Beləki bütün texnoloji proseslər müxtəlif üsullarla aparilsada, ümumi halda prosesi iki hissəyə ayirmaq olar :

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Beləki bütün texnoloji proseslər müxtəlif üsullarla aparilsada, ümumi halda prosesi iki hissəyə ayirmaq olar :"

Transkript

1 Mündəricat Giriş...3 Xammal və alınan məhsulun seçilib əsaslandırılması...5 Prosesin elmi əsasları 9 Texnoloji sxemin seçilib əsaslandırılması.16 Əsas aparatın izzahı 20 Ədəbiyyat.

2 Giriş Xlorid turşusu xalq təsərrüfatının bir çox sahələrində və turşu istehsalatları içərisində kükürd və azot turşusundan sonra üçüncü yeri tutan, qevvətli oksigensiz turşudur. Güclü kimyəvi aqressiv tesiredici xassəyə malik olduğundan, onun saxlanması və nəql edilməsi üçün çini və ya şüşə balonlardan, içərisi rezin təbəqələrlə örtülmüş sisternlərdən istifadə edirlər. Xlorid turşusu bir cox mineral duzların, müxtəlif üzvi maddələrin xlorlaşdirilmasinda, piylərin və yağların sabunlaşmasında, metallarin təmizlənməsində, şəkərin istehsalinda, derinin aşılanmasında və rənglənməsində, aktiv kömür, yapışqan, kauçukların istehsalında, qalvanoplastikada istifadə edilir. Xlorid turşusu həmçinin sink, barim və s. metalların qeyri üzvi birləşmələrini almaq üçün əlvan metalurgiyanın bir çox sahələrində müxtəlif məqsədlər üçün, astilindən vinil xlorid alınmasında, anilin

3 boyalarınistehsalında, spirtlərin alınması prosesində və s. sahələrdə coxlu xlorid turşusu tələb olunur. Kənd təsəvüfatında xlorid turşusunda konservləşmiş yemlərin hazirlanmasında istifadə olunur. Təmiz xlorid turşusu rəngsiz, şəffaf mayedir. Fe, Cl 2 və s. iştirak etdikdə xlorid turşusu sarimtil - yaşıl rəng çalarlarına malik olur C-də 31 % -li xlorid turşusunun sıxlığı kq/m 3 olur. Texniki xlorid turşusunun donma temperaturu C dir. Qızıl, tantal, platin və niobiumdan başqa metalların əksəriyyəti xlorid turşusunda həll olur. Beləki bütün texnoloji proseslər müxtəlif üsullarla aparilsada, ümumi halda prosesi iki hissəyə ayirmaq olar : 1. Hidrogen xlorid qazının alınması. 2. Alınmış hidrogen xlorid qazının suyla absorbsiyası. Hidrogen xlorid qazının suda məhluluna xlorid turşusu və ya duz turşusu deyilir. Hidrogen xlorid qazını yüksək həllolma qabiliyyətinə malikdir. Beləki, 15 0 C temperaturda, bir həcm suda 450 həcmə qədər xlorid qazı həll ola bilir. Hidrogen xlorid qazı suda çox həll olduqca, alınan turşuda bir o qədər qatı olur. Hidrogen xlorid qazını bir neçə üsulla almaq olar : 1. Xörək duzuna, kükürd turşusuyla təsir etməklə; 2. Kükürd 4 oksidin, oksigen və su buxarını istirakı ilə xörək duzuna təsiri ilə; 3. Xlora, su buxarı və kömürlə təsir etməklə; 4. Üzvi birləşmələrin xlorlaşmasindan;

4 5. Elementlərin bir başa sintezindən. Son zamanlar xlor üzvi sintezin inkişafı ilə əlaqədar olaraq çoxlu miqdarda əlavə məhsul kimi hidrogen xlorid qazı alınır və o xlorid turşusunun istehsalında xammal kimi istifadə oluna bilər. Hal hazirda dünya miqyasında istehsal olunan xlorid turşusunun 90% - i xlor üzvi sintezində alınan hidrogen xlorid əsasında alınır. 1.XAMMAL VƏ ALINAN MƏHSULUN SEÇİLİB ƏSASLANDIRILMASI. Sintetik xlorid istehsalında xammal kimi xlor və hydrogen qazlarından istifadə edilir. Qələvilərin (NaOH və KOH ) elektrokimyəvi üsul ilə istehsalı zamanı əsas məhsul ilə yanaşı xlor qaz və hidrogen alınır. NaCl + H 2 O NaOH + ½ Cl 2 + ½ H 2

5 Xlor olan tələbat gündən günə artır. O sintetik xlorid turşusunun istehsalında istifadə olunur. Üzvi birləşmələrlə birləşərək xlor onların aktivliyini artırır. Xlorun iştirakı ilə xalq təsərrüfatında geniş istifadə olunan xlor tərkibli polimer materiallar, ağardıcılar, həlledicilər, kənd təsərrüfatında işlənən pestisidlər alınır. Adi temperaturda və atmosfer tezyiqində xlor sarımtil rəngdə, kəskin iyli, zəhərli qazdır. Atmosfer təzyiqində mənfi 34 0 C temperaturda xlor maye hala keçir. Onun sıxlığı q/l -dir, yəni o 2.5 dəfə havadan ağırdır. Cədvəl 2.1 Göstəricilər norma Sıxlıq qazşəkilli, 1 atm də q/l Maye halda C də q/l Buxarlanma istiliyi kal/q C 61.9 Ərimə istiliyi kal/q 22.9 Ərimə temperature, 0 C -101,6 Qaynama temperature, 0 C atm də istilik tutumu Qazşəkilli C-ə Maye halda Xlor qazı hidrogenlə partlaya bilən siq əmələ gətirir. Partlayış təhlükəsi olan qatılıq sərfəddi 5.8 % -dən 88.5 %-ə qədərdir. Bu nisbətlərdə olan xlor hidrogen qarışığı işığın, elektrik qığılcımının, yüksək temperaturun və bəzi maddələrin (Fe 2 O 3 ) təsiri nəticəsində partlayır. Suda həll olarkən, xlorun bir hissəsi su ilə qarşıqlı təsirə girərkən xlorid və hipoxlorid turşularını əmələ gətirir.

6 Cl + H 2 O HCl + HClO Xlorid turşusu ən güclü turşulardan biridir, hipoxlorid turşusu isə ən aktiv oksidləşdiricidir. Sulu məhlulda həll olmuş xlordan başqa xlorun su ilə hidratları da olur. Xlorun sulu hidratının Cl 2 6H 2 O sulu məhlulunu C temperatura qədər soyudanda doymuş məhluldan kristalhidrat kristalaşaraq şökür. Xlorun suda həllolma qabiliyyəti temperatur artdıqca azalır. Xlorlu su ağardıcı və zərərsizləşdirici maddə kimi geniş istifadə olunur. Xlorid turşusunun istehsalında istifadə olunan xlor qazı aşağıdakı terkibə malik olmalıdır. Cədvəl 2.2 Göstəricilər Norma Xlorun miqdarı həcmi,% azı Hidrogenin miqdarı həcmi,% çoxu Karbon-4 oksidin miqdarı həcmi,% çoxu 1.2 Havanın miqdarı həcmi,% 2.0 Nəmlik,% 0.04 Hidrogen xlorid turşusunun istehsalında ikinci xammal kimi hidrogendən istifadə edirlər. Hidrogen havadan 14 dəfə yüngüldür. O yüksək diffuziya xassəsinə malik olduğundan o nazik metal layından, rezindən belə keçir. Hidrogen asanlıqla xlor ionları ilə birləşir. Xlorid turşusunun istehsalında isifadə edilən hidrogenin göstəriciləri cədvəl 2.3-də verilmişdi.

7 Cədvəl 2.3 Göstəricilər norma Hidrogenin miqdarı,%l coxu 96.1 Oksigenin miqdari,% çoxu 0.5 Oksigenin miqdarı,mq/m 3 çoxu 0.1 Hidrogen xloridin sulfat usuluda alınması sulfat turşusunun natrium xlorid ilə qarşılıqlı təsirinə əsaslanır. 2NaCl + H 2 SO 4 = Na 2 SO 4 + 2HCl Reaksiya C temperaturda xüsusi sobalarda aparılır. Bu üsulun bir sıra çatışmayan cəhəti var : alınan qaz qarışığında yalnız hidrogen xlorid olurki, buda onun əsasında alınan xlorid turşusunun həm çirkli, həm də aşağı qatılıqda olmasına səbəb olur. Bundan başqa prosesdə çoxlu miqdarda sulfat turşusu sərf olunur və əlavə yanacaq tələb olunur. Sintetik üsul ilə alınan xlorid turşusu çox təmiz olur,çünki alınan qazın tərkibində % hydrogen xlorid olur, prossesdə sulfat turşusu sərf olunmur, yanacaq tələb olunmur. Proses nəticəsində xlorid turşusunun qatılığı 31 35% olur. Göstərilən səbəblərə görə sintetik üsul sulfat üsulunu istehsalatdan sıxışdırıb çıxartmışdır. Bundan başqa bir sıra üzvi sintez müəssisələrindədə hidrogen xlorid qazı alınır və o, xlorid turşusunun istehsalında xammal kimi istifadə olunur. Sintetik üsul ilə xlor və hidrogen xüsusi sobada yandırılır.

8 H 2 + Cl 2 = 2HCl Və alınan hidrogen xlorid qazı su ilə absorbsiya olunur. 2. PROSESİN ELMİ ƏSASLARI Əvvəllər xlorid turşusu almaq üçün xörək duzuna sulfat turşusu ilə təsir edirdilər. Bu zaman turşu aşağı qatılıqlı (22-26% HCl) olduqda və tərkibində çoxlu miqdarda qarışıqlar olurdu. Hazırda xlorid turşusu almaq üçün üzvi maddələrin xlorlaşdırılmasının köməkçi məhsulu olan abqaz adlanan HCl və

9 sintetik hidrogen xloriddən istifadə edir. Sintetik hidrogen xloriddən 3 növ sintetik xlorid turşusu alınır. Onlar qatılıqlarına və qarışıqların H 2 SO 4, Fe və s. miqdarına görə fərqlənirlər. Qarışıqları aradan qaldırmaq üçün reaktiv turşusu, kvars, çini və ya digər materiallardan hazırlanmış xüsusi aparatlarda alırlar. Abqazlardan alınan turşunun tərkibində 22-26% HCl və xeli miqdarda üzvi turşular olur. O korroziya cəhətdən aktivdir. Korroziyanın qarşısını almaq üçün abqaz turşusunun tərkibinə ingibitorlar əlavə edirlər. İngibitorlardan istifadə edilməsi xlorid turşusunun adi polad tutumlarda saxlamağa və daşımağa imkan verir. Belə turşu ingibitorlaşmış turşu adlanır və abqazlardan alınan məhsul xlorid turşusunun əsas hissəsini təşkil edir. Abqaz turşusunun bir hissəsi təmizlənir, təmiz qatı (100%-li) hidrogen xlorid alınması üçün istifadə edilir. Sintetik üsulla xlorid turşusunun Cl 2 və H 2 -ın birbaşa sintezdən alınması reaksiyası aşağıdakı kimidir. H 2 + Cl 2 = 2HCl + 92,30 kcl (1) Xlorid sintezi sadə aparatlardan istifadə etməklə təmizliyi yüksək HCl turşusu almağa imkan verir. (1) tənliyi kütlələrin təsiri qanununa tabe olur və reaksiyanın sürət sabiti, temperaturdan asılıdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, baxılan reaksiyada tarazlıq sağ tərəfə doğru yönəlir. HCl qazının dissosiyasiyası C-dən yuxarı temperaturda nəzərə çarpır. Beləliklə, dissosasiya dərəcəsi C-də dir; C-də dir ; C olur.

10 Adi temperaturda və işığının təsiri olmadan Cl 2 və H 2 demək olarki, praktiki təsir etmirlər. Qızdırıldıqda və ya güclü işıq şuasıyla təsir etdikdə reaksiya partlayışla gedir. HCl sintezini öyrənən görkəmli alimlər müəyyən etdilər ki, bu reaksiya zəncirvari mexanizm üzrə gədir və aşağıdakı sxemlə ifadə olunur. Cl 2 atomlara dissosyasiya edir, onlar da hidrogen malekulları ilə qarşılıqlı təsirdə olaraq HCl və hidrogen atomu əmələ gətirir.axırıncı öz növbəsində xlor ilə qarşılıqlı təsirdə olur və xlorid əmələ gətirir və bu vaxt xlor atomu ayrılır. Cl 2 + hv = Cl * + Cl * Cl * + H 2 = 2HCl + H * H * + Cl 2 = HCl + Cl * Hidrogen və xlor malekulları toqquşduğu zaman reaksiya getmir, belə ki bu zaman əmələ gələn kinetik enerji rabitələrin qırılmasına bəs etmir ( H - H rabitəsinin enerjisi 432 kc, Cl - Cl rabitəsinin enerjisi isə 239kC -a bərabərdir). Qazqarışığında oksigenin iştirakı (1) reaksiyasının sürətini yavaşıdır. Bu onunla izzah olunur ki, hidrogen atomu təkcə xlorla, deyil həmdə oksigenlə reaksiyaya girir. Bu zaman OH 2 radikalı əmələ gəlir, hansıki daha sonra hidrogen və ya xlor atomu ilə reaksiyaya girir : H + O 2 = HO 2, H + HO 2 = H 2 + O 2, Cl + HO 2 = HCl + O 2 Anoliji olaraq oksigenlə xlorda təsir gostərirlər:

11 Cl + O 2 =ClO 2, H +Cl 2 = HCl + O 2, Cl + ClO 2 =Cl 2 + O 2 Beləliklə,hər oksigen malekulu, uyğun olaraq 2 dəfə reaksiya zəncirini qırır. Buna görədə oksigennin qatışığda miqdarı 0.1 % -dən çox olduqda (1) reaksiyasının sürəti tormuzlanır. HCl qazının reaksiyasının sürəti reaksiyada iştirak edən komponentlərin qatılığından aslılığı aşağıdakı empirik düsturla hesablanır. d[ HCl]/dτ = k [Cl 2 ] 2 [H 2 ]/[O 2 ] { [H 2 ] + 0.1[Cl 2 ] } Burada ; k- reaksiyasının sürət sabitidir. Çox quru xlor və hidrogen reaksiyaya girmirlər, rütubətin iştirakı ilə isə reaksiya o qədər intensiv sürətlənir ki, qeyd olunduğu kimi partlayışla nəticələnə bilir. Xlor və hidrogenin stixometrik nisbəti vaxtı hidrogen xloridin nəzəri alovlanma temperaturu təqribi olaraq C yə bərabərdir. Ancaq hidrogenın artıq miqdarı və başqa qaz qatışıqları bu temperaturu C-yə qədər aşağı salmağa imkan verir. Qızdırıldıqda, işıqla şüalandırdıqda və ya katalizator iştirak etdikdə reaksiya sürətlənir. Cl2 və H2-dən HCl alınması zəncirvari mexanizm üzrə gedən reaksiyalara aiddir. Qızdırıldıqda və ya işıqla şüalandırıldıqda Cl2 atomlara dissosia edir, bunlar da hidrogen molekulları ilə qarşılıqlı təsirdə olaraq hidrogen xlorid və hidrogen atomu əmələ gətirir. Axırıncı öz növbəsində xlor molekulu ilə qarşılıqlı təsirdə olur HCl əmələ gətirir, bu vaxt xlor atomu ayrılır və s.

12 Müəyyən şəraitlərdə xlorun hidrogenlə qarşılıqlı təsiri partlayışla müşayət olunur. Partlayışın qarşısını almaq üçün qarşılıqlı təsirdə olan qazları odluqlarda yaxşı qarışdırılır. Hidrogen və xlor odluğa ayrı-ayrılıqda daxil olur və hidrogen bir qədər izafi miqdarda verilir. Onlar bilavasitə hidrogen alovunun məşəlində qarışırlar. Cl2 və H2 -nin qarşılıqlı təsiri zamanı HCl əmələ gəlir və o, fasiləsiz olaraq absorbsiyaya göndərilir. Xlorid turşusu su ilə adiobatik absorbsiya zamanı əmələ gəlir. Bu proses adiobatik, başqa sözlə desək istiliyin kənarlaşdırılmadığı şəraitində HCl-ın suda həllolma istiliyinin ayrılmasına əsaslanır. Əmələ gələn turşunun temperaturu yüksəlir. Bu onun buxarlarının təzyiqinin yüksəlməsinə səbəb olur. Qaynatdıqda turşunun tərkibində su buxarlanır, onun qatılığı yüksəlir. HCl rəngsiz, kəskin iyli, havada tüstülənən və havanın nəmliyi ilə duman əmələ gətirən qazdır. Hidrogen xlorid adi atmosfer təzyiqində C-də sıxılır maye hala keçir, - 114,2 0Cdə isə bərk hala keçir. Onun kritik temperaturu və təzyiqi 51,5 0C və 81,6 atm-dır. Maye HCl-ın xüsusi çəkisi 20 0C-də 0,831 q/sm3, - 85,81 0C-də 1,194 q/sm3-dır. Maye HCl-un üzərində buxarların təzyiqi. Temperatur 0 C , -20, 40, Təzyiq atm 1.0; 14.53; 25.46; 41.58; 64.52; 30 0C temperaturda maye HCl da 0.1%-dan az su həll olur. Qarşılıqlı HCl-un istilik tutumu sabit təzyiqdə aşağıdakı düsturla hesablanır. Cp = T

13 Nəm havada HCl turşusu xlorda damlalardan ibarət olan qazı duman əmələ gətirir. O, orqanizmə mənfi təsir göstərir, nəfəs yolarını və s. dağıdır. Istehsal binalarında işçi zonalarında buraxılabilən HCl-ın qatılığı 0.01 mq/l-dir (Cl mq/l). Susuz HCl metallara demək olar ki, təsir göstərir. Amma xlorid turşusu metalları həll edir. Xlorid turşusunun təsirinə Pt, Ag bəzi silikat mineralları (andezit, deabas, kvars) və məmulatlar (şüşə, saxsı, farfor) və ebonit rezin və bəzi plastiki kütlələri məs: faolit, viniplast və digərləri davamlıdır C-yə qədər qızdırılmış karbonlu polad 1x18H9T və <<ЭU-496>> markalı paslanmayan 500 0C-yə qədər qızdırılmış xlorid turşusunun sərfinə davamlıdır. Metal oksidləri qaz şəkilli HCl-un təsiri nəticəsində xloridlərə çevrilir və bu reaksiyalar buxarın təsiri nəticəsində sürətlənir. HCl un suda həll olması yüksəkdir və o, temperaturdan asılıdır. 1 l su ilə udulan HCl-un litrlərinin sayı 506.5, 473.9, 442.0, 411.5, 385.7, 361.6, Qazda HCl-un parsial təzyiqi 760 mm.c.st-da 1 l suda 0 0C temperaturda l HCl həll olur (məhlulda kütlə %-i HCl) 18 0C-də l HCl (məhlulda kütlə faizi HCl). HCl-un parsial təzyiqi 0.1 mm.c.st-dan az olanda qaz şəkilli HCl Na2SO4+Na2SO4. 10H2O-dan ibarət olan qarışıq tərəfindən tez udulur. Yəqin ki, nəticədə Na2SO4+NaCl bərk məhlul əmələ gəlir. Susuz Na2SO4 aşağı təzyiqlərdə qaz şəkilli HCl ilə reaksiyaya girmir və o, yavaş sürətlə HCl-la reaksiyaya girir təzyiq 2 atm-dən yüksək olanda. HCl un absorbsiyası: HCl qazının suyla absorbsiyası zamanı hidrat birləşmələrdə əmələ gəlir. Məs: HCl H 2 O, HCl 3H 2 O, HCl

14 6H 2 O və s. Ümumi formada HCl turşusunun formulunu aşağıdakı kimi yazmaq olar. HCl nh 2 O HCl qazının turşuya absorbsiyası kalonlarda istiliyin ayrılmaması və ya istiliyin ayrılması ilə - istilikdəyişdirici plasmaslarda gedir. Absorbsiyanın digər üsulları demək olar ki istifadə olunmur. Kimyəvi təmiz turşu almaq üçün hərdən kvarslı absorbsiya quraşdırılır. HCl-un adiabatik absorbsiyası. Adiabatik absorbsiyanın prinsipi HCl-H 2 O sistemində rektifikasiyaya yaxındır. Bu prosesin əsas xüsusiyyətlərindən biri xlorid turşusunun qaynama temperaturunun onun qatılığından asılı olan xüsusiyyətidir. Məlumdur ki, xlorid turşusu 20-24% qatılıqda olduqda azeotif qarışıq əmələ gətirir ki, onunda qaynama temperaturu C-dir. Turşunun aşağı qalığı məhlullarının qaynama temperaturu aşağı olur. Turşunun daha qatılaşmış məhlullarında onların qaynama temperaturu tədricən aşağı düşür. Qaynama temperaturunun xlorid turşusunun qatılığından asılılığı asılılıq əyrisi şəkil 1 də verilib.

15 Şəkil 1. Xlorid turşusunun qatliğinin qaynama temperaturundan aslılığı Alınmış xlorid turşusunun qatlığı həmdə hidrogen xloridin absorbsiyasinin istiliy effektinə təsir edir. Qaz kalona o C temperaturunda daxil olur. Qazın qaz ayricısında çox soyulması ziyandır, belə ki HCl-nin kondensasiyası baş verə bilər ki buda karroziyanı gucləndirir. Alınmış turşunun qatliğina yüksək taxmalı kalonlar və nəzəri boş qablar əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir. Bu asılılıq şəkil 2 dəki kimidir. Şəkildən göründüyü kimi qatlığın artması ilə

16 nəzəri boşqabların sayı çoxalır. Qatliği 27% olan turşu almaq üçün 4 nəzəri boşqablı, 35% li turşu almaq üçün isə 8 boşqablı rettifikasiya kalonlarindan istfadə etmək lazımdır. Hazır məhsulun temperaturu C dən çox olmamalıdır. Şəkil 2. Alınmış turşunun qatılığının nəzəri boşqablarin sayından aslılığı. 3. TEXNOLOJİ SXEMİN SEÇİLİB ƏSASLANDıRıLMASI Texniki xlorid turşusu istehsalı 2 mərhələdən ibarətdir. Hidrogen xloridin sintezi və onun su ilə absorsiya nəticəsində qatılığı 31 % - dən az olmayan

17 turşunun alınması. Hidrogen xlorid və xlorid turşusu istehsalı prosesinin texnoloji sxemi sekil 3 də gösterilmişdir. Hidrogen xlorid hidrogenin sobada 11 xlor atmosferində yandırılması ilə alınır. Soba, oturacaqları ilə bir birinə birləşdirilmiş 2 konusdan ibarətdir. Konusların oturacaqlarının diametri 2m -ə qədər olur. sobanın ümumi hündürlüyü 5.2 m-dir. Sobanın dibində odluq quraşdırılmışdır. Odluğa fasiləsız olaraq xlor və hidrogen verilir. Odluqlar polad patronlara keçirilmiş iki lülədən (trubka ) ibarətdir. Xlor daxili, hidrogen isə xarici lülədən daxil olur. Daxili boru xüsusi poladdan, xarici boru isə istiyədavamlı materildan (dinos, kvars və yaxud xüsusi paslanmayan polad ) hazırlanmışdır. Xlorqaz yaxud tullanı qazların elektrolizi nəticəsində alınan xlorun maye xlor şübəsinin tullantı qazları ilə qarışığı, (tərkibində 75%-dən az olmayan xlor (abqazlar) olan ) buferə 1 daxil olur. Burada xlorun qurudulması sistemindən cəlb olunmuş sulfat turşusundan ayrılır, sonra sobanın 11 odluğuna daxil olur. Hidrogen odluğa yanğın partlayış məhdudlaşdırıcıdan 12 keçməklə verilir. Hidrogen və xlorun dozalara bölünməsi, sobaya aparan qaz kəmərlərində quraşdırılmış differensial monometrlərin göstəricilərinə görə avtomatik olaraq həyata keçirilir. Partlayış təhlükəli qatılığın yaranmasının qarşısını almaq üçün sistemə verilən hidrogenin miqdarı elə olmalıdır ki, çıxan qazda onun miqdarı xlorun miqdarı xlorun miqdarından 5 10% çox olsun.

18 Yaranan qazların alovunun məşəli C yə yaxın temperatura malik olur və sobanın hündürlüyü boyunca C dək azalır. Sobanın xarici divarının temperature C-dən az və C-dən çox olmamalıdır. Sobada təzyiq 80 kpa- a yaxındır. Sintez prosesi alovun rənginə görə nəzarət olunur. Normal şəraitdə o ağ süd rəngində olmalıdır. Xlorun miqdarı artdıqda alov yaşılımtıl rəng çalarında olur. Sobanın çıxışında C temperatura malik qaz soyuducuda 10 soyudularaq absorbsiyaya verilir. Absorbbsiya kalonu 9 faolitdən hazırlanmış və mm ölçülü Raşiq həlqələrdən ibarət doldurucu ilə təchiz olunmuşdur. Absorsiya temperaturu C dir, o, absorbsiyaya verilən suyun buxarlanması hesabına tənzimlənir. Tərkibində H 2,N 2, hidrogen xlorid və su buxarları olan udulmamış qazlar kalonun yuxarı hissəsindən quyruq qülləyə 8 ə daxil olur. Qüllə Raşiq həlqələrindən ibarət taxma ilə doldurulmuşdur və su ilə suvarılır. Burada, hydrogen xlorid tam udulur, su buxarları kondensləşir, qalan hidrogen və inert qazlar isə ejector 13 və yanğın partlayış məhdudlaşdırıcıdan 12 keçməklə atmosferə atılır. Quyruq qüllədən çıxan turş su neytrallaşdırıldıqdan sonra kanalizasiyaya tullanir. Qazların atmosferə ayrılmasının qarşısını almaq üçün bütün tutumlardan və basqı çənlərindən, həmçinin doldurulma zamanı koteyner və dəmiryol sisternlərindən abqazın sorulması nəzərdə tutulmuşdur.

19 Xlorid turşusu istehsalı partlayış təhlükəli proseslərə aid edilir. Çünki ilkin qazla Cl 2 və H 2 -dən birinin aparata verilməsi qaydası pozulduqda partlayış baç verə bilər. İnsan dərisinə düşdükdə xlorid turşusu səthi yanıq əmələ gəlir bilər. Turşunun uzun müddətli tesiri yara əmələ gətirə bilər. Xlor,HCl və xlorid turşusunun zəhərli təsirindən qorumaq üçün əlehqaz geyinmək, xüsusi rezin sekmə, önlük, əlcək və eynəklə işləmək lazımdır.

20 NƏTİCƏ Kurs işində sintez üsulu ilə xlorid turşusu istehsal edən qurğunun texnologiyası əsaslandırılmışdı. İşdə ilk növbədə standarta uyğun olaraq xammal və hazır mehsulun xarakteristikası verilmişdir. Xammal kimi hidrogen və xlordan istifadə olunur. Xarakteristikadan sonra prosesin nəzəri olaraq əsaslandırılması aparılmışdır. Bu zaman prosesin əvvəlindən sonuna qədər bütün mərhələlər boyu baş verən proseslər və bu proseslər zamanı ona təsir edən amillər öz əksini tapmışdır. Nəzəri əsaslandırmadan sonra texnoloji sxemin seçilib əsaslandırılmış və əsas aparat olan sobanın izzahı verilmişdir. Prosesdə HCl in elementlərin bir başa sintezindən alınmasının üstun cəhətləri : məhsulun daha temiz, qatılığının yüksək olması, yanacağın tələb olunmaması qeyd olunmuşdur.

21 ƏDƏBİYYAT 1.Ağakişiyeva M.Ə, Əliyeva S.F. «Ümumi kimya texnologiyası» Bakı Əliyeva S.F. «Qeyri üzvi maddələrin texnologiyasının avadanlığı və layihələndirilmənin əsasları» Bakı Дыбина П.В. «Технология минеральных солей» Госхимиздат, Позин М.Е.«Технология минеральных солей» Изд-во «Химия», Cabbarov A.Ə,Rzaye M.H«Ümumi kimya texnologiyası» Azərnəşriyyat, Bakı 1975

Kompüter (computer) verilənləri emal etmək üçün istifadə edilən proqramlaşdıra bilən elektron qurğu.

Kompüter (computer) verilənləri emal etmək üçün istifadə edilən proqramlaşdıra bilən elektron qurğu. 1 Kompüter nədir? 2 Kompüter (computer) verilənləri emal etmək üçün istifadə edilən proqramlaşdıra bilən elektron qurğu. Analoq kompüterlər analoq (kəsilməz) siqnallarını toplayır və vurur Rəqəmsal kompüterlər

Detaylı

TULLANTILARIN STATİSTİK TƏSNİFATI

TULLANTILARIN STATİSTİK TƏSNİFATI 01 Kimyəvi qarışıqların tullantıları 01.1 İşlənmiş həlledicilər TULLANTILARIN STATİSTİK TƏSNİFATI 01.11 Halogenləşdirmə zamanı işlənmiş həlledicilər 07 01 03* üzvi halogenləşmiş həlledicilər, yuyucu məhlullar

Detaylı

AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ

AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Bakı - 2014 XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİN BAŞLICA İSTİQAMƏTLƏRİ Bir ölkənin xarici iqtisadi əlaqələri əsasən aşağıdakı istiqamətlər

Detaylı

H E S A B A T Q E Y D Ə A L I N D I!

H E S A B A T Q E Y D Ə A L I N D I! R Ə S M İ S T A T İ S T İ K A H E S A B A T I 1-İstehsal -li forma Hesabatı təqdim edən müəssisənin adı: Bazarstore Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Müəssisənin kodu: 1173024 Hesabat dövrü: 2016 -ci il 9

Detaylı

T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI

T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Birimi Temmuz 2013 T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI İçindekiler Azerbaycan Cumhuriyeti Hakkında Genel Bilgiler...5 Azerbaycan Cumhuriyeti

Detaylı

DÜNYA GƏNC TÜRK YAZARLAR BİRLİYİ dgtyb@box.az; akber_q@yahoo.com Tel.: +99450 33 937 55 TÜRKÜN SƏSİ

DÜNYA GƏNC TÜRK YAZARLAR BİRLİYİ dgtyb@box.az; akber_q@yahoo.com Tel.: +99450 33 937 55 TÜRKÜN SƏSİ DÜNYA GƏNC TÜRK YAZARLAR BİRLİYİ dgtyb@box.az; akber_q@yahoo.com Tel.: +99450 33 937 55 TÜRKÜN SƏSİ Bu kitab Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri Hökümət Təşkilatlarına Dővlət Dəstəyi Şurası

Detaylı

QARADAĞ SEMENT LAYİHƏSİ 6 SAYLI YENİ QURU ÜSULLA YANDIRMA SOBASI

QARADAĞ SEMENT LAYİHƏSİ 6 SAYLI YENİ QURU ÜSULLA YANDIRMA SOBASI QARADAĞ SEMENT LAYİHƏSİ 6 SAYLI YENİ QURU ÜSULLA YANDIRMA SOBASI QARADAĞ SEMENT ASC Sahil qəsəbəsi Səlyan şossesi Bakı AZ1083 LAYİHƏ HAQQINDA MƏLUMAT (ƏMSSTQ-si Prosesinin Əhatə Dairəsi Sənədi) Yeni 6

Detaylı

TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2014 Yıl:2, Sayı:4 Sayfa:118-138 ISSN: 2147-8872

TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2014 Yıl:2, Sayı:4 Sayfa:118-138 ISSN: 2147-8872 TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2014 Yıl:2, Sayı:4 Sayfa:118-138 ISSN: 2147-8872 AZƏRBAYCAN VƏ OSMANLI TƏZKİRƏLƏRİNİN MÜQAYİSƏSİ ÖZET Vüsale Musalı * Ortaçağ'dan bugüne

Detaylı

AVRASİYA SOSİAL ELMLƏR FORUMU

AVRASİYA SOSİAL ELMLƏR FORUMU II CİLD Azərbaycan Dövlət Hacettepe Qırğızıstan-Türkiyə Ahmet Yesevi İqtisad Universiteti Universiteti Manas Universiteti Universiteti Dünya İqtisadiyyatının İnkişaf Paradiqması: Bazar və Sonrası mövzusunda

Detaylı

BİZ BİLİYİ QİYMƏTLƏNDİRİRİK

BİZ BİLİYİ QİYMƏTLƏNDİRİRİK MƏNTİQİ TƏFƏKKÜRÜN YOXLANILMASI ÜZRƏ TEST TAPŞIRIQLARI 1. Ədədi ardıcıllıqda sual işarəsi yerinə hansı ədəd gəlməlidir? 5? 7 7 14 11 16 15? A) 32; 4 B) 3; 32 C) 13; 5 D) 32; 7 E) 3; 8 2. Qanunauyğunluğu

Detaylı

Məhsullar kataloqu 2015 KNAUF PFT texnikası

Məhsullar kataloqu 2015 KNAUF PFT texnikası KNAUF PFT texnikası Məhsullar kataloqu 2015 Biz prosesin fasiləsizliyini təmin edirik bu şüar KNAUF PFT firmasının bütün reklam və texniki prospektlərində öz əksini tapır. Həqiqətən də, onun texnikası

Detaylı

A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 51, ERZURUM 2014, 341-347

A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 51, ERZURUM 2014, 341-347 A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 51, ERZURUM 2014, 341-347 CELIL MEMMEDGULUZADE NİN MÜSLÜMAN KADINININ HAYATINI ELE ALAN MİZAHİ ŞİİRLERİ Özet Makalede XX. yüzyıl Azerbaycan edebiyatının

Detaylı

TƏŞKİLAT KOMİTƏSİ / TEŞKİLAT KOMİSYONU

TƏŞKİLAT KOMİTƏSİ / TEŞKİLAT KOMİSYONU Çağ Öğretim İşletmeleri Qafqaz Universiteti Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA) MÜLKİ HÜQUQ BEYNƏLXALQ SİMPOZİUM M ATERİ ALLAR ÖZEL HUKUK ULUSLARARASI SEMPOZYUM TEBLİ ĞLER Bakı Azərbaycan

Detaylı

AZƏRBAYCAN HAVA YOLLARI QAPALI SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ MİLLİ AVİASİYA AKADEMİYASI KURS İŞİ

AZƏRBAYCAN HAVA YOLLARI QAPALI SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ MİLLİ AVİASİYA AKADEMİYASI KURS İŞİ AZƏRBAYCAN HAVA YOLLARI QAPALI SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ MİLLİ AVİASİYA AKADEMİYASI FAKÜLTƏ: «NƏQLİYYAT TEXNOLOGİYALARI» КАFЕDRА: «AVİANƏQLİYYAT İSTEHSALATI» İXTİSAS: Avianəqliyyat istehsalatının təşkili muhəndisliyi

Detaylı

EDİTÖR DEN. Aşk olsun böyle dostluğa ve kardeşliğe. Eşq olsun belə dostluğa. və qardaşlığa. www.petkim.com.tr - 1

EDİTÖR DEN. Aşk olsun böyle dostluğa ve kardeşliğe. Eşq olsun belə dostluğa. və qardaşlığa. www.petkim.com.tr - 1 EDİTÖR DEN Aşk olsun böyle dostluğa ve kardeşliğe PETKİM YAŞAM ın 1-4 Haziran 2010 tarihleri arasında Bakü de düzenlenen Caspian Oil & Gas (COG) Fuarı için hazırladığımız özel sayısı ile karşınızdayız

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ STANDARTLAŞDIRMA, METROLOGİYA VƏ PATENT ÜZRƏ DÖVLƏT KOMİTƏSİNİN KOLLEGİYASI

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ STANDARTLAŞDIRMA, METROLOGİYA VƏ PATENT ÜZRƏ DÖVLƏT KOMİTƏSİNİN KOLLEGİYASI AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ STANDARTLAŞDIRMA, METROLOGİYA VƏ PATENT ÜZRƏ DÖVLƏT KOMİTƏSİNİN KOLLEGİYASI Q Ə R A R 150111500016 Bakı şəhəri 14 dekabr 2015-ci il Dövlət standartlarının təsdiq edilməsi haqqında

Detaylı

Cahid Ġsmayıloğlu. Gənc yazarın e-kitabı N 46 (18-2013) www.kitabxana.net. Milli Virtual Kitabxananın təqdimatında

Cahid Ġsmayıloğlu. Gənc yazarın e-kitabı N 46 (18-2013) www.kitabxana.net. Milli Virtual Kitabxananın təqdimatında www.kitabxana.net Rufət Milli Virtual Kitabxananın təqdimatında Gənc yazarın e-kitabı N 46 (18-2013) Cahid Ġsmayıloğlu MAHMUD KAġĞARLININ «DĠVANÜ LÜĞAT-ĠT-TÜRK» ƏSƏRĠNDƏ ONOMASTĠK LEKSĠKA və baģqa yazılar

Detaylı

VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK

VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK HAZİRAN 2012 Caspian Oil & Gas Fuarı Özel Sayısı VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK 82 - HAZİRAN 12 EDİTÖR DEN REDAKTORDAN Kafkaslar ın

Detaylı

DEMOQRAFİK VƏZİYYƏT VƏ DAVAMLI İNKİŞAF: TÜRKİYƏ NÜMUNƏSİ

DEMOQRAFİK VƏZİYYƏT VƏ DAVAMLI İNKİŞAF: TÜRKİYƏ NÜMUNƏSİ DEMOQRAFİK VƏZİYYƏT VƏ DAVAMLI İNKİŞAF: TÜRKİYƏ NÜMUNƏSİ Eyüp ZENGİN Türkiyə Cümhuriyyəti Başbakanlığı, Türk Əməkdaşlıq və İnkişaf İdarəsi Başqanlığı Fəlsəfə elmləri namizədi, ekspert Ankara / TÜRKİYƏ

Detaylı

Mündəricat. Giriş...3

Mündəricat. Giriş...3 Mündəricat Giriş...3 1. Yer kürəsinin daxili quruluşu haqqında ümumi məlumat...5 2. Nüvə və onun quruluşu, Mantiya və onun hissələri...10 3. Yer kürəsinin daxili quruluşunun öyrənilməsi...12 4. Yer qabığı

Detaylı

5. Ələklərin köməyi ilə hansı göstəriciyə görə fərqlənən hissəciklərin ayrılmasını həyata keçirirlər? A)) Ölçülər B) Forma

5. Ələklərin köməyi ilə hansı göstəriciyə görə fərqlənən hissəciklərin ayrılmasını həyata keçirirlər? A)) Ölçülər B) Forma 2929 QİDA MƏHSULLARININ ÜMUMİ TEXNOLOGİYASI-1 1.Polisaxaridlərə nə aid deyil: A) qemisellüloz B) pektin maddələri C) aqar D) qlikogen E)) mannoza 2. Dad göstəricilərinin zəifləməsinə səbəb olan amili göstərin:

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ BAKI BİZNES UNİVERSİTETİ. Azmühasib proqram paketində Əsas vəsaitlərin uçotu mövzusunda R E F E R AT

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ BAKI BİZNES UNİVERSİTETİ. Azmühasib proqram paketində Əsas vəsaitlərin uçotu mövzusunda R E F E R AT AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ BAKI BİZNES UNİVERSİTETİ Fakültə: İqtisadiyyat və idarəetmə İxtisas: Mühasibat uçotu və audit Kafedra: Mühasibat uçotu və audit Kurs: IV Qrup: 330 Fənn: İxtisas

Detaylı

QEYRİ-QANUNİ YOLLA ƏLDƏ EDİLMİŞ PUL VƏSAİTLƏRİNİN VƏ YA DİGƏR ƏMLAKIN BANKLAR VASİTƏSİLƏ LEQALLAŞDIRILMASININ QARŞISININ ALINMASINA DAIR

QEYRİ-QANUNİ YOLLA ƏLDƏ EDİLMİŞ PUL VƏSAİTLƏRİNİN VƏ YA DİGƏR ƏMLAKIN BANKLAR VASİTƏSİLƏ LEQALLAŞDIRILMASININ QARŞISININ ALINMASINA DAIR Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikası Milli Bankı İdarə Heyətinin _03_ noyabr 2006-cı il tarixli qərarı ilə Protokol 34 D/reyestr 160 QEYRİ-QANUNİ YOLLA ƏLDƏ EDİLMİŞ PUL VƏSAİTLƏRİNİN VƏ YA DİGƏR ƏMLAKIN

Detaylı

ETGi Video Konfrans E-Learning, Uzaqdan Təhsil Həlləri

ETGi Video Konfrans E-Learning, Uzaqdan Təhsil Həlləri Dünyanı Dəyişdirən İnnovativ Texnologiyalar və Həllər ETGi Video Konfrans E-Learning, Uzaqdan Təhsil Həlləri Məhsullar Həllər Xidmətlər Video Konfrans Xidmət içi Təhsil Qurumsal Kommunikasiya Sadəcə Software

Detaylı

Dövlət satınalmalarında iqtisadi məsələlər

Dövlət satınalmalarında iqtisadi məsələlər 2-ci Xülasə Yanvar 2011-ci il Dövlət satınalmaları Dövlət satınalmalarında iqtisadi məsələlər MÜNDƏRİCAT Mərkəzləşdirilmiş və ya desentralizasiya edilmiş satınalma yanaşması Ən yaxşı müqavilə növü Tenderin

Detaylı

MÜASİR ƏDƏBİYYATŞÜNASLIQDA ŞƏRQ-QƏRB KONTEKSTİNİN TƏDQİQİ

MÜASİR ƏDƏBİYYATŞÜNASLIQDA ŞƏRQ-QƏRB KONTEKSTİNİN TƏDQİQİ MÜASİR ƏDƏBİYYATŞÜNASLIQDA ŞƏRQ-QƏRB KONTEKSTİNİN TƏDQİQİ Öz Günümüzde, küreselleşme koşullarında Doğu-Batı çatışması özel aciliyet arz etmektedir. Doğu ülkelerinin zengin kültürel geleneğe sahip edebiyatı

Detaylı

K U R S I Ş I Mövzu: Turbo Pascal proqramlaşdırma dilinin riyazi məsələlərin həllinə tətbiqi

K U R S I Ş I Mövzu: Turbo Pascal proqramlaşdırma dilinin riyazi məsələlərin həllinə tətbiqi Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Qərb Universiteti 1 Fakültə: Kompüter elmləri və Dizayn Kafedra: Riyaziyyat və kompüter texnologiyaları İxtisas: İnformasiya texnologiyaları sistemləri və mühəndisliyi

Detaylı

Xarici Qurğular. Monitor

Xarici Qurğular. Monitor Xarici Qurğular Monitor Monitor Baxmayaraq ki, monitor kompüterin vacib qurğularındandır, monitor da kompüterin xarici qurğusudur. Monitor verilənləri visual şəkildə göstərmək üçündür. Monitorları bir

Detaylı

Kurs işi. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Bakı Dövlət Universiteti. İcraçı: Teymurov Salman. Rəhbər: Aslanov Habil

Kurs işi. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Bakı Dövlət Universiteti. İcraçı: Teymurov Salman. Rəhbər: Aslanov Habil Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Bakı Dövlət Universiteti Beynəlxalq Hüquq və Beynəlxalq Münasibətlər fakültəsi GİT ixtisası əyani şöbəsi 1-ci kurs tələbəsi Teymurov Salman Vaqif oğlunun Mühasibat

Detaylı

«Tibbi tullantıların idarə olunmasına dair Tələblər»in təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI

«Tibbi tullantıların idarə olunmasına dair Tələblər»in təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI «Tibbi tullantıların idarə olunmasına dair Tələblər»in təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI «İstehsalat və məişət tullantıları haqqında» Azərbaycan Respublikasının

Detaylı

Reproduction. Not for. Operator üçün rəhbər göstərişlər. Model Model 90000

Reproduction. Not for. Operator üçün rəhbər göstərişlər. Model Model 90000 az Operator üçün rəhbər göstərişlər Model 80000 Model 90000 ESeriest 450e Seriest ESeriest 500e Seriest EX Seriest 550e Seriest 550ex Seriest 575ex Seriest 625ex Seriest opyright E 2013 riggs & Stratton

Detaylı

BİTKİLƏRİN İNTRODUKSİYASI İQLİMLƏŞDİRİLMƏSİ

BİTKİLƏRİN İNTRODUKSİYASI İQLİMLƏŞDİRİLMƏSİ AZƏRBAYCAN MĠLLĠ ELMLƏR AKADEMĠYASI MƏRKƏZĠ NƏBATAT BAĞI BİTKİLƏRİN İNTRODUKSİYASI VƏ İQLİMLƏŞDİRİLMƏSİ Mərkəzi Nəbatat Bağının əsərləri VI Bakı - «Elm» - 2006 Redaktorlar: Redaksiya heyəti: b.e.d., O.V.Ġbadlı,

Detaylı

Vəli Əliyev. Qarabağ. (Qədim dövr)

Vəli Əliyev. Qarabağ. (Qədim dövr) Vəli Əliyev Qarabağ (Qədim dövr) - 3, 3 /'W )* < 0 3 + g 3,«-/( i - W ) Vəli Əliyev. Qarabağ (Q əd im dövr) (A zərbaycan, türk, rus v ə in gilis dillərində) Bakı. Ç aşıoğlu - M ultim edia, 2010-2 0 4 səh.

Detaylı

Đqtisadi və Sosial Đnkişaf Mərkəzi Azərbaycan Respublikasında Kənd Təsərrüfatı Đnkişafının Qiymətləndirilməsi və Təkliflər Üzrə Konsepsiya Layihəsi

Đqtisadi və Sosial Đnkişaf Mərkəzi Azərbaycan Respublikasında Kənd Təsərrüfatı Đnkişafının Qiymətləndirilməsi və Təkliflər Üzrə Konsepsiya Layihəsi Đqtisadi və Sosial Đnkişaf Mərkəzi Azərbaycan Respublikasında Kənd Təsərrüfatı Đnkişafının Qiymətləndirilməsi və Təkliflər Üzrə Konsepsiya Layihəsi Đqtisadi və Sosial Đnkişaf Mərkəzi Dilarə Əliyeva 115,

Detaylı

Bakı-2016 Yay Olimpiya Oyunları büdcəsi:

Bakı-2016 Yay Olimpiya Oyunları büdcəsi: Bakı-216 Yay Olimpiya Oyunları büdcəsi: Rəqiblərlə müqayisə Fariz Hüseynov Memfis Universitetinin (ABŞ) maliyyə ixtisası üzrə doktorantı fhuseynv@memphis.edu Cəmiyyətdə gedən proseslərin, xüsusilə büdcə

Detaylı

MƏNZIL HAQQINI VƏ MƏNZİL-KOMMUNAL XİDMƏTLƏRDƏN İSTİFADƏ HAQQINI ÖDƏYİRİK

MƏNZIL HAQQINI VƏ MƏNZİL-KOMMUNAL XİDMƏTLƏRDƏN İSTİFADƏ HAQQINI ÖDƏYİRİK MƏNZIL HAQQINI VƏ MƏNZİL-KOMMUNAL XİDMƏTLƏRDƏN İSTİFADƏ HAQQINI ÖDƏYİRİK 1. Bu sənəd nələri ehtiva edir? Dövlət və ictimai mənzil fondu evlərində yerləşən yaşayış sahəsindən istifadə haqqı (mənzil haqqı).

Detaylı

Melikov Behruz. Mühazirə 1

Melikov Behruz. Mühazirə 1 Mühazirə 1 GİRİŞ Yer kürəsinin təbiəti uzun müddətli inkişaf mərhələsi keçməklə, çox mürəkkəb şəraitdə formalaşıb. Yeri bütövlükdə və ya hissələr üzrə aşağıdakı Yer elmləri öyrənir: Planetin formasını,

Detaylı

REFERAT. Azərbaycan Respublikası Təhsil Naizrliyi Azərbaycan Dövlət Texniki Universiteti. Kompyuter təhlükəsizliyi. Kompyuter mühəndisliyi

REFERAT. Azərbaycan Respublikası Təhsil Naizrliyi Azərbaycan Dövlət Texniki Universiteti. Kompyuter təhlükəsizliyi. Kompyuter mühəndisliyi Azərbaycan Respublikası Təhsil Naizrliyi Azərbaycan Dövlət Texniki Universiteti Fakültə: Qrup: İxtisas: Kompyuter təhlükəsizliyi M 682a5 Kompyuter mühəndisliyi REFERAT Fənn: Mövzu: Paylanmış və paralel

Detaylı

Dövlət Sığorta Nəzarəti Xidmətinin rəisinin vəzifəsini müvəqqəti SU NƏQLİYYATI VASİTƏLƏRİ SIĞORTASININ QAYDALARI

Dövlət Sığorta Nəzarəti Xidmətinin rəisinin vəzifəsini müvəqqəti SU NƏQLİYYATI VASİTƏLƏRİ SIĞORTASININ QAYDALARI RAZILAŞDIRILMIŞDIR: Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyinin Dövlət Sığorta Nəzarəti Xidmətinin rəisinin vəzifəsini müvəqqəti icra edən N.Xəlilov 2009-cu il TƏSDİQ EDİRƏM: A-Qroup Sığorta Şirkəti ASC-nin

Detaylı

FƏRDİ QƏZA SIĞORTASI QAYDALARI

FƏRDİ QƏZA SIĞORTASI QAYDALARI FƏRDİ QƏZA SIĞORTASI QAYDALARI Bakı 18 Mart 2014 AzInsurance.SQ.05/Nəşr 02/Tarix 04.04.2014 Səh 1 / 20 MÜNDƏRİCAT FƏSİL 1. ÜMUMI MÜDDƏALAR Maddə 1. Sığorta qaydaları üzrə ümumi müddəalar Maddə 2. Sığortanın

Detaylı

TEXNOPARKLAR. Kiçik sahibkarlar üçün bələdçi

TEXNOPARKLAR. Kiçik sahibkarlar üçün bələdçi TEXNOPARKLAR Kiçik sahibkarlar üçün bələdçi Bakı - 2015 Texnoparklar: kiçik sahibkarlar üçün bələdçi. Bakı 2015, 48 səh Müəllif: Arif Nəcimov Redaktor: Azər Mehtiyev Bu nəşr Amerika Birləşmiş Ştatlarının

Detaylı

2011-Cİ İLİN YANVAR-SENTYABR AYLARI ƏRZİNDƏ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ RUSİYA FEDERASİYASI İLƏ TİCARƏT ƏLAQƏLƏRİ.

2011-Cİ İLİN YANVAR-SENTYABR AYLARI ƏRZİNDƏ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ RUSİYA FEDERASİYASI İLƏ TİCARƏT ƏLAQƏLƏRİ. 2011-Cİ İLİN YANVAR-SENTYABR AYLARI ƏRZİNDƏ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ RUSİYA FEDERASİYASI İLƏ TİCARƏT ƏLAQƏLƏRİ. 2011-ci ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində Azərbaycan Respublikasının Rusiya Federasiyası

Detaylı

Kassa dövriyyəsi haqqında statistik hesabatın tərtibi və təqdim olunması haqqında Təlimat. 1. Ümumi müddəalar

Kassa dövriyyəsi haqqında statistik hesabatın tərtibi və təqdim olunması haqqında Təlimat. 1. Ümumi müddəalar Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı İdarə Heyətinin _06_ oktyabr 2009-cu il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmişdir. Protokol 28 Kassa dövriyyəsi haqqında statistik hesabatın tərtibi və təqdim olunması

Detaylı

KÖNÜLLÜ TİBBİ SIĞORTA QAYDALARI ANLAYIŞLAR

KÖNÜLLÜ TİBBİ SIĞORTA QAYDALARI ANLAYIŞLAR Print Date: 17/03/2009 AJ0037-EA01CX Page 1 of 15 KÖNÜLLÜ TİBBİ SIĞORTA QAYDALARI Bundan sonra mətndə Qaydalar adlanacaq A-Qroup Sığorta Şirkətinin Könüllü Tibbi Sığorta Qaydaları Azərbaycan Respublikası

Detaylı

Asılılıq yaradan maddələr və onların insan orqanizminə zərərli təsirləri

Asılılıq yaradan maddələr və onların insan orqanizminə zərərli təsirləri Asılılıq yaradan maddələr və onların insan orqanizminə zərərli təsirləri Müasir dünyada bəşəriyyət qarşısında duran həlli çətin və dolaşıq problemlərdən biri addiktiv (asılı) davranış problemidir. İnsanların

Detaylı

Elektron kommersiyasına bunları aid edirlər:

Elektron kommersiyasına bunları aid edirlər: Elektron kommersiyası (ingiliis dilində tərcümədə e-commerce deməkdir) kompyüter şəbəkələrinin köməyi ilə həyata keçirilən bütün maliyyə və ticarət tranzaksiyalarından və bu cür tranzaksiyaların keçirilməsi

Detaylı

Damazlıq heyvandarlıq haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

Damazlıq heyvandarlıq haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Damazlıq heyvandarlıq haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Bu qanun Azərbaycan Respublikasında heyvandarlıqda damazlıq işinin təşkilinin və idarə edilməsinin hüquqi və iqtisadi əsaslarını müəyyən

Detaylı

FİZİKİ ŞƏXSLƏR TƏRƏFİNDƏN BƏLƏDIYYƏYƏ (YERLİ) ÖDƏNİLMƏLİ OLAN ƏMLAK VƏ TORPAQ VERGİLƏRİ

FİZİKİ ŞƏXSLƏR TƏRƏFİNDƏN BƏLƏDIYYƏYƏ (YERLİ) ÖDƏNİLMƏLİ OLAN ƏMLAK VƏ TORPAQ VERGİLƏRİ FİZİKİ ŞƏXSLƏR TƏRƏFİNDƏN BƏLƏDIYYƏYƏ (YERLİ) ÖDƏNİLMƏLİ OLAN ƏMLAK VƏ TORPAQ VERGİLƏRİ I. FİZİKİ ŞƏXSLƏRİN ƏMLAK VERGİSİ Son dəyişikliklər yalnız fərdi xüsusi mülkiyyətdə olan evlərə, sahibkarlara, fərdi

Detaylı

xalqı mübariz vя qяhrяman xalqdır Áèëèðñÿí, íÿ åòìèø êöðäëÿð áèð çàìàí? Ãÿäèì Àâðîïàíûí õà ïÿðÿñòëÿðè, Ìöñÿëìàí êå ìèøèí þéðÿíñÿ ÿýÿð, Ñÿù. 4 Ñÿù.

xalqı mübariz vя qяhrяman xalqdır Áèëèðñÿí, íÿ åòìèø êöðäëÿð áèð çàìàí? Ãÿäèì Àâðîïàíûí õà ïÿðÿñòëÿðè, Ìöñÿëìàí êå ìèøèí þéðÿíñÿ ÿýÿð, Ñÿù. 4 Ñÿù. 1:4-=.QXD 7/31/2011 6:38 AM Page 1 KÜRD DÎPLOMAT xalqı mübariz vя qяhrяman xalqdır. Diplomata-kurdi.com H.Əliyev Hÿftÿlik Èúòèìàè-ñèyàñè ãÿçåò Rojnama heftename civakî ` sîyasî Ãèyìÿòè, Hêjaye 40 ãÿïèê

Detaylı

BAĞIMSIZLIK SONRASINDA, TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEN AZERî TÜRKÇESİNE GEÇEN KELİMELER

BAĞIMSIZLIK SONRASINDA, TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEN AZERî TÜRKÇESİNE GEÇEN KELİMELER BAĞIMSIZLIK SONRASINDA, TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEN AZERî TÜRKÇESİNE GEÇEN KELİMELER Dr. Erdal KARAMAN Qafqaz Üniversitesi, Filoloji Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Bakü/Azerbaycan erdalkaraman@yahoo.com

Detaylı

GRECO III round dəyərləndirmə məruzəsi. Azərbaycan üzrə cinayət məsuliyyəti üzrə dəyərləndirmə məruzəsi (ETS 173 və 191, GPC2) mövzu I

GRECO III round dəyərləndirmə məruzəsi. Azərbaycan üzrə cinayət məsuliyyəti üzrə dəyərləndirmə məruzəsi (ETS 173 və 191, GPC2) mövzu I İnsan hüquqları və hüquqi məsələlər Bas Direktoratı Dəyərləndirmə direktoratı Strasburq, 01 oktyabr 2010 GRECO III round dəyərləndirmə məruzəsi Azərbaycan üzrə cinayət məsuliyyəti üzrə dəyərləndirmə məruzəsi

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI 31.07.2010 Əmtəə nişanlarının qeydə alınması barədə iddia sənədinin verilməsi və ekspertizası Qaydalarının təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI "Əmtəə nişanları

Detaylı

7.Ilkin əməliyyatlar? A) malların və nəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsi prosesində gömrüe orqanlarına ilk təqdim edilən sənədləridir

7.Ilkin əməliyyatlar? A) malların və nəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsi prosesində gömrüe orqanlarına ilk təqdim edilən sənədləridir 1.Avropa Birliyinin Kombinə Edilmiş Nomenklaturası hansı sistem əsasında qurulur? A) Gömrük əməkdaşlığı şurası nomenklaturası B) BMT standart Beynəlxalq ticarət təsnifatı C) Brüssel Gömrük nomenklaturası

Detaylı

Hüquqi şəxslərin Elektron imza sertifikatı almaları üçün E-ərizə ilə müraciət xidməti üzrə İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI

Hüquqi şəxslərin Elektron imza sertifikatı almaları üçün E-ərizə ilə müraciət xidməti üzrə İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI Hüquqi şəxslərin Elektron imza sertifikatı almaları üçün E-ərizə ilə müraciət xidməti üzrə İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI Mündəricat: 1. Giriş... 3 2. Elektron xidmətin məzmunu... 3 3. Elektron xidməti göstərən dövlət

Detaylı

MÜNDƏRİCAT FƏSİL 1. MACROMEDİA FLASH HAQQINDA...

MÜNDƏRİCAT FƏSİL 1. MACROMEDİA FLASH HAQQINDA... MÜNDƏRİCAT Giriş... 4 FƏSİL 1. MACROMEDİA FLASH HAQQINDA... 5 1.1 İstehaslı və xidmətləri... 5 1.2 Flash 8 in sturukturu... 7 1.3 Flash 8 də qrafika... 9 1.4 Mətnlər... 10 1.5 Simvollar... 11 1.6 Animasiyalar...

Detaylı

və nəzarətinin hüquqi və iqtisadi əsaslarını müəyyən edir.

və nəzarətinin hüquqi və iqtisadi əsaslarını müəyyən edir. İnvestisiya fondları haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU 1 Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında investisiya fondlarının təşkili, idarə edilməsi və ləğvinin prinsip və qaydalarını, habelə investisiya

Detaylı

Gömrük xidməti əməkdaşlarının xüsusi geyim forması və tanınma nişanları vardır. (Gömrük orqanlarının bayrağı və tanınma nişanları).

Gömrük xidməti əməkdaşlarının xüsusi geyim forması və tanınma nişanları vardır. (Gömrük orqanlarının bayrağı və tanınma nişanları). *Məlumat Azərbaycan Respublikasının bütün sərhəd keçid məntəqələrində gömrük xidməti fəaliyyət göstərir (aeroportlar, dəniz limanları, avtomobil və dəmiryolu keçid məntəqələri). Gömrük xidməti əməkdaşlarının

Detaylı

I fəsil Ümumİ müddəalar

I fəsil Ümumİ müddəalar Nəşriyyat işi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Bu Qanun nəşriyyat işinin ümumi prinsiplərini müəyyən edir, nəşriyyat fəaliyyətinin təşkili və həyata keçirilməsi ilə əlaqədar nəşriyyat işinin

Detaylı

TÜRKÜN SÖZÜ TÜRK ÜN SÖZÜ

TÜRKÜN SÖZÜ TÜRK ÜN SÖZÜ AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI FOLKLOR İNSTİTUTU Hacalı NƏCƏFOĞLU Azərbaycanda və Türkiyədə TÜRKÜN SÖZÜ Azerbaycan da ve Türkiye de TÜRK ÜN SÖZÜ Türk mədəniyyətinin yorulmaz tədqiqatçısı, Azərbaycan

Detaylı

Nokia C1-01/C1 02 İstifadəçi təlimatı

Nokia C1-01/C1 02 İstifadəçi təlimatı Nokia C1-01/C1 02 İstifadəçi təlimatı Məsələ 1.2 2 Mündəricat Mündəricat Təhlükəsizlik 4 Dəstək 5 Cihazın işə salınması 5 SIM kart və batareyanın daxiledilməsi 5 Düymələr və hissələr 6 İşə salmaq və söndürmək

Detaylı

ORTAQ VALYUTA VƏ AVROPA VAHİD VALYUTA SİSTEMİ

ORTAQ VALYUTA VƏ AVROPA VAHİD VALYUTA SİSTEMİ ORTAQ VALYUTA VƏ AVROPA VAHİD VALYUTA SİSTEMİ Dr. Osman Nuri Aras onaras@yahoo.com Elçin Süleymanov elchin@qafqaz.edu.az Qafqaz Unıversıtesı Bakı/Azərbaycan Xülasə Ortaq pul sistemi, iqtisadi bloklaşma

Detaylı

Tez-tez soruşulan suallar

Tez-tez soruşulan suallar Tez-tez soruşulan suallar Sual 1. Mən ARDNŞ-yə işə qəbul olmaq üçün nə etməliyəm? Cavab: ARDNŞ-nin www.socar.az korporativ veb-saytının karyera bölməsinin işə qəbul bölümünün vakansiyalar hissəsini mütəmadi

Detaylı

Allahverdiyeva N.R., Namazov M.B. C dilində proqramlaşdırma MÜNDƏRİCAT

Allahverdiyeva N.R., Namazov M.B. C dilində proqramlaşdırma MÜNDƏRİCAT 0 Allahverdiyeva N.R., Namazov M.B. C dilində proqramlaşdırma 1 MÜNDƏRİCAT 1. SADƏ PROQRAMLAR... 9 PROQRAMLAŞDIRMANIN MAHIYYƏTI... 9 PROQRAMLARIN HAZIRLAMA MƏRHƏLƏLƏRI... 9 C DILINDƏ SADƏ PROQRAM... 10

Detaylı

Bu derslik behruzmelikov.com saytindan yuklenmisdir MÜHAZİRƏ 1.

Bu derslik behruzmelikov.com saytindan yuklenmisdir MÜHAZİRƏ 1. MÜHAZİRƏ 1. Xəzərin fiziki coğrafiyası fənninə giriş. Biz bu fənndə Xəzər dənizinin tək özü haqqında deyil,həmçinin onun sahillərindən də danışacagiq (xüsusilə Azərbaycan ərazisində). Burada sahil məfhumu

Detaylı

Gözəl anlarını Azercell 4G ilə paylaş! Instagram müsabiqəsinin qaydaları

Gözəl anlarını Azercell 4G ilə paylaş! Instagram müsabiqəsinin qaydaları Gözəl anlarını Azercell 4G ilə paylaş! Instagram müsabiqəsinin qaydaları 1. Ümumi müddəalar. 1.1. Bu Qaydalar Gözəl anlarını Azercell 4G ilə paylaş! Instagram müsabiqəsinin (bundan sonra Müsabiqə) keçirilmə

Detaylı

KARTLARLA ƏMƏLİYYAT ÜZRƏ TARİFLƏR:

KARTLARLA ƏMƏLİYYAT ÜZRƏ TARİFLƏR: KARTLARLA ƏMƏLİYYAT ÜZRƏ TARİFLƏR: Xidmətin növü İnter net kartı Debit MC/ Elec tron Debit MC/ Electron Əmək haqqı kartı Lokal əmək haqqı kartı Debit MC/ Electron Depozit kartı 4 MC Standar d/ Classic

Detaylı

AZƏRBAYCANDA SAHİBKARLA ƏLAQƏDAR MƏLUMATLARIN QEYDİYYATA ALINDIĞI REYESTRİN TÜRKİYƏ İLƏ MÜQAYİSƏLİ OLARAQ TƏHLİLİ

AZƏRBAYCANDA SAHİBKARLA ƏLAQƏDAR MƏLUMATLARIN QEYDİYYATA ALINDIĞI REYESTRİN TÜRKİYƏ İLƏ MÜQAYİSƏLİ OLARAQ TƏHLİLİ 534 Journal of Azerbaijani Studies AZƏRBAYCANDA SAHİBKARLA ƏLAQƏDAR MƏLUMATLARIN QEYDİYYATA ALINDIĞI REYESTRİN TÜRKİYƏ İLƏ MÜQAYİSƏLİ OLARAQ TƏHLİLİ Mübariz YOLÇİYEV (Qafqaz Universitesi) GİRİŞ Bazar iqtisadiyyatı

Detaylı

XML İLƏ XƏSTƏ PASİYENTLƏRİN MÜALİCƏSİ ÜÇÜN TÖVSİYƏLƏR

XML İLƏ XƏSTƏ PASİYENTLƏRİN MÜALİCƏSİ ÜÇÜN TÖVSİYƏLƏR XML İLƏ XƏSTƏ PASİYENTLƏRİN MÜALİCƏSİ ÜÇÜN TÖVSİYƏLƏR Avropanın European LeukemiaNet təşkilatı tərəfindən 2013-cü ildə işlənib hazırlanmış xroniki mieloid leykozun müalicəsi üzrə tövsiyələrin pasiyentlər

Detaylı

İsmayıl SADIQOV Ramin MAHMUDZADӘ Naidә İSAYEVA

İsmayıl SADIQOV Ramin MAHMUDZADӘ Naidә İSAYEVA İsmayıl SADIQOV Ramin MAHMUDZADӘ Naidә İSAYEVA Ümumtәhsil mәktәblәrinin 11-ci sinfi üçün dәrslik Azәrbaycan Respublikası Tәhsil Nazirliyinin 15.03.2010-cu il tarixli 294 nömrәli әmri ilә tәsdiq edilmişdir.

Detaylı

Françayzinq: Kiçik sahibkarlar üçün bələdçi

Françayzinq: Kiçik sahibkarlar üçün bələdçi Françayzinq: Kiçik sahibkarlar üçün bələdçi Bakı 2014 Françayzinq: Kiçik sahibkarlar üçün bələdçi. Bakı, 2014, 48 səh. Müəllif: Elnur İslamov Günel Musayeva Babək Babaşov Şirin Ağayeva Redaktor: Qalib

Detaylı

Nokia 1280 İstifadəçi təlimatı

Nokia 1280 İstifadəçi təlimatı Nokia 80 İstifadəçi təlimatı Məsələ 3. AZ Düymələr və hissələr 7 3 6 5 4 Qulaqlıq Ekran 3 Bitirmə/Enerji düyməsi 4 Klaviatura 5 Navi düyməsi (naviqasiya düyməsi) 6 Zəng düyməsi 7 Seçim düymələri 8 9 0

Detaylı

Bülleten No: 22 / oktyabr 2014 OKTYABR 2014

Bülleten No: 22 / oktyabr 2014 OKTYABR 2014 Bülleten No: / oktyabr OKTYABR Bцlleten No: / oktyabr Prezident İlham Əliyev və xanımı IV Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumunun açılış mərasimində iştirak etmişlər Oktyabrın -də Heydər Əliyev Mərkəzində

Detaylı

1915 Çanakkale Savaşlarının 100. Yılı ve 1918 Kafkas İslam Ordusu Anısına

1915 Çanakkale Savaşlarının 100. Yılı ve 1918 Kafkas İslam Ordusu Anısına ШЦЩЕДА МЕКТУПЛАРЫ Шцщеда Мектупларда Юьренжилер Шещитликлерде Булушуйор Проъе Мектуплары 1915 Çanakkale Savaşlarının 100. Yılı ve 1918 Kafkas İslam Ordusu Anısına Derleyen: Ömer DURAK Bakü Türk Anadolu

Detaylı

Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun

Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun Təsdiq edilmişdir Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun Himayəçilik Şurasının 02 oktyabr 2009-cu il tarixli (16 saylı protokol) qərarı ilə Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun Kargüzarlıq və Arxivləşdirməyə

Detaylı

QAFQAZ UNİVERSİTETİ 11-13 Oktyabr 2012-ci il, Bakı, Azərbaycan

QAFQAZ UNİVERSİTETİ 11-13 Oktyabr 2012-ci il, Bakı, Azərbaycan M A T E R İ A L L A R QAFQAZ UNİVERSİTETİ 11-13 Oktyabr 2012-ci il, Bakı, Azərbaycan Prof. Misir Mərdanov Azərbaycan Respublikasının təhsil naziri M A T E R İ A L L A R HƏMSƏDRLƏR Prof. Dr. Ahmet Saniç

Detaylı

1. Didaktika anlayışına verilən şərhlər

1. Didaktika anlayışına verilən şərhlər DİDAKTİKA TƏHSİL VƏ TƏLİM HAQQINDA NƏZƏRİYYƏDİR Əhatə olunan məsələlər: 1. Didaktika anlayışına verilən şərhlər. 2. Didaktikanın inkişafı. 3. Didaktikanın qolları və əsas anlayışları. 4. Didaktika və idrak

Detaylı

Azərbaycanın Dünya Ticarət Təşkilatına üzvlüyü. Sahibkarlar üçün BƏLƏDÇİ

Azərbaycanın Dünya Ticarət Təşkilatına üzvlüyü. Sahibkarlar üçün BƏLƏDÇİ Azərbaycanın Dünya Ticarət Təşkilatına üzvlüyü Sahibkarlar üçün BƏLƏDÇİ Bakı - 2015 Azərbaycanın Dünya Ticarət Təşkilatına üzvlüyü. Sahibkarlar üçün bələdçı Bakı 2015, 40 səh. Müəllif: Qubad İbadoğlu Redaktor:

Detaylı

Demokratik Vətəndaşlıq üçün Təhsil və Đnsan Hüquqları Təhsili üzrə Müəllimlərin Tədris Vəsaiti

Demokratik Vətəndaşlıq üçün Təhsil və Đnsan Hüquqları Təhsili üzrə Müəllimlərin Tədris Vəsaiti DEMOKRATĐK VƏTƏNDAŞLIQ ÜÇÜN TƏHSĐL (DVT) 2001-2004 Demokratik Vətəndaşlıq üçün Təhsil və Đnsan Hüquqları Təhsili üzrə Müəllimlərin Tədris Vəsaiti Yazarlar: Rolf Qollob Edvard Hadlston Piter Krapf Mariya-Helena

Detaylı

TURAN-SAM YIL:1 SAYI:2 İLKBAHAR 2009 TURAN STRATEJİK ARAŞTIRMALARI MERKEZİ DERGİSİ www.turansam.org

TURAN-SAM YIL:1 SAYI:2 İLKBAHAR 2009 TURAN STRATEJİK ARAŞTIRMALARI MERKEZİ DERGİSİ www.turansam.org 1 2 İÇİNDEKİLER 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. KÉREŞÉN TATARLARI veya TAPINDIRILMIŞ TATARLAR 6 Yrd. Doç. Dr. İklil KURBAN MİRALİ SEYİDOV ve TÜRK HALK BİLİMİ 12 Emin AĞAYEV

Detaylı

N? Z? RÝYY? V? T? CRÜB? D? Terri Devis Avropa Þurasýnýn Baþ Katibi

N? Z? RÝYY? V? T? CRÜB? D? Terri Devis Avropa Þurasýnýn Baþ Katibi "Ýnsan hüquqlarý arasýnda bir ierarxiya mövcud deyildir. Lakin bel? bir ierarxiya olsaydý,söz v? ifad? azadlýðý bu sýranýn?n yuxarýsýnda yer alardý..." N? Z? RÝYY? V? T? CRÜB? D? Terri Devis Avropa Þurasýnýn

Detaylı

1.3. Komitə öz fəaliyyəti barədə yalnız Səhmdarların Ümumi Yığıncağı və Müşahidə Şurası qarşısında ildə bir dəfədən az olmayaraq hesabat verir.

1.3. Komitə öz fəaliyyəti barədə yalnız Səhmdarların Ümumi Yığıncağı və Müşahidə Şurası qarşısında ildə bir dəfədən az olmayaraq hesabat verir. 1. Ümumi müddəalar 1.1. Audit Komitəsi (bundan sonra Komitə ) Banklar haqqında Azərbaycan Respublikası Qanunu, Daxili Audit haqqında Azərbaycan Respublikası Qanunu, Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının

Detaylı

"Tap və qazan" tirajlı stimullaşdır ıcı lotereyasının keçirilməsi qaydaları və lotereyada iştiraketmə şərtləri

Tap və qazan tirajlı stimullaşdır ıcı lotereyasının keçirilməsi qaydaları və lotereyada iştiraketmə şərtləri "Tap və qazan" tirajlı stimullaşdır ıcı lotereyasının keçirilməsi qaydaları və lotereyada iştiraketmə şərtləri 1. Tirajlı stimullaşdırıcı lotereyanın adı: "Tap və qazan" (daha sonra mətn boyu "Lotereya").

Detaylı

Azərbaycan Hava Yolları aviabiletlərin qiymətinin endirilməsi məsələsinə aydınlıq gətirib

Azərbaycan Hava Yolları aviabiletlərin qiymətinin endirilməsi məsələsinə aydınlıq gətirib Azərbaycan Hava Yolları aviabiletlərin qiymətinin endirilməsi məsələsinə aydınlıq gətirib Bakı, 27 iyul, AZƏRTAC Nazirlər Kabinetinin 2015-ci ilin birinci yarısının sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına

Detaylı

Reklam haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Reklam haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu I fəsil. Ümumi müddəalar Reklam haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında hüquqi və fiziki şəxslərin əmtəə, iş və xidmət (bundan sonra - əmtəə) bazarında reklam istehsalı,

Detaylı

İnternet vasitəsilə həyata keçirilən malların və xidmətlrəin alışı və satışı prosesidir

İnternet vasitəsilə həyata keçirilən malların və xidmətlrəin alışı və satışı prosesidir Fənn 3725 - Elektron kommersiya 1. Sual: Elektron kommersiya (Çəki: 1) İnternet vasitəsilə həyata keçirilən malların və xidmətlrəin alışı və satışı prosesidir malların, xidmətlərin, informasiyanın və ödənişlərin

Detaylı

Bakalavr. Tədris semestri Payız Kəmalə Əliyeva. Telefon: N

Bakalavr. Tədris semestri Payız Kəmalə Əliyeva. Telefon: N Ümumi məlumat Fənnin adı, kodu və kreditlərin sayı Departament Uşaq Psixologiyası,PSYC310, 3kredit Psixologiya Proqram (bakalavr, magistr) Bakalavr Tədris semestri Payız 2016 Fənni tədris edən müəllim

Detaylı

Milli Virtual Kitabxananın təqdimatında Postmodernizm Kulturoloji materiallar toplusu N 2 E-kitab N 33

Milli Virtual Kitabxananın təqdimatında Postmodernizm Kulturoloji materiallar toplusu N 2 E-kitab N 33 www.kitabxana.net Milli Virtual Kitabxananın təqdimatında Postmodernizm Kulturoloji materiallar toplusu N 2 E-kitab N 33 Ümumi redaktə: yazar-kulturoloq Aydın Xan (Əbilov) YYSQ-nin rəqəmsal elektron nəşri

Detaylı

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının fəaliyyətinin 60 istiqaməti

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının fəaliyyətinin 60 istiqaməti Birləşmiş Millətlər Təşkilatının fəaliyyətinin 60 istiqaməti Birləşmiş Millətlər Təşkilatı 60 il əvvəl gələcək nəsillərin müharibədən qorunması, hüquqlarının müdafiəsi, ədalətin təmin olunmasına nail olmaq

Detaylı

yanında QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurası QEYRİ HÖKUMƏT TƏŞKİLATLARININ İDARƏ OLUNMASI Metodiki vəsait

yanında QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurası QEYRİ HÖKUMƏT TƏŞKİLATLARININ İDARƏ OLUNMASI Metodiki vəsait Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurası Vətəndaşların Əmək Hüquqlarını Müdafiə Liqası QEYRİ HÖKUMƏT TƏŞKİLATLARININ İDARƏ OLUNMASI Metodiki vəsait BAKI-2010 Tərtib etdi:

Detaylı

Azərbaycan Respublikasında Dövlət-Biznes Əməkdaşlığı İmkanları" mövzusunda tədqiqat yazısı

Azərbaycan Respublikasında Dövlət-Biznes Əməkdaşlığı İmkanları mövzusunda tədqiqat yazısı İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzi (İTM) Sahibkarlığın və Bazar İqtisadiyyatının İnkişafına Yardım Fondu (SBİİYF) Azərbaycanda Kiçik Sahibkarlığın İnkişafına Dəstək layihəsi Azərbaycan Respublikasında Dövlət-Biznes

Detaylı

C OĞRAFİYA. (II ixtisas qrupu üçün) Coğrafiya

C OĞRAFİYA. (II ixtisas qrupu üçün) Coğrafiya Abituriyentlər qəbul proqramındakı materialı dərindən bilməklə yanaşı, aşağıdakıları da bacarmalıdırlar: müasir dövrü mətbuatın müvafiq materiallarından hərtərəfli istifadə etməyi; fənnin xüsusiyyətlərindən

Detaylı

Yapı Kredi Bank Azərbaycan QSC Konsolidasiya edilmiş maliyyə hesabatları

Yapı Kredi Bank Azərbaycan QSC Konsolidasiya edilmiş maliyyə hesabatları Yapı Kredi Bank Azərbaycan QSC Konsolidasiya edilmiş maliyyə hesabatları 31 dekabr 2015-ci il tarixində başa çatan il üzrə müstəqil auditorun hesabatı ilə birlikdə Konsolidasiya edilmiş maliyyə hesabatları

Detaylı

Respublikanın ümumtəhsil məktəblərinin 1-ci sinifləri üçün İnformatika dərsliyi

Respublikanın ümumtəhsil məktəblərinin 1-ci sinifləri üçün İnformatika dərsliyi Respublikanın ümumtəhsil məktəblərinin 1-ci sinifləri üçün İnformatika dərsliyi Müəlliflər: Ramin Mahmudzadə İsmayıl Sadıqov Naidə İsayeva Bakı: Bakı Nəşr, 2012. Dərsliklə bağlı TQDK-ya daxil olan qeydlər,

Detaylı

URMİYA GÖLÜ FACİƏSİ. (Məqalələr toplusu)

URMİYA GÖLÜ FACİƏSİ. (Məqalələr toplusu) URMİYA GÖLÜ FACİƏSİ (Məqalələr toplusu) «Elm və təhsil» Bаkı - 2014 1 Ön sözün müəllifi: Prof.dr. Qulamrza Səbri Təbrizi Tərtib edəni, nəşrə hazırlayanı və elmi rеdаktоru: Prof.dr. Vaqif Sultanlı Kitab

Detaylı

MÖVZU: AZƏRBAYCAN-TÜRKİYƏ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİNİN MÜASİR VƏZİYYƏTİ VƏ İNKİŞAF PERSPEKTİVLƏRİ

MÖVZU: AZƏRBAYCAN-TÜRKİYƏ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİNİN MÜASİR VƏZİYYƏTİ VƏ İNKİŞAF PERSPEKTİVLƏRİ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASİ TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ FAKULTƏ: KAFEDRA: BEYNƏLXALQ İQTİSADİ MÜNASİBƏTLƏR BEYNƏLXALQ İQTİSADİ MÜNASİBƏTLƏR BURAXILIŞ İŞİ MÖVZU: AZƏRBAYCAN-TÜRKİYƏ

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MƏDƏNİYYƏT VƏ TURİZM NAZİRLİYİ

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MƏDƏNİYYƏT VƏ TURİZM NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MƏDƏNİYYƏT VƏ TURİZM NAZİRLİYİ F.KÖÇƏRLİ ADINA RESPUBLİKA UŞAQ KİTABXANASI ELMİ- METODİKA ŞÖBƏSİ MƏKTƏBƏQƏDƏR YAŞLI OXUCULARIN MÜTALİƏSİNƏ RƏHBƏRLİK (Uşaq mütaliəsinə rəhbərlik

Detaylı

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu Elmi Şurasının qərarı ilə nəşr olunur.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu Elmi Şurasının qərarı ilə nəşr olunur. AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI NƏSİMİ adına DİLÇİLİK İNSTİTUTU Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu Elmi Şurasının qərarı ilə nəşr olunur. Bu kitabımı həyatda əldə etdiyim

Detaylı

BAXIŞ TEST: 3710#01#Y15#01#500QIYABI#KOMMERSIYA BÖLMƏ: 01#01. Sual: Reklam sözü hansi ölkə dilindədir? (Çəki: 1) İtalyan latın, fransız, ərəb ingilis

BAXIŞ TEST: 3710#01#Y15#01#500QIYABI#KOMMERSIYA BÖLMƏ: 01#01. Sual: Reklam sözü hansi ölkə dilindədir? (Çəki: 1) İtalyan latın, fransız, ərəb ingilis BAXIŞ Testlər/3710#01#Y15#01#500Qiyabi#kommersiya/Baxış TEST: 3710#01#Y15#01#500QIYABI#KOMMERSIYA Test Fənn Təsviri Müəllif Testlərin vaxtı Suala vaxt Növ 3710#01#Y15#01#500Qiyabi#kommersiya 3710 - Reklam

Detaylı

Mərhəmətli, Rəhimli Allahın adı ilə. Cümə namazı. Cümə gününün fəziləti

Mərhəmətli, Rəhimli Allahın adı ilə. Cümə namazı. Cümə gününün fəziləti Mərhəmətli, Rəhimli Allahın adı ilə. Cümə namazı Müsəlmanlar müxtəlif vaxtlarda bir sıra ibadətləri yerinə yetirmək üçün bir yerə toplaşırlar. Bu ibadətlərə gün ərzində qılınan beş vaxt namaz, həftədə

Detaylı

Əlavə 1. İnsan Hüquqları haqqında Ümumi Bəyannamə

Əlavə 1. İnsan Hüquqları haqqında Ümumi Bəyannamə Əlavə 1 İnsan Hüquqları haqqında Ümumi Bəyannamə Preambula Bəşər nəslinin bütün üzvlərinə məxsus olan ləyaqətin və onların bərabər və ayrılmaz hüquqlarının tanınmasının azadlıq, ədalət və ümumi sülhün

Detaylı