Beləki bütün texnoloji proseslər müxtəlif üsullarla aparilsada, ümumi halda prosesi iki hissəyə ayirmaq olar :

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Beləki bütün texnoloji proseslər müxtəlif üsullarla aparilsada, ümumi halda prosesi iki hissəyə ayirmaq olar :"

Transkript

1 Mündəricat Giriş...3 Xammal və alınan məhsulun seçilib əsaslandırılması...5 Prosesin elmi əsasları 9 Texnoloji sxemin seçilib əsaslandırılması.16 Əsas aparatın izzahı 20 Ədəbiyyat.

2 Giriş Xlorid turşusu xalq təsərrüfatının bir çox sahələrində və turşu istehsalatları içərisində kükürd və azot turşusundan sonra üçüncü yeri tutan, qevvətli oksigensiz turşudur. Güclü kimyəvi aqressiv tesiredici xassəyə malik olduğundan, onun saxlanması və nəql edilməsi üçün çini və ya şüşə balonlardan, içərisi rezin təbəqələrlə örtülmüş sisternlərdən istifadə edirlər. Xlorid turşusu bir cox mineral duzların, müxtəlif üzvi maddələrin xlorlaşdirilmasinda, piylərin və yağların sabunlaşmasında, metallarin təmizlənməsində, şəkərin istehsalinda, derinin aşılanmasında və rənglənməsində, aktiv kömür, yapışqan, kauçukların istehsalında, qalvanoplastikada istifadə edilir. Xlorid turşusu həmçinin sink, barim və s. metalların qeyri üzvi birləşmələrini almaq üçün əlvan metalurgiyanın bir çox sahələrində müxtəlif məqsədlər üçün, astilindən vinil xlorid alınmasında, anilin

3 boyalarınistehsalında, spirtlərin alınması prosesində və s. sahələrdə coxlu xlorid turşusu tələb olunur. Kənd təsəvüfatında xlorid turşusunda konservləşmiş yemlərin hazirlanmasında istifadə olunur. Təmiz xlorid turşusu rəngsiz, şəffaf mayedir. Fe, Cl 2 və s. iştirak etdikdə xlorid turşusu sarimtil - yaşıl rəng çalarlarına malik olur C-də 31 % -li xlorid turşusunun sıxlığı kq/m 3 olur. Texniki xlorid turşusunun donma temperaturu C dir. Qızıl, tantal, platin və niobiumdan başqa metalların əksəriyyəti xlorid turşusunda həll olur. Beləki bütün texnoloji proseslər müxtəlif üsullarla aparilsada, ümumi halda prosesi iki hissəyə ayirmaq olar : 1. Hidrogen xlorid qazının alınması. 2. Alınmış hidrogen xlorid qazının suyla absorbsiyası. Hidrogen xlorid qazının suda məhluluna xlorid turşusu və ya duz turşusu deyilir. Hidrogen xlorid qazını yüksək həllolma qabiliyyətinə malikdir. Beləki, 15 0 C temperaturda, bir həcm suda 450 həcmə qədər xlorid qazı həll ola bilir. Hidrogen xlorid qazı suda çox həll olduqca, alınan turşuda bir o qədər qatı olur. Hidrogen xlorid qazını bir neçə üsulla almaq olar : 1. Xörək duzuna, kükürd turşusuyla təsir etməklə; 2. Kükürd 4 oksidin, oksigen və su buxarını istirakı ilə xörək duzuna təsiri ilə; 3. Xlora, su buxarı və kömürlə təsir etməklə; 4. Üzvi birləşmələrin xlorlaşmasindan;

4 5. Elementlərin bir başa sintezindən. Son zamanlar xlor üzvi sintezin inkişafı ilə əlaqədar olaraq çoxlu miqdarda əlavə məhsul kimi hidrogen xlorid qazı alınır və o xlorid turşusunun istehsalında xammal kimi istifadə oluna bilər. Hal hazirda dünya miqyasında istehsal olunan xlorid turşusunun 90% - i xlor üzvi sintezində alınan hidrogen xlorid əsasında alınır. 1.XAMMAL VƏ ALINAN MƏHSULUN SEÇİLİB ƏSASLANDIRILMASI. Sintetik xlorid istehsalında xammal kimi xlor və hydrogen qazlarından istifadə edilir. Qələvilərin (NaOH və KOH ) elektrokimyəvi üsul ilə istehsalı zamanı əsas məhsul ilə yanaşı xlor qaz və hidrogen alınır. NaCl + H 2 O NaOH + ½ Cl 2 + ½ H 2

5 Xlor olan tələbat gündən günə artır. O sintetik xlorid turşusunun istehsalında istifadə olunur. Üzvi birləşmələrlə birləşərək xlor onların aktivliyini artırır. Xlorun iştirakı ilə xalq təsərrüfatında geniş istifadə olunan xlor tərkibli polimer materiallar, ağardıcılar, həlledicilər, kənd təsərrüfatında işlənən pestisidlər alınır. Adi temperaturda və atmosfer tezyiqində xlor sarımtil rəngdə, kəskin iyli, zəhərli qazdır. Atmosfer təzyiqində mənfi 34 0 C temperaturda xlor maye hala keçir. Onun sıxlığı q/l -dir, yəni o 2.5 dəfə havadan ağırdır. Cədvəl 2.1 Göstəricilər norma Sıxlıq qazşəkilli, 1 atm də q/l Maye halda C də q/l Buxarlanma istiliyi kal/q C 61.9 Ərimə istiliyi kal/q 22.9 Ərimə temperature, 0 C -101,6 Qaynama temperature, 0 C atm də istilik tutumu Qazşəkilli C-ə Maye halda Xlor qazı hidrogenlə partlaya bilən siq əmələ gətirir. Partlayış təhlükəsi olan qatılıq sərfəddi 5.8 % -dən 88.5 %-ə qədərdir. Bu nisbətlərdə olan xlor hidrogen qarışığı işığın, elektrik qığılcımının, yüksək temperaturun və bəzi maddələrin (Fe 2 O 3 ) təsiri nəticəsində partlayır. Suda həll olarkən, xlorun bir hissəsi su ilə qarşıqlı təsirə girərkən xlorid və hipoxlorid turşularını əmələ gətirir.

6 Cl + H 2 O HCl + HClO Xlorid turşusu ən güclü turşulardan biridir, hipoxlorid turşusu isə ən aktiv oksidləşdiricidir. Sulu məhlulda həll olmuş xlordan başqa xlorun su ilə hidratları da olur. Xlorun sulu hidratının Cl 2 6H 2 O sulu məhlulunu C temperatura qədər soyudanda doymuş məhluldan kristalhidrat kristalaşaraq şökür. Xlorun suda həllolma qabiliyyəti temperatur artdıqca azalır. Xlorlu su ağardıcı və zərərsizləşdirici maddə kimi geniş istifadə olunur. Xlorid turşusunun istehsalında istifadə olunan xlor qazı aşağıdakı terkibə malik olmalıdır. Cədvəl 2.2 Göstəricilər Norma Xlorun miqdarı həcmi,% azı Hidrogenin miqdarı həcmi,% çoxu Karbon-4 oksidin miqdarı həcmi,% çoxu 1.2 Havanın miqdarı həcmi,% 2.0 Nəmlik,% 0.04 Hidrogen xlorid turşusunun istehsalında ikinci xammal kimi hidrogendən istifadə edirlər. Hidrogen havadan 14 dəfə yüngüldür. O yüksək diffuziya xassəsinə malik olduğundan o nazik metal layından, rezindən belə keçir. Hidrogen asanlıqla xlor ionları ilə birləşir. Xlorid turşusunun istehsalında isifadə edilən hidrogenin göstəriciləri cədvəl 2.3-də verilmişdi.

7 Cədvəl 2.3 Göstəricilər norma Hidrogenin miqdarı,%l coxu 96.1 Oksigenin miqdari,% çoxu 0.5 Oksigenin miqdarı,mq/m 3 çoxu 0.1 Hidrogen xloridin sulfat usuluda alınması sulfat turşusunun natrium xlorid ilə qarşılıqlı təsirinə əsaslanır. 2NaCl + H 2 SO 4 = Na 2 SO 4 + 2HCl Reaksiya C temperaturda xüsusi sobalarda aparılır. Bu üsulun bir sıra çatışmayan cəhəti var : alınan qaz qarışığında yalnız hidrogen xlorid olurki, buda onun əsasında alınan xlorid turşusunun həm çirkli, həm də aşağı qatılıqda olmasına səbəb olur. Bundan başqa prosesdə çoxlu miqdarda sulfat turşusu sərf olunur və əlavə yanacaq tələb olunur. Sintetik üsul ilə alınan xlorid turşusu çox təmiz olur,çünki alınan qazın tərkibində % hydrogen xlorid olur, prossesdə sulfat turşusu sərf olunmur, yanacaq tələb olunmur. Proses nəticəsində xlorid turşusunun qatılığı 31 35% olur. Göstərilən səbəblərə görə sintetik üsul sulfat üsulunu istehsalatdan sıxışdırıb çıxartmışdır. Bundan başqa bir sıra üzvi sintez müəssisələrindədə hidrogen xlorid qazı alınır və o, xlorid turşusunun istehsalında xammal kimi istifadə olunur. Sintetik üsul ilə xlor və hidrogen xüsusi sobada yandırılır.

8 H 2 + Cl 2 = 2HCl Və alınan hidrogen xlorid qazı su ilə absorbsiya olunur. 2. PROSESİN ELMİ ƏSASLARI Əvvəllər xlorid turşusu almaq üçün xörək duzuna sulfat turşusu ilə təsir edirdilər. Bu zaman turşu aşağı qatılıqlı (22-26% HCl) olduqda və tərkibində çoxlu miqdarda qarışıqlar olurdu. Hazırda xlorid turşusu almaq üçün üzvi maddələrin xlorlaşdırılmasının köməkçi məhsulu olan abqaz adlanan HCl və

9 sintetik hidrogen xloriddən istifadə edir. Sintetik hidrogen xloriddən 3 növ sintetik xlorid turşusu alınır. Onlar qatılıqlarına və qarışıqların H 2 SO 4, Fe və s. miqdarına görə fərqlənirlər. Qarışıqları aradan qaldırmaq üçün reaktiv turşusu, kvars, çini və ya digər materiallardan hazırlanmış xüsusi aparatlarda alırlar. Abqazlardan alınan turşunun tərkibində 22-26% HCl və xeli miqdarda üzvi turşular olur. O korroziya cəhətdən aktivdir. Korroziyanın qarşısını almaq üçün abqaz turşusunun tərkibinə ingibitorlar əlavə edirlər. İngibitorlardan istifadə edilməsi xlorid turşusunun adi polad tutumlarda saxlamağa və daşımağa imkan verir. Belə turşu ingibitorlaşmış turşu adlanır və abqazlardan alınan məhsul xlorid turşusunun əsas hissəsini təşkil edir. Abqaz turşusunun bir hissəsi təmizlənir, təmiz qatı (100%-li) hidrogen xlorid alınması üçün istifadə edilir. Sintetik üsulla xlorid turşusunun Cl 2 və H 2 -ın birbaşa sintezdən alınması reaksiyası aşağıdakı kimidir. H 2 + Cl 2 = 2HCl + 92,30 kcl (1) Xlorid sintezi sadə aparatlardan istifadə etməklə təmizliyi yüksək HCl turşusu almağa imkan verir. (1) tənliyi kütlələrin təsiri qanununa tabe olur və reaksiyanın sürət sabiti, temperaturdan asılıdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, baxılan reaksiyada tarazlıq sağ tərəfə doğru yönəlir. HCl qazının dissosiyasiyası C-dən yuxarı temperaturda nəzərə çarpır. Beləliklə, dissosasiya dərəcəsi C-də dir; C-də dir ; C olur.

10 Adi temperaturda və işığının təsiri olmadan Cl 2 və H 2 demək olarki, praktiki təsir etmirlər. Qızdırıldıqda və ya güclü işıq şuasıyla təsir etdikdə reaksiya partlayışla gedir. HCl sintezini öyrənən görkəmli alimlər müəyyən etdilər ki, bu reaksiya zəncirvari mexanizm üzrə gədir və aşağıdakı sxemlə ifadə olunur. Cl 2 atomlara dissosyasiya edir, onlar da hidrogen malekulları ilə qarşılıqlı təsirdə olaraq HCl və hidrogen atomu əmələ gətirir.axırıncı öz növbəsində xlor ilə qarşılıqlı təsirdə olur və xlorid əmələ gətirir və bu vaxt xlor atomu ayrılır. Cl 2 + hv = Cl * + Cl * Cl * + H 2 = 2HCl + H * H * + Cl 2 = HCl + Cl * Hidrogen və xlor malekulları toqquşduğu zaman reaksiya getmir, belə ki bu zaman əmələ gələn kinetik enerji rabitələrin qırılmasına bəs etmir ( H - H rabitəsinin enerjisi 432 kc, Cl - Cl rabitəsinin enerjisi isə 239kC -a bərabərdir). Qazqarışığında oksigenin iştirakı (1) reaksiyasının sürətini yavaşıdır. Bu onunla izzah olunur ki, hidrogen atomu təkcə xlorla, deyil həmdə oksigenlə reaksiyaya girir. Bu zaman OH 2 radikalı əmələ gəlir, hansıki daha sonra hidrogen və ya xlor atomu ilə reaksiyaya girir : H + O 2 = HO 2, H + HO 2 = H 2 + O 2, Cl + HO 2 = HCl + O 2 Anoliji olaraq oksigenlə xlorda təsir gostərirlər:

11 Cl + O 2 =ClO 2, H +Cl 2 = HCl + O 2, Cl + ClO 2 =Cl 2 + O 2 Beləliklə,hər oksigen malekulu, uyğun olaraq 2 dəfə reaksiya zəncirini qırır. Buna görədə oksigennin qatışığda miqdarı 0.1 % -dən çox olduqda (1) reaksiyasının sürəti tormuzlanır. HCl qazının reaksiyasının sürəti reaksiyada iştirak edən komponentlərin qatılığından aslılığı aşağıdakı empirik düsturla hesablanır. d[ HCl]/dτ = k [Cl 2 ] 2 [H 2 ]/[O 2 ] { [H 2 ] + 0.1[Cl 2 ] } Burada ; k- reaksiyasının sürət sabitidir. Çox quru xlor və hidrogen reaksiyaya girmirlər, rütubətin iştirakı ilə isə reaksiya o qədər intensiv sürətlənir ki, qeyd olunduğu kimi partlayışla nəticələnə bilir. Xlor və hidrogenin stixometrik nisbəti vaxtı hidrogen xloridin nəzəri alovlanma temperaturu təqribi olaraq C yə bərabərdir. Ancaq hidrogenın artıq miqdarı və başqa qaz qatışıqları bu temperaturu C-yə qədər aşağı salmağa imkan verir. Qızdırıldıqda, işıqla şüalandırdıqda və ya katalizator iştirak etdikdə reaksiya sürətlənir. Cl2 və H2-dən HCl alınması zəncirvari mexanizm üzrə gedən reaksiyalara aiddir. Qızdırıldıqda və ya işıqla şüalandırıldıqda Cl2 atomlara dissosia edir, bunlar da hidrogen molekulları ilə qarşılıqlı təsirdə olaraq hidrogen xlorid və hidrogen atomu əmələ gətirir. Axırıncı öz növbəsində xlor molekulu ilə qarşılıqlı təsirdə olur HCl əmələ gətirir, bu vaxt xlor atomu ayrılır və s.

12 Müəyyən şəraitlərdə xlorun hidrogenlə qarşılıqlı təsiri partlayışla müşayət olunur. Partlayışın qarşısını almaq üçün qarşılıqlı təsirdə olan qazları odluqlarda yaxşı qarışdırılır. Hidrogen və xlor odluğa ayrı-ayrılıqda daxil olur və hidrogen bir qədər izafi miqdarda verilir. Onlar bilavasitə hidrogen alovunun məşəlində qarışırlar. Cl2 və H2 -nin qarşılıqlı təsiri zamanı HCl əmələ gəlir və o, fasiləsiz olaraq absorbsiyaya göndərilir. Xlorid turşusu su ilə adiobatik absorbsiya zamanı əmələ gəlir. Bu proses adiobatik, başqa sözlə desək istiliyin kənarlaşdırılmadığı şəraitində HCl-ın suda həllolma istiliyinin ayrılmasına əsaslanır. Əmələ gələn turşunun temperaturu yüksəlir. Bu onun buxarlarının təzyiqinin yüksəlməsinə səbəb olur. Qaynatdıqda turşunun tərkibində su buxarlanır, onun qatılığı yüksəlir. HCl rəngsiz, kəskin iyli, havada tüstülənən və havanın nəmliyi ilə duman əmələ gətirən qazdır. Hidrogen xlorid adi atmosfer təzyiqində C-də sıxılır maye hala keçir, - 114,2 0Cdə isə bərk hala keçir. Onun kritik temperaturu və təzyiqi 51,5 0C və 81,6 atm-dır. Maye HCl-ın xüsusi çəkisi 20 0C-də 0,831 q/sm3, - 85,81 0C-də 1,194 q/sm3-dır. Maye HCl-un üzərində buxarların təzyiqi. Temperatur 0 C , -20, 40, Təzyiq atm 1.0; 14.53; 25.46; 41.58; 64.52; 30 0C temperaturda maye HCl da 0.1%-dan az su həll olur. Qarşılıqlı HCl-un istilik tutumu sabit təzyiqdə aşağıdakı düsturla hesablanır. Cp = T

13 Nəm havada HCl turşusu xlorda damlalardan ibarət olan qazı duman əmələ gətirir. O, orqanizmə mənfi təsir göstərir, nəfəs yolarını və s. dağıdır. Istehsal binalarında işçi zonalarında buraxılabilən HCl-ın qatılığı 0.01 mq/l-dir (Cl mq/l). Susuz HCl metallara demək olar ki, təsir göstərir. Amma xlorid turşusu metalları həll edir. Xlorid turşusunun təsirinə Pt, Ag bəzi silikat mineralları (andezit, deabas, kvars) və məmulatlar (şüşə, saxsı, farfor) və ebonit rezin və bəzi plastiki kütlələri məs: faolit, viniplast və digərləri davamlıdır C-yə qədər qızdırılmış karbonlu polad 1x18H9T və <<ЭU-496>> markalı paslanmayan 500 0C-yə qədər qızdırılmış xlorid turşusunun sərfinə davamlıdır. Metal oksidləri qaz şəkilli HCl-un təsiri nəticəsində xloridlərə çevrilir və bu reaksiyalar buxarın təsiri nəticəsində sürətlənir. HCl un suda həll olması yüksəkdir və o, temperaturdan asılıdır. 1 l su ilə udulan HCl-un litrlərinin sayı 506.5, 473.9, 442.0, 411.5, 385.7, 361.6, Qazda HCl-un parsial təzyiqi 760 mm.c.st-da 1 l suda 0 0C temperaturda l HCl həll olur (məhlulda kütlə %-i HCl) 18 0C-də l HCl (məhlulda kütlə faizi HCl). HCl-un parsial təzyiqi 0.1 mm.c.st-dan az olanda qaz şəkilli HCl Na2SO4+Na2SO4. 10H2O-dan ibarət olan qarışıq tərəfindən tez udulur. Yəqin ki, nəticədə Na2SO4+NaCl bərk məhlul əmələ gəlir. Susuz Na2SO4 aşağı təzyiqlərdə qaz şəkilli HCl ilə reaksiyaya girmir və o, yavaş sürətlə HCl-la reaksiyaya girir təzyiq 2 atm-dən yüksək olanda. HCl un absorbsiyası: HCl qazının suyla absorbsiyası zamanı hidrat birləşmələrdə əmələ gəlir. Məs: HCl H 2 O, HCl 3H 2 O, HCl

14 6H 2 O və s. Ümumi formada HCl turşusunun formulunu aşağıdakı kimi yazmaq olar. HCl nh 2 O HCl qazının turşuya absorbsiyası kalonlarda istiliyin ayrılmaması və ya istiliyin ayrılması ilə - istilikdəyişdirici plasmaslarda gedir. Absorbsiyanın digər üsulları demək olar ki istifadə olunmur. Kimyəvi təmiz turşu almaq üçün hərdən kvarslı absorbsiya quraşdırılır. HCl-un adiabatik absorbsiyası. Adiabatik absorbsiyanın prinsipi HCl-H 2 O sistemində rektifikasiyaya yaxındır. Bu prosesin əsas xüsusiyyətlərindən biri xlorid turşusunun qaynama temperaturunun onun qatılığından asılı olan xüsusiyyətidir. Məlumdur ki, xlorid turşusu 20-24% qatılıqda olduqda azeotif qarışıq əmələ gətirir ki, onunda qaynama temperaturu C-dir. Turşunun aşağı qalığı məhlullarının qaynama temperaturu aşağı olur. Turşunun daha qatılaşmış məhlullarında onların qaynama temperaturu tədricən aşağı düşür. Qaynama temperaturunun xlorid turşusunun qatılığından asılılığı asılılıq əyrisi şəkil 1 də verilib.

15 Şəkil 1. Xlorid turşusunun qatliğinin qaynama temperaturundan aslılığı Alınmış xlorid turşusunun qatlığı həmdə hidrogen xloridin absorbsiyasinin istiliy effektinə təsir edir. Qaz kalona o C temperaturunda daxil olur. Qazın qaz ayricısında çox soyulması ziyandır, belə ki HCl-nin kondensasiyası baş verə bilər ki buda karroziyanı gucləndirir. Alınmış turşunun qatliğina yüksək taxmalı kalonlar və nəzəri boş qablar əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir. Bu asılılıq şəkil 2 dəki kimidir. Şəkildən göründüyü kimi qatlığın artması ilə

16 nəzəri boşqabların sayı çoxalır. Qatliği 27% olan turşu almaq üçün 4 nəzəri boşqablı, 35% li turşu almaq üçün isə 8 boşqablı rettifikasiya kalonlarindan istfadə etmək lazımdır. Hazır məhsulun temperaturu C dən çox olmamalıdır. Şəkil 2. Alınmış turşunun qatılığının nəzəri boşqablarin sayından aslılığı. 3. TEXNOLOJİ SXEMİN SEÇİLİB ƏSASLANDıRıLMASI Texniki xlorid turşusu istehsalı 2 mərhələdən ibarətdir. Hidrogen xloridin sintezi və onun su ilə absorsiya nəticəsində qatılığı 31 % - dən az olmayan

17 turşunun alınması. Hidrogen xlorid və xlorid turşusu istehsalı prosesinin texnoloji sxemi sekil 3 də gösterilmişdir. Hidrogen xlorid hidrogenin sobada 11 xlor atmosferində yandırılması ilə alınır. Soba, oturacaqları ilə bir birinə birləşdirilmiş 2 konusdan ibarətdir. Konusların oturacaqlarının diametri 2m -ə qədər olur. sobanın ümumi hündürlüyü 5.2 m-dir. Sobanın dibində odluq quraşdırılmışdır. Odluğa fasiləsız olaraq xlor və hidrogen verilir. Odluqlar polad patronlara keçirilmiş iki lülədən (trubka ) ibarətdir. Xlor daxili, hidrogen isə xarici lülədən daxil olur. Daxili boru xüsusi poladdan, xarici boru isə istiyədavamlı materildan (dinos, kvars və yaxud xüsusi paslanmayan polad ) hazırlanmışdır. Xlorqaz yaxud tullanı qazların elektrolizi nəticəsində alınan xlorun maye xlor şübəsinin tullantı qazları ilə qarışığı, (tərkibində 75%-dən az olmayan xlor (abqazlar) olan ) buferə 1 daxil olur. Burada xlorun qurudulması sistemindən cəlb olunmuş sulfat turşusundan ayrılır, sonra sobanın 11 odluğuna daxil olur. Hidrogen odluğa yanğın partlayış məhdudlaşdırıcıdan 12 keçməklə verilir. Hidrogen və xlorun dozalara bölünməsi, sobaya aparan qaz kəmərlərində quraşdırılmış differensial monometrlərin göstəricilərinə görə avtomatik olaraq həyata keçirilir. Partlayış təhlükəli qatılığın yaranmasının qarşısını almaq üçün sistemə verilən hidrogenin miqdarı elə olmalıdır ki, çıxan qazda onun miqdarı xlorun miqdarı xlorun miqdarından 5 10% çox olsun.

18 Yaranan qazların alovunun məşəli C yə yaxın temperatura malik olur və sobanın hündürlüyü boyunca C dək azalır. Sobanın xarici divarının temperature C-dən az və C-dən çox olmamalıdır. Sobada təzyiq 80 kpa- a yaxındır. Sintez prosesi alovun rənginə görə nəzarət olunur. Normal şəraitdə o ağ süd rəngində olmalıdır. Xlorun miqdarı artdıqda alov yaşılımtıl rəng çalarında olur. Sobanın çıxışında C temperatura malik qaz soyuducuda 10 soyudularaq absorbsiyaya verilir. Absorbbsiya kalonu 9 faolitdən hazırlanmış və mm ölçülü Raşiq həlqələrdən ibarət doldurucu ilə təchiz olunmuşdur. Absorsiya temperaturu C dir, o, absorbsiyaya verilən suyun buxarlanması hesabına tənzimlənir. Tərkibində H 2,N 2, hidrogen xlorid və su buxarları olan udulmamış qazlar kalonun yuxarı hissəsindən quyruq qülləyə 8 ə daxil olur. Qüllə Raşiq həlqələrindən ibarət taxma ilə doldurulmuşdur və su ilə suvarılır. Burada, hydrogen xlorid tam udulur, su buxarları kondensləşir, qalan hidrogen və inert qazlar isə ejector 13 və yanğın partlayış məhdudlaşdırıcıdan 12 keçməklə atmosferə atılır. Quyruq qüllədən çıxan turş su neytrallaşdırıldıqdan sonra kanalizasiyaya tullanir. Qazların atmosferə ayrılmasının qarşısını almaq üçün bütün tutumlardan və basqı çənlərindən, həmçinin doldurulma zamanı koteyner və dəmiryol sisternlərindən abqazın sorulması nəzərdə tutulmuşdur.

19 Xlorid turşusu istehsalı partlayış təhlükəli proseslərə aid edilir. Çünki ilkin qazla Cl 2 və H 2 -dən birinin aparata verilməsi qaydası pozulduqda partlayış baç verə bilər. İnsan dərisinə düşdükdə xlorid turşusu səthi yanıq əmələ gəlir bilər. Turşunun uzun müddətli tesiri yara əmələ gətirə bilər. Xlor,HCl və xlorid turşusunun zəhərli təsirindən qorumaq üçün əlehqaz geyinmək, xüsusi rezin sekmə, önlük, əlcək və eynəklə işləmək lazımdır.

20 NƏTİCƏ Kurs işində sintez üsulu ilə xlorid turşusu istehsal edən qurğunun texnologiyası əsaslandırılmışdı. İşdə ilk növbədə standarta uyğun olaraq xammal və hazır mehsulun xarakteristikası verilmişdir. Xammal kimi hidrogen və xlordan istifadə olunur. Xarakteristikadan sonra prosesin nəzəri olaraq əsaslandırılması aparılmışdır. Bu zaman prosesin əvvəlindən sonuna qədər bütün mərhələlər boyu baş verən proseslər və bu proseslər zamanı ona təsir edən amillər öz əksini tapmışdır. Nəzəri əsaslandırmadan sonra texnoloji sxemin seçilib əsaslandırılmış və əsas aparat olan sobanın izzahı verilmişdir. Prosesdə HCl in elementlərin bir başa sintezindən alınmasının üstun cəhətləri : məhsulun daha temiz, qatılığının yüksək olması, yanacağın tələb olunmaması qeyd olunmuşdur.

21 ƏDƏBİYYAT 1.Ağakişiyeva M.Ə, Əliyeva S.F. «Ümumi kimya texnologiyası» Bakı Əliyeva S.F. «Qeyri üzvi maddələrin texnologiyasının avadanlığı və layihələndirilmənin əsasları» Bakı Дыбина П.В. «Технология минеральных солей» Госхимиздат, Позин М.Е.«Технология минеральных солей» Изд-во «Химия», Cabbarov A.Ə,Rzaye M.H«Ümumi kimya texnologiyası» Azərnəşriyyat, Bakı 1975

Azərbaycan Dövlət İqtİsad Unİversİtetİ Qİda məhsullarının texnologiyası kafedrası Fənn: İaşə müəssisələrinin avadanlıqları

Azərbaycan Dövlət İqtİsad Unİversİtetİ Qİda məhsullarının texnologiyası kafedrası Fənn: İaşə müəssisələrinin avadanlıqları Azərbaycan Dövlət İqtİsad Unİversİtetİ Qİda məhsullarının texnologiyası kafedrası Fənn: İaşə müəssisələrinin avadanlıqları Tərtib etdi: b/m, i.e.d. Nəsrullayeva G.M. MÖVZU 13. ISTILIK AVADANLILQARI PLAN

Detaylı

MÜHAZİRƏ 13: YEYİNTİ HEYVANİ YAĞLARIN İSTEHSAL TEXNOLOGİYASI Dos. NATƏVAN SƏFƏR QIZI

MÜHAZİRƏ 13: YEYİNTİ HEYVANİ YAĞLARIN İSTEHSAL TEXNOLOGİYASI Dos. NATƏVAN SƏFƏR QIZI MÜHAZİRƏ 13: YEYİNTİ HEYVANİ YAĞLARIN İSTEHSAL TEXNOLOGİYASI Dos. NATƏVAN SƏFƏR QIZI QƏDİMOVA Yeyinti heyvani yağların çeşidi, kimyəvi tərkibi və qidalılıq dəyəri Yeyinti heyvani yağların istehsal mərhələləri

Detaylı

Aqrokimyəvi əhəmiyyətinə görə gübrələr birbaşa və dolayı gübrələrdən ibarətdir.

Aqrokimyəvi əhəmiyyətinə görə gübrələr birbaşa və dolayı gübrələrdən ibarətdir. Mineral gübrələr Tərkibində bitkilər üçün qida elementləri olan və məhsulu yüksəltmək üçün torpağa verilən duzlara mineral gübrələr deyilir. Bitkinin tərkibinə 60-a qədər kimyəvi element daxil olur. Bunlardan

Detaylı

Mühazirə 6: Kation və Anion polimerləşmənin xüsusiyyətləri

Mühazirə 6: Kation və Anion polimerləşmənin xüsusiyyətləri Fənn: Yüksək molekullu birləşmələr kimyası Müəllim: Yavər Cəfər qızı Qasımova Fakültə: Kimya İxtisas: Kimya müəllimliyi Kafedra: Üzvi kimya və kimya texnologiyası Təhsil pilləsi: Bakalavr Mühazirə 6: Kation

Detaylı

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ KAFEDRA: QİDA MƏHSULLARININ TEXNOLOGİYASI FƏNN: BİOTEXNOLOGİYANIN ƏSASLARI GENETIK MÜHƏNDISLIK VƏ ONUN ƏSAS ANLAYIŞLARI Tərtib etdi: Dos.,t.e.n. Qədimova Natəvan

Detaylı

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT NEFT VƏ SƏNAYE UNİVERSİTETİ. Kafedra: Metrologiya, standartlaşdırma və keyfiyyətin idarəə olunması

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT NEFT VƏ SƏNAYE UNİVERSİTETİ. Kafedra: Metrologiya, standartlaşdırma və keyfiyyətin idarəə olunması AZƏRBAYCAN DÖVLƏT NEFT VƏ SƏNAYE UNİVERSİTETİ Fakültə: İqtisadiyyatt və menecment Kafedra: Metrologiya, standartlaşdırma və keyfiyyətin idarəə olunması Fənn: Standartlaşdırma və sertifikasiya SƏRBƏST İŞ

Detaylı

Mövzu 21:Bioqaz istehsalı və tullantısız (aztullantılı) texnologiyaların kənd təsərrüfatında tətbiqi

Mövzu 21:Bioqaz istehsalı və tullantısız (aztullantılı) texnologiyaların kənd təsərrüfatında tətbiqi Mövzu 21:Bioqaz istehsalı və tullantısız (aztullantılı) texnologiyaların kənd təsərrüfatında tətbiqi Plan: 1.Bioqaz və onun növləri 2.Bioqazın istehsalı üçün xammal 3.Bioqaz alınması üçün qurğuların quruluşu

Detaylı

Fənn Ətraf mühitin mühafizəsinin texniki və texnoloji əsasları

Fənn Ətraf mühitin mühafizəsinin texniki və texnoloji əsasları Fənn 1212 - Ətraf mühitin mühafizəsinin texniki və texnoloji əsasları Bölmə: 0102 1. Sual: İnsanlar öz vaxtının neçə faizinin qədərini istehsalat şəraitində keçirir? (Çəki: 1) a) 20%-ə qədərəni b) 15%-ə

Detaylı

Xammal və enerji daşıyıcı problemlərinin həll edilməsi yolları Müasir beynəlxalq münasibətlərin ən aktual məsələləri sırasına qloballaşan dünyanın

Xammal və enerji daşıyıcı problemlərinin həll edilməsi yolları Müasir beynəlxalq münasibətlərin ən aktual məsələləri sırasına qloballaşan dünyanın Xammal və enerji daşıyıcı problemlərinin həll edilməsi yolları Müasir beynəlxalq münasibətlərin ən aktual məsələləri sırasına qloballaşan dünyanın əsas geosiyasi problemlərindən biri olan istehsalat tələbləri

Detaylı

BİOSFER

BİOSFER BİOSFER Yer kürəsinin səthi canlılar və cansızlar arasında bölünmüşdür. Yerin cansız aləminin yaşı 5 mlrd. il, canlı aləminin yaşı isə 3 mlrd. il olaraq qəbul edilmişdir. Məhz bu səbəbdən bəzi alimlərin

Detaylı

Qida fiziologiyası. müəl., b.ü.f.d. BABAŞLI A.Ə.

Qida fiziologiyası. müəl., b.ü.f.d. BABAŞLI A.Ə. Fənn: Qida fiziologiyası Tərtib etdi: müəl., b.ü.f.d. BABAŞLI A.Ə. Mühazirə 7. QİDA RASİONLARINDA NORMALLAŞDIRILMASININ ELMİ ƏSASLARI YAĞLARIN Plan: 1) Lipidlərin orqanizm üçün fizioloji əhəmiyyəti. 2)

Detaylı

ƏVVƏLKİ VƏ YENİ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM MƏKANLARI. Brendlərin Uçuş Zolağı

ƏVVƏLKİ VƏ YENİ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM MƏKANLARI. Brendlərin Uçuş Zolağı ƏVVƏLKİ VƏ YENİ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM MƏKANLARI Brendlərin Uçuş Zolağı MÜNDƏRİCAT BİZ KİMİK? VİZYONUMUZ YENİ TERMİNALA BİR NƏZƏR NİYƏ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM? HƏDƏF KÜTLƏMİZ MƏHSULLARIMIZ BİZ

Detaylı

MÜTƏXXƏSSİSLƏR dünya standartları tələblərinə cavab verən, 6 ayından 6 yaşınadək uşaqlar üçün inkişafetdirici oyuncaqlar əsasında xüsusi olaraq bütöv

MÜTƏXXƏSSİSLƏR dünya standartları tələblərinə cavab verən, 6 ayından 6 yaşınadək uşaqlar üçün inkişafetdirici oyuncaqlar əsasında xüsusi olaraq bütöv MÜTƏXXƏSSİSLƏR dünya standartları tələblərinə cavab verən, 6 ayından 6 yaşınadək uşaqlar üçün inkişafetdirici oyuncaqlar əsasında xüsusi olaraq bütöv bir ERKƏN İNKİŞAF SİSTEMİ hazırlamışlar. Bizim SERTIFIKATLAŞDIRILMIŞ

Detaylı

b) Kişi cinsi hormonlar. (C 19 steroidlər). R=CH 3 androgen; c) C 18 steroidinə malik hormonlar. R=H estran.

b) Kişi cinsi hormonlar. (C 19 steroidlər). R=CH 3 androgen; c) C 18 steroidinə malik hormonlar. R=H estran. HİPOFİZİN ÖN PAYIN HORMONLARI HAQQINDA ƏTRAFLI MƏLUMAT Hormon sözü yunanca hərəkətə gətirmək deməkdir. Hormon termini 1905-ci ildə E. Starlinq tərəfindən elmə daxil edilmişdir. Xüsusi üzv və toxumalarda

Detaylı

Şəkil 2. Qrafendə karbon atomlarının düzülüşü

Şəkil 2. Qrafendə karbon atomlarının düzülüşü MÜHAZİRƏ 15. Karbon nanoboruları, alınması və tətbiq sahələri Karbon nanoboruları kovalent rabitəyə malik karbon atomlarından ibarət, özü təşkil olunmuş, boru şəkilli nanoquruluşlardır. Onlar əsasən iki

Detaylı

MÜHAZIRƏ 13. YUMURTA VƏ YUMURTA MƏHSULLARININ MİKROBİOLOGİYASI

MÜHAZIRƏ 13. YUMURTA VƏ YUMURTA MƏHSULLARININ MİKROBİOLOGİYASI MÜHAZIRƏ 13. YUMURTA VƏ YUMURTA MƏHSULLARININ MİKROBİOLOGİYASI Yumurta - tərkibində bioloji cəhətdən qiymətli zülallar (26%), yağlar (22%), D, A, E, PP, B 1 və B 2 vitaminləri olan, fosfor və dəmirlə zəngin

Detaylı

Ana kart (Motherboard)

Ana kart (Motherboard) 1 Ana kart (Motherboard) 2 Ana lövhə və ya ana kart (ing. motherboard) mürəkkəb çoxqatlı çap lövhəsində fərdi kompüterin əsas komponentləri (mərkəzi prosessor, operativ yaddaşın kontrollerləri, operativ

Detaylı

MobilBank. Mobil telefon vasitəsilə kart hesabının idarə olunması

MobilBank. Mobil telefon vasitəsilə kart hesabının idarə olunması MobilBank Mobil telefon vasitəsilə kart hesabının idarə olunması Xidmət siyahısı Kommunal xidmətlərin ödənişi Mobil operator xidmətlərinin ödənişi İnternet provayderlər xidmətlərinin ödənişi Pulun kartdan

Detaylı

BİOSFER. Talıblı Pərviz Qrup: 400

BİOSFER. Talıblı Pərviz Qrup: 400 Talıblı Pərviz Qrup: 400 BİOSFER Yer kürəsinin səthi canlılar və cansızlar arasında bölünmüşdür. Yerin cansız aləminin yaşı 5 mlrd. il, canlı aləminin yaşı isə 3 mlrd. il olaraq qəbul edilmişdir. Məhz

Detaylı

Azərbaycan Respublikasının bank sistemində ödəniş vasitələrinin maliyyə hesabatlarında uçotu Qaydaları

Azərbaycan Respublikasının bank sistemində ödəniş vasitələrinin maliyyə hesabatlarında uçotu Qaydaları Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı İdarə Heyəti 18 yanvar 2003-ci il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmişdir. Protokol N 01 Reyestr N 32 İdarə Heyətinin Sədri Elman Rüstəmov Azərbaycan Respublikasının

Detaylı

DÖVLƏT SOSİAL SIĞORTA ŞƏHADƏTNAMƏSİNİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ VƏ YA DUBLİKATININ VERİLMƏSİ ÜÇÜN MÜRACİƏTİN QƏBULU İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI

DÖVLƏT SOSİAL SIĞORTA ŞƏHADƏTNAMƏSİNİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ VƏ YA DUBLİKATININ VERİLMƏSİ ÜÇÜN MÜRACİƏTİN QƏBULU İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI DÖVLƏT SOSİAL SIĞORTA ŞƏHADƏTNAMƏSİNİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ VƏ YA DUBLİKATININ VERİLMƏSİ ÜÇÜN MÜRACİƏTİN QƏBULU İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI DSMF 16.09.2015 Mündəricat Giriş...2 Məqsəd... 2 Məzmun... 2 Xidmətin istifadəçiləri...

Detaylı

Serbest iş 5. Azerbaycan Hava Yolları Qapalı Sehimdar Cemiyyeti. Milli Aviasiya Akademiyası

Serbest iş 5. Azerbaycan Hava Yolları Qapalı Sehimdar Cemiyyeti. Milli Aviasiya Akademiyası Azerbaycan Hava Yolları Qapalı Sehimdar Cemiyyeti Milli Aviasiya Akademiyası Serbest iş 5 Fenn: Fizika 2 Mövzu: Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri Kafedra: Aerokosmik Telebe: Memmedova Hemide

Detaylı

Torpağın ağır metallarla çirklənməsi

Torpağın ağır metallarla çirklənməsi Torpağın ağır metallarla çirklənməsi Çirklənmə miqyasına və və bioloji obyektlərə təsirinə görə çirkləndirici maddələr arasında ağır metallar xüsusi yer tutur. Ağır metalların orqanizmdə böyük rolu vardır,

Detaylı

Milli Aviasiya Akademiyası. Kafedra:"Aviasiya meteorologiyası" Fakültə: "HN" İxtisas: "Hidrometeorologiya" Fənn: "İqlimşünaslıq"

Milli Aviasiya Akademiyası. Kafedra:Aviasiya meteorologiyası Fakültə: HN İxtisas: Hidrometeorologiya Fənn: İqlimşünaslıq Milli Aviasiya Akademiyası Kafedra:"Aviasiya meteorologiyası" Fakültə: "HN" İxtisas: "Hidrometeorologiya" Fənn: "İqlimşünaslıq" Tələbə:Abdullayev Nemət Müəllim:Məmmədova Güllü Mövzu: "İqlim dəyişmələri

Detaylı

Gizli klips sistemi Sürüşməyən səth Çatlaq və digər deformasiyalara zəmanət

Gizli klips sistemi Sürüşməyən səth Çatlaq və digər deformasiyalara zəmanət AZTENT DECK Xarici məkanlarda tətbiq olunan taxtanın istifadə yararlılığı olduqca məhduddur. Buna görə də taxta yer örtüyünüzə ildə 2 dəfə parladıcı və digər kimyəvi qoruyucular ilə texniki qulluq etmək

Detaylı

4. Xarici yaddaş qurğuları

4. Xarici yaddaş qurğuları 4. Xarici yaddaş qurğuları Vinçester (HDD) SMD = Sərt maqnit diski HDD = hard disk drive External HDD Xarici vinçesterlər Həcmi: 2000 GB kimi Dövretmə tezliyi: 7200 dövr/dəq, 10000 dövr/dəq İstehsalçılar:

Detaylı

Kompüter (computer) verilənləri emal etmək üçün istifadə edilən proqramlaşdıra bilən elektron qurğu.

Kompüter (computer) verilənləri emal etmək üçün istifadə edilən proqramlaşdıra bilən elektron qurğu. 1 Kompüter nədir? 2 Kompüter (computer) verilənləri emal etmək üçün istifadə edilən proqramlaşdıra bilən elektron qurğu. Analoq kompüterlər analoq (kəsilməz) siqnallarını toplayır və vurur Rəqəmsal kompüterlər

Detaylı

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT. 31 dekabr 2013-ci il tarixə

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT. 31 dekabr 2013-ci il tarixə MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT "Qeyrihökumət təşkilatının forması, məzmunu və təqdim edilməsi Qaydası»na 1 nömrəli əlavə 31 dekabr 2013ci il tarixə FORMA 1 Müəssisə, təşkilat Vətəndaşların Əmək Hüquqlarını

Detaylı

Əlavə C3 ƏMSSTQ Əlavəsi Düzəlişlər Reyestri

Əlavə C3 ƏMSSTQ Əlavəsi Düzəlişlər Reyestri Əlavə C3 ƏMSSTQ Əlavəsi Düzəlişlər Reyestri QOŞMA C3 ƏMSSTQ SƏNƏDİNƏ ƏLAVƏYƏ DÜZƏLİŞLƏRİN REYESTRİ Qoşma C3: ƏMSSTQ sənədinə Əlavəyə Düzəlişlərin Reyestri i MÜNDƏRİCAT 1 MÜQƏDDİMƏ... I Cədvəllər Cədvəl

Detaylı

1290 Növ Buxar Bərpa Nizamlayıcısı

1290 Növ Buxar Bərpa Nizamlayıcısı ulleten 74. D101964XZ 190 Növ İyul 016 190 Növ uxar ərpa Nizamlayıcısı P103_1 Təsvir 1. 190 Növ uxar ərpa Nizamlayıcısı Funksiyaları əld Dəyişən Kəsim Paketi Test edilmiş kəsim paketləri sifariş edilə

Detaylı

Mən hansı ədədəm? Mən hansı ədədəm? İN S I V SİNİF

Mən hansı ədədəm? Mən hansı ədədəm? İN S I V SİNİF 1 Mən hansı ədədəm? Mən hansı ədədəm? 1 Altından xətt çəkilmiş rəqəm hansı ədədi göstərir? 9802 Altından xətt çəkilmiş rəqəm hansı ədədi göstərir? 846513 2 3 Ədədin yazılışının mövqeli sistemi 93765 Yüzlük

Detaylı

AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ

AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Bakı - 2014 XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİN BAŞLICA İSTİQAMƏTLƏRİ Bir ölkənin xarici iqtisadi əlaqələri əsasən aşağıdakı istiqamətlər

Detaylı

Kurs işi AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ. Kafedra: Bank işi

Kurs işi AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ. Kafedra: Bank işi AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ Kafedra: Bank işi Fakultə: Kredit-İqtisad İxtisas: Maliyyə-Kredit Kurs işi Kurs : II Qrup: K-648 Tələbə: Mövzu: Elmi rəhbər:

Detaylı

Qrant haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Qrant haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu Qrant haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında qrantların (o cümlədən sub-qrantın, qranta əlavənin, habelə ianələr istisna olmaqla, bu Qanunun 1-ci maddəsinin birinci

Detaylı

2015-ci ildə ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanlarında Biologiya fənni üzrə istifadə olunmuş test tapşırıqları

2015-ci ildə ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanlarında Biologiya fənni üzrə istifadə olunmuş test tapşırıqları 2015-ci ildə ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanlarında Biologiya fənni üzrə istifadə olunmuş test tapşırıqları İXTİSAS QRUPU IV TEST TAPŞIRIĞI 25 QAPALI 21 AÇIQ HESABLAMA 1 SEÇİM 2 UYĞUNLUĞU MÜƏYYƏN

Detaylı

TULLANTILARIN STATİSTİK TƏSNİFATI

TULLANTILARIN STATİSTİK TƏSNİFATI 01 Kimyəvi qarışıqların tullantıları 01.1 İşlənmiş həlledicilər TULLANTILARIN STATİSTİK TƏSNİFATI 01.11 Halogenləşdirmə zamanı işlənmiş həlledicilər 07 01 03* üzvi halogenləşmiş həlledicilər, yuyucu məhlullar

Detaylı

Alimlərin fermerlərlə əlaqəsinə yardım ictimai birliyi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Zoologiya institutu G.Ə.MUSTAFAYEVA, D. V.

Alimlərin fermerlərlə əlaqəsinə yardım ictimai birliyi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Zoologiya institutu G.Ə.MUSTAFAYEVA, D. V. Alimlərin fermerlərlə əlaqəsinə yardım ictimai birliyi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Zoologiya institutu G.Ə.MUSTAFAYEVA, D. V.MUSTAFAYEV BİLDİRÇİNÇİLİK GƏLİRLİ VƏ PERSPEKTİVLİ BİZNESDİR 2 Redaktor

Detaylı

1. Yaddaşın növləri 2. Yaddaşın idarə olunması Əməli yaddaş (RAM) haqqında

1. Yaddaşın növləri 2. Yaddaşın idarə olunması Əməli yaddaş (RAM) haqqında 1. Yaddaşın növləri 2. Yaddaşın idarə olunması Əməli yaddaş (RAM) haqqında Yaddaş növləri: Yaddaş növü Verilənlərin saxlanılması Açıqlama RAM Müvəqqəti yaddaş Random Access Memory CMOS Müvəqqəti yaddaş

Detaylı

H E S A B A T Q E Y D Ə A L I N D I!

H E S A B A T Q E Y D Ə A L I N D I! R Ə S M İ S T A T İ S T İ K A H E S A B A T I 1-İstehsal -li forma Hesabatı təqdim edən müəssisənin adı: Bazarstore Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Müəssisənin kodu: 1173024 Hesabat dövrü: 2016 -ci il 9

Detaylı

Qiymətli kağızların təkrar bazar likvidlyinin emitent üçün imkanları. Elxan Həsənov SOCAR Capital Markets

Qiymətli kağızların təkrar bazar likvidlyinin emitent üçün imkanları. Elxan Həsənov SOCAR Capital Markets Qiymətli kağızların təkrar bazar likvidlyinin emitent üçün imkanları Elxan Həsənov SOCAR Capital Markets 100% dövlət şirkəti və ölkənin ən böyük vergi ödəyicisi; Şaxələnmiş gəlir mənbələri - Neft, qaz

Detaylı

BÖYÜK BRİTANİYANIN VERGİ SİSTEMİ

BÖYÜK BRİTANİYANIN VERGİ SİSTEMİ 58 MART 2013 BÖYÜK BRİTANİYANIN VERGİ SİSTEMİ Böyük Britaniya Qərbi Avropanın ən yüksək inkişaf ölkələrindən biridir. Bu ölkə vergi elminin vətəni hesab edilir. Böyük Britaniyanın vergi sahəsində olan

Detaylı

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT VÖEN

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT VÖEN MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT «Qeyri-hökumət təşkilatının illik maliyyə hesabatının forması, məzmunu və təqdim edilməsi Qaydası»na 1 nömrəli əlavə 31 dekabr 2009 il tarixə FORMA 1 VÖEN 1 3 0 0 1 2

Detaylı

T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI

T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Birimi Temmuz 2013 T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI İçindekiler Azerbaycan Cumhuriyeti Hakkında Genel Bilgiler...5 Azerbaycan Cumhuriyeti

Detaylı

Fəsil 12 Təhlükələri n təhli li və ri ski n qi ymətləndi ri lməsi

Fəsil 12 Təhlükələri n təhli li və ri ski n qi ymətləndi ri lməsi Fəsil 12 Təhlükələri n təhli li və ri ski n qi ymətləndi ri lməsi MÜNDƏRİCAT 12 TƏHLÜKƏLƏRİN TƏHLİLİ VƏ RİSKİN QİYMƏTLƏNDİRİLMƏSİ... 12-1 12.1 Giriş... 12-1 12.2 Boru kəmərinin layihələndirilməsi və risk...

Detaylı

Bank sistemində pulların ekspertizasının təşkili və aparılması Q A Y D A L A R I

Bank sistemində pulların ekspertizasının təşkili və aparılması Q A Y D A L A R I Dövlət qeydiyyatına alınmışdır Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Mərkəzi Bankının İdarə Heyəti Qeydiyyat 3118 Protokol 05 18 mart 2005-ci il 03 mart

Detaylı

ACCESSPAY XİDMƏTİ. 7/23/2014 AccessBank Sales Training - 1 -

ACCESSPAY XİDMƏTİ. 7/23/2014 AccessBank Sales Training - 1 - ACCESSPAY XİDMƏTİ 7/23/2014 AccessBank Sales Training - 1 - ACCESSPAY XİDMƏTİ ƏSAS FUNKSİYALAR AccessBank-ın və ya digər Bankın plastik kartı vasitəsilə AccessBank-da olan cari, debit kart, əmanət hesablarına

Detaylı

Respublikanın ümumtəhsil məktəblərinin 10-cu sinifləri üçün Ümumi biologiya dərsliyi

Respublikanın ümumtəhsil məktəblərinin 10-cu sinifləri üçün Ümumi biologiya dərsliyi Respublikanın ümumtəhsil məktəblərinin 10-cu sinifləri üçün Ümumi biologiya dərsliyi Müəlliflər: Məcnun Babayev Əli Hüseynov Nüşabə Məmmədova Bakı: Çaşıoğlu, 2012. Dərsliklə bağlı TQDK-ya daxil olmuş və

Detaylı

DÜNYA GƏNC TÜRK YAZARLAR BİRLİYİ dgtyb@box.az; akber_q@yahoo.com Tel.: +99450 33 937 55 TÜRKÜN SƏSİ

DÜNYA GƏNC TÜRK YAZARLAR BİRLİYİ dgtyb@box.az; akber_q@yahoo.com Tel.: +99450 33 937 55 TÜRKÜN SƏSİ DÜNYA GƏNC TÜRK YAZARLAR BİRLİYİ dgtyb@box.az; akber_q@yahoo.com Tel.: +99450 33 937 55 TÜRKÜN SƏSİ Bu kitab Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri Hökümət Təşkilatlarına Dővlət Dəstəyi Şurası

Detaylı

Klassik elektron nəzəriyyəsinin əsasları. Om və Coul-Lens qanunları.

Klassik elektron nəzəriyyəsinin əsasları. Om və Coul-Lens qanunları. - - Mühazirə - Klassik elektron nəzəriyyəsinin əsasları. Om və Coul-Lens qanunları. Metallarda elektrik cərəyanı sərbəst elektronların istiqamətlənmiş (nizamlı) hərəkəti nəticəsində yaranır.metalların

Detaylı

Firmanız üçün LOQOLU KONFETLƏR. hazırlayaqmı?

Firmanız üçün LOQOLU KONFETLƏR. hazırlayaqmı? Firmanız üçün LOQOLU KONFETLƏR hazırlayaqmı? Loqo Çaplı Konfetlər Meyvəli konfet Meyvəli konfetlərin çəkisi 3,2 qr. Min.Sifariş miqdarı 25 kq.dır. Xüsusilə fırmanızın loqosuna uyğun olaraq hazırlanır və

Detaylı

OUTDOOR Çöl reklamları, binaların üzərində, stadionlarda, avtobus üzərində reklam. INDOOR BTL (ING: BELOW-THE-LINE)

OUTDOOR Çöl reklamları, binaların üzərində, stadionlarda, avtobus üzərində reklam. INDOOR BTL (ING: BELOW-THE-LINE) OUTDOOR Çöl reklamları, binaların üzərində, stadionlarda, avtobus üzərində reklam. INDOOR BTL (ING: BELOW-THE-LINE) - Dadızdırma stendləri - Dadızdırma aksiyalarının təşkili - Marka və ya məhsul tanıtma

Detaylı

Əlavə D Ətraf Mühitin və Sosial Sahənin İdarə Edilməsi və Monitorinqi Planı

Əlavə D Ətraf Mühitin və Sosial Sahənin İdarə Edilməsi və Monitorinqi Planı Əlavə D Ətraf Mühitin və Sosial Sahənin İdarə Edilməsi və Monitorinqi Planı MÜNDƏRİCAT 1 GİRİŞ... 1 2 İDARƏETMƏ PLANLARINA DÜZƏLİŞLƏR... 2 Cədvəl Cədvəl 1: -ə düzəlişlərin siyahısı... 3 Ətraf Mühitin və

Detaylı

MÖVZU 5 Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər sistemində kapitalın beynəlxalq hərəkəti

MÖVZU 5 Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər sistemində kapitalın beynəlxalq hərəkəti MÖVZU 5 Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər sistemində kapitalın beynəlxalq hərəkəti 5.1. Kapitalın beynəlxalq hərəkəti: mahiyyəti, mərhələləri, inkişaf səbəbləri, göstəriciləri və formaları 5.2. Birbaşa

Detaylı

Şahdəniz Yatağının İşlənilməsində Yeni Texnologiyaların Tətbiqi. Şahdəniz Yatağının İşlənilməsində Yeni Texnologiyaların Tətbiqi Əl Kuk

Şahdəniz Yatağının İşlənilməsində Yeni Texnologiyaların Tətbiqi. Şahdəniz Yatağının İşlənilməsində Yeni Texnologiyaların Tətbiqi Əl Kuk Şahdəniz Yatağının İşlənilməsində Yeni Texnologiyaların Tətbiqi Əl Kuk, Şahdəniz İşlənməsi üzrə vitse-prezident Xəzər Neft və Qaz Konfransı, Bakı 6 iyun 2013-cü il Şahdəniz Yatağının İşlənilməsində Yeni

Detaylı

Suda həll olan vitamin preparatlarını aşağıdakı qruplara ayırırlar: 6)Fol turşusu qrupundan olan vitamin preparatları:fol turşusu,kalsiumfolinat

Suda həll olan vitamin preparatlarını aşağıdakı qruplara ayırırlar: 6)Fol turşusu qrupundan olan vitamin preparatları:fol turşusu,kalsiumfolinat Suda həll olan vitamin preparatlarını aşağıdakı qruplara ayırırlar: 1)B 1 qrupu vitamin preparatları:tiamin, Fosfotiamin, Benfotiamin, Kokarboksilaza 2)B 2 qrupu vitamin preparatları:riboflavin, Riboflavin-mononukleotid,

Detaylı

YAŞIL ŞƏHƏRİNİ YARAT Presentation

YAŞIL ŞƏHƏRİNİ YARAT Presentation YAŞIL ŞƏHƏRİNİ YARAT 2016 Presentation Biz kimik! Azərbaycan Respublikasında ekoloji siyasətin əsas məqsədi indiki və gələcək nəsillərin ehtiyaclarını qarşılamaq üçün ekoloji sistemlərin qorunması, iqtisadi

Detaylı

DƏRMAN VASİTƏLƏRİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

DƏRMAN VASİTƏLƏRİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU www.stomatoloq.az DƏRMAN VASİTƏLƏRİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında dərman və tibb vasitələri ilə davranışın hüquqi və təşkilatı əsaslarını müəyyən edir,

Detaylı

QARADAĞ SEMENT LAYİHƏSİ 6 SAYLI YENİ QURU ÜSULLA YANDIRMA SOBASI

QARADAĞ SEMENT LAYİHƏSİ 6 SAYLI YENİ QURU ÜSULLA YANDIRMA SOBASI QARADAĞ SEMENT LAYİHƏSİ 6 SAYLI YENİ QURU ÜSULLA YANDIRMA SOBASI QARADAĞ SEMENT ASC Sahil qəsəbəsi Səlyan şossesi Bakı AZ1083 LAYİHƏ HAQQINDA MƏLUMAT (ƏMSSTQ-si Prosesinin Əhatə Dairəsi Sənədi) Yeni 6

Detaylı

Endokrin pozulmalarının ümumi etiologiyası ve patogenezi

Endokrin pozulmalarının ümumi etiologiyası ve patogenezi Endokrin pozulmalarının ümumi etiologiyası ve patogenezi ENDOKRİN SİSTEMİN PATOLOJİ FİZİOLOGİYASI Orqanizmin orqan və sistemlərinin tənzim edilməsində sinir sistemi ilə yanaşı endokrin vəzilərinin də əhəmiyyəti

Detaylı

VRF KONDİSİONER SİSTEMLERİNƏDİR

VRF KONDİSİONER SİSTEMLERİNƏDİR VRF KONDİSİONER SİSTEMLERİNƏDİR VRF NƏDİR? VRF (Variable Refrigerant Flow), Dəyişkən soyuducu Freon axımı deməkdir. Bir VRF kondisioner sistemi, binanın dəyişən hava ehtiyaclarına bağlı olaraq soyuducu

Detaylı

BİZ BİLİYİ QİYMƏTLƏNDİRİRİK

BİZ BİLİYİ QİYMƏTLƏNDİRİRİK MƏNTİQİ TƏFƏKKÜRÜN YOXLANILMASI ÜZRƏ TEST TAPŞIRIQLARI 1. Ədədi ardıcıllıqda sual işarəsi yerinə hansı ədəd gəlməlidir? 5? 7 7 14 11 16 15? A) 32; 4 B) 3; 32 C) 13; 5 D) 32; 7 E) 3; 8 2. Qanunauyğunluğu

Detaylı

1. Bazar iqtisadiyyatında dövlətin rolu.

1. Bazar iqtisadiyyatında dövlətin rolu. MÖVZU 8. İQTİSADİYYATA DÖVLƏT TƏSMİRİ ALƏTLƏRİ 1. Bazar iqtisadiyyatında dövlətin rolu. 1. Bazar iqtisadiyyatında dövlətin rolu. 2. Dövlət xərcləri və vergi tutumu. 3. Monetar siyasət. Bazar, öz-özlüyünə

Detaylı

KREDIT MAHİYYƏTİ,FUNKSİYALARI,PRİNSİPLƏRİ VƏ FORMALARI

KREDIT MAHİYYƏTİ,FUNKSİYALARI,PRİNSİPLƏRİ VƏ FORMALARI KREDIT MAHİYYƏTİ,FUNKSİYALARI,PRİNSİPLƏRİ VƏ FORMALARI Kredit latın dilindən tərcümədə iki məna kəsb edir: - inanıram, etibar edirəm və borc. Kredit - iqtisadi kateqoriya olub, müvəqqəti sərbəst pul vəsaitlərinin

Detaylı

DAŞINMA) ƏMLAK AGENTLİKLƏRİ ÜÇÜN ƏMLAK BAZASI. atışda, i a ədə olan əmlaklar barədə məlu atla ın dağı ı fo ada dəftərdə, kompyuterdə qovluqlarda və s.

DAŞINMA) ƏMLAK AGENTLİKLƏRİ ÜÇÜN ƏMLAK BAZASI. atışda, i a ədə olan əmlaklar barədə məlu atla ın dağı ı fo ada dəftərdə, kompyuterdə qovluqlarda və s. Daşıaz Əlak Bazası haıda atışda, iaədə olan əmlaklar barədə məluatlaın dağıı foada dəftərdə, kompyuterdə qovluqlarda və s. saxlanası əmlak agentlikləii işii səmərəliii aşağı salı. Buu əzərə alaraq Əlak

Detaylı

Azərbaycan Hava Yolları QSC. Milli Aviasiya Akademiyası. Iqtisadiyyat və Hüquq. Kurs işi. Avidaşımaların satışında reklamın.

Azərbaycan Hava Yolları QSC. Milli Aviasiya Akademiyası. Iqtisadiyyat və Hüquq. Kurs işi. Avidaşımaların satışında reklamın. Azərbaycan Hava Yolları QSC Milli Aviasiya Akademiyası Fakültə İxtisas Iqtisadiyyat və Hüquq BİM Kurs işi Fənn Mövzu HNKİ Avidaşımaların satışında reklamın işinin təşkili Rəhbər Tələbə Qrup Süleymanlı

Detaylı

AZƏRBAYCAN HAVA YOLLARI QAPALI SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ MİLLİ AVİASİYA AKADEMİYASI KURS İŞİ

AZƏRBAYCAN HAVA YOLLARI QAPALI SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ MİLLİ AVİASİYA AKADEMİYASI KURS İŞİ AZƏRBAYCAN HAVA YOLLARI QAPALI SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ MİLLİ AVİASİYA AKADEMİYASI FAKÜLTƏ: «NƏQLİYYAT TEXNOLOGİYALARI» КАFЕDRА: «AVİANƏQLİYYAT İSTEHSALATI» İXTİSAS: Avianəqliyyat istehsalatının təşkili muhəndisliyi

Detaylı

ŞIRKƏTIN INKIŞAFıNıN RƏQABƏT STRATEGIYALARı VƏ ONLARıN TƏSNIFLƏŞDIRILMƏSI

ŞIRKƏTIN INKIŞAFıNıN RƏQABƏT STRATEGIYALARı VƏ ONLARıN TƏSNIFLƏŞDIRILMƏSI ŞIRKƏTIN INKIŞAFıNıN RƏQABƏT STRATEGIYALARı VƏ ONLARıN TƏSNIFLƏŞDIRILMƏSI i.e.n., doc. Hüseynova Arzu Rəqabətədavamlı təşkilatların layihələndirilməsi Baxılan məsələlər: Strategiyaların təsnifləşdirilməsi

Detaylı

TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2014 Yıl:2, Sayı:4 Sayfa:118-138 ISSN: 2147-8872

TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2014 Yıl:2, Sayı:4 Sayfa:118-138 ISSN: 2147-8872 TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2014 Yıl:2, Sayı:4 Sayfa:118-138 ISSN: 2147-8872 AZƏRBAYCAN VƏ OSMANLI TƏZKİRƏLƏRİNİN MÜQAYİSƏSİ ÖZET Vüsale Musalı * Ortaçağ'dan bugüne

Detaylı

A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 51, ERZURUM 2014, 341-347

A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 51, ERZURUM 2014, 341-347 A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED] 51, ERZURUM 2014, 341-347 CELIL MEMMEDGULUZADE NİN MÜSLÜMAN KADINININ HAYATINI ELE ALAN MİZAHİ ŞİİRLERİ Özet Makalede XX. yüzyıl Azerbaycan edebiyatının

Detaylı

AMEDIA Ünvan: Bakı, Azərbaycan / C.Cabbarlı 44 / Caspian Plaza Tel.:( ) / ( )

AMEDIA Ünvan: Bakı, Azərbaycan / C.Cabbarlı 44 / Caspian Plaza Tel.:( ) / ( ) AMEDIA 2016 Ünvan: Bakı, Azərbaycan / C.Cabbarlı 44 / Caspian Plaza Tel.:(+994 12) 4369846 / (+994 77) 4100004 E-mail: info@amedia.az www.amedia.az HAQQIMIZDA AMEDIA komandası olaraq biz böhranda şirkətlərin

Detaylı

Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı cü il. Sədr. Elman Rüstəmov

Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı cü il. Sədr. Elman Rüstəmov Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı Qərar 2014-cü il Sədr Elman Rüstəmov Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən ödəniş sistemlərində hesablaşmaların təşkili Qaydaları

Detaylı

AVRASİYA SOSİAL ELMLƏR FORUMU

AVRASİYA SOSİAL ELMLƏR FORUMU II CİLD Azərbaycan Dövlət Hacettepe Qırğızıstan-Türkiyə Ahmet Yesevi İqtisad Universiteti Universiteti Manas Universiteti Universiteti Dünya İqtisadiyyatının İnkişaf Paradiqması: Bazar və Sonrası mövzusunda

Detaylı

Azərbaycanda arı ailələrinin məhvinə səbəb olan təhlükəli xəstəliklər Qədimov V.Ə. Sumqayit Dövlət Universiteti

Azərbaycanda arı ailələrinin məhvinə səbəb olan təhlükəli xəstəliklər Qədimov V.Ə. Sumqayit Dövlət Universiteti Azərbaycanda arı ailələrinin məhvinə səbəb olan təhlükəli xəstəliklər Qədimov V.Ə. Sumqayit Dövlət Universiteti Valeh_qedimov@mail.ru Dünyada arıçılıqla məşğul olan bütün coğrafi bölgələrdə bir çox bal

Detaylı

Aorta dəliyinin daralması, üçtaylı qapağın çatışmazlığı

Aorta dəliyinin daralması, üçtaylı qapağın çatışmazlığı Aorta dəliyinin daralması, üçtaylı qapağın çatışmazlığı Aorta dəliyinin daralması ( stenosis osti aortae sin aortal stenoz ) qanın sol mədəcikdən aortaya qovulmasına maneənin yaranması ilə səciyyələnən

Detaylı

Mövzu 2. İQTİSADİ SAHƏDƏ QENDER BƏRABƏRSİZLİYİ

Mövzu 2. İQTİSADİ SAHƏDƏ QENDER BƏRABƏRSİZLİYİ Mövzu 2. İQTİSADİ SAHƏDƏ QENDER BƏRABƏRSİZLİYİ 1. İqtisadi sistemlər arasında fərqlər 2. Klassik əmranə - inzibati və klassik kapitalist yanaşma 3. Sistemin dinamikliyi, onun əsas xüsusiyyətləri və inkişaf

Detaylı

Sahibkarlıq fəaliyyətinin təşkilində biznes-planın rolu

Sahibkarlıq fəaliyyətinin təşkilində biznes-planın rolu Sahibkarlıq fəaliyyətinin təşkilində biznes-planın rolu Sahibkarlıq fəaliyyəti mülkiyyət formasından asılı olamayaraq fiziki və hüquqi şəxslərin mənfəət və ya şəxsi gəlir əldə etmək məqsədilə özlərinin

Detaylı

«Təsdiq edilmişdir»: Azərbaycan Respublikasının Milli Depozit Mərkəzinin Müşahidə Şurasının. Protokol 11 -li. «16» may 2016-cı il. Sədr B.

«Təsdiq edilmişdir»: Azərbaycan Respublikasının Milli Depozit Mərkəzinin Müşahidə Şurasının. Protokol 11 -li. «16» may 2016-cı il. Sədr B. «Təsdiq edilmişdir»: Azərbaycan Respublikasının Milli Depozit Mərkəzinin Müşahidə Şurasının Protokol 11 -li «16» may 2016-cı il Sədr B.Əzizov (Azərbaycan Respublikasının Müşahidə Şurasının 24 oktyabr 2016-cı

Detaylı

VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK

VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK HAZİRAN 2012 Caspian Oil & Gas Fuarı Özel Sayısı VALUE-SITE HEDEFİMİZE KOŞAR ADIM İLERLİYORUZ VALUE-SITE HƏDƏFİMİZƏ DOĞRU İRİ ADDIMLARLA İRƏLİLƏYİRİK 82 - HAZİRAN 12 EDİTÖR DEN REDAKTORDAN Kafkaslar ın

Detaylı

Finansist. Təqdimat ALMANİYA VERGİ SİSTEMİ

Finansist. Təqdimat ALMANİYA VERGİ SİSTEMİ Finansist Təqdimat ALMANİYA VERGİ SİSTEMİ 54 APREL 2013 Təqdimat Finansist Almaniya güclü maliyyə sisteminə malik olan dövlətlərdən biridir. Vergi sisteminə gəldikdə isə demək olar ki, burada vergi gəlirləri

Detaylı

Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyi İQTİSADİ İSLAHATLAR ELMİ TƏDQİQAT İNSTİTUTU

Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyi İQTİSADİ İSLAHATLAR ELMİ TƏDQİQAT İNSTİTUTU Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyi İQTİSADİ İSLAHATLAR ELMİ TƏDQİQAT İNSTİTUTU YEKUN HESABAT 2013 «Ekoloji təmiz kənd təsərrüfatının inkişaf etdirilməsi sahəsində mütərəqqi beynəlxalq

Detaylı

İQLİM DƏYİŞMƏLƏRİNƏ TƏSİRİN YUMŞALDILMASI SAHƏSİNDƏ ARDNŞ-İN HAZIRKİ VƏ GƏLƏCƏK FƏALİYYƏTİ

İQLİM DƏYİŞMƏLƏRİNƏ TƏSİRİN YUMŞALDILMASI SAHƏSİNDƏ ARDNŞ-İN HAZIRKİ VƏ GƏLƏCƏK FƏALİYYƏTİ AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI DÖVLƏT NEFT ŞIRKƏTI (ARDNŞ) İQLİM DƏYİŞMƏLƏRİNƏ TƏSİRİN YUMŞALDILMASI SAHƏSİNDƏ ARDNŞ-İN HAZIRKİ VƏ GƏLƏCƏK FƏALİYYƏTİ YENI QLOBAL RAZILAŞMANIN ELEMENTLƏRİ VƏ NƏZƏRDƏ TUTULAN TÖHVƏLƏRİN

Detaylı

TƏŞKİLAT KOMİTƏSİ / TEŞKİLAT KOMİSYONU

TƏŞKİLAT KOMİTƏSİ / TEŞKİLAT KOMİSYONU Çağ Öğretim İşletmeleri Qafqaz Universiteti Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA) MÜLKİ HÜQUQ BEYNƏLXALQ SİMPOZİUM M ATERİ ALLAR ÖZEL HUKUK ULUSLARARASI SEMPOZYUM TEBLİ ĞLER Bakı Azərbaycan

Detaylı

ADA Universitetində təhsil alan tələbələrin təhsil. haqqının maliyyələşdirilməsi üçün Təhsil krediti

ADA Universitetində təhsil alan tələbələrin təhsil. haqqının maliyyələşdirilməsi üçün Təhsil krediti ADA Universitetində təhsil alan tələbələrin təhsil haqqının maliyyələşdirilməsi üçün Təhsil krediti 03.09.2015 Ərizəçi (Borcalan) Universitetdə bakalavr və magistr pilləsində təhsilini başlayan və ya təhsilini

Detaylı

Fəsil 5 Layi həni n təsvi ri

Fəsil 5 Layi həni n təsvi ri Fəsil 5 Layi həni n təsvi ri MÜNDƏRİCAT 5 LAYİHƏNİN TƏSVİRİ... 5-1 5.1 Giriş... 5-1 5.2 Layihənin məqsədi və icmalı... 5-1 5.3 Layihənin həyata keçirilməsi və işlənilməsi qrafiki... 5-5 5.3.1 Layihənin

Detaylı

MÖVZU 9. TİCARƏT NƏZƏRİYYƏSİ VƏ PRAKTİKASI

MÖVZU 9. TİCARƏT NƏZƏRİYYƏSİ VƏ PRAKTİKASI MÖVZU 9. TİCARƏT NƏZƏRİYYƏSİ VƏ PRAKTİKASI 1. Beynəlxalq ticarətin əhəmiyyəti 1. Beynəlxalq ticarətin əhəmiyyəti. 2. Müqayisəli üstünlük prinsipi. 3. Tariflər və ticarət üzrə Baş razılaşma. Dünya ticarəti

Detaylı

Biznes əməliyyatları hesabatı 2015-ci ilin 1-ci yarısının nəticələri

Biznes əməliyyatları hesabatı 2015-ci ilin 1-ci yarısının nəticələri Biznes əməliyyatları hesabatı 2015-ci ilin 1-ci yarısının nəticələri Əsas göstəricilər Hasilat AÇG neft (min barel/gün) neft (milyon ton) Sahdəniz qaz (milyard kubmetr) kondensat (milyon ton) Əməliyyat

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ STANDARTLAŞDIRMA, METROLOGİYA VƏ PATENT ÜZRƏ DÖVLƏT KOMİTƏSİNİN KOLLEGİYASI

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ STANDARTLAŞDIRMA, METROLOGİYA VƏ PATENT ÜZRƏ DÖVLƏT KOMİTƏSİNİN KOLLEGİYASI AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ STANDARTLAŞDIRMA, METROLOGİYA VƏ PATENT ÜZRƏ DÖVLƏT KOMİTƏSİNİN KOLLEGİYASI Q Ə R A R 150111500016 Bakı şəhəri 14 dekabr 2015-ci il Dövlət standartlarının təsdiq edilməsi haqqında

Detaylı

Kredit bürosu borcalanlar üçün əla imkanlar

Kredit bürosu borcalanlar üçün əla imkanlar Kredit bürosu borcalanlar üçün əla imkanlar Bu məqalə Kredit Bürolarının yaradılması vasitəsilə kredit məlumatının mübadiləsinin əsas prinsiplərini təsvir edir. 15 dekabr 2009-cu il tarixdə Bakı şəhərində

Detaylı

EDİTÖR DEN. Aşk olsun böyle dostluğa ve kardeşliğe. Eşq olsun belə dostluğa. və qardaşlığa. www.petkim.com.tr - 1

EDİTÖR DEN. Aşk olsun böyle dostluğa ve kardeşliğe. Eşq olsun belə dostluğa. və qardaşlığa. www.petkim.com.tr - 1 EDİTÖR DEN Aşk olsun böyle dostluğa ve kardeşliğe PETKİM YAŞAM ın 1-4 Haziran 2010 tarihleri arasında Bakü de düzenlenen Caspian Oil & Gas (COG) Fuarı için hazırladığımız özel sayısı ile karşınızdayız

Detaylı

Azər-Türk Bank ASC üzrə

Azər-Türk Bank ASC üzrə Azər-Türk Bank ASC üzrə XİDMƏT HAQQI TARİFLƏRİ Fiziki şəxslərə göstərilən bank xidmətləri üzrə TARİFLƏR CƏDVƏLİ 1 1.1 1.2 1.3 2 Bank hesablarının açılması: Cari hesabın açılması (əmanət qoyulması, kredit

Detaylı

Turizimdə informasiya texnologiyaları fənni üzrə imtahan suallarının cavabları.

Turizimdə informasiya texnologiyaları fənni üzrə imtahan suallarının cavabları. Turizimdə informasiya texnologiyaları fənni üzrə imtahan suallarının cavabları. 1. İn formasiya texnologiyaları aləmində süni intellektin yeri və əsas iqtisadi tətbiq sahələri. Kompüter sistemini XX əsrin

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ BAKI DÖVLƏT UNİVERSİTETİ

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ BAKI DÖVLƏT UNİVERSİTETİ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ BAKI DÖVLƏT UNİVERSİTETİ FAKÜLTƏ: Coğrafiya İXTİSAS: Turizm və otelçilik KURS: 1-ci QRUP: 1042 FƏNN: Turizm əsasları TƏLƏBƏ: Cəfərzadə Nigar TURİZM MƏHSULU mövzusunda

Detaylı

Vahid rüblük hesabat TƏLİMAT

Vahid rüblük hesabat TƏLİMAT Vahid rüblük hesabat 2016 Mündəricat 1. Proqram təminatına giriş.... 2 1.1. Elektron imza vasitəsilə giriş.... 3 1.2. Asan imza ilə giriş.... 4 2. Xidmətin istifadəsi.... 5 2.1. Sığortaedənin məlumatları....

Detaylı

Açıq bazar əməliyyatları. Banklardan kənar nağd pul. Baza inflyasiya. Çərçivə alətləri. Deflyasiya. Dezinflyasiya. Dollarlaşma

Açıq bazar əməliyyatları. Banklardan kənar nağd pul. Baza inflyasiya. Çərçivə alətləri. Deflyasiya. Dezinflyasiya. Dollarlaşma Açıq bazar əməliyyatları Banklararası pul bazarı Banklardan kənar nağd pul Baza inflyasiya Çərçivə alətləri Deflyasiya Devalvasiya Dezinflyasiya Dollarlaşma Dövriyyədə olan nağd pul Emissiya Faiz dərəcələri

Detaylı

Təcrübəçi və Yeni Məzunların işə qəbulu

Təcrübəçi və Yeni Məzunların işə qəbulu Təcrübəçi və Yeni Məzunların işə qəbulu 2013 Məzmun Nə etməli Texniki müsahibəyə dair məsləhətlər Seçim prosesinə ümumi baxış Gənc mütəxəssis (Challenge) proqramı Nə etməli Müsahibədə uğur qazanmaq üçün

Detaylı

"Birləşmiş Millətlər Təşkilatının "İqlim Dəyişmələri haqqında" Çərçivə Konvensiyasına dair" Kioto Protokoluna qoşulmaq barədə

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişmələri haqqında Çərçivə Konvensiyasına dair Kioto Protokoluna qoşulmaq barədə "Birləşmiş Millətlər Təşkilatının "İqlim Dəyişmələri haqqında" Çərçivə Konvensiyasına dair" Kioto Protokoluna qoşulmaq barədə AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi

Detaylı

HTML İLK ANLAYIŞLAR. HTML - Hyper Text Mark-up Language (Hiper Mətn Hazırlamaq üçün Dil)

HTML İLK ANLAYIŞLAR. HTML - Hyper Text Mark-up Language (Hiper Mətn Hazırlamaq üçün Dil) HTML DƏRSLİK 1. HTML - HAQQINDA İLK ANLAYIŞLAR 2. HTML - FAYLINI YARATMAQ 3. HTML - KODLARI 4. HTML İLƏ SADƏ SAYT HAZIRLAMAQ Müəllif: Amil Atakişiyev ADAU 2015 HTML - Hyper Text Mark-up Language (Hiper

Detaylı

Sərbəst iş 2 Ağciyər xərçəngi, periferik ağciyər xərçəngi

Sərbəst iş 2 Ağciyər xərçəngi, periferik ağciyər xərçəngi Sərbəst iş 2 Ağciyər xərçəngi, periferik ağciyər xərçəngi Ağciyər xərçəngi, ağciyər toxumalarındakı hüceyrələrin nəzarətsiz olaraq artıb çoxaldığı bir xəstəlikdir. Bu qeyri-normal çoxalma, hüceyrələrin

Detaylı

4. Gigiyena sözü yunancadan tərcumədə nə deməkdir? "yoluxdurma" hər hansı şeydən azad olmaq sağlamlıq gətirən sağlamlıq səhv cavab yoxdur

4. Gigiyena sözü yunancadan tərcumədə nə deməkdir? yoluxdurma hər hansı şeydən azad olmaq sağlamlıq gətirən sağlamlıq səhv cavab yoxdur 2922 Mikrobiologiya, sanitariya və gigiyena -2 1. «Gigiyenanın əsasları» dərsliyinin müəllifi kimdir? F.P.Dobroslavin İ.P. Pavlov R.Kox Q.V. Xlopin L.Paster 2. Sanitar nəzarətin formaları göstərilən variantı

Detaylı

Smart Baby Watch Q50 -nin istifadə instruksiyası

Smart Baby Watch Q50 -nin istifadə instruksiyası Smart Baby Watch Q50 -nin istifadə instruksiyası Smart Baby Watch Q50 -nin istifadə instruksiyası. GPS-li Smart Baby Watch Q50 uşaq saatları üçün Se Tracker qeydiyyat və istifadə əlavəsi. ƏSAS TƏLƏBLƏR:

Detaylı