile mavi gözlü bir babanın mavi gözlü çocukları oluyorsa anne ve babanın göz rengi bakımından genotipleri ne olmalıdır? (Kahverengi göz rengi geni mavi üzerine dominantdır) a)kk * KK b) KK * Kk c) Kk * KK d) KK * kk e) Kk * kk Kahverengi gözlü anne Mavi gözlü baba Kk kk Mavi gözlü çocuk kk

23 Kısaca Mendel in buluşları Mendel genetik çalışmalara deneysel ve nicel bir yaklaşım getirmiştir. Mendel ebeveynlerin özelliklerini içeren genlerin yavrularına geçişini 2 temel ilkeye dayandırmıştır. 1. Dağılım ilkesine göre bir karakterden sorumlu iki allel farklı gametlerde bulunmaktadır. F2 kuşağında yavrularda fenotip: 3:1 (%75 baskın, %25 çekinik) 2. Bağımsız açılım ilkesine göre her allel çifti gametlere birbirinden bağımsız olarak dağılmaktadır. (dihibrit çaprazlamalarla) F2 kuşağında yavrularda dört fenotip: 9:3:3:1 oranında Mendel kalıtımı temel olasılık kurallarına uymaktadır.

24 Kalıtım şekilleri genellikle basit MENDEL Genetiğinin öngördüğünden daha karmaşıktır. Tek bir gen için Mendel genetiğinin uzantıları 1. Tam baskınlık 2. Eksik baskınlık 3. Eş baskınlık 4. Çoklu alleller 5. Pleiotropi İki yada daha fazla gen için Mendel genetiğinin uzantıları 1. Epistasi 2. Poligenetik kalıtım Mendel in klasik bezelye çaprazlamasında olduğu gibi F1 dölü herzaman iki atasal varyeteden birine benzerlik gösterir. Çünkü allel çiftlerindeki bir allel diğerine tam baskındır. Bu durumda heterozigot ve homozigot baskın olanların fenotipleri ayırt edilemez.

25 Eksik Baskınlık Kırmızı ve beyaz aslanağzı bitkileri birbirleri ile çaprazlandığında F 1 melezleri Pembe olur. Eksik baskınlıkta dominantlık, resesiflik görülmez ve karakterlerin fenotip oranlarıyla genotip oranları birbirine eşittir. F 2 dölünde her iki genotip ve fenotip oranı 1:2:1 dir. Pembe bitkiler tarafından oluşturulan gametlere kırmızı ve beyaz çiçek allellerinin dağılımı, çiçek renginden sorumlu allellerin kalıtsal özelliklerini melezlerde korunduğunu yani kalıtımın tam olduğunu doğrular.

26 Örnek 1: Endülüs tavuklarında siyah tüy allel geni ile (A) beyaz tüy allel geni (B) birbirine eksik baskındır. Bu bakımdan heterozigot genotipler gri-mavi tüylüdür. Buna göre gri-mavi bir tavukla siyah bir horozun çaprazlanmasından siyah tüylü civciv oluşma olasılığı nedir? a) ½ b) ¼ c) 1/8 d) ¾ e) 1/16 Gri mavi AB Siyah AA siyah AA ½ * 1 : ½

27 Örnek 2: MmNnCc * MmNnCc çaprazlanmasından kaç çeşit genotip ve fenotip oluşur? (N ile n alleli eksik baskındır) 1) Mm * Mm çaprazlamasından 3 çeşit genotip 2 çeşit fenotip 3)Cc* Cc çaprazlamasından 3 çeşit genotip 2 çeşit fenotip 2)Nn * Nn çaprazlamasından 3 çeşit genotip 3 çeşit fenotip (NN Nn Nn nn eksik baskınlık dan dolayı 3 çeşit fenotip) Toplam = 3* 3* 3= 27 çeşit genotip Toplam = 2 * 3 * 2=18 çeşit fenotip

28 Kodominans (Eş baskınlık) Eğer tek bir özelliğin iki alleli farklı ve saptanabilir iki gen ürünü oluşturuyorsa eksik baskınlıktan yada baskınlık/çekiniklik durumundan farklı bir durum ortaya çıkar. Bir heterozigotta her iki allelin ifadesi belirgin olarak görülürse bu şeklide kalıtım kodominans (eş-baskın) olarak ifade edilir. Örneğin MN kan gruplarında, M ve N genleri 4.kromozom üzerinde bulunurlar. Genotip Fenotip M M M M N MN N N N MN kan grubuna sahip bireylerde M ve N genlerinin ikisi de eş baskındır ve fenotipte kendilerini belli ederler. Her iki gen ürünü de fenotipte saptanabilir. Oysa eksik baskınlıkta fenotipte kendini belli etme yoktur. Pembe renkli aslanağzı bitkilerinde kırmızı ve beyaz renk genleri kendilerini belli etmezler.

29 Çoklu Alleller Genotip Fenotip Kırmızı kan hücreleri Plazma antib antia -- İnsanlarda A, B, AB ve O kan grupları çeşitleri vardır. Burada bir genin üç alleli bulunur. Bunlar A, B ve i genleridir. A ile B birbirine eş baskın fakat i üzerine dominanttırlar. antia antib

30 Rh faktörü Rh pozitif bireylerin alyuvarında Rh proteini sentezlenir, antikor ise oluşmaz. Pozitifliği sağlayan gen negatifliği sağlayan gen üzerine dominanttır. Rh + insanların genotipleri = Rr ya da RR dir. Rh - insanların genotipi ise= rr dir Rh uyuşmazlığı (Eritroblastosis fetalis): Anne Rh - baba ise Rh + olduğu zaman ikinci ve sonraki Rh + çocuklarda Rh uyuşmazlığı görülür. Gelişmelerini tamamlayamadan doğabilirler. + Rh antikoru - Anne Rh * Baba Rh + Çocuk Rh + + Rh proteini taşıyan alyuvarlar

31 Örnek 1: Heterozigot ABRh + bir bayan ile OORh - bir erkekten meydana gelecek çocukların kan gruplarının genotiplerini ve fenotiplerini bulunuz. P ABRr * OOrr G AR Ar BR Br Or AORr AOrr BoRr BOrr A Rh + - ARh BRh + BRh - Genotipler Fenotipler

32 Örnek 2: A türünde bir karakter, üç farklı allel gen tarafından kalıtlanmaktadır. Bu türde bu karakter bakımından genotipi farklı kaç çeşit birey oluşabilir? Bu genler A,B ve C olarak kabul edilirse AA, AB, AC, BB, BC, CC 6 farklı genotip çeşidi ortaya çıkabilir. Örnek 3: Kan grubu AO olan bir kadın ile kan grubu BO olan bir erkeğin çocuklarının alyuvarlarında B antijenin bulunma olasılığı nedir? AO * BO A O B O AB AO BO OO ¼ ¼ Toplam = ½

33 Örnek 4: Anti-A ve Anti-B damlatıldığında çökelme olduğu için anne ve baba AB kan grubundandır. Anti-D damlatıldığında çökelme olmadığı için Rh negatiftir. ABrr * ABrr Ar Br Ar Br AArr ABrr ABrr BBrr ¼

34 Pleitropi Mendel kalıtımında her bir gen sadece bir fenotipik karakteri etkiler. Genlerin birçoğu çoklu fenotipik etkiler oluşturur. Bir genin bir canlıyı birçok yol ile etkileyebilme yeteneğine pleitropi denir. Örneğin insanlarda orakhücreli anemi oluşumundan sorumlu pleitropik alleller birçok etkinin ortaya çıkmasını sağlar.

35

36 İki yada daha fazla gen için Mendel genetiğinin uzantıları 1. Epistasi (yunanca da durdurma, beklemeye neden olan) Bir lokustaki genin başka lokustaki genin fenotipik etkisini değiştirmesi olayı epistasi olarak bilinir. 2. Poligenik kalıtım

37 Yumurta BC bc Bc bc BbCc BbCc Sperm BC bc Bc bc BBCC BbCC BBCc BbCc BbCC bbcc BbCc bbcc BBCc BbCc BBcc Bbcc BbCc bbcc Bbcc bbcc 9/16siyah 3/16 kahverengi 4/16Beyaz Epistasi Bir dihibrit kalıtımda 9:3:3:1 lik oranların ortaya çıkmadığı durumlar vardır. Bir lokustaki genin başka lokustaki genin fenotipik etkisini değiştirmesi olayı epistasi olarak bilinir. Farelerde siyah kürk (B), kahve rengi kürk (b) üzerine baskındır. İkinci bir genin baskın alleli (C) pigment depolanmasını kontrol eder. Çekinik gende ise (c) pigment oluşmaz. Dolayısıyla bbcc, BBcc, Bbcc ve Bbcc bireyleri albinodur. (Beyaz)

38 Poligenik Kalıtım Bazı karakterler üzerine bir allel gen çiftinden daha fazla gen etki eder. Örneğin insanda deri rengi üzerinde koyu renkten sorumlu olan A, B, C genleri ile açık renkten sorumlu olan a, b, c genleri bulunur. Siyah noktalar koyu deri allelini sembolize etmektedir. AABBCC genotipli birey oldukça koyu deriye sahip olurken AaBbCc bireyi melez bir deri rengine sahiptir. Tek bir fenotipik karakter üzerine iki yada daha fazla genin etkilerinin olduğu kalıtıma POLiGENİK KALITIM denir. Burda allel genlerin kümülatif (biriken) bir etkisi vardır. Fenotipler Koyu deri rengi allellerin sayısı Populasyonun bölümleri

39 Fenotip üzerine çevrenin etkisi Bir karakterin fenotipi genotipe bağlı olduğu kadar çevreye de bağlı olduğu zaman ortaya çıkar. Örn, ağacın gelişimi (güneş ve rüzgara bağlı olarak büyüklük, biçim ve yeşillikleri farklılık gösterir. İnsanlar için beslenme vücut ağırlığını, spor vücut gelişimini, güneşlenme deri rengini, deneyim zeka testlerinin sonucunu etkileyebilir. Hatta tek yumurta ikizlerinde bile yaşam şekillerine göre farklılıklar olabilir. Genotipin reaksiyon normu (genotipin fenotip aralığı) denilen çevresel etkilere uygun olarak çeşitlenmeler gösteren fenotipik olasılıklar dizisi vardır. ABO kan grubu sistemi için reaksiyon normu geniş değildir (genotip fenotipin çok belirgin sınırlarda kalmasını zorlar). Ancak insanın kanındaki alyuvar-akyuvar sayıları yükseltiye, fiziksel aktivitesine ve enfeksiyonlara bağlı olarak değişebilir. Genel olarak reaksiyon normları poligenik karakterler için daha geniştir. Kalıtsal ve çevresel faktörler gibi çok sayıda etken fenotipi birlikte etkilediğinden bu karakterlere MULTİFAKTORİYEL KARAKTERLER denilmektedir.

40 Tek bir gen için; Genin allelleri arasındaki ilişki Bir allelin tam baskınlığı Her bir allelin eksik baskınlığı Eş baskınlık =Kodominans Çoklu alleller Pleiotropi Tanım Heterozigot fenotip homozigot başatınkiyle aynıdır. Heterozigot fenotip, iki homozigotun fenotipinin arasında bir değere sahiptir. Heterozigotlarda her iki fenotipte ifade edilir. Tüm populasyonlarda bazı genler ikiden fazla allele sahiptir. Bir gen, birçok fenotipik karakteri etkileyebilir. Örnek PP, Pp (mor çiçekli) C R C R mor C R C W pembe C W C W beyaz AB kan grubu I A I B ABO kan grubu allelleri I A, I B, i Orak-hücre hastalığı

41 İki yada daha fazla gen için; Genin allelleri arasındaki ilişki Epistasi Poligenik kalıtım Tanım Bir genin fenotipik ifadesinin, diğer genin fenotipik ifadesini etkilemesi Tek bir fenotipik karakterin, iki yada daha fazla gen tarafından etkilenmesi Örnek Pigment depolamadan sorumlu olan genin pigment oluşumunu kontrol eden gene etkisi deri rengi

42 Genetik = Kalıtım + varyasyonun etkisi Kısaca bir organizmanın fenotipi; onun tüm genotipini ve özgün çevresel geçmişini yansıtmaktadır. Eşeyli üreyen her canlı için Mendel in kalıtım teorisi (basit olasılık kurallarına göre kalıtımın kuşaktan kuşağa nasıl aktarıldığı) geçerlidir. Ancak tek gen yada iki veya daha fazla gen için genetiğin uzantıları sözkonusudur.

43 İnsanlarda görülen pek çok özellik Mendel in kalıtım modeline uymaktadır. Birçok hastalık basit çekinik özellik olarak kalıtılır. Çoğu homozigot çekinik bireyler fenotipik olarak normal gözüken heterozigot taşıyıcıların çocuklarıdır. Albinizm (Pigment eksikliği), kistik-fibrozis gibi birçok hastalık çekinik bir genle kalıtlanır. Tay-Sachs hastalığından da (Beyin lipitlerinin parçalanamamasına yol açan bir enzim bozukluğu) çekinik bir gen sorumludur. Huntington hastalığı, öldürücü baskın bir allel genin sorumlu olduğu bir sinir sistemi hastalığıdır. Yaklaşık yaşları sırasında dominant gen etkisini göstermeye başlar. Hastalıkların nedenleri genler olmakla beraber birçok hastalık gen-çevre etkileşimi sonucu ortaya çıkar. (Kalp, şeker, kanser, manik depresiflik, şizofreni vb.) Bir çocuk doğmadan önce ya da hamileliğin çok erken dönemlerinde amniyon boşluğundan ya da koriyonik villuslardan alınan hücrelerin özel işlemlerden geçirilmesi sonucu kromozom analizleri yapılabilir. Yenidoğanlarda tarama yöntemleri yapılarakta özellikle FENİLKETONNÜRİ(PKU) hastalığı tespit edilebilir. Fenilalenin aa ni metabolize (fenilprüvatın kanda toksik düzeye çıkması sonucu)edemediğinden zihinsel özürlülük oluşabilir.

44 Fetüste genetik hastalık testleri

45 Soyağacı analizleri (Pedigree) Bireylerin ve oluşacak yavruların olası genotiplerini tahmin etmede kullanılabilir. Bu tahminler istatistiksel olasılıklardır. Araştırıcılar, ailenin geçmişi hakkında bilgi toplayarak bu bilgiyi ebeveyn ve çocukların kuşaklara geçen özelliklerini açıklamada kullanırlar.

46 Soyağacı analizleri (Pedigree) Ww ww ww Ww? Ff ff Ff? ww ww?? ww? ff ff Ff? ff? ww ff? W:Alın açıklığı geni F:Kulak memesinin serbest olma durumu. w: Alın açıklığını oluşturmayan gen f:yapışık kulak memesi Soyağaçlarında kareler erkekleri, daireler ise kadınları temsil etmektedir. Yatay çizgiler ise evlilik bağını ve çocuklarını göstermektedir. Koyu renkli bireyler, izlenmekte olan özelliği gösterirler.

47 Örnek 1: Bir ve iki numaralı bireylerin çocuklarında bu özellik görüldüğü için heterozigot olmaları gerekir. Üç ve dört numaralı bireylerinde çocuklarında bu özellik görüldüğü için melez olmaları gerekir fakat 5 numaralı birey arı döl ya da melez döl olabilir.

48 Örnek 2: Bir numaralı birey çocuklarında bu özellik görülmemesine rağmen arı döl (Baskın) yada melez olabilir. İki numaralı bireyinde genotipi bundan dolayı belirlenemez. 4, 5 ve 6 numaralı bireyler ise kesinlikle melezdir.

49 Örnek 3: Aa a A Aa aa Arılarda erkekler haploittir. Saf ya da Melez olamazlar. Kraliçe arı yani A kesinlikle melezdir.

50 Örnek 4: Kan uyuşmazlığının görülebilmesi için anne negatif baba pozitif olması gerekir. 1 numaralı dişi birey homozigot negatifdir ve 4 numaralı erkek bireyle olan evliliğinde hastalığın görülme olasılığı, 3 ile 4 ün evliliğine göre daha yüksektir.

KALITIMLA İLGİLİ KAVRAMKAR

KALITIMLA İLGİLİ KAVRAMKAR KALITIMLA İLGİLİ KAVRAMKAR KALITIM Anne ve babanın karakterlerinin oğul döllere nasıl aktarıldığı, döller arasında benzerlik ve farklılıkların nasıl ortaya çıktığını araştıran bilim dalına kalıtım veya

Detaylı

MENDEL VE GEN KARAMI

MENDEL VE GEN KARAMI MENDEL VE GEN KARAMI Karakter-Özellik Genetikçiler, bireyler arasında çeşitlilik gösteren çiçek rengi gibi kalıtılabilir özellikleri tanımlamak için karakter terimini kullanırlar. Çiçeklerde mor ya da

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. genotipine sahip organizma kaç çeşit gamet. yapılabilir? a. 4 b. 8 c. 16 d. 32 e. 64

Ayxmaz/biyoloji. genotipine sahip organizma kaç çeşit gamet. yapılabilir? a. 4 b. 8 c. 16 d. 32 e. 64 Mor çiçekli bir bitki kendini polenleri ile tozlaştırıldığında, sadece mor çiçekli yeni nesil üretilmiştir. Bu çaprazlama.. örnektir 1. hibridleşmeye. 2. eksik baskınlığa 3. Trihibrid kalıtıma. 4. ayrılma

Detaylı

2014-2015 II.DÖNEM BİYOLOJİ 10. SINIF ÇALIŞMA SORULARI (I )

2014-2015 II.DÖNEM BİYOLOJİ 10. SINIF ÇALIŞMA SORULARI (I ) 2014-2015 II.DÖNEM BİYOLOJİ 10. SINIF ÇALIŞMA SORULARI (I ) 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. Kahverengi gözlü anne ve babanın ilk çocukları yeşil gözlü

Detaylı

8. Sınıf Fen ve Teknoloji

8. Sınıf Fen ve Teknoloji Canlı vücudunu oluşturan karakterleri üremeyle nesilden nesile aktarılmasını inceleyen kalıtım birimine genetik denir. Anne ve babadan gelen eşey hücreleri zigotu oluşturur. Bu hücrelerle birlikte gelen

Detaylı

14 HhBbeeAa X HhBbEeAa genotipli bireylerin çaprazlanmasından oluşacak bireyler kaç farklı genotipte olabilir? A) 16 B) 54 C) 27 D) 11 E) 4

14 HhBbeeAa X HhBbEeAa genotipli bireylerin çaprazlanmasından oluşacak bireyler kaç farklı genotipte olabilir? A) 16 B) 54 C) 27 D) 11 E) 4 KALITIM 1 AaBb X AaBb şeklindeki çaprazlanmadan 256 oğul birey oluşmuştur. ab fenotipindeki bireyler oluştuktan kısa bir süre A) 32 B) 64 C) 128 D) 192 E) 240 2 2) Bir karakter üzerinde A, B, C, D, E şeklinde

Detaylı

Genetikçiler, bireyler arasında çeşitlilik gösteren çiçek rengi gibi kalıtılabilir özellikleri tanımlamak için karakter terimini kullanırlar.

Genetikçiler, bireyler arasında çeşitlilik gösteren çiçek rengi gibi kalıtılabilir özellikleri tanımlamak için karakter terimini kullanırlar. Mendel ve Gen Fikri Mendel, kalıtımın iki yasasını belirlemede bilimsel yaklaşımı kullandı. Mendel kalıtımında olasılık kuralları geçerlidir. Kalıtım şekilleri, genellikle basit Mendel genetiğinin öngördüğünden

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR

FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR 1 Kalıtım : Bir canlının sahip olduğu özelliklerin nesilden nesile aktarılması olayına kalıtım denir. Genetik: Canlı soyları arasındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya çıkmasını

Detaylı

Mendel Genetiği ve Uzantıları {Test(1-4)}... 141. Kan Grupları {Test(5-8)}... 149. Eşeye Bağlı Kalıtım {Test-(9-12)}... 157

Mendel Genetiği ve Uzantıları {Test(1-4)}... 141. Kan Grupları {Test(5-8)}... 149. Eşeye Bağlı Kalıtım {Test-(9-12)}... 157 2 KALITIMIN GENEL İLKELERİ BÖLÜM- KALITIM VE BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK... 9 BÖLÜM-2 MODERN GENETİK UYGULAMALARI... 95 Kalıtımla İlgili Kavramlar... 9 Mendel İlkeleri ve Uygulamaları... 9 Modern Genetik... 22

Detaylı

BÖLÜM 2 MODERN GENETİK UYGULAMALARI... 169

BÖLÜM 2 MODERN GENETİK UYGULAMALARI... 169 2 KALITIMIN BÖLÜM KATILIM VE BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK.... 07 GENEL İLKELERİ BÖLÜM 2 MODERN GENETİK UYGULAMALARI.... 69 Genetik Nedir?... 07 Olasılık İlkeleri ve Uygulamaları... 08 Mendel İlkeleri ve Uygulamaları...

Detaylı

BÖLÜM 2 MODERN GENETİK UYGULAMALARI... 169

BÖLÜM 2 MODERN GENETİK UYGULAMALARI... 169 2 KLITIMIN BÖLÜM KTILIM VE BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK.... 07 GENEL İLKELERİ BÖLÜM 2 MODERN GENETİK UYGULMLRI.... 69 Genetik Nedir?... 07 Olasılık İlkeleri ve Uygulamaları... 08 Mendel İlkeleri ve Uygulamaları...

Detaylı

2KALITIM, GEN MÜHENDİSLİĞİ

2KALITIM, GEN MÜHENDİSLİĞİ T T ÜNİTE KLITIM, GEN MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ Bölüm Kalıtım BÖLÜM KLITIM....................05 Kalıtımla İlgili Kavramlar................05 Mendel İlkeleri ve Uygulamaları..........05 Modern Genetik.......................08

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 1 : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 1 : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 1 : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM B KALITIM (6 SAAT) 1 Gen 2 Kalıtım ve Kalıtsal Özelliklerin Kazanılması 3 Mendel in Kalıtıma Kazandırdığı Bilgiler ve Mendel Yasaları

Detaylı

Kalıtımın iç yüzü ilk olarak bir buçuk asır önce keşfedilmiştir.

Kalıtımın iç yüzü ilk olarak bir buçuk asır önce keşfedilmiştir. Mendel Genetiği Mendel genetiği Kalıtımın iç yüzü ilk olarak bir buçuk asır önce keşfedilmiştir. 1866 da Gregor Mendel genetik disiplininin temelini aydınlatan biz dizi deney yayınlamıştır. 20. yüzyıl

Detaylı

11. SINIF BİYOLOJİ YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI

11. SINIF BİYOLOJİ YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI 11. SINIF BİYOLOJİ YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI *** Sevgili öğrenciler; yorucu bir çalışma döneminden sonra hepiniz tatili hak ettiniz. Ancak sizlerin de bildiği gibi konu tekrarı yapmak, soru çözerek pekiştirmek,

Detaylı

GENLER ARASINDAKİ ETKİLEŞİMLER

GENLER ARASINDAKİ ETKİLEŞİMLER GENLER ARASINDAKİ ETKİLEŞİMLER BİR GENİN ALLELLERİ ARASINDAKİ ETKİLEŞİMLER Heterozigotlarda farklı allellerin etkileşim biçimleri karakterlerin fenotipte ortaya çıkış ve kalıtımını etkiler. Mendel yasalarından

Detaylı

Johann Mendel 1822 yılında, Orta Avrupa daki Heinzendorf köyünde, köylü bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi.

Johann Mendel 1822 yılında, Orta Avrupa daki Heinzendorf köyünde, köylü bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Johann Mendel 1822 yılında, Orta Avrupa daki Heinzendorf köyünde, köylü bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1843 Olomouc Felsefe Enstitüsü nden mezun oldu. 1843 de Gregor adını alarak Çek Cumhuriyetinin

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 1 : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 1 : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 1 : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM B- KALITIM (6 SAAT) 1- Gen 2- Kalıtım ve Kalıtsal Özelliklerin Kazanılması 3- Mendel in Kalıtıma Kazandırdığı Bilgiler ve Mendel Yasaları

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM Mitoz Bölünme Hücreler neden mitoz bölünme geçirir? 1 Büyüme ve gelişme için 2 Yıpranan doku ve organların onarılması için 3 Eşeysiz üreyen canlılarda üremenin sağlanması için.

Detaylı

CİNSİYETE BAĞLI KALITIM

CİNSİYETE BAĞLI KALITIM CİNSİYETE BAĞLI KALITIM *Cinsiyetin belirlenmesi: Eşeyli üreyen hayvanlarda cinsiyetin belirlenmesi farklı şekillerde olabilmektedir. Bazı hayvanlarda cinsiyetin belirlenmesi, çevre koşulları tarafından

Detaylı

HAFTA II Mendel Kanunları

HAFTA II Mendel Kanunları Biyoteknoloji ve Genetik I HAFTA II Mendel Kanunları Prof. Dr. Hilal Özdağ hilalozdag@gmail.com 2225826/125 1822 de doğdu. Lise den sonra felsefe okudu. 1843 te manastıra kabul edildi. 1849 ta papazlık

Detaylı

8. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ

8. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ 8. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ 1.Ünite : Hücre Bölünmesi ve Kalıtım 2. KONU: KALITIM Canlılardaki karakterlerin oluşumunu, yavru döllere geçişini ve canlılarda gözlenen çeşitliliğin nedenlerini inceleyen bilim

Detaylı

KALITIM- FATIH GIZLIGIDER SORULARI. 4. Rabia renkkörlüğü yönünden bir ailenin soy ağacını şekilde verilen

KALITIM- FATIH GIZLIGIDER SORULARI. 4. Rabia renkkörlüğü yönünden bir ailenin soy ağacını şekilde verilen KALITIM- FATIH GIZLIGIDER SORULARI 1. Fatma, melez sarı bezelyeleri birbiri ile çaprazladığında oluşabilecek ihtimalleri pasta grafik ile gösteriyor. Fatma nın çizmiş olduğu grafik aşağıdakilerden hangisi

Detaylı

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji MİTOZ -. Ünite 6. Deniz yıldızının kopan parçasının yenilenmesi (onarım), ağaç gövdesinin büyümesi (büyüme) ve zigotun embriyoya dönüşmesi mitoz bölünme ile gerçekleşirken insanlarda yumurta hücresinin

Detaylı

Bunları Biliyor musunuz? MİTOZ

Bunları Biliyor musunuz? MİTOZ MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım. Bir hücreden, birbirinin aynısı iki hücre oluşur.

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım. Bir hücreden, birbirinin aynısı iki hücre oluşur. ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım Üreme: Canlıların kendilerine benzer bireyler oluşturarak nesillerini devam ettirmeleri olayı üreme olarak adlandırılır. Üreme olayı;

Detaylı

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Modern Genetik Biyoloji Ders Notları A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Bazı omurgasız hayvanlarda ve tam çiçek bulunduran bitkilerin büyük çoğunluğunda hem dişi hem de erkek organ birlikte bulunur. Bazı canlılarda

Detaylı

1. EKSİK BASKINLIK 2. EŞ BASKINLIK 3. ÇOK ALLELLİLİK

1. EKSİK BASKINLIK 2. EŞ BASKINLIK 3. ÇOK ALLELLİLİK 1. EKSİK BASKINLIK 2. EŞ BASKINLIK 3. ÇOK ALLELLİLİK Eksik baskınlık (ekivalentlik): Bazı karakterlerde allel genler, birbirine tam baskınlık göstermezler. Bireyler, bu karakterler yönünden heterozigot

Detaylı

Fen ve Teknoloji 8 1.ÜNİTE: HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 2. KALITIM MENDEL İN ÇALIŞMALARI. ? Mendel in bezelye bitkisini kullanma nedenleri

Fen ve Teknoloji 8 1.ÜNİTE: HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 2. KALITIM MENDEL İN ÇALIŞMALARI. ? Mendel in bezelye bitkisini kullanma nedenleri 1.ÜNİTE: HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 2. KALITIM Anahtar Kavramlar: Gen Genetik Fenotip Genotip Kalıtım Canlılardaki karakterlerin oluşumunu, yavru döllere geçişini ve canlılarda gözlenen çeşitliliğin nedenlerini

Detaylı

Eksik baskınlık sığırlarda da görülür. Kırmızı bir sığır ile beyaz bir sığır çiftleştirilirse, meydana gelen yavrular demir kırı rengin de olur.

Eksik baskınlık sığırlarda da görülür. Kırmızı bir sığır ile beyaz bir sığır çiftleştirilirse, meydana gelen yavrular demir kırı rengin de olur. ALELLER ARASINDAKİ DOMİNANTLIĞIN DERECESİ 1. EKSİK BASKINLIK Bazı özelliklerin ortaya çıkmasında genlerden biri diğerine tam baskınlık kuramaz. Bu nedenle heterozigot bireylerde her iki genin özelliği

Detaylı

Bir çiftin dört çocuğunun kan grubu yukarıdaki gibidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi anne ve babanın kan gruplarından olamaz?

Bir çiftin dört çocuğunun kan grubu yukarıdaki gibidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi anne ve babanın kan gruplarından olamaz? 4) İnsanlarda kahverengi gözlülük yeşil gözlülüğe baskındır.aşağıda verilen göz genotiplerinden hangisine sahip olan aileden, yeşil gözlü çocuk olma ihtimali yoktur? 1) Himalaya tavşanı, tüyü kazınıp buz

Detaylı

KALITIMIN GENEL İLKELERI. Modern Genetik Eşeye Bağlı Kalıtım-1

KALITIMIN GENEL İLKELERI. Modern Genetik Eşeye Bağlı Kalıtım-1 KALITIMIN GENEL İLKELERI Modern Genetik Eşeye Bağlı Kalıtım-1 Eşey Tayini Kromozoma dayalı eşey saptanması çok hücreli canlılarda gerçekleştirilebilir. Otozomal kromozomlar üzerinde her iki eşeye ait özellikleri

Detaylı

Rekombinasyon ve Bağlantı Analizi (Recombination and Linkage Analysis)

Rekombinasyon ve Bağlantı Analizi (Recombination and Linkage Analysis) Rekombinasyon ve Bağlantı Analizi (Recombination and Linkage Analysis) Mayoz bölünme sırasında aynı kromozom (bir kromatid) üzerindeki genler gametlere beraberce, başka bir ifade ile bağlı (zincirlenmiş)

Detaylı

A) Her ikisi de doğru bilgidir. B) 1. doğru, 2. yanlış bilgidir. C) 1. yanlış, 2. doğru bilgidir. D) Her ikisi de yanlış bilgidir. 5.

A) Her ikisi de doğru bilgidir. B) 1. doğru, 2. yanlış bilgidir. C) 1. yanlış, 2. doğru bilgidir. D) Her ikisi de yanlış bilgidir. 5. SINIF Mitoz - Mayoz Bölünme TEST. Mitoz bölünme, çekirdek bölünmesi ile başlar ve birbirini takip eden evrelerle devam eder. 4. Aşağıda mayoz bölünmenin özellikleriyle ilgili bilgiler veriliyor.. Bir ana

Detaylı

1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar.

1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar. 1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar. 1.2. Mitozu, çekirdek bölünmesi ile başlayan ve birbirini takip eden evreler olarak tarif eder. 1.3. Mitozda kromozomların

Detaylı

Mendel F2 sonuçları,tohum rengi,tohum biçimini bakımından F2 oranı 9:3:3:1'lik açılım gösterir. P DDSS X ddss (düz sarı) (buruşuk yeşil)

Mendel F2 sonuçları,tohum rengi,tohum biçimini bakımından F2 oranı 9:3:3:1'lik açılım gösterir. P DDSS X ddss (düz sarı) (buruşuk yeşil) Olasılık Olasılıkta 0 hiçbir şansı olmayan olay ve 1 her zaman meydana gelen olay anlamına gelir.bir olayın olasılığı Olasılık denklemi kullanılarak hesaplanır : P=olayın olma olasılığı P = # beklenen

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1. Bir canlının mitoza hazırlanan hücresinde

Detaylı

KAN GRUPLARI ALYUVARLARINDA;

KAN GRUPLARI ALYUVARLARINDA; KAN GRUPLARI BÜTÜN İNSANLARDA KANIN YAPISI VE GÖ- REVLERİ AYNIDIR. İNSAN ALYUVARINDA VE KAN PLAZMASINDA BAZI PROTEİNLERİN BU LUNUP BULUNMAMASINA GÖRE BİRBİRLE- RİNDEN FARKLILIK GÖSTERİR. BU FARKLI- LIK

Detaylı

Mitoz Bölünme. 5. Bütün ökaryot canlılardaki hücre bölünmelerinde aşağıdaki. 6. Bir hücrenin bölünmesi sırasında gerçekleşen bazı olaylar

Mitoz Bölünme. 5. Bütün ökaryot canlılardaki hücre bölünmelerinde aşağıdaki. 6. Bir hücrenin bölünmesi sırasında gerçekleşen bazı olaylar BİYOLOJİ Mitoz Bölünme 10. SINIF GENEL 01 1. Mitoz bölünmedeki interfaz evresi ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? A) İnterfaz evresi mitotik evreye göre daha kısa sürer. 5. Bütün ökaryot canlılardaki

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ

10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ 10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ Eşeysiz Üreme ile ilgili, I. Canlının yararlı özelliklerinin korunmasını sağlar. II. Canlının değişen ortam koşullarına uyumunu artırır. III.

Detaylı

LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler

LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler Biçimlenmiş ve yoğunlaşmış kromatin materyaline kromozom denir. Kromozomlar Mitoz ve/veya Mayoz bölünmenin Profaz safhasında görülmeye başlar ve Metafaz

Detaylı

Gen Arama Yordamı ve Nörolojik Hastalıklarla İlgili Gen Keşfi Çalışmalarına Türkiye den Örnekler

Gen Arama Yordamı ve Nörolojik Hastalıklarla İlgili Gen Keşfi Çalışmalarına Türkiye den Örnekler Gen Arama Yordamı ve Nörolojik Hastalıklarla İlgili Gen Keşfi Çalışmalarına Türkiye den Örnekler Doç. Dr. Sibel Aylin Uğur İstanbul Üniversitesi Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü-Genetik 13. Ulusal Sinirbilim

Detaylı

Genler ve Çevre fenotipik varyansa ne kadar katkıda bulunuyor?

Genler ve Çevre fenotipik varyansa ne kadar katkıda bulunuyor? Genler ve Çevre fenotipik varyansa ne kadar katkıda bulunuyor? Akin Pala akin@comu.edu.tr Genlerin katkısı Neden aile bireyleri birbirine benzer? Ortak genler paylaşırlar Neden verimlerin genotip tarafından

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ SORU 1: A türüne ait bir bitki (Yaprakları koparılmış) B türüne ait bir bitki (Yapraklı) cam fanus cam fanus su su Ortam sıcaklığı 10 C Ortam sıcaklığı 25 C Bir araştırmacı,

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D 1. DNA replikasyonu.. için gereklidir A) sadece mitoz B) sadece mayoz C) mitoz ve mayoz D) sadece gamet oluşumu E) sadece protein sentezi 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki

Detaylı

Kromozom nedir? kromozom mikronla

Kromozom nedir? kromozom mikronla KROMOZOM 2 Kromozom nedir? Çekirdeğin içinde ipliksi halde bulunan parçalara kromozom adı verilir. Çift olarak bulunup 2n ile gösterilirler. Kromozomlar, elektron mikroskobunda İ, V, J harfleri gibi biçimlerde

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SETİ. 8. Sınıf FEN VE TEKNOLOJİ

YAZILIYA HAZIRLIK SETİ. 8. Sınıf FEN VE TEKNOLOJİ YAZILIYA HAZIRLIK SETİ 8. Sınıf FEN VE TEKNOLOJİ 1. Fasikül İÇİNDEKİLER 3 Mitoz 10 Kalıtım 17 Mayoz 2 DNA ve Genetik Kod 31 Adaptasyon ve Evrim 1. Fasikül Hücre Bölünmesi ve Kalıtım 1. 3 HÜCRE BÖLÜNMESİ

Detaylı

Hayvan Islahı ve Yetiştirme 2. ders

Hayvan Islahı ve Yetiştirme 2. ders Hayvan Islahı ve Yetiştirme 2. ders Akin Pala akin@comu.edu.tr Seleksiyona cevap Et sığırlarında doğum ağırlığını arttırmak istiyoruz. Ağır doğmuş olan bireyleri ebeveyn olarak seçip çiftleştiriyoruz.

Detaylı

UYGULAMALI GENETİK. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ I. Ders

UYGULAMALI GENETİK. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ I. Ders UYGULAMALI GENETİK Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ I. Ders Genetik Nedir?* Bir bireyin morfolojik ve anatomik özelliklerini nasıl kazandığını, neden kendi türüne ait bireylere diğerlerinden

Detaylı

BU BÖLÜMÜN AMAÇLARI. NASIL ÇALIfiMALIYIZ?

BU BÖLÜMÜN AMAÇLARI. NASIL ÇALIfiMALIYIZ? ÜN TE I KALITIM I. KALITIM NED R? II. OLASILIK LKELER VE UYGULAMALARI III. MENDEL LKELER VE UYGULAMALARI A.Monohibrit Çaprazlama B. Dihibrit Çaprazlama IV. ÇOK ALELL L K V. EKS K BASKINLIK VI. GENOT PLER

Detaylı

8.SINIF 1.ÜNİTE KAZANIM DEĞERLENDİRME ÇALIŞMA YAPRAĞI-3../10/2014

8.SINIF 1.ÜNİTE KAZANIM DEĞERLENDİRME ÇALIŞMA YAPRAĞI-3../10/2014 8.SINIF 1.ÜNİTE KAZANIM DEĞERLENDİRME ÇALIŞMA YAPRAĞI-3../10/2014 A Aşağıdaki ifadelerin yanındaki boşluklara doğru ise D yanlış ise Y harfini yazınız. 1. Hayvan hücresinde sitoplâzma bölünmesi ara lamel

Detaylı

GENET İ K DERS NOTLARI

GENET İ K DERS NOTLARI GENETİK DERS NOTLARI Genetik (Kalıtım Bilimi): Genetik biliminin ele aldığı başlıca konular; canlının kendilerine özgü tüm karakterlerden sorumlu olan maddenin (genetik materyal=kalıtsal madde) yapı ve

Detaylı

KROMOZOM HARİTALARI ve MAYOZ BÖLÜNME HATALARI

KROMOZOM HARİTALARI ve MAYOZ BÖLÜNME HATALARI KROMOZOM HARİTALARI ve MAYOZ BÖLÜNME HATALARI MBG 111 BİYOLOJİ I Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER GİRİŞ Mendel kalıtımında eğer genler bağımsız ise kalıtıldıklarında kabaca belli oranlarda ve sıklıkla

Detaylı

TEOG 1. MERKEZİ ORTAK SINAVLAR FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ BENZER SORULARI 18.

TEOG 1. MERKEZİ ORTAK SINAVLAR FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ BENZER SORULARI 18. TEOG SINAV SORUSU-1 ANABİLİM HAFTA SONU ÖDEVİ 26.09.2014 2. Aşağıdaki tabloyu ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşuna göre doldurunuz. İFADELER D Y Kromozomlar kalıtım birimi olan genleri taşırlar.

Detaylı

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi BİYOLOJİDEKİ TEKNOLOJİK GELİŞMELER VE ÖNCELİKLERİMİZ Dr. Aslı Tolun Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi KLONLAMA / KOPYALAMA Tanım Yöntem Amaç: Kopya birey yaratma Kök hücre oluşturma

Detaylı

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00 T.C. 8. SIIF I. ÖEM ORTAK SIAVI KASIM 1 Saat: 9. FE VE TEKOLOJİ 1. Canlıların belirli çevre koşullarında yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özellikleri sayesinde ortama uyum sağlamasına adaptasyon

Detaylı

ÜNİTE 10: KALITIM Monohibrit Çaprazlama

ÜNİTE 10: KALITIM Monohibrit Çaprazlama ÜNİTE 10: KALITIM Mendel,Pisum sativum((bezelye) ile kalıtım çalışmalarına başladığında kromozomların ya da mayozun rolü ve mekanizması hakkında hiçbir bilgi yoktu.olduğunu varsaydığı kalıtım birimleri

Detaylı

10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI Biyoloji Dersi Öğretim Programının temelleri üreme, kalıtım ve yaşadığımız çevre konularıyla ilgili somut ve öğrencileri motive edici örnekler üzerine kurulmuştur.

Detaylı

TEOG Deneme 1. 3. Aşağıda verilen soy ağacı bir ailedeki bireylerin kirpik uzunluklarının kalıtımını göstermektedir.

TEOG Deneme 1. 3. Aşağıda verilen soy ağacı bir ailedeki bireylerin kirpik uzunluklarının kalıtımını göstermektedir. 1. TEOG Deneme 1 3. Aşağıda verilen soy ağacı bir ailedeki bireylerin kirpik uzunluklarının kalıtımını göstermektedir. Bir araştırmacı belirli özelliklere sahip canlıların, bu özelliklere sahip olmayan

Detaylı

8. Sınıf. TEOG Tutarlılık. Fen ve Teknoloji 2015-2016

8. Sınıf. TEOG Tutarlılık. Fen ve Teknoloji 2015-2016 2015-2016 8. Sınıf TEOG Tutarlılık Fen ve Teknoloji Sorularımızın TEOG sorularıyla benzeşmesi, bizler için olduḡu kadar, bu kaynaklardan beslenen yüz binlerce öḡrenci ve yüzlerce kurum için büyük bir güven,

Detaylı

MENDEL GENETİĞİNİN UZANTILARI

MENDEL GENETİĞİNİN UZANTILARI MENDEL GENETİĞİNİN UZANTILARI Yeni Mendel Genetiği (neo-mendelian Genetics) Mendel in çalışmaları 1900 lü yıllardan itibaren keşfedilmeye başlanmıştır. Bu noktadan sonra araştırmacılar, bireyin fenotipini

Detaylı

ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME

ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME HÜCRE: Canlıları oluşturan en küçük yapı birimine hücre denir.bütün canlılar hücrelerden oluşmuştur. * İnsanlar, hayvanlar, bitkiler, tek hücreli canlıların

Detaylı

Kalıtım ve Genetik Nedir? Bilimbenimle.com. Ozan EREN

Kalıtım ve Genetik Nedir? Bilimbenimle.com. Ozan EREN Kalıtım ve Genetik Nedir? Ozan EREN Kromozomlar ve Genler Saç rengi, saç sekli, göz rengi, dil yuvarlama gibi özellikler çevremizdeki bireyler arasında farklılık göstermektedir. Bu özellikler kalıtsal

Detaylı

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00 T.. 8. SIIF I. DÖEM ORTAK SIAVI KASIM 1 Saat: 9. FE VE TEKOLOJİ 1.. Öğretmen öğrencilerine, Çok yüksekte uçan bir kartal, koyu renkli toprağa sahip çalılık bir alanda bulunan aynı büyüklükteki kahverengi

Detaylı

Kan Grubu Sistemleri ve Uygunluk Testleri. Prof.Dr.Ziya Bayraktaroğlu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi

Kan Grubu Sistemleri ve Uygunluk Testleri. Prof.Dr.Ziya Bayraktaroğlu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Kan Grubu Sistemleri ve Uygunluk Testleri Prof.Dr.Ziya Bayraktaroğlu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi 23 kan grup sistemi 250 kan grup antijeni Duffy,Rhesus,MNS,Lutheran,Kell, P,Lewis,KIDD,Diego,Cartwright,Xg,Scannia,

Detaylı

Mitoz Hücre Bölünmesi

Mitoz Hücre Bölünmesi Mitoz Hücre Bölünmesi [Anahtar kavramlar: kromozom, hücre bölünmesi, mitoz bölünme, eşeysiz üreme] Kromozom ve özellikleri : Mayoz ya da mitoz bölünme ile hücrelerin bölünmesi esnasında hücre çekirdeği

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Gelişimin Biyolojik Temelleri Öğr. Gör. Can ÜNVERDİ Konular kod kalıtım örüntüleri Down sendromu Fragile x sendromu Turner sendromu Klinefelter sendromu Prader willi sendromu danışma

Detaylı

2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı Giresun Kale Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 10. Sınıflar Biyoloji Notu II----- Sayfa:1

2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı Giresun Kale Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 10. Sınıflar Biyoloji Notu II----- Sayfa:1 İNSANDA ÜREME SİSTEMİ I. DİŞİ ÜREME SİSTEMİ: İnsanlarda dişi üreme sistemi 4 bölümde incelenir: LTH (Lüteo tropik hormon) = prolaktin Korpus luteumun varlığını sürdürmesini sağlar. Süt bezlerinin gelişimini,

Detaylı

2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Giresun Kale Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 10. Sınıflar Biyoloji Notu II----- Sayfa:1

2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Giresun Kale Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 10. Sınıflar Biyoloji Notu II----- Sayfa:1 İNSANDA ÜREME SİSTEMİ I. DİŞİ ÜREME SİSTEMİ: İnsanlarda dişi üreme sistemi 4 bölümde incelenir: LTH (Lüteo tropik hormon) = prolaktin Korpus luteumun varlığını sürdürmesini sağlar. Süt bezlerinin gelişimini,

Detaylı

Bir madeni para ile yapılan atışda olduğu gibi ihtimal kuralları her şans olayına uygulanabilir. Mesela bir madeni para atışını düşünelim Burada yazı

Bir madeni para ile yapılan atışda olduğu gibi ihtimal kuralları her şans olayına uygulanabilir. Mesela bir madeni para atışını düşünelim Burada yazı Bir madeni para ile yapılan atışda olduğu gibi ihtimal kuralları her şans olayına uygulanabilir. Mesela bir madeni para atışını düşünelim Burada yazı ve tura gibi iki hal söz konusudur ve bu iki olaydan

Detaylı

8. SINIF MERKEZİ ORTAK YAZILILARA HAZIRLIK SORULARI

8. SINIF MERKEZİ ORTAK YAZILILARA HAZIRLIK SORULARI 1. 4. Yukarıdaki şekil için aşağıda yapılan yorumlardan hangisi yanlıştır? A) Hücre 2 kere mitoz bölünme geçirmiştir. B) Oluşan yavru hücreler ana hücrenin aynısıdır. C) Kromozom sayısı değişmemiştir.

Detaylı

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. ORTAK SINAVI 27 KASIM 2014 Saat: 09.00 T.C. 8. SIIF I. DÖEM ORTK SIVI KSIM 1 Saat: 09.00 FE VE TEKOLOJİ 1. Tabloda bazı canlı türlerinin vücut hücrelerindeki kromozom sayıları verilmiştir. Tür Kromozom sayısı (n) Çekirge Meyve sineği 8 Kedi

Detaylı

ÜREME. Canlıların kendilerine benzer canlı fertler (yavrular) meydana getirerek neslini devam ettirmesine üreme denir.

ÜREME. Canlıların kendilerine benzer canlı fertler (yavrular) meydana getirerek neslini devam ettirmesine üreme denir. 1 ÜREME Canlıların kendilerine benzer canlı fertler (yavrular) meydana getirerek neslini devam ettirmesine üreme denir. *Eşeysiz üreme: EŞEYSİZ ÜREME Tek bir ata bireyin, kendisiyle aynı genetik özelliklere

Detaylı

Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi

Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi Bugün gelinen noktada genetik Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi «Genetik bilgiden hastaların ve ailelerin yararlanması için tüm sağlık çalışanları insan genetiğinin temelinde

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME. Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME. Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1 HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1 Hücrenin bölünmeye başlamasından itibaren onu takip eden diğer hücre bölünmesine kadar geçen zaman aralığına hücre döngüsü denir. Hücreler belli

Detaylı

GENETİK. Doç.Dr. Ercan ARICAN Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü

GENETİK. Doç.Dr. Ercan ARICAN Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü GENETİK Doç.Dr. Ercan ARICAN Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Genetik (Kalıtım Bilimi): Genetik biliminin ele aldığı başlıca konular; canlının kendilerine özgü tüm karakterlerden sorumlu olan maddenin

Detaylı

ĐST432 Đstatistik Genetik

ĐST432 Đstatistik Genetik ĐST432 Đstatistik Genetik Dersin adı Đstatistik Genetik Dersin kodu ĐST 432 Dersin türü Seçmeli Ders dönemi 2.Dönem (Bahar) Dersin kredisi (2, 2, 0) 3 AKTS: 5 Dersin verildiği bölüm Đstatistik Ders Yılı:2007-2008/Bahar

Detaylı

A A A A A. FEN ve TEKNOLOJİ TESTİ. 2. Mutasyon : DNA molekülünde meydana

A A A A A. FEN ve TEKNOLOJİ TESTİ. 2. Mutasyon : DNA molekülünde meydana FEN ve TEKNOLOJİ TESTİ 1. Öğretmen kalıtım konusu için hazırlattığı, üzerinde "insan üreme hücrelerinin kromozom sayılarının" yazılı olduğu pankartları öğrencilerine aşağıdaki gibi dağıtmıştır. 22 + x

Detaylı

22.04.2015 MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN. Döl almaşı

22.04.2015 MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN. Döl almaşı MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN Döl almaşı Angiospermlerde; Baskın döl sporofit, Gametofit indirgenmiş, Sporofit üreme yapısı olan çiçeği oluşturur. Ovaryum

Detaylı

GENETİK ALGORİTMALAR. Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ

GENETİK ALGORİTMALAR. Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ GENETİK ALGORİTMALAR Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ GENETİK ALGORİTMALAR Genetik algoritmalar, Darwin in doğal seçim ve evrim teorisi ilkelerine dayanan bir arama ve optimizasyon yöntemidir.

Detaylı

10. SINIF. Mitoz ve Eşeysiz Üreme TEST. 4. I. Beslenme II. Büyüme III. Solunum IV. Protein sentezi V. İğ ipliği sentezi

10. SINIF. Mitoz ve Eşeysiz Üreme TEST. 4. I. Beslenme II. Büyüme III. Solunum IV. Protein sentezi V. İğ ipliği sentezi 10. SINIF Mitoz ve Eşeysiz Üreme 1. I. Hücre yüzey alanının, hücre hacmi için yetersiz kalması II. Hücre metabolizma hızının artması III. Hücre sitoplazmasının dış etmenlerle eksilmesi IV. Zar üzerinden

Detaylı

CANLILARDA ÜREME. Üreme canlıların ortak özelliğidir. Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir

CANLILARDA ÜREME. Üreme canlıların ortak özelliğidir. Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir CANLILARDA ÜREME EYLÜL 3.HAFTA MİTOZ VE EŞEYSİZ ÜREME Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir Üreme canlıların ortak özelliğidir 3 4 Canlılar hücrelerden meydana gelir

Detaylı

SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS)

SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS) SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS) Herhangi iki bireyin DNA dizisi %99.9 aynıdır. %0.1 = ~3x10 6 nükleotid farklılığı sağlar. Genetik materyalde varyasyon : Polimorfizm

Detaylı

LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler

LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler Biçimlenmiş ve yoğunlaşmış kromatin materyaline kromozom denir. Kromozomlar Mitoz ve/veya Mayoz bölünmenin Profaz safhasında görülmeye başlar ve Metafaz

Detaylı

MOLEKÜLER TANISI DÜZEN GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ. SERPİL ERASLAN, PhD

MOLEKÜLER TANISI DÜZEN GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ. SERPİL ERASLAN, PhD β-talaseminin MOLEKÜLER TANISI DÜZEN GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ SERPİL ERASLAN, PhD BETA TALASEMİ HEMOGLOBİNOPATİLER Otozomal resesif (globin gen ailesi) Özellikle Çukurova, Akdeniz kıyı şeridi,

Detaylı

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. 27 KASIM 2014 Saat: 09.00

T.C. 8. SINIF I. DÖNEM. 27 KASIM 2014 Saat: 09.00 T.C. 8. SINIF I. DÖNEM 27 KSIM 2014 Saat: 09.00 1. Bir öğrenci, Kromozom sayısı aynı olan iki canlı, aynı türden olmayabilir. görüşünün doğru olduğunu göstermek istiyor. Bunun için aşağıdaki iki ifadeyi

Detaylı

Axymaz/biyoloji OLASILIK. Olasılık prensiplerinin yeni nesillere uyarlanışı Monohibrid çaprazlama:

Axymaz/biyoloji OLASILIK. Olasılık prensiplerinin yeni nesillere uyarlanışı Monohibrid çaprazlama: OLASILIK Kalıtımda kullanılan iki önemli olasılık yasası şunlardır. 1-Şansa bağlı olan iki ayrı olayın sonuçları birbirinden bağımsızdır. 2-Şansa bağlı iki olayın aynı anda olma olasılığı bu olayların

Detaylı

Dominant (Baskın) Kalıtım

Dominant (Baskın) Kalıtım Dominant (Baskın) Kalıtım İngiltere' deki Guy's ve St Thomas Hastanesi ve IDEAS Genetik Bilgi Parkı tarafından hazırlanan broşürlerden kendi kalite standartlarına uygun olarak uyarlanmıştır. Ocak 2007

Detaylı

B29 KASIM 2013 Saat: 09.00

B29 KASIM 2013 Saat: 09.00 T.C.. SINIF I. DÖNEM ORTAK SINAVI 29 KASIM 13 Saat: 9. 1. Şekilde verilen DNA modelinin 2. zinciri, 1. zincire karşılık gelecek şekilde nükleotitlerle tamamlanırsa, bu nükleotitlerdeki organik baz dizisi

Detaylı

ISPARTA HALIKENT ANADOLULİSESİ ÖĞRETİM YILI 9 A-B-C-D-E SINIFLAR BİYOLOJİ DERSİ 2. DÖNEM 3. YAZILI SINAVI RAKAMLA YAZIYLA PUAN

ISPARTA HALIKENT ANADOLULİSESİ ÖĞRETİM YILI 9 A-B-C-D-E SINIFLAR BİYOLOJİ DERSİ 2. DÖNEM 3. YAZILI SINAVI RAKAMLA YAZIYLA PUAN 1. Doğal sınıflandırmada aşağıdakilerden hangisi göz önünde bulundurulmamıştır? A) Genetik (soy) benzerliği B) Anatomik benzerlik C) Dünyadaki dağılımları D) Akrabalık derecesi E) Embriyonik benzerlik

Detaylı

GENETİK HASTALIKLAR. Dr.Taner DURAK. Tıbbi Genetik Uzmanı. Bursa Orman Bölge Müdürlüğü Fikir Bahçesi Konferansı 06.03.2014

GENETİK HASTALIKLAR. Dr.Taner DURAK. Tıbbi Genetik Uzmanı. Bursa Orman Bölge Müdürlüğü Fikir Bahçesi Konferansı 06.03.2014 GENETİK HASTALIKLAR Dr.Taner DURAK Tıbbi Genetik Uzmanı Bursa Orman Bölge Müdürlüğü Fikir Bahçesi Konferansı 06.03.2014 Dr. Taner DURAK özgeçmişi 1966 Artvin Şavşat doğumlu 1983-1989, Bursa, Uludağ Üniv,Tıp

Detaylı

GENETİK POLİMORFİZMLER. Prof. Dr. Filiz ÖZBAŞ GERÇEKER

GENETİK POLİMORFİZMLER. Prof. Dr. Filiz ÖZBAŞ GERÇEKER GENETİK POLİMORFİZMLER Prof. Dr. Filiz ÖZBAŞ GERÇEKER Genomu bir kitap olarak düşünürsek... (Ridley, 2000) Kromozom olarak adlandırılan 23 bölüm Her bölüm birkaç bin hikayeden oluşur ki bunlar genlerdir.

Detaylı

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Döllenmiş yumurta fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Yaşam boyu devam eden biyolojik, bilişsel, sosyal gelişim ve kişilik gelişiminin bilimsel incelemesi Gelişim psikolojisinin başlıca

Detaylı

ORMAN AĞACI ISLAHI. Yrd. Doç. Dr. DENİZ GÜNEY ( GÜZ DÖNEMİ)

ORMAN AĞACI ISLAHI. Yrd. Doç. Dr. DENİZ GÜNEY ( GÜZ DÖNEMİ) ORMAN AĞACI ISLAHI Yrd. Doç. Dr. DENİZ GÜNEY (2015-2016 GÜZ DÖNEMİ) Islah : Islah deyince üstün nitelikli döllerin elde edilmesi ve yetiştirilmesi anlaşılır. Orman Ağacı Islahı : Orman genetiğinin pratiğe

Detaylı

KONU ANLATIMLI SORU KİTABI

KONU ANLATIMLI SORU KİTABI Okula Yardımcı SBS ye Hazırlık 8. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU ANLATIMLI SORU KİTABI Yasemin Ayan Taşdemir Redaksiyon Serhat BİLİR Fatma AVANOĞLU PALME YAYINCILIK Ankara, 2012 I PALME YAYINLARI: 735 8.

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Enzimler

ayxmaz/biyoloji Enzimler Enzimler 1. Bir enzim substrat ile karıştırılır. 1 dakika süren karıştırılmada,10 de saniyelik aralıklarla oluşan ürün miktarı belirlenir. Bu denemeden elde edilen veriler aşağıda gösterilmiştir: Zaman

Detaylı