MANİSA İLİ HALK SAĞLIĞI LABORATUARI NUMUNE ALMA EL KİTABI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MANİSA İLİ HALK SAĞLIĞI LABORATUARI NUMUNE ALMA EL KİTABI"

Transkript

1 TC MANİSA İLİ HALK SAĞLIĞI LABORATUARI NUMUNE ALMA EL KİTABI 1

2 REVİZYON TAKİP SAYFASI REVİZYON YAPILAN REVİZYON YAPILAN REVİZYON REVİZYON AÇIKLAMASI SAYFA TARİH NO 2

3 DAĞITIM TABLOSU DAĞITILAN BİRİM TARİH TESLİM ALAN İMZA DAĞITILAN BİRİM TARİH TESLİM ALAN İMZA 3

4 İÇİNDEKİLER: 1. GİRİŞ VE AMAÇ 2. SORUMLULAR 3. GÜNCELLİK DURUMU 4. ANALİZ SONUCUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLER 5. NUMUNE KAYIT VE BARKODLAMA 6. TÜP SEÇİMİ 7. BARKOTLAMA VE ETİKETLEME HATALARI 8. BİYOKİMYASAL TESTLER VE SEROLOJİ İÇİN KAN ALMA 9. KAN ALMA SIRASINDA DIKKAT EDILMESI GEREKEN HUSUSLAR 10. ÖRNEK KALİTESİ İLE İLGİLİ RED KRİTERLERİ 11. MİKROBİYOLOJİK TESTLER İÇİN NUMUNE ALMA 12. KÜLTÜR TESTLERİ İÇİN RED KRİTERLERİ 13. GASTROENTERİT VAKALARINDA NUMUNE ALMA 14. LABORATUVARA NUMUNELERİN TAŞINMASI 15. LABORATUAR NUMUNE RED KRİTERLERİ HAZIRLAYAN. UZM. DR. ELİF SANEM BAYKAL TIBBİ MİKROBİYOLOJİ 4

5 1.GİRİŞ VE AMAÇ Bu el kitabı; laboratuarlarımıza kabul edilecek numuneler için standardizasyon oluşturulması, test için en uygun numunenin laboratuarlarımıza ulaştırılması ve kabulünün sağlanması için hazırlanmıştır. 2. SORUMLULAR: Kuryeler Manisa iline bağlı il merkezi ve bağlı ilçelerdeki tüm Toplum Sağlığı Merkezleri (TSM) Laboratuar sorumluları Kalite temsilcisi 3. GÜNCELLİK DURUMU: Bu el kitabının içerisinde yer alan bilgiler kalite temsilcisi, laboratuvar sorumluları kontrolünde 6 ayda bir düzenlenen tüm sorumluların katıldığı toplantıda kontrol edilir. Değişikliklerin olması durumunda ilgili kişilere / kurumlara, kalite temsilcisi tarafından numune alma el kitabının son baskısı iletilir. 4. ANALİZ SONUCUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLER Güvenilir ve tıbbi açıdan değerlendirilebilir sonuç elde edebilmek için sadece doğru transport ve doğru analiz yeterli değildir. Analiz sonuçlarını etkileyen faktörler kısaca şu şekilde özetlenebilir DEĞİŞMEYEN FAKTÖRLER: - Cinsiyet - Irk - Kalıtım DEĞİŞEN FAKTÖRLER: - Yaş - Beslenme - Alkol - Vücut ağırlığı - Kas doku miktarı - Vücut aktivitesi - Vücudun kan alımı esnasında pozisyonu - Günlük ritim - İlaçlar - gebelik 5

6 ENDOJEN FAKTÖRLER: - Hemoglobinemi - Bilirubinemi - Hiperlipemi EKZOJEN FAKTÖRLER: - Farmakoterapi Bakteri kontaminasyonu -Antikoagülanlar Laboratuar, hasta ve örnek alım koşulları ile ilgili bilgilerin eksikliği durumunda analiz sonuçlarının doğruluğunu etkileyebilecek bu faktörlerin ancak çok kısıtlı bir bölümünü değerlendirebilir. Bu yüzden hasta ile ilgili klinik bilgilerin laboratuara bildirilmesi, klinisyene yardımcı olabilecek yorum ve değerlendirmelerin yapılabilmesi için son derece önemlidir. Numune alımı için standart şartlar uygulansa dahi bazı parametreler (örneğin glukoz, kalsiyum, serum demir düzeyi, insülin) gün içi farklılıklar gösterir. Büyüme hormonu uykuya daldıktan kısa süre sonra yükselir. Oysa bazal plazma insulini, sabah ve akşam daha yüksek düzeydedir. Organizma gün içerisinde çevresel koşullara adapte olmak zorundadır (çalışma, beslenme vb.) bu yüzdendir ki gün içinde ciddi biyokimyasal değişimler gözlenebilir. Bu farklılıklar yüzünden kan alma sabah saatleri arası (10-12 saatlik açlık sonrası) tavsiye edilir. Benzer şekilde, referans aralıkları da bu koşullar altında hazırlanmıştır. Bu saatlerin dışında alınan kan numunelerinden elde edilen test sonuçları yorumlanırken, gün içi farklılıkların olabileceği göz önüne alınmalıdır. Vücudun pozisyonuna (Yatarak/oturarak ve ayakta) bağlı olarak önemli miktarda vücut sıvısı damarlardan hücreler arasına geçer. Ayakta duran bir kişideki kan hacmi, yatan bir kişiye göre ml daha azdır. Bu durum kan hacminde %10 civarında azalmayı gösterir, bunun sonucunda da enzimler, hormonlar dâhil tüm proteinler, proteinlere kısmen bağlı kalsiyum, bilirubin ve ilaçların konsantrasyonunda farklılıklar gösterir. Postür etkisi nedeniyle ayakta kan alımı yapılan hastalarda plazma proteinleri oturup 30 dakika beklemiş hastaya oranla yüksek bulunabilmektedir. Bu nedenle hastalardan kan alımı sırası gelene kadar oturur vaziyette beklemesi istenmeli, kan alımının da mutlaka oturtularak yapılması sağlanmalıdır. Egzersizin vücut sıvılarının bileşimine etkisi, aktivitenin süresi ve yoğunluğu ile ilgilidir. Egzersiz sırasında da önemli miktarda vücut sıvısı damarlardan hücreler arası alana geçer. Kısa süreli egzersizden etkilenen ölçümler şunlardır; Kreatin kinaz, Glukoz, kreatinin, hemoglobin, hematokrit, albumin, protein, sodyum, potasyum, kalsiyum, AST, LH, üre, lökosit, ayrıca plazma renin aktivitesi, aldosteron ve büyüme hormon düzeylerinin, egzersiz sonrası patolojik düzeylere ulaştığı göz önünde bulundurulmalıdır. Bu testler için dinlenme periyodundan 2 saat sonra analiz yapılmalıdır. Alınan numune, istenen test için uygun olmalıdır. Biyokimyasal analizlerin birçoğu serum ve/veya plazmadan çalışılır. Çoğu kez serum ve/veya plazma numuneleri birçok analiz için kabul edilebilir fakat bazı 6

7 testler için sadece biri kabul edilir; örneğin protein elektroforezi için serum, renin aktivite ölçümleri için plazma numunesi gerekir. Kan alımı esnasında hemoliz olmamasına dikkat edilmeli ve hasta intravenöz tedavi alıyorsa kontaminasyondan kaçınmak için kan diğer koldan alınmalıdır. Hemoliz kırmızı kürelerden sızıntıya bağlı olarak plazma fosfat ve potasyum düzeylerinde ve aspartat aminotransferaz aktivitesinde artışa neden olur. Şayet hemoliz plazmayı kırmızı kan hücrelerinden ayırmak için yapılan santrifügasyondaki bir gecikmeye bağlı ise glukoz konsantrasyonu da düşer. Laboratuvarımız bu yapay sonuçlara her zaman dikkat etmektedir. Ayrıca kan alma sırasında numuneler potansiyel olarak enfeksiyöz kabul edilmeli ve gereken önlemler alınmalıdır. 5.NUMUNE KAYIT VE BARKODLAMA Test talepleri, internet adresindeki ilgili link üzerinden laboratuar bilgi sistemine (LBS) aktarılırken, kişilerin TC kimlik numaralarıyla aranması, çıkan bilgilerin doğruluğu teyit edilmesi gerekmektedir. Daha sonra istem yapılacak parametreler tek tek ya da hazır oluşturulmuş profillerden (KC profili, anemi, evlilik profili vb ) seçilerek işaretlenir ve teşhis kısmı da doldurularak kaydet butonu aracılığıyla kaydedilir. Ve hasta kan alma odasına yönlendirilir. Kan alma odasındaki hemşire tüp kaydet kısmından hastanın TC kimlik numarasıyla istenen tetkiklere ulaşır. İstenen tekiklere uygun barkodları, barkod okuyucu veya el ile barkot numarasını girerek kaydeder. Daha sonra bu barkodları uygun tüplere yapıştırır. 6. TÜP SEÇİMİ Aile Sağlığı Merkezi (ASM) ve/veya TSM lerde yapılan test isteklerinin LBS e kaydı yapıldıktan sonra kayıt/kan alma biriminde barkotlar çıkartılır ve numune kaplarının üzerine düzgün bir şekilde yapıştırılır. Testlere göre uygun örnek tüpü seçimi yapılması önemlidir. Kan alma işlemi tamamlanan hastalara sonuçların ne zaman çıkacağı ve sonuçlarını nereden alabileceği bilgileri verilir. Biyokimya-Hormon ve Elisa istemleri için üzerinde Bio-Hor-Elisa yazan barkod sisteme tanıtılır ve sarı kapaklı jelli tüpe yapıştırılır. Tam kan sayımı (hemogram) istemi için üzerinde hemogram yazan barkod sisteme elle veya taratılarak tanıtılır ve barkod mor kapaklı EDTA lı tüpe yapıştırılır. HbA 1 C istemleri üzerinde HBA1C yazan barkod taratılır ve barkod mor kapaklı EDTA lı tüpe yapıştırılır. Talasemi istemi için üzerine talasemi yazan barkod taratılır ve barkod mor kapaklı EDTA lı tüpe yapıştırılır. VDRL ve BRUCELLA gibi seroloji istemi olan hastaların kanları da sarı kapaklı jelli tüplere alınarak barkodlanmalıdır. 7. BARKOTLAMA VE ETİKETLEME HATALARI 1. Barkodsuz örnekler 7

8 2. Barkodun üstündeki bilgilerin okunamaması 3. Yanlış barkod yapıştırılmış numune kapları/tüpler Örnek alımında zorluk yaşanan hastalarda tek tüpe (uygun örnek tüpü olmak kaydıyla) birden fazla barkot yapıştırılması durumunda örnekler reddedilecektir. 8. KAN ALMA Kan alımından önce hastaların hazırlanmasıyla ilgili kendilerine verilecek bilgi ve talimatlar; Hasta üzerinde uygulanan bütün prosedürler, hastanın bilgilendirilmiş onamını gerektirir. Hasta, rutin laboratuvar prosedürlerinin çoğunda, istek formunu laboratuvara sunduğunda ve isteyerek genel kan alma prosedürünü (örneğin, kan almak için damarı delme işlemi) kabul ettiğinde bu işlem onam anlamına gelebilir. Merkezlerden alınan kanlar laboratuvara geldiğinde hastanın Numune Alma El Kitabındaki bilgiler ve öneriler doğrultusunda bilgilendirildiği ve onayının alındığı kabul edilir. Neler hissedilir? Kan örneği kolunuzdaki bir toplardamardan (venden) alınır. Elastik bir bandaj dirseğinizin üzerine uygulanır. Bu esnada bir basınç hissedilebilir. İğnenin girişi esnasında hiçbir şey hissedilmeyebilir veya geçici bir acı hissedilebilir diye bilgi veriniz. Riskler nelerdir? Hastaya işlemi açıklayınız, Venden kan örneği alınırken küçük de olsa hematom gelişebileceği, hafif ağrı hissedilebileceği, baş dönmesi yaşanabileceğini belirtiniz. Çok düşük oranda problem gelişme riski bulunduğunu söyleyiniz. İğnenin giriş yerinde küçük bir zedelenme gelişebileceğini, bu zedelenme riskinin kan alımından sonra birkaç dakika süreyle basınç uygulanarak giderileceğini belirtiniz. Nadir durumlarda kan alımından sonra ven şişebilir. Bu problem flebit olarak adlandırılır. Bu durum gelişirse günde birkaç defa ılık kompres uygulanarak tedavi edilebileceğini söyleyiniz. Kanama bozukluğu olan kişilerde kan alınan yerden devam eden bir kanama gözlenebilir. Aspirin, varfarin (kumadin) ve diğer kanı sulandırıcı ilaçlar kanamaya yol açabilir. Kanama veya pıhtılaşma problemleriniz varsa veya kanı sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız kan alımından önce doktorunuza bilgi vermeniz gerekir diye söyleyiniz. Demir tedavisi yapılan hastalarda demir ve demir bağlama kapasitesi testleri isteniyorsa, demir tedavisi kesildikten 3 gün sonra numune vermeleri gerekmektedir. Hasta, kan verme işlemi esnasında daha önceleri bayılma hikayesi belirttiyse amonyaklı inhalanları hazır bulundurunuz. Kan tüplere alınırken vakum eksikliği veya ven kollapsı nedeniyle ikinci bir defa kan alma işleminin gerekebileceğini söyleyiniz. 9. KAN ALMA SIRASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR Kan alma standart koşullar altında gerçekleştirilmelidir. Mümkünse aşağıdaki şartları karşılayıp hastanında uymasını sağlayınız. 8

9 Sabah saatlerinde kan alma (kortizol istemi olan hastaların sabah saat 8:00 da kan vermeleri gereklidir) Son 3 günde ağır fiziksel aktivite olmaması Kan almadan birkaç gün öncesine kadar alkol alınmaması (özellikle son 24 saat içinde) saatlik açlık ( 16 saatten uzun olmamalıdır) Test icin kan vermeye gelmeden önceki gece saat 22:00 den sonra su hariç hiçbir şey yenilip içilmemesi önerilir. Aynı pozisyonda kan alma (oturarak yada yatarak) Kan almadan önce 10 dakika rahatlama için zaman verme Kan almadan önce hastanın beklerken oturması sağlanır. Kan almadan önce aşağıdaki malzemeleri hazır bulundurunuz: Deri dezenfeksiyonu: %70'lik alkol (izopropil alkol, etanol) veya %10'luk povidon iyot, swablar, gazlı pedler, yara bandı. Tek kullanımlık lateks veya vinil eldivenler Turnike, adaptör, iğne uçları veya tek kullanımlık şırıngalar Tüm yukarıda bahsedilenler göz önüne alındıktan sonra; Kan alma işleminden önce ellerinizi iyice yıkayınız. Hastanın kimliğini doğrulayın. Bunu hastanın ismini sorarak veya kimlik kartını görerek yapabilirsiniz. Hasta sandalye veya koltuğa rahat bir pozisyonda oturmalı, kolunu düz bir şekilde uzatarak kolluğa yerleştirmelidir. Kol dirsekten bükülü halde olmamalıdır, hastanın kolunu omuzdan bileğe kadar düz uzatmasını sağlayın. Oturarak/yatarak ve ayakta durarak kan alma pozisyonları, sonuçları ciddi anlamda etkiler. Çoğunlukla biyokimya ve hematolojik ölçümler etkilenmektedir. Yatarak ve oturma pozisyonu arasındaki fark % 5-15' dir!!! Büyük yaralı veya hematomlu koldan, mastektomili kadınlarda memenin alındığı taraftaki koldan, iyileşmekte olan yanık alanlarından kan alınmamalıdır. Hematom bölgesinden alınan numuneler hatalı test sonuçlarına yol açabildiği için diğer bir ven bölgesi mevcut değilse numune hematomun alt kısmından alınabilir. Hastadan ne kadar hacimde kan alınacağını belirleyin, istenen testler için uygun sayıda ve türde tüp ve uygun iğne seçip hazırlayın. Eğer venöz kan toplayacaksanız, uygun veni seçin. Büyük ve dolgun venleri seçmek için her iki kolu kontrol edin. Yetişkinlerde antekubital fossada kalın ve derinin yüzeyine yakın veni tercih edebilirsiniz. 9

10 Kan alınacak bölgenin çevresini, %70'lik izopropanolle doymuş gazlı bezle, dairesel hareketlerle ve kan alma bölgesinden dışa doğru temizleyin. Hemolizi ve hastadaki yanma duyusunu önlemek için bölgenin hava ile kurumasını sağlamalısınız. Kan alma bölgesinin cm üzerinden turnikeyi uygulayıp, geçiş yolunu palpe edin. Alım yapılacak ven bölgesine gerekirse işaret parmağı ile ve ikinci parmakla hafifçe vurarak venin dilate olmasını sağlayın. Hastanın yumruğunu bir iki defa açıp kapamasını söyleyerek venlerin daha belirgin olması da sağlanabilir ama aşırı el pompası kan akımını aktive etmek için gerekli değildir ve kaçınılmalıdır, bu hareket plazma potasyum, fosfat ve laktat konsantrasyonlarını arttırır. Damara girme ve kan alma kola turnike bağlandıktan sonra 1 dakika içinde tamamlanmalıdır. Eğer yeniden kan almanız gerekirse diğer kol kullanılmalıdır. Kola uzun süre turnike uygulanması sonucu protein konsantrasyonunda, proteine bağlı ve hücresel komponentlerde artışa sebep olabilir. İnfüzyon yapılıyorsa infüzyon 3 dakikalığına durdurulmalı ve sonra tercihen diğer koldan kan alınmalıdır. Vakumlu kan tüpüne kan almak için, kan alma tüpü tutucusuna, iğnesini vidalayın. Vene girmek için iğneyi, kan alınacak venle hizalayıp, deriye yaklaşık 15 derecelik açı yapacak şekilde venin içine 0,5-1cm itin. İğne yerine yerleştikten sonra tüp, tıpayı delmek ve vakumu boşaltmak amacıyla ileri (adaptöre doğru) bastırılmalıdır. Tüpü çok ileri itmeyin, böylece iğnenin tüp kapağını delmesi ve vakumun erken kaybına yol açmasını önlemiş olursunuz. Kan tüpün içine akmaya başladığında iğne hareket ettirilmeden turnikeyi gevşetiniz. Vakum bitinceye kadar tüp doldurulur, sonra tüp adaptörden çekilir ve yerine başka tüp sokulur. Kan alma tüplerine şu sırayla kan almaya özen gösteriniz. Önce sıra ile kırmızı yada sarı kapaklı jelli düz tüpler, mor kapaklı, EDTA içeren, hemogram tüplerine kan alınmalıdır. Enjektöre kan almak için, iğneyi enjektörün ucuna sıkı bir şekilde yerleştirip iğnenin üzerindeki koruyucu plastiği çıkarın. Enjektör ve iğne kan alınacak vene paralel tutulur ve iğne deriye yaklaşık 15 derecelik bir açıyla venin içine itilir. Ven duvarı delinirken ilk anda hissedilen direnç ortadan kalktığı zaman, enjektördeki basınç gevşer ve piston geri çekilirken enjektöre kan dolar. Enjektöre alınmış kanı, HEMOLİZ OLMAMASI İÇİN, İĞNEYİ ENJEKTÖRDEN ÇIKARDIKTAN SONRA, TÜP KAPAĞI AÇILARAK HAZIRLANMIŞ TÜPLERE YAVAŞÇA VE TÜP KENARINDAN KAYDIRARAK DİKKATLİ BİR ŞEKİLDE AKTARIN. Tüplerin ağzını sıkıca kapatın, tüplerin içinde katkı maddesi veya antikoagulan varsa tüpleri yavaşça 5-7 kez alt üst ederek karıştırın. Kan alma işlemini tamamladığınızda, iğneyi geri çektikten sonra sızıntı olmaması için hastaya kuru gazlı bez veya pamuk vererek, kan alınan bölgeye 2,5 dakika bastırması ve kolunu yukarıya doğru tutmasını sağlayın. Sonra yara bandı yapıştırın. 10

11 Alınan numuneler aynı gün çalışılmıyorsa +4 C derecede buzdolabında 1 gece bekletilebilir. Daha uzun süreler kalacaksa serumları ayrılarak -20 C derecede dondurulup saklanır. Çalışılacağı zaman çözdürülür. Serumu ayrıldıktan sonra tüpte kalan kanları ve kan alımında kullandığınız enjektörlerin piston kısmını kırmızı renkli tıbbi atık torbasına atınız. Kan alma için kullandığınız iğne uçları ve enjektör uçlarını da sarı renkli tıbbi atık kovasına atınız. İGNENİN UCUNU TEKRAR KAPATMAK İÇİN UĞRAŞMAYINIZ. Tüpler içinde bulunan jel, santrifüj sonrasında serum ve kan hücreleri arasında fiziksel bir engel oluşturmakta, tüp çeperinde bulunan slika partikülleri sayesinde kan pıhtılaşmasını hızlandırmaktadır. TÜPLERİN SON KULLANMA TARİHLERİNİ KONTROL EDİNİZ. Serum Elde Edilmesi: Jelli tüpler en az 5 ml kan örneği ile tamamen doldurulmalıdır. Daha az kan örneği ile yeterli serum elde edilemez. Çocuk ve bebek hastalarda bu miktar 1-2 ml ye kadar azaltılabilir. Kanın tüpün çeperindeki silika partikülleri ile iyice temas etmesi için 5-6 kez yavasça altüst edilmelidir; tüp kesinlikle çalkalanmamalıdır! Tüp içerisindeki kan kendiliğinden pıhtılasana kadar en az 15 dk. beklenmelidir. (bu süre en fazla 2 saat olabilir) ve sonra 10 dk g de tüplerin ağızları kapalı şekilde santrifüj (mümkünse soğutmalı) edilmelidir. Santrifüj edilemeyecek ise tüpler buzdolabında C de en fazla 24 saat saklanabilir. Böylece tüp içerisindeki jel serum ile kan hücreleri arasında bariyer oluşturacaktır. TÜPLERİ DONDURUCUYA KOYMAYINIZ VE DONDURMAYINIZ. Dikkat Edilecek Noktalar: Bir kez santrifüj edilmiş fakat serum ayrımı tam gerçekleşmemiş kan örneğini tekrar aynı jelli tüp içerisinde santrifüj etmek çok sakıncalıdır! İkinci kez santrifüj etmek hücre hasarına neden olacağından hücre içeriği ortama salınır ve matriksi hasara uğramış jelden sızıp seruma karışabilir. Bu durum özellikle bazı elektrolit, eser element ve enzim testleri etkileyebilmektedir. Bu nedenle, tam ve doğru serum elde edilemediğinde tekrar aynı tüple santrifüj etmeyiniz. Barkodu diğer bir sarı kapaklı jelli tüpe yapıştırarak, Üste oluşan serum örneğini bu tüpe boşaltıp tekrar yeni barkodlu tüpü santrifüj ediniz. Hemolizli veya bulanık serumlar birçok tetkik için uygun değildir. Yeniden örnek alınmalıdır!! Hemoliz: Hemoliz, eritrositlerin parçalanmasıdır. Hafif, orta veya ileri derecede olabilir. Hemoliz sonucunda, eritrosit içindeki maddeler seruma geçerler. Serumda hemoglobin konsantrasyonu 20 mg/dl'nin üzerinde olursa hemoliz olduğu gözle anlaşılır. Hemoliz olması durumunda hücre içindeki konsantrasyonları hücre dışındakinden yüksek olan maddelerin serumdaki konsantrasyonları anormal yüksek bulunur. Hemoliz durumunda yüksek bulunan maddeler şunlardır: Özellikle K ve Mg olmak üzere Aldolaz, Asit Fosfataz, LDH enzimleri ile Fosfor. Genel bir ifade olarak hemoliz, nm arasında okunan deneyleri bozabilir. Hemolizin üç nedeni vardır bunlar zaman, ısı ve travma'dır 11

12 Lipemi: Kanda anormal miktarda yağ bulunmasıdır. Sonuçları etkileyen en önemli neden hastanın aç olmamasıdır, bu durumda şu testler etkilenebilir: Glukoz, trigliserid, ALP, üre, amonyak, ürik asit. Eğer numuneyi analiz etmek kaçınılmazsa ve yeniden numune alınması imkansızsa, sonuçlar dikkat notu ile birlikte verilir ve hemolizli yada lipemik numune diye belirtilir. ÖZET OLARAK HEMOLİZE SEBEP OLAN DURUMLAR AŞAĞIDAKİ GİBİDİR, BUNLARDAN KAÇININIZ!!! Yoğun turnike uygulanması Sallama Enjektöre hızlı çekiş, karıştırma ve enjektörden tüpe hızlı bir şekilde boşaltma Soğutma yada ısıtma Tamamlanmamış santrifüj Serum ayrılması için tam kan olarak uzun süre bekletme ( 2 saatten fazla ) Hematomlu bölgeden kan alınması Kan alma bölgesinin kuru olmaması 10.ÖRNEK KALİTESİ İLE İLGİLİ RED KRİTERLERİ Serolojik testler (VDRL, BRUCELLA) için 3 ml den az kan alınması, Elisa-biyokimya-hormon testleri için 5ml den az kan alınması, Talasemi, HbA 1 C ve Tam Kan Sayımı (CBC) için mor kapaklı tüplerin üzerinde belirtilen ml kadar yada işaretli yere kadardan (2ml) az kan alımı, KISACA; Uygun miktarda alınmamış olan örnekler (çizgisine kadar doldurulmamış kan tüpleri) Hemolizli, pıhtılı, lipemik ve yüksek bilirubinli kan örnekleri Uygunsuz tüplere alınan kanlar Santrifüj edilmemiş kanlar Uzun sure oda ısısında bekletilmiş kanlar; sonuçların güvenilirliği açısından çalışmaya alınmayacaktır. 11. MİKROBİYOLOJİK KÜLTÜR NUMUNESİ ALMA Gerekli görülmesi durumunda istenen boğaz burun ve gaita kültürleri ve gaitada parazit taraması için hasta/kişi halk sağlığı laboratuarına numunelerini vermek üzere yönlendirilir. Halk sağlığı laboratuarına yönlendirilemeyen hastalar için BOĞAZ KÜLTÜRÜ Boğazdan sürüntü, A grubu beta hemolitik streptokok aranması ve işyerine girişlerde tarama amacıyla S. aures için alınır. Hastanın yüzü ışığa dönük olmalı, dili bastırılarak eküvyonla sağ-sol tonsilla 12

13 fossalarından ve arka farenks mukozasından alınmalıdır. Eküvyon ağız boşluğuna ve dile temas etmemelidir. A grubu beta hemolitik streptokoklar kuruluğa dayanıklı olup 48 saat materyalde canlı kalabilir. Numune ilk 24 saatte çalışılacaksa, oda ısısında eküvyonla gönderilir. İşleme alma süresi uzayacaksa transport besiyerine alınıp yollanmalıdır. S. aures bakterisi için ise numune transport besiyerine alınıp yollanmalıdır. BURUN KÜLTÜRÜ Burun deliğinden steril eküvyonla girilip farenkse temas edilip eküvyon döndürülerek burundan çıkarılır. Her iki burun deliğinden numune alınmalıdır. Genellikle S. aureus taşıyıcılığının araştırılması amacıyla yapılır. Numune transport besiyeri ile gönderilir. GAİTA KÜLTÜRÜ Steril kaba ceviz büyüklüğünde taze gaita numunesi verilmelidir. Örnekler hemen çalışılmayacaksa Cary- blair transport besiyerine alınmalı ve kısa sürede laboratuvara yollanmalıdır. Gaita alınamıyorsa yerine eküvyonla alınan rektal sürüntü gönderilebilir. GAİTADA PARAZİT TARANMASI Dışkıda parazit taramasında en önemli faktör dışkı örneğinin alınmasından sonra geçen süredir. Sulu ve yumuşak kıvamlı dışkılar laboratuara getirildikten sonraki 30 dk içinde değil, dışkılamadan sonraki ilk 30 dk içinde incelenmelidir. Şekilli dışkıların incelenmesi 1 saat içinde yapılmalıdır. Katı dışkılarda aynı gün içinde incelenmeli, incelenemeyecekse bir fiksatifin içinde veya dışkı kabının kapağı iyice kapatılarak buzdolabında C de saklanmalıdır. SELOFAN BANT TEKNİĞİ İLE ENTEROBIUS VERMICULARIS (OKSİYUR) İÇİN ÖRNEK ALMA: -Tercihen sabah tuvalete gitmeden örnek alınmalıdır. Örnek anüs çevresinde çeşitli yerlerden ve ayrı zamanlarda bir kaç kez alınmalıdır. -İyi kalite selofan bant (seloteyp) alınarak yapışkan yüzü anüs etrafına bir kaç kez sıkıca bastırıldıktan sonra bir lam üzerine yapıştırılır. -Temiz bir kutuda gün içerisinde laboratuvara gönderilir. SERVİKAL PREPARATLAR Endoservikal kanal N. Gonorrhoeae nın en sık izole edildiği yerdir. Spekulum yerleştirildikten sonra servikal mukus uzaklaştırılır ve eküvyon, vajinal flora ile kontamine edilmeden endoservikal kanal duvarına bastırılarak ve döndürülerek örnek alınır. Temiz bir lama döndürülerek sürülür. Yedekleme için işlem tekrar edilir. Bir hastaya ait 2 şer adet lam havada kurutulduktan sonra mümkünse alevde tespit edilerek sabitlenir ve uygun taşıma kaplarında incelenmek üzere kurye ile laboratuara iletilir. 12. KÜLTÜR TESTLERİ RED KRİTERLERİ Steril olmayan kapla gelen kültür numuneleri (gaita hariç ) Formalin içinde gönderilmiş herhangi bir örnek * ( değil 2 saatten fazla beklemiş idrar örneği (kültür için uygun 13

14 24 saatlik biriktirilmiş balgam, kültür için kabul edilemez. * ( için 30 dakikadan fazla beklemiş gaita örneği (parazitolojik inceleme ( için 2 saatten fazla beklemiş gaita (kültür Transport mediumda 25 C'de 24 saat, 4 C'de 3 günden fazla kalmışsa 1 günde 1 'den fazla, 3 hafta içinde 3'den fazla örnek gelmişse *Henüz laboratuarımızda çalışmamaktadır. 13.GASTROENTERİT VAKALARINDA NUMUNE ALIMI Numune türleri gaita, rektal sürüntü, kusmuk, duodenal içerik, kan olabilir. GAİTA: Numunelerin alınacağı kabın temiz, kuru, deterjan ve dezenfektanla kontamine olmaması gereklidir. Gaita numunelerinin sürgülerden alınmaması gereklidir. Numuneyi kendisi veremeyen hastalardasürgü kullanılabilir, ancak kullanılan sürgünün steril olması gerekir. Gaita numunelerinin idrar veya vaginal sekresyonlarla karışık olmamasına dikkat edilmelidir. Gaita sıvı ise yaklaşık 5 ml. katı ise 1 g. materyal yeterlidir. Numunelerin toplanmasında tuvalet kağıdı kullanılmamalıdır. Tuvalet kağıdında bulunan baryum tuzları bazı patojen bakteriler için inhibitör olabilir. REKTAL SÜRÜNTÜ: Rektal swablarla numune alınacaksa steril swablar rektal sfinkterden 2-3 cm içeri sokularak rotasyon yaptırılmalı, swablarda gözle görülebilir fekal numune olmalıdır. Yenidoğanlar ve zihinsel özürlü hastalarda rektal sürüntü numuneleri tercih edilebilir. Erişkinlerde rektal sürüntü numuneleri önerilmemektedir. Epidemiyolojik çalışmalar için rektal sürüntüler alınabilir (İlaçlara çoklu dirençli mikroorganizmaların sürveyansı -MRSA, VRE-, Grup B Streptokok, Listeria enfeksiyonları) KUSMUK Besin zehirlenmesi durumlarında kusmuk numuneleri alınabilir. DUODENAL ASPİRASYON Besin zehirlenmesi durumlarında alınabilir. KAN Kan EDTA lı ( mor kapaklı) tüplere alınmalı, hemen 5-6 defa alt üst edilerek pıhtılaşması önlenmelidir. Pıhtılaşan numuneler çalışmaya alınmaz. Özellikle enterik ateş etkeni olan Salmonella enfeksiyonlarının tanısında kullanılır. Örneklerin laboratuara taşınması ve saklanması 1. İl içi gönderilen numuneler en fazla 2 saat içinde laboratuvara ulaştırılmalıdır. İşlenmesi gecikecek olan numunelerin buzdolabında (+2 ºC ile +8 ºC arasında) saklanması gereklidir. Soğutma işlemi, patojenlerin canlılığını ve göreceli sayılarını korur. 2. İl dışı gönderilen numuneler soğuk zincir şartlarında üçlü taşıma kapları ile 24 saat içinde laboratuvara ulaştırılmalıdır. 3. Laboratuvara gönderilen rektal sürüntü numuneleri nem kaybını önlemek için hemen bir transport besiyerine (Cary-Blair) alınmalıdır. 4. C.difficile kültürü isteniyorsa anaerobik transport besiyerinde numuneler gönderilmelidir. 5. Duodenal içerik 2 saat içinde laboratuvara ulaştırılmalıdır 14

15 NUMUNE RET KRİTERLERİ 1. Numune üzerinde barkot veya kişisel bilgilerin olmaması: Numuneyi alan veya gönderen sorumlu hekime durum bildirilerek yeniden numune gönderilmesi istenir. 2. Numunede belirtilen isim veya protokol numarası ile hasta bilgileri birbirini tutmuyor ise kişiden yeniden numune vermesi istenir. 3. Numunenin alımından sonra 2 saat geçtiği halde transport besiyerine alınmadan gelen gaita numuneleri reddedilmelidir. 4. Transport besiyerinde 4⁰C de 3 günden fazla beklemiş numuneler veya transport besiyerinde olduğu halde 24 saatten daha uzun süre oda ısısında bekletilerek gelen numuneler reddedilmelidir. 5. İdrar veya baryumla karışık gaita numuneleri işleme alınmaz. 6. Tuvalet kâğıdı ile alınan gaita numunesi işleme alınmaz. 7. Aynı kişiden 24 saat içinde birden fazla; 3 haftalık zaman içinde 3 ten fazla gaita kültürü istenmesi durumunda numune işleme alınmaz. 8. Herhangi bir transport besiyerine alınmadan gönderilen kuru eküvyon da ret kriterini oluşturmaktadır. 14.LABORATUVARA NUMUNELERİN TAŞINMASI Şehir İçinde Kurye ile; Test rehberinde belirtilen koşullarda tarafınızdan alınmış ve hazırlanmış numuneler, bildirilmiş günlük plana uygun olarak kuryelerimiz tarafından alınacaktır. 15.LABORATUAR NUMUNE RED KRİTERLERİ 1. Uygun Barkodlanmamış Tüpler (Yırtık, Okunmayan, Yanlış Yapıştırılmış Vb) 2. Yanlış Tüpe alınmış kanlar 3. Yetersiz Veya Fazla Numune Alımı 4. Uygun Sürede Ve Şartlarda Taşınmayan Tüpler 5. Hemolizli, Lipemik Ve Pıhtılı Kanlar saatten fazla oda ısısında santrifüj edilmeden bekletilen tüpler 7. Santrifüj edilmeden gönderilen numuneler REFERANS DÖKÜMANLAR: 1. Klinik Laboratuvarı Test Rehberi 2. Numune Kabul Ve Red Kriterleri Talimatı 15

KAN NUMUNELERİNİN ALINIŞI. Dr. Duran Karabel

KAN NUMUNELERİNİN ALINIŞI. Dr. Duran Karabel KAN NUMUNELERİNİN ALINIŞI Dr. Duran Karabel 1 Kan numuneleri (örnekleri) Tam kan (total kan): Serum veya plazması ayrılmamış kandır. Kan sayımı (hemogram) ve eritrosit sedimantasyon hızı (ESR) tayini,

Detaylı

KAN ALMA 30.12.2014. Kan Alma. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği

KAN ALMA 30.12.2014. Kan Alma. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015 ) 1.) KAN ALMA 2.)VENÖZ KAN ALMA TEKNİĞİ Slayt No : 26 KAN ALMA ;.Tanı için gerekli mikrobiyolojik ve biyokimyasal incelemeleri yapmak,,.tedavi

Detaylı

KAN ALMA TALİMATI REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

KAN ALMA TALİMATI REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer, Dilek Baytaş Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5 1. AMAÇ

Detaylı

ÖRNEK ALIMI VE TRANSFERİ. Dr Sibel DEVECİ Biyokimya Uzmanı

ÖRNEK ALIMI VE TRANSFERİ. Dr Sibel DEVECİ Biyokimya Uzmanı ÖRNEK ALIMI VE TRANSFERİ Dr Sibel DEVECİ Biyokimya Uzmanı 1 Kan numuneleri (örnekleri) Tam kan (total kan): Serum veya plazması ayrılmamış kandır. Kan sayımı (hemogram) ve eritrosit sedimantasyon hızı

Detaylı

LABORATUAR TEST REHBERİ

LABORATUAR TEST REHBERİ LABORATUAR HATA VE GÖSTERGE İZLEM FORMU MİK RH - 03 01.03.2011 01.09.2012 01 1/25 LABORATUAR TEST REHBERİ Güncelleme Tarihi : 2012 ÖNSÖZ MİK RH - 03 01.03.2011 01.09.2012 01 2/25 Hastalıkların gerek tanı

Detaylı

MİKROBİYOLOJİK ÖRNEK ALIMI VE LABORATUVARA TRANSPORTU. Uzm.Dr.Esra Polat Mikrobiyoloji Laboratuvarı 04.04.2013

MİKROBİYOLOJİK ÖRNEK ALIMI VE LABORATUVARA TRANSPORTU. Uzm.Dr.Esra Polat Mikrobiyoloji Laboratuvarı 04.04.2013 MİKROBİYOLOJİK ÖRNEK ALIMI VE LABORATUVARA TRANSPORTU Uzm.Dr.Esra Polat Mikrobiyoloji Laboratuvarı 04.04.2013 DOĞRU TANI: Doğru yerden ve doğru zamanda alınmış örnek Laboratuvara doğru şekilde transfer

Detaylı

BURÇ GENETİK TANI MERKEZİ NUMUNE ALMA EL KİTABI

BURÇ GENETİK TANI MERKEZİ NUMUNE ALMA EL KİTABI Sayfa No 1 / 10 BURÇ GENETİK TANI MERKEZİ NUMUNE ALMA EL KİTABI BASKI NO :03 YAYIN TARİHİ : 20.11.2014 KONTROLSÜZ KOPYA ( ) SAYIN AİTTİR. Sayfa No 2 / 10 REVİZYON BİLGİLERİ SAYFA NO REVİZYON TARİHİ REV.

Detaylı

Laboratuvarda Analiz Öncesi Hata Faktörlerinin Azaltılması, Materyallerin Alınması, Transportu ve İşlenmesi

Laboratuvarda Analiz Öncesi Hata Faktörlerinin Azaltılması, Materyallerin Alınması, Transportu ve İşlenmesi Laboratuvarda Analiz Öncesi Hata Faktörlerinin Azaltılması, Materyallerin Alınması, Transportu ve İşlenmesi Uzman Meryem Güvenir Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu NEDEN LABORATUVAR ANALİZLERİ YAPIYORUZ?????

Detaylı

MERSĠN MERKEZ LABORATUVARI

MERSĠN MERKEZ LABORATUVARI MERSĠN MERKEZ LABORATUVARI Mersin Sağlık Müdürlüğü Merkez Laboratuvarı Mersin Devlet Hastanesi bahçesinde hizmet vermekte olup; Mersin Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi, Mersin Devlet Hastanesi ve Toros Devlet

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Prof. Dr. Nedime Serakıncı, Adem Aköl Sinan Özyavaş Yrd. Doç. Dr. Umut Fahrioğlu Kalite Konseyi Başkanı Kalite Koordinatörü

Detaylı

NUMUNELERİN SAKLANMA KRİTERLERİ TALİMATI

NUMUNELERİN SAKLANMA KRİTERLERİ TALİMATI Dok No: BİY.TL.23 Yayın Tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/No: -/0 Sayfa No: 1 / 11 01 AMAÇ : Biyokimya Laboratuvarının ulusal ve uluslararası standartlara, kanun ve yönetmeliklere uygun olarak, düzenli, hızlı

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUVARI ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ

BİYOKİMYA LABORATUVARI ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ KOD:BİY.PR.01 YAYIN TRH:MART 2005 REV TRH:EYLÜL 2012 REV NO:04 SAYFA NO: 1 / 5 1-AMAÇ: Biyokimya Laboratuvarında yürütülen faaliyetleri tanımlamak. 2-KAPSAM: Bu talimat, Biyokimya Laboratuvarını kapsar

Detaylı

TRANSFÜZYON MERKEZİ STANDART İŞLETİM PROSEDÜRÜ

TRANSFÜZYON MERKEZİ STANDART İŞLETİM PROSEDÜRÜ KOD:YÖN.PRS 34 YAY.TAR:27.03.2014 REV.TAR: REV.NO: SAYFA :1 / 5 1.AMAÇ: Bölge Kan Merkezinden temin edilen kan ve bileşenlerinin, transfüzyon için cross-match (çapraz karşılaştırma) ve gerek duyulan diğer

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ TRANSFÜZYON MERKEZİ ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ İÇİNDEKİLER 1.AMAÇ:... 2 2.KAPSAM:... 2 3.SORUMLULAR:... 2 4. UYGULAMA:...

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ TRANSFÜZYON MERKEZİ ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ İÇİNDEKİLER 1.AMAÇ:... 2 2.KAPSAM:... 2 3.SORUMLULAR:... 2 4. UYGULAMA:... Sayfa Sayfa 1 / 5 İÇİNDEKİLER 1.AMAÇ:... 2 2.KAPSAM:... 2 3.SORUMLULAR:... 2 4. UYGULAMA:... 2 4.1. KAN VE KAN ÜRÜNLERİNİN İSTENMESİ:... 2 4.2. GELEN KAN İSTEMLERİNİN KARŞILANMASI:... 2 4.3. KAN ÜRÜNLERİNİN

Detaylı

Kan Örneği Alma AMAÇ TEMEL İLKELER A. KAPİLLER KAN ALMA AMAÇ. Tanımlar

Kan Örneği Alma AMAÇ TEMEL İLKELER A. KAPİLLER KAN ALMA AMAÇ. Tanımlar AMAÇ Hastalıkların teşhisi, benzer hastalıkların birbirinden ayrılması ve tedavi sürecinin izlenmesi amacıyla kanın hematolojik, biyokimyasal, mikrobiyolojik ve histopatolojik incelemesi için hastadan

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

3. Açlık Durumu: Genellikle laboratuar testleri için 10-12 saat açlık süresi istenir. Bu sürenin 16 saatten uzun olması tercih edilmez.

3. Açlık Durumu: Genellikle laboratuar testleri için 10-12 saat açlık süresi istenir. Bu sürenin 16 saatten uzun olması tercih edilmez. LABORATUAR TESTLERİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER: Klinik laboratuarlar sağlık hizmetlerinin sunumunda önemli bileşenlerden biridir. Klinik laboratuarların başlıca fonksiyonu klinisyenlere hastaların teşhis, tedavi

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ LABORATUARI ÇORUM G.H.H. MÜD. YRD. ŞEREF EFE KALİTE YÖNETİM DİREKTÖRÜ

MİKROBİYOLOJİ LABORATUARI ÇORUM G.H.H. MÜD. YRD. ŞEREF EFE KALİTE YÖNETİM DİREKTÖRÜ MİKROBİYOLOJİ LABORATUARI ÇORUM G.H.H. MÜD. YRD. ŞEREF EFE KALİTE YÖNETİM DİREKTÖRÜ MİKROBİYOLOJİ LABORATUARI Tıbbi Mikrobiyoloji bir klinik laboratuvar branşı olup, infeksiyon hastalıklarına neden olan

Detaylı

ÇORUM GÖĞÜS HASTALIKLARI HASTANESİ MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR TEST REHBERİ

ÇORUM GÖĞÜS HASTALIKLARI HASTANESİ MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR TEST REHBERİ ÇORUM GÖĞÜS HASTALIKLARI HASTANESİ MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR TEST REHBERİ YAYIN TARİHİ 01/07/2011 REVİZYON TAR.-NO 00 BÖLÜM NO 04 STANDART NO 01 DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTÜ 01 Merkez ve Ek Binadaki tüm laboratuar

Detaylı

Tularemi örnekleri alma, saklama ve gönderme rehberleri HAZIRLAYANLAR DOÇ. DR. ŞABAN GÜRCAN DOÇ. DR. Z. CEREN KARAHAN

Tularemi örnekleri alma, saklama ve gönderme rehberleri HAZIRLAYANLAR DOÇ. DR. ŞABAN GÜRCAN DOÇ. DR. Z. CEREN KARAHAN Tularemi örnekleri alma, saklama ve gönderme g rehberleri HAZIRLAYANLAR DOÇ. DR. ŞABAN GÜRCAN DOÇ. DR. Z. CEREN KARAHAN Klinik in Alınmas nması Sürüntü (boğaz, göz, yara) Alınma YöntemiY Boğaz Bir silgiç

Detaylı

NUMUNE ALMA EL KİTABI

NUMUNE ALMA EL KİTABI NUMUNE ALMA EL KİTABI TIP-YTL-009 GİRİŞ Bu el kitabında Ankalab laboratuvarında yapılan testler için alınacak numunelerin uygunluğunu sağlamak ve analiz sonuçlarını etkileyecek istenmeyen durumları ortadan

Detaylı

1. AMAÇ VE KAPSAM Bu talimatın amaç ve kapsamı, Numune kabulü Dağıtımı ve muhafazası Prosedürü (VKMAE. Pr. 09) nde belirtilmiştir.

1. AMAÇ VE KAPSAM Bu talimatın amaç ve kapsamı, Numune kabulü Dağıtımı ve muhafazası Prosedürü (VKMAE. Pr. 09) nde belirtilmiştir. Sayfa/Tp.Sayfa: 1/5 1. AMAÇ VE KAPSAM Bu talimatın amaç ve kapsamı, Numune kabulü Dağıtımı ve muhafazası Prosedürü ( Pr. 09) nde belirtilmiştir. 2. SORUMLULUKLAR İlgili sorumluluklar Numune kabulü Dağıtımı

Detaylı

TRANSFÜZYON MERKEZİ ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ

TRANSFÜZYON MERKEZİ ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ AMAÇ: Özel Vitale Hastanesi Kan merkezinde kan ürünlerinin hazırlanması, kan merkezi kan grubu bakma, kan merkezi cross match testi uygulama, kan torbasına kan alma gibi spesifik işlerin tanımlanması yanında

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HASTANESİ LABORATUVAR TEST REHBERİ 2013. Doküman No: BİY.RH.02 Yay. Tarihi NİSAN 2013 Rev.

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HASTANESİ LABORATUVAR TEST REHBERİ 2013. Doküman No: BİY.RH.02 Yay. Tarihi NİSAN 2013 Rev. KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HASTANESİ LABORATUVAR TEST REHBERİ 2013 Doküman No: BİY.RH.02 Yay. Tarihi NİSAN 2013 Rev. Tarih/No:-/0 1 GİRİŞ Tanı ve tedavinin takibinde laboratuvarlar önemli bir konumda

Detaylı

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI NUMUNE KABUL KRİTERLERİ

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI NUMUNE KABUL KRİTERLERİ Sayfa No :1 / 5 1. KLİNİK DIŞI NUMUNELER 1.1. Tüm numunelerin üstünde etiket bilgileri eksiksiz olmalıdır. 1.1.1. Resmi numunelerin üzerinde, İzleme Noktası Kodu ile birlikte CBS numarası ve/veya barkodu

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ Doküman Kodu: SEAH.BİY.RH.001 Yayın Tarihi: 19.11.2012 Revizyon No: 02 Revizyon Tarihi: 26.06.2014 Sayfa No: 1 / 40 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ

Detaylı

NUMUNE ALMA EL KİTABI

NUMUNE ALMA EL KİTABI NUMUNE ALMA EL KİTABI TIP-YTL-009 GİRİŞ Bu el kitabında Ankalab laboratuvarında yapılan testler için alınacak numunelerin uygunluğunu sağlamak ve analiz sonuçlarını etkileyecek istenmeyen durumları ortadan

Detaylı

8-Biyolojik İzleme. Volkan Dündar

8-Biyolojik İzleme. Volkan Dündar 8-Biyolojik İzleme Volkan Dündar Biyolojik izlemenin tanımı 1 Biyolojik izleme: Tehlikeli maddelerin, Metabolitlerinin ya da bunların biyokimyasal veya biyolojik etkilerinin parametrelerinin varlığında

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUVARI İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

BİYOKİMYA LABORATUVARI İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ Dok No:BİY.PR.01 Yayın Tarihi:HAZİRAN 2013 Rev.Tar/No:-/0 Sayfa No: 1 / 8 1.0 AMAÇ: Biyokimya Laboratuvarının ulusal ve uluslararası standartlara, kanun ve yönetmeliklere uygun olarak, düzenli, hızlı ve

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU

MARMARA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU MARMARA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU Adı ve Soyadı :... Okul Numarası :... Okuduğu Yarıyıl :... Staj Konusu :... Staj Yaptığı Kurum :... Kurumun Adı Staj Konusu Çalışma Süresi Tarihinden

Detaylı

DENİZLİ BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ DENÇEV DENİZLİ ÇEVRE KALİTE LABORATUVARI MÜŞTERİ BİLGİLENDİRME REHBERİ

DENİZLİ BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ DENÇEV DENİZLİ ÇEVRE KALİTE LABORATUVARI MÜŞTERİ BİLGİLENDİRME REHBERİ DENİZLİ BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ DENÇEV DENİZLİ ÇEVRE KALİTE LABORATUVARI MÜŞTERİ BİLGİLENDİRME REHBERİ FR54/rev00/22.10.2011 Sayfa1/9 İÇİNDEKİLER...2 1.NUMUNE KABUL KRİTERLERİ...3 1.1.Genel

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

EL YIKAMA VE ELDİVEN KULLANMA TALİMATI. Yönetim Temsilcisi

EL YIKAMA VE ELDİVEN KULLANMA TALİMATI. Yönetim Temsilcisi Sayfa No Sayfa 1/6 1.AMAÇ Hastalarla ve hastane ortamındaki yüzeylerle el teması sonrasında ortaya çıkan enfeksiyon bulaş riskini önlemeye yönelik el hijyeni ve eldiven kullanım kurallarını ve uygulamalarını

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ

BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ BL.RH.01 Nisan-2013 01 Kasım-2014 1/18 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 2 2. Laboratuvar Numune ve Sonuç Verme İş Akış Şeması 3 3. Test Girişi 4 4. Laboratuvarda Çalışılan Testler

Detaylı

ÇORUM GÖĞÜS HASTALIKLARI HASTANESİ MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR TEST REHBERİ

ÇORUM GÖĞÜS HASTALIKLARI HASTANESİ MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR TEST REHBERİ ÇORUM GÖĞÜS HASTALIKLARI HASTANESİ MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR TEST REHBERİ YAYIN TARİHİ 01/07/2011 REVİZYON TAR.-NO 00 DİKEY BOYUT 02 BÖLÜM NO 04 STANDART NO 01 DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTÜ 01 YATAY BOYUT Merkez

Detaylı

LABORATUVAR TEST REHBERİ

LABORATUVAR TEST REHBERİ LABORATUVAR TEST REHBERİ 1 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 3 2. İ.Ü Kardiyoloji Enstitüsü Laboratuvarları işleyişi.. 4 2.1. Test Girişi. 4 2.2. Örneklerin Alınması ve Laboratuvara Transferi 4 2.3. Örneklerin Laboratuvara

Detaylı

Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi;

Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi; Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi; o Örnek türünü, o Örnek kabul ve ret kriterlerini, o Örnek alımı ile ilgili kuralları, o Örneklerin

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ NUMUNE ALMA VE TRANSFER TALİMATI

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ NUMUNE ALMA VE TRANSFER TALİMATI 1 / 8 1.AMAÇ: Numunenin doğru teknikle, yeterli miktarda alınarak güvenli bir şekilde laboratuvara ulaşmasını sağlamak. 2.KAPSAM: Doktor, Hemşire, Ebe, Sağlık memuru, Laboratuvar teknisyeni 3.SORUMLULAR:

Detaylı

Geleceğim Sizin Ellerinizde!!!

Geleceğim Sizin Ellerinizde!!! Geleceğim Sizin Ellerinizde!!! Yenidoğan Topuk Kanı Örneği Toplama Klavuzu SAĞLIK BAKANLIĞI ANA ÇOCUK SAĞLIĞI VE AİLE PLANLAMASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YENİDOĞAN TARAMA PROGRAMI Her bebek dünyaya geldiğinde sağlıklı

Detaylı

ÖRNEK TOPLAMA VE İŞLEME ANALİZ ÖNCESİ DEĞİŞKENLER. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005

ÖRNEK TOPLAMA VE İŞLEME ANALİZ ÖNCESİ DEĞİŞKENLER. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 ÖRNEK TOPLAMA VE İŞLEME ANALİZ ÖNCESİ DEĞİŞKENLER Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 1 Biyokimyada uygulanan işlemler Klinik Biyokimya laboratuvarlarında, biyolojik materyallerde, hastalıkların

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

Mikrobiyolojide Kalite İndikatörü Örnekleri

Mikrobiyolojide Kalite İndikatörü Örnekleri Mikrobiyolojide Kalite İndikatörü Örnekleri Dr. Ü. Gül Erdem SB. DışkapıYıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Bölümü KLİMUD-2013 [idrar kültürü] * [lökosit/alan] * [CRP] [hastanın

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ KODU:BİY.RH.01 YAYIN TARİHİ:03.04.2013 REVİZYON TARİHİ:10.07.2013

BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ KODU:BİY.RH.01 YAYIN TARİHİ:03.04.2013 REVİZYON TARİHİ:10.07.2013 REVİZYON NO:01 SAYFA NO: 1 / 19 ÖNSÖZ Hastanelerde Laboratuvar hizmetlerinde yaşanan sorunların önemli bir kısmı Laboratuvar işleyişinin hasta ve personel tarafından yeterince bilinmemesi ve iletişim eksikliğinden

Detaylı

ÖZEL YALOVA HASTANESİ YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ ENFEKSİYON KONTROL TALİMATI

ÖZEL YALOVA HASTANESİ YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ ENFEKSİYON KONTROL TALİMATI 1.AMAÇ:Yoğun Bakım Ünitesi (YBÜ) sinde hastane enfeksiyonlarının oluşmasının ve önlenmesinin kontrolünü sağlamak. 2.KAPSAM:Tüm Yoğun Bakım ünitesini kapsar. 3.KISALTMALAR: YBÜ:Yoğun Bakım Ünitesi HHEK:Hastane

Detaylı

ANADOLU SAĞLIK / SAĞLIK MESLEK LİSESİ TIBBİ LABORATUVAR ALANI TIBBİ LABORATUVAR TEKNİSYENLİĞİ DALI BECERİ EĞİTİMİ DEĞERLENDİRME FORMU

ANADOLU SAĞLIK / SAĞLIK MESLEK LİSESİ TIBBİ LABORATUVAR ALANI TIBBİ LABORATUVAR TEKNİSYENLİĞİ DALI BECERİ EĞİTİMİ DEĞERLENDİRME FORMU İŞLETMELERDE TIBBİ BİYOKİMYA-1 BECERİ EĞİTİMİ Beceri eğitimine ilgi ve çabası 5 Tıbbi biyokimya-1 dersinin bilgisi 20 Kişisel güvenlik önlemlerini alma 10 Biyokimyasal kan analizleri öncesi hazırlık Kan

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARI TEST REHBERİ

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARI TEST REHBERİ MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARI TEST REHBERİ ML.RH.01 Nisan-2013 00 00 01/20 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 2 2. Laboratuvar Birimleri 2 3. Test Girişi 3 4. Numunelerin Alınması ve Transferi 3 5. Kan Örneği Tüpleri 4

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Adem Aköl Sinan Özyavaş Hazırlama Komitesi Kalite Konseyi Başkanı Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

30.12.2014. Kan Alma. Kan gazı almada tercih edilen arterler şunlardır: Radial arter Brakial arter Femoral arter Dorsalis pedis ve tibial arter

30.12.2014. Kan Alma. Kan gazı almada tercih edilen arterler şunlardır: Radial arter Brakial arter Femoral arter Dorsalis pedis ve tibial arter 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 16. Hafta ( 29.12 02 / 01 / 2015 ) 1.) ARTERİYEL KAN ALMA TEKNİĞİ 2.)KAPİLLER KAN ALMA TEKNİĞİ Slayt No : 27 4 Arteriel Kataterden Kan gazı analizinde kullanılmak amacıyla

Detaylı

PERİNE BAKIMI. Perine bakımında amaç; Hastayı gelişebilecek enfeksiyonlardan korumak, hastanın rahatlığını, konforunu, temizliğini sağlamaktır.

PERİNE BAKIMI. Perine bakımında amaç; Hastayı gelişebilecek enfeksiyonlardan korumak, hastanın rahatlığını, konforunu, temizliğini sağlamaktır. PERİNE BAKIMI Perine bakımına hoş geldiniz Perine önde simfibis pubis, yanlarda iskial tübositler, arkada koksiks kemik yapıları tarafından sınırlandırılan ve dış genital organları kaplayan alandır. Ter,

Detaylı

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ İLAÇ UYGULAMA TALİMATI

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ İLAÇ UYGULAMA TALİMATI T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ İLAÇ UYGULAMA TALİMATI KODU: KLN.TL.12 YAYINLAMA TARİHİ: 21.04.2014 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO: 00 SAYFA SAYISI:05 1. AMAÇ: Bu

Detaylı

LABORATUVAR GÜVENLİĞİ VE SÜREÇ ANALİZİ

LABORATUVAR GÜVENLİĞİ VE SÜREÇ ANALİZİ LABORATUVAR GÜVENLİĞİ VE SÜREÇ ANALİZİ LABORATUVAR GÜVENLİĞİ NEDİR? Laboratuvar Güvenliği; çalışan kişinin ve çalışma materyalinin korunması için çalışma sırasında belirli laboratuar kurallarının, yöntemlerin,

Detaylı

RİZE GIDA KONTROL LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ

RİZE GIDA KONTROL LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ 1/5 1. AMAÇ VE KAPSAM: Bu talimatın amacı, Rize Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü ne müşteri tarafından elden getirilen, posta veya kargo ile gönderilen numunelerin kabulündeki uygulanacak işlemleri,

Detaylı

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015 ) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ Slayt No: 26 4 4.)) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ 1.) Smear alma 2.) Vajinal kültür

Detaylı

ENDOSKOPİ HİZMETLERİ

ENDOSKOPİ HİZMETLERİ ENDOSKOPİ HİZMETLERİ Endoskopi ünitelerinde fiziki düzenleme yapılmalıdır. Endoskopi işleminin yapıldığı odanın tüm yüzeyleri kolay temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir nitelikte olmalıdır. Endoskopi

Detaylı

KODU:BL.PR.01 YAYINLANMA TARİHİ:12.11.2015 REVİZYON TARİHİ: REVİZYON NO:00 SAYFA SAYISI:05

KODU:BL.PR.01 YAYINLANMA TARİHİ:12.11.2015 REVİZYON TARİHİ: REVİZYON NO:00 SAYFA SAYISI:05 BİYOKİMYA LABORATUVARI İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ KODU:BL.PR.01 YAYINLANMA TARİHİ:12.11.2015 REVİZYON TARİHİ: REVİZYON NO:00 SAYFA SAYISI:05 1.0 AMAÇ: Mesai saatleri içinde ve mesai saatleri dışında Biyokimya Laboratuarlarında

Detaylı

Tarım ve hayvancılıkta doğru analiz ve doğru yönlendirme verimi birebir etkiler!

Tarım ve hayvancılıkta doğru analiz ve doğru yönlendirme verimi birebir etkiler! Tarım ve hayvancılıkta doğru analiz ve doğru yönlendirme verimi birebir etkiler! VETERİNER TEŞHİS HİZMETLERİ Hassas ölçümler... Sağlıklı sonuçlar... Akılcı öneriler! 2011 yılında hayata geçirdiğimiz Veteriner

Detaylı

UFUK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ RIDVAN EGE HASTANESİ KAN ve KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU UYGULAMA REHBERİ DOÇ.DR. MELTEM AYLI KAN MERKEZİ SORUMLUSU

UFUK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ RIDVAN EGE HASTANESİ KAN ve KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU UYGULAMA REHBERİ DOÇ.DR. MELTEM AYLI KAN MERKEZİ SORUMLUSU UFUK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ RIDVAN EGE HASTANESİ KAN ve KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU UYGULAMA REHBERİ DOÇ.DR. MELTEM AYLI KAN MERKEZİ SORUMLUSU Kan ve kan komponentlerinin transfüzyonu ölüme kadar giden

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ İL HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ İL HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI MÜDÜRLÜĞÜ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ İL HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI MÜDÜRLÜĞÜ Kılavuzu Hazırlayanlar: Dr. Dursun AYDIN Uzm. Dr. Tülay GÜMÜŞ Uzm. Dr. Alphan GÖGEN Gıda Müh. Göktuğ BAYRAM Bio.

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ İL HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ İL HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI MÜDÜRLÜĞÜ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ İL HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI MÜDÜRLÜĞÜ Kılavuzu Hazırlayanlar: Dr. Dursun AYDIN Uzm. Dr. Tülay GÜMÜŞ Uzm. Dr. Alphan GÖGEN Gıda Müh. Göktuğ BAYRAM Bio.

Detaylı

ÜRÜN KATALOĞU RESULTS OF THE SCIENTIFIC PROCESS

ÜRÜN KATALOĞU RESULTS OF THE SCIENTIFIC PROCESS ÜRÜN KATALOĞU RESULTS OF THE SCIENTIFIC PROCESS 2 disera RESULTS OF THE SCIENTIFIC PROCESS İÇİNDEKİLER Hakkımızda 4 Üretim ve Kalite Sertifikaları 5 VACUSERA Kan Alma Sistemleri 6 VACUSERA Kan Alma Sistemi

Detaylı

HASTA DOSYASI VE ARŞİV HİZMETLERİ

HASTA DOSYASI VE ARŞİV HİZMETLERİ HASTA DOSYASI VE ARŞİV HİZMETLERİ Hasta dosyalarına yönelik düzenleme yapılmalıdır. Hasta dosyaları için standart bir dosya içeriği belirlenmeli, o Dosyalarda bulunması gereken bilgi ve dokümanlar belirlenmeli,

Detaylı

DOĞAL MĠNERALLĠ SULARIN ĠNSAN SAĞLIĞINA UYGUNLUĞUNUN MĠKROBĠYOLOJĠK YÖNDEN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ

DOĞAL MĠNERALLĠ SULARIN ĠNSAN SAĞLIĞINA UYGUNLUĞUNUN MĠKROBĠYOLOJĠK YÖNDEN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ DOĞAL MĠNERALLĠ SULARIN ĠNSAN SAĞLIĞINA UYGUNLUĞUNUN MĠKROBĠYOLOJĠK YÖNDEN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ Bil.Uz.Sevinç ERTAġ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüketici Güvenliği Laboratuvarları Daire BaĢkanlığı Su ve Gıda

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner

Detaylı

STOMA BAKIMI ve TORBA DEĞİŞİMİ

STOMA BAKIMI ve TORBA DEĞİŞİMİ STOMA BAKM ve TORBA DEĞİŞİMİ Şim d i sîzle rle sto m a bakım ı ve to rb a d e ğ işim ini inceleyelim. Önce birkaç önemli hatırlatma yapalım!!!! STOMA: Küçük delik anlamına gelir. KOLOSTOMİ: Kalın barsakların

Detaylı

NUMUNE ALMA İŞLEMİ NASIL YAPILIR

NUMUNE ALMA İŞLEMİ NASIL YAPILIR Kimyasal Su Numunesi Alınması NUMUNE ALMA İŞLEMİ NASIL YAPILIR Kimyasal analizler, nitelik ve miktar olarak insan sağlığını bozabilen, suyu içilmez bir hale getiren veya kirlenmenin ikinci derecede etkilerini

Detaylı

Evde kendi kendinizce uygulanabilen subkütan immunglobülin tedavisine ilişkin

Evde kendi kendinizce uygulanabilen subkütan immunglobülin tedavisine ilişkin Evde kendi kendinizce uygulanabilen subkütan immunglobülin tedavisine ilişkin Plazmadan yenilikler Bağışıklık eksikliğinde uzman kuruluş SADECE DOKTOR TALİMATINA GÖRE VE DOKTOR VEYA BAŞKA UZMANCA UYGULAMA

Detaylı

Transfüzyon merkezinde süreçlerin işleyişine yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır. Yazılı düzenleme;

Transfüzyon merkezinde süreçlerin işleyişine yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır. Yazılı düzenleme; Transfüzyon merkezinde süreçlerin işleyişine yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır. Yazılı düzenleme; o Hangi durumlarda bağışçıdan kan alınacağı, o Bağışçının seçilmesi, bağışçının reddi, bağışçıdan kan

Detaylı

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 15.Hafta ( 22-26 / 12 / 2014 ) ANNE SÜTÜNÜN ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ Slayt No: 22 Bebeğin bağışıklık sisteminin gelişimini kolaylaştırır. Bebekte kulak enfeksiyonları

Detaylı

Oktay Öztürk Yönetim Kurulu Bașkanı

Oktay Öztürk Yönetim Kurulu Bașkanı Hipokrat Laboratuarları, tıbbi laboratuar hizmetlerinde ulusal ve uluslararası standard veya tanımlanmıș test metotları ile hasta bakımını en üst düzeyde sürdürmek için mümkün olan en kısa sürede, ekonomik

Detaylı

Hasta bilgileri. Lantus

Hasta bilgileri. Lantus Hasta bilgileri Lantus Bu kitapçığı diyabet hastaları ve doktor tarafından Lantus teşhisi koyulan kişiler için hazırladık. Tüm diyabet tedavilerinin ilk amacı kan glikoz seviyesini olabildiğince normal

Detaylı

Uzm. Bio. Zinnet OĞUZ 4 Kasım 2014 ANTALYA

Uzm. Bio. Zinnet OĞUZ 4 Kasım 2014 ANTALYA Uzm. Bio. Zinnet OĞUZ 4 Kasım 2014 ANTALYA Su Kalitesinin İzlenebilirliği Uygun koşullarda ve doğru usulde numune alımı Su kalitesinin tespiti Uygun koşullarda doğru metotlarla analiz Neden Numune Alınır?

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KANAMALARDA İLKYARDIM BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Kanama

Detaylı

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA 392 G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA Kitabın sonuna pratikte yararlı olabilecek 7 ek konmuştur. 1.ekte hastalar için bir kimlik kartı tasarlanmıştır. Hastaların başka bir hemodiyaliz merkezine kısa süreli gittikleri

Detaylı

Temas kurulacak kiģiler: Uzm. Dr. Belkıs LEVENT Tel: 312-565 55 38 E-posta: b_levent@yahoo.com

Temas kurulacak kiģiler: Uzm. Dr. Belkıs LEVENT Tel: 312-565 55 38 E-posta: b_levent@yahoo.com SUġ HAZIRLAMA VE GÖNDERME PROSEDÜRÜ - Saklanmak veya gönderilmek istenen Salmonella şüpheli suşlar SS, XLD veya HE agar gibi seçici bir besiyerine pasajlanarak, saf kültürleri elde edilir. - Yatık nutrient

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III 1: DİYABET...1 Diabetes insipedius...2 Diabetes mellitus...2 Diyabetin Etkileri...3 Belirtiler...4 Nedenler...4 Tedavi...4 Bitkilerin Rolü...5 Tıbbi Faydaları...6 2: KARACİĞER

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR SÜRECİ. Dr. Özcan DEVECİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR SÜRECİ. Dr. Özcan DEVECİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR SÜRECİ Dr. Özcan DEVECİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Mikrobiyolojik tanı yöntemleri 1. Direkt tanı yöntemleri

Detaylı

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ÇOCUK ENFEKSİYON YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ÇOCUK ENFEKSİYON YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ Sayfa No 1 / 5 1.AMAÇ: Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Enfeksiyon yoğun bakım ünitesinde yatmakta olan her hastanın vital organ fonksiyonlarının desteklenmesi; organ

Detaylı

Hemoroid (Basur) Nedir?

Hemoroid (Basur) Nedir? Sindirim sisteminin giriş kapısını ağız ve dişler, çıkış kapısını ise anal kanal ve anüs oluşturur. İstemli olarak sağlanan dışkı ve gaz çıkışının kontrolü; hemoroitlerin de bir parçası olduğu bu anal

Detaylı

YNT.TLM.08 Y.TAR. 01.01.2009 REV.NO: 01. T.C SAĞLIK BAKANLIĞI Suşehri Devlet Hastanesi Baştabipliği REV.TAR. 03.12.2012

YNT.TLM.08 Y.TAR. 01.01.2009 REV.NO: 01. T.C SAĞLIK BAKANLIĞI Suşehri Devlet Hastanesi Baştabipliği REV.TAR. 03.12.2012 Suşehri Devlet astanesi Baştabipliği LABORATUVARA GÖNDRİLCK ÖRNKLR YÖNLİK TALİMATI RV.NO: 01 RV.TAR. 03.12.2012 1.0 AMAÇ : Laboratuar testleri için örnek alma, örnek uygunluğunu değerlendirme ve kabul

Detaylı

NEFROSTOMİ BAKIMI. - Mikroorganizmaların çevreye temasını önler.

NEFROSTOMİ BAKIMI. - Mikroorganizmaların çevreye temasını önler. NEFROSTOMİ BAKIMI Nefrostomi, karın arka yan duvarından böbrek pelvisine idrar drenajı için kateter yerleştirilmesidir. Perkütan yada açık cerrahi ile yapılır. Nefrostomi tüpü için Maloket kateterler veya

Detaylı

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar YARALANMALAR YARA NEDİR? Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar etkilenebilir. Derinin koruma özelliği bozulacağından enfeksiyon

Detaylı

ATIK ENVANTERİ DOKÜMAN KOD:YÖN.LS.18 YAYIN TARİHİ:MAYIS 2013 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO:0 SAYFA NO: 3

ATIK ENVANTERİ DOKÜMAN KOD:YÖN.LS.18 YAYIN TARİHİ:MAYIS 2013 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO:0 SAYFA NO: 3 P ATIK ENVANTERİ DOKÜMAN KOD:YÖN.LS.18 YAYIN TARİHİ:MAYIS 2013 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO:0 SAYFA NO: 3 TIBBİ ATIK ve KODU (18 01/1802) TEHLİKELİ ATIK ve KODU (18 01 01 ve20 01 21) EVSEL ATIK ve KODU

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR HİZMETLERİ

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR HİZMETLERİ MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR HİZMETLERİ Laboratuvarda çalışılan tüm testleri içeren test rehberi bulunmalıdır. Test rehberi; Örneklerin çalışılma zamanını, Örnek türünü, Ön hazırlık işlemi gerektiren testlere

Detaylı

İNTRAVENÖZ (IV) ENJEKSİYON

İNTRAVENÖZ (IV) ENJEKSİYON 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 15.Hafta ( 22-26 / 12 / 2014 ) İNTRAVENÖZ ENJEKSİYON(IV-damar içi) ve İLAÇ UYGULAMA TEKNİĞİ Slayt No : 25 Damar Yolu Endikasyonları : 1.) Ven içine ilaç uygulama 2.)

Detaylı

A S T A B I L G I L E R I. Apidra ara insülin verilen kişiler için

A S T A B I L G I L E R I. Apidra ara insülin verilen kişiler için A S T A B I L G I L E R I Apidra ara insülin verilen kişiler için Doktorunuz tarafından saptanan diyabetli hastalar için bu broşürü hazırladık. Tüm diyabet tedavilerinin ilk amacı iyi hissetmek, ayrıca

Detaylı

Türk Endokrin Cerrahi Çalışma Grubu Doku Bankası ve Örnek Saklama Protokolleri Çalışması

Türk Endokrin Cerrahi Çalışma Grubu Doku Bankası ve Örnek Saklama Protokolleri Çalışması Türk Endokrin Cerrahi Çalışma Grubu Doku Bankası ve Örnek Saklama Protokolleri Çalışması Doku ve genetik materyal bankaları işlenmiş veya dondurulmuş dokuların uzun süreli depolandığı ve kayıt sistemlerinin

Detaylı

ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI

ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI Çocukların büyüme gelişmesi sırasında düzenli muayene, laboratuvar testleri ve gelişme kayıtlarının tutulması gereklidir. Bkz: çocukluk çağı aşıları ve testleri. Çocuk Check up

Detaylı

SANTRİFÜJ TEKNİKLERİ VE SANTRİFÜJLER

SANTRİFÜJ TEKNİKLERİ VE SANTRİFÜJLER SANTRİFÜJ TEKNİKLERİ VE SANTRİFÜJLER Doç. Dr. Gülsen YILMAZ 2009 BAŞLIKLAR 1 Tanım ve Prensip 22 Santrifüj teknikleri 33 Santrifüj tipleri 44 Santrifüj kullanım alanları Laboratuvarı ilgilendiren Süreç

Detaylı

Ġ.Ü. MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ

Ġ.Ü. MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ Ġ.Ü. MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ Çevre Mikrobiyolojisi Dersi Laboratuvar Uygulama 6 BOYAMA TEKNİKLERİ Mikrobiyolojide çeşitli organizmaları ve bunların farklı bölgelerini boyamak için

Detaylı

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI Sayfa No 1 / 5 Hazırlayan İnceleyen Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Kalite Yönetim Temsilcisi Başhekim 1.AMAÇ Hasta kanı ve/veya diğer vücut sıvıları ile parenteral veya mukoza yoluyla temas eden

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Sayı : 95966346././2014 Konu : Gözetimli Hizmet Laboratuvarları Hakkında

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Sayı : 95966346././2014 Konu : Gözetimli Hizmet Laboratuvarları Hakkında Konu : Gözetimli Hizmet Laboratuvarları Hakkında Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği 09.10.2013 tarih ve 28790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Mezkûr yönetmeliğin "Tıbbi laboratuvarların

Detaylı

İZOLASYON ÖNLEMLERİ TALİMATI

İZOLASYON ÖNLEMLERİ TALİMATI İZOLASYON ÖNLEMLERİ TALİMATI SDÜDHF/TBH/TLM/62/YT-13.01.2015/REVNO-00 1. AMAÇ 1.1. Tanımlanmış veya şüphe edilen bulaşıcı hastalığı olan veya epidemiyolojik olarak önemli bir patojenle enfekte veya kolonize

Detaylı

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR?

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR? DERS : KONU : MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KAN VE KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU 1.) Kanın en önemli görevini yazın : 2.) Kan transfüzyonunu tanımlayın : 3.) Kanın içinde dolaştığı damar çeşitlerini yazın : 4.)

Detaylı

SİSTEM TIP LABORATUVARLARI

SİSTEM TIP LABORATUVARLARI LABORATUVARLARI (TS EN ISO 15189 ve ISO 9001:2000) Nisan 2012 Baskı.01 Sayfa No : 1 / 21 Sayfa No Revizyon No Revize Olan Madde Revizyon Nedeni... 00 İlk Yayın... 3 01 4.0 İlgili dokümanlara doküman numarası

Detaylı

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI Hazırlayan Kontrol eden Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Kalite Yönetim Direktörü Hastane Yöneticisi 1.AMAÇ Hasta kanı ve/veya diğer vücut sıvıları ile parenteral veya mukoza yoluyla temas eden sağlık

Detaylı

ÖZEL YALOVA HASTANESİ AMELİYATHANE ENFEKSİYON KONTROL TALİMATI

ÖZEL YALOVA HASTANESİ AMELİYATHANE ENFEKSİYON KONTROL TALİMATI 1. AMAÇ:Ameliyathanede mikroorganizmaların yayılımının engellenmesi, enfeksiyonlar açısından hasta ve personelin güvenliğinin azami ölçüde sağlanması. 2. KAPSAM:Ameliyathane birimini kapsar. 3.KISALTMALAR:

Detaylı

GAİTADA PARAZİT ARAŞTIRMASI

GAİTADA PARAZİT ARAŞTIRMASI GAİTADA PARAZİT ARAŞTIRMASI Kullanım amacı: Gaitada parazit yumurtası bulunup bulunmadığının araştırılması amacıyla kullanılır. Genel bilgiler: Parazit enfeksiyonu, enfeksiyon yapabilecek aşamadaki bir

Detaylı

AMAÇ DÖK.KOD YÖN.PR.13 YAYIN TAR. 15/08/2006 REV. TAR/NO 26/06/2014/03 SAYFA 1 / 6

AMAÇ DÖK.KOD YÖN.PR.13 YAYIN TAR. 15/08/2006 REV. TAR/NO 26/06/2014/03 SAYFA 1 / 6 SAYFA 1 / 6 AMAÇ Hastanemizde ürünler için yasal şart ve mevzuat gereklerinin eksiksiz yerine getirilmesi ve uygulamada yanlış kullanımın önlenmesi, hizmet sağlama sürecinde hasta beklentileri ve yasal

Detaylı

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR TANIM Ödem sık karşılaşılan ve vücutta sıvı birikimi olarak tanımlanan ve bazen de bazı ciddi hastalıkların belirtisi olan klinik bir durumdur. Ödem genellikle

Detaylı