FİZİKSEL AKTİVİTE ÇALIŞTAYI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "FİZİKSEL AKTİVİTE ÇALIŞTAYI"

Transkript

1 1

2 FİZİKSEL AKTİVİTE ÇALIŞTAYI ŞUBAT 2015 ANKARA 2

3 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU FİZİKSEL AKTİVİTE ÇALIŞTAYI 2015 Bu kitabın bütün hakları T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU na, içeriğinde yer alan bilgi ve görsel materyal ile ilgili her türlü sorumluluk yazarlara aittir. Kitabın tamamı ya da bir bölümü yazılı izin alınmaksızın elektronik ya da mekanik yöntemlerle kopya edilemez, çoğaltılamaz ve yayımlanamaz. Kaynak olarak belirtilmesi koşulu ile alıntı yapılabilir. DÜZENLEME KOMİTESİ Uzm. Dr. Bekir KESKİNKILIÇ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Nazan YARDIM Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Obezite, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar Daire Başkanı Dyt.Ceyhan VARDAR Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Obezite, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar Daire Başkanlığı Dyt. Emel ÖZEN Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Obezite, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar Daire Başkanlığı Basım: FTS Kongre Basım Tarihi: Adet Basılmıştır. 3

4 İÇİNDEKİLER FİZİKSEL AKTİVİTE ÇALIŞTAYI PROGRAMI 9-10 ŞUBAT GÜN PROGRAM 09:00-10:00 Kayıt Açılış Konuşmaları Sn. Prof. Dr. Seçil ÖZKAN Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanı Sn. Dr. Mehmet MÜEZZİNOĞLU Sağlık Bakanı 10:45-11:00 Ara 11:00-11:30 Basın Açıklaması 11: Oturum Toplumun Fiziksel Aktivite Düzeyinin Arttırılmasında Yerel Yönetimlerin Rolü Oturum Başkanları Prof. Dr. Haydar DEMİREL Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Prof. Dr. Hilal ÖZCEBE Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü Oturum Sunumları Sağlık Perspektifi ile Beklentiler Doç. Dr. Nazan YARDIM THSK Obezite, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar Daire Başkanı Halk Sağlığı Perspektifinden Fiziksel Aktivite ve Belediyelerin Rolü Prof. Dr. Didem EVCİ KİRAZ Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı A.B.D. Sağlıklı Kentler Perspektifi Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Nermin TOL Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Başkan Danışmanı Altındağ Belediye Başkanlığı Tuncay TEMEL Altındağ Belediyesi Başkan Yardımcısı Sağlıklı Kentler Birliği Murat AR Sağlıklı Kentler Birliği Müdür Vekili 13:00-14:00 Öğle Yemeği 4

5 14:00 15:30 2. Oturum İş Yerlerinde Fiziksel Aktivitenin Arttırılması Oturum Başkanları Prof. Dr. Gül BALTACI Özel Ankara Güven Hastanesi Prof.Dr. Mustafa İLHAN Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Oturum Sunumları Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı Kapsamında Beklentilerimiz Uzm. Dr. Sabahattin KOCADAĞ THSK Obezite, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar Daire Başkanlığı Workplace Wellness ve Obezite İlişkisi, İşyerinde Fizik Aktivite Uygulamaları Neden Arttırılmalıdır? Doç. Dr. Sibel KIRAN Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü İşverenlerin Fizik Aktivite Uygun Ortam ve Erişim Konusunda Bireysel ve Takım Aktivitelerinin Desteklemesi. Dr. Ümit Kadir UĞURÇEKİÇ Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Yeri Hekimliği Uygulamalarında Fizik Aktivite Dr.Sedat GÜLAY THSK Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Daire Başkanı 15:30 16:00 Ara 16: Oturum: Toplumun Fiziksel Aktivite Düzeyinin Arttırılmasında Medyanın Rolü Oturum Başkanı Oturum Sunumları Prof. Dr. Elif ÖZMERT Hacettepe Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Prof. Dr. Zakir AVŞAR Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Mesude ERŞAN Hürriyet Gazetesi Sağlık Editörü Medya, Çocuk Sağlığı ve Fiziksel Aktivite Prof. Dr. Songül YALÇIN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı 17:30-18:00 Türk Sanat Müziği Dinletisi Ödül Töreni, Afyon Halk Sağlığı Müdürlüğü 5 18:00-19:00 KOKTEYL

6 2.GÜN PROGRAM 10:00-12:30 4. Oturum Okullarda Fiziksel Aktivitenin Arttırılması Oturum Başkanları Prof. Dr. Gıyasettin DEMİRHAN Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Doç. Dr. Levent İNCE ODTÜ Eğitim Fakültesi Beden Eğitimi ve Spor Bölümü Oturum Sunumları Birinci Basamakta Fiziksel Aktivite Yaklaşımı Dr. Cem BİLGİÇ Beştepe ASM Sağlığı Geliştiren Okullar Kavramı Prof. Dr. Deniz ÇALIŞKAN Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Çocuklarda Obezite ve Fiziksel Aktivitenin Önemi Prof. Dr. Zehra AYCAN Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Okullarda Fiziksel Aktivite Çalışmaları Beden Eğitimi Öğretmeni Hasan GÖKTEN Milli Eğitim Bakanlığı Gençlik Merkezlerinde Fiziksel Aktivite Çalışmaları Gençlik ve Spor Uzman Yardımcısı Mustafa YILMAZ Gençlik ve Spor Bakanlığı ODTÜ, Beden Eğitimi Ders Uygulaması Örneği Beden Eğitimi Öğretmeni Murat GÜRSOY ODTÜ Geliştirme Vakfı Ankara Okulları 12:30 Kapanış ve Öğle Yemeği 6

7 1. Oturum Toplumun Fiziksel Aktivite Düzeyinin Arttırılmasında Yerel Yönetimlerin Rolü Oturum Başkanları Prof. Dr. Haydar DEMİREL Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Prof. Dr. Hilal ÖZCEBE Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü Sağlık Perspektifi ile Beklentiler Doç. Dr. Nazan YARDIM T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Obezite, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar Daire Başkanı Dünyada tüm ölümlerin yaklaşık %67.8 i Bulaşıcı Olmayan Hastalıklardan (BOH) (Kalp damar hastalıkları, kanserler, diyabet, KOAH) kaynaklanmaktadır. BOHa bağlı ölümlerin %48 i düşük ve orta gelirli ülkelerde 70 yaşın altında erken ölüm olmaktadır. Oysa yapılan çalışmalar Kalp Hastalıkları, İnme ve Tip 2 Diyabetin %80 inden Fazlasının Önlenebilir olduğunu göstermektedir. Bulaşıcı Olmayan hastalıklar DSÖ Avrupa Bölgesinde ise ölümlerin ve engelliğin %77 sinden, erken ölümlerin neredeyse % 86 sından sorumludur. Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar İçin Davranışsal Risk Faktörleri şunlardır: Sağlıksız beslenme Yetersiz Fizik Aktivite (Hareketsizlik), Tütün kullanımı ve Alkolün zararlı kullanımı. Dünya Kanser Araştırma Fonu temel kanserlerin %27-39nun beslenme, fizik aktivite ve vucut kompozisyonunun geliştirilmesi ile önlenebileceğini tahmin etmektedir. Hastalık Yükü Çalışması 2013 ön sonuçlarına göre 2002 yılına göre 2012 yılında toplam hastalık yükünün (DALY) % 6 azaldığı görülmüştür. Bu düşüşün en büyük sebebi 1. Grup hastalıklara (bulaşıcı hastalıklar, gebelik, yeni doğanlar ve beslenmeyle ilgili hastalık) bağlı toplam %40 lık düşüştür. Ancak her ne kadar toplam hastalık yükünde bir düşüş sağlansa da 2. Grup hastalıklar yani bulaşıcı olmayan hastalıklara bağlı hastalık yükünde % 4 lük bir artış görülmektedir. Hastalık yükünü oluşturan ilk 5 nedene bakıldığında bu nedenlerin tamamının bulaşıcı olmayan hastalıklar olduğu görülmektedir. İlk sırada % 7,4 ile iskemik kalp hastalığı, 2. Sırada % 6,1 ile bel ağrısı, 3. Sırada % 4,1 ile serebrovasküler hastalıklar yer almaktadır. 7

8 Bunu sırasıyla diyabet ve KOAH (% 3,8, % 3,6) takip etmektedir. Çalışmada bulaşıcı olmayan hastalıkların artışındaki en önemli risk faktörleri tütün kullanımı, obezite, yüksek tansiyon ve fizik aktivite azlığı olarak ortaya çıkmıştır. Ülkemizde TURDEP 1, 1998 çalışmasında, 20 yaş üstü obezite sıklığı %22 bulunmuşken Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması (TBSA), 2010, 19 yaş üstü obezite sıklığı %30a ulaşmıştır. DSÖ Avrupa ofisi işbirliğinde 2013 yılında yapılan Türkiye Çocukluk Çağı Obezite Araştırmasında 7-8 yaş çocuklarda obezite sıklığı %22.5 bulunmuştur (14.2% fazla kilolu) TURDEP 1 çalışmasında, 1998, 20 yaş üstü erişkinlerde diyabet sıklığı %7.2 bulunmuşken Türkiye Kronik Hastalıklar ve Risk Faktörlerinin Sıklığı Çalışması 2011de, 20 yaş üstü diyabet sıklığı % 12,1e ulaşmıştır. Türkiye Tuz tüketimi Çalışması(SALTurk-1), 2008,kişi başı tüketilen tuz miktarı, 18g/gün iken Türkiye Tuz Tüketimi Çalışması(SALTurk-2), 2012, kişi başı tüketilen tuz miktarı, 15g/gün bulunmuştur (DSÖ tarafından günde 5 gr kişi başı tuz tüketimi önerilmektedir. Türkiye de Düzenli Fiziksel Aktivite yapma durumu değerlendirildiğinde : Ülkemizde bireylerin %71.9 u düzenli fiziksel aktivite yapmamaktadır yaş grubu çocuklarımızın %58.4 ü düzenli (günde 30 dakika veya daha fazla süre ile) olarak egzersiz yapmamaktadır. Türkiye de boş zamanlarda yapılan fiziksel aktivite durumu sorulduğunda Erkeklerin % 23 ü yeterli, % 22 si orta ve % 55 i düşük düzeyde fiziksel aktiviteye sahiptir. Kadınların %13 ü yeterli, %18 i orta ve %69 u düşük fiziksel aktiviteye sahiptir. Erkek ve kadınlarda yeterli ve orta düzeyde fiziksel aktivite yapan kişilerin oranı yaş arttıkça azalmaktadır. Erkeklerin ve kadınların yaklaşık yarısı televizyon veya bilgisayar başında günde dört saatten daha fazla zaman geçirdiğini belirtmiştir. Erkekler kadınlara göre daha fazla süreyi bilgisayar başında geçirmektedir. Kadınların erkeklere göre televizyon izleme süresi daha fazladır. Erkeklerin yaklaşık dörtte biri, kadınların ise yaklaşık beşte biri günde 5 kat veya daha fazla merdiven çıktığını belirtmiştir. Çalışan kişilerin çok az bir bölümü (erkek lerde yüzde 6, kadınlarda yüzde 9) işyerine en az 30 dakika yürüyerek gitmektedir. Erkeklerin kadınlara göre çalışma ortamında fiziksel aktivite düzeyi daha fazladır. Çalışan her 10 erkekten ikisi orta düzey, üçü ağır düzey fiziksel aktivite yaptığını belirtmiştir. Çalışan kadınların ise yalnızca yüzde 10 u orta düzey, yüzde 18 i ağır düzey fiziksel aktivite yapmaktadır. Erkek ve kadınlarda benzer olmak üzere yakın dönemde fiziksel aktivite düzeyini arttıranların oranı yüzde sekizdir. Fiziksel aktivite düzeyini arttırmayı düşünenlerin oranı ise yaklaşık % 40 olarak saptanmıştır. Boş zaman, ev yaşamı, ulaşım ve çalışma ortamı fiziksel aktivite düzeyi kadınlarda, yaş arttıkça ve kentsel yerleşim yerlerinde daha yetersizdir. Dünya Sağlık Örgütü tarafından önerilen müdahale programları şunlardır: Tuz alımının ve gıdaların tuz oranının azaltılması Gıdalardaki trans yağların çoklu doymamış yağla değiştirilmesi Beslenme ve fiziksel aktivite hakkındaki kamu farkındalığının görsel basın yolu ile artırılması Tuz, yağ ve şeker oranı yüksek yiyecek ve içeceklerin özelliklere çocuklara yönelik pazarlanması üzerinde sınırlamalar Sağlıklı beslenmeyi teşvik için gıda vergileri ve yardımlarıdır 8

9 Okullarda sağlıklı beslenme ortamları yaratılması Sağlık bakımında beslenmeyle ilgi bilgi ve danışmanlık verilmesi Ulusal fiziksel aktivite rehberlerinin hazırlanması Çocuklar için okul temelli fiziksel aktivite programları Fiziksel aktivite ve sağlıklı beslenme için işyeri programları Fiziksel aktivite ve sağlıklı beslenme için toplum programları Yapılandırılmış çevrenin fiziksel aktiviteyi teşvik edecek şekilde tasarlanması 66. Dünya Sağlık Asamblesinde kabul edilen küresel gönüllü hedefler arasında 2025 yılına kadar BOH dan kaynaklanan erken ölümleri %25 oranında azaltmak vardır. Buna ulaşmak için diyabet ve obesitede artışı durudurmak, fizik inaktivitede %10 azalma, kişi başı tuz tüketiminde %30 azalma hedefleri yer almaktadır. Dünya Sağlık Örgütü, Avrupa Ofisi Fiziksel Aktivite Stratejisi taslak dokümanı hazırlanmıştır. Beş Öncelik Alanı belirlenmiştir:1- Fiziksel aktiviteyi geliştirmek için liderlik ve koordinasyonun sağlanması, 2- Çocuk ve adolesanların gelişimini desteklemek, 3- Erişkinlerde; ulaşım, işyerleri ve sağlık sistemi içinde fiziksel aktiviteyi teşvik etmek, 4- Yaşlı insanların fonksiyonel kapasitesinin eski haline getirilmesi ve sürdürülmesi 5- İzleme, değerlendirme ve araştırmalarla programın takibi. Bakanlığımız Stratejik Planında da AMAÇ 1 : To p l u m u v e b i re y i, s a ğ l ı ğ a yönelik risklerden korumak, sağlıklı hayat tarzlarını ve davranışlarını teşvik etmek, geliştirmek ve yaygınlaştırmak ve HEDEF 1.1. Toplumu sağlıklı beslenme, obezite ve fiziksel aktivite konularında bilinçlendirmek, sağlıklı beslenme ve düzenli fiziksel aktivite alışkanlığı kazandırmak ve destekleyici çevreler oluşturmak konusunda paydaşları teşvik etmek yer almaktadır. Onuncu Kalkınma Planı içerisinde öncelikli programlar arasında SAĞLIKLI YAŞAM VE HAREKETLİLİK PROGRAMI 2., 4. Bileşen: Sağlıklı ve Dengeli Beslenme Düzeyinin Artırılması, Diyabet gibi Bulaşıcı Olmayan Hastalıkların Görülme Sıklığının ve Risk Faktörlerinin Azaltılması yer almaktadır. Program Bileşenleri: Gıda Güvenilirliğinin Artırılması, Sağlıklı ve Dengeli Beslenme Düzeyinin Artırılması, Tütün Kullanımı ile Alkol ve Madde Bağımlılığının Azaltılması, Kanser, Kalp ve Damar ve Diyabet gibi Bulaşıcı Olmayan Hastalıkların Görülme Sıklığının ve Risk Faktörlerinin Azaltılması, Ruh Sağlığı Hizmetlerinin Geliştirilmesi ve Spor Yapma Alışkanlığının ve Hareketliliğin Teşviki olup Genel Koordinatör Sağlık Bakanlığıdır. Sağlık Bakanlığı tarafından Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı , Diyabet Kontrol Programı ve Tuz Azaltma Programı uygulanmaktadır. Programlarda çok sektörlü yaklaşımla fizik aktivitenin toplumda artırılması çalışmaları içinde bir çok aktivite yer almaktadır. 9

10 Belediyeler bu konuda en önemli paydaşlarımızdan birisi olup beklentilerimiz aşağıda sıralanmıştır: Kentsel planlama, park, rekreasyon, spor sektörleri ve sağlığın sağlayıcıları sektörler arası yaklaşımı kullanılarak yaşlı bireyler için fiziksel aktivite alanında öncelikli politikalar tanımlanmalıdır. Araç trafiğini azaltacak önlemler alınmalı ve düzenlemeler yapılmalı, yürüyüş ve bisiklete binme teşvik edilmelidir. Kaldırım ve bisiklet yolları için standartlar (TSE) mevcut olup bisiklet yolları için standartlar güncellenmelidir. Yapılan düzenlemelerin uygulanmasında kolaylık sağlanması açısından yetki ve sorumluluklar net olarak belirlenmelidir. İnsan gücüyle taşıma desteklenmeli; uygun yürüyüş, bisiklete binme ve toplu taşıma ortamları yapılmalıdır. Uygun ve gerekli yerlerde bisiklet yolu ve yürüyüş yolları yapmak için gerekli mevzuatı oluşturulmalıdır. Bisiklet ve yürüyüşü teşvik için trafik sıkışıklık ücreti uygulaması gibi yenilikçi önlemler alınmalı ya da motorlu taşıtlar vergisinden elde edilen gelirlerden fon oluşturularak bisiklet ve yürüyüş tanıtımına kanalize edilmelidir. İl ve ilçelerde, kurumlarda fiziksel aktiviteyi özendirici bilgilendirme levhalarının hazırlanması. Örneğin; asansörlere, yürüyen merdivenlere asansör veya yürüyen merdiven yerine merdiven kullanmanın daha sağlıklı olduğu uyarılarının yapılması Kaynaklar 1. Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Küresel Durum Raporu Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı Onuncu Kalkınma Planı Hastalık Yükü Çalışması 2013 ön sonuçları 5. Policy and action for cancer prevention. Food, nutrition, and physical activity: a global perspective. Washington, DC, World cancer research fund/american institute for cancer research, Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması, Türkiye Çocukluk Çağı Obezite Araştırması Türkiye Kronik Hastalıklar ve Risk Faktörleri Sıklığı Çalışması, Dünya Sağlık Örgütü, Avrupa Fiziksel Aktivite Stratejisi

11 Halk Sağlığı Perspektifinden Fiziksel Aktivite ve Belediyelerin Rolü Prof. Dr. E. Didem EVCİ KİRAZ Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı A.B.D. Halk Sağlığı Persfektifi R.Detels ve L.Breslow halk sağlığı yaklaşımını tanıtırken ilk cümlelerinde Halk sağlığı insanların sağlıklı olması için gerekli tüm şartları oldurmak için yerel, bölgesel, ulusal ve uluslar arası kaynakları harekete geçiren ve hedefe yönelten bir süreçtir demiştir (1). Bu süreçte bilimsel, sosyal, kültürel, ekonomik ve politika yapıcı yaklaşımlar yer almaktadır. Beş farklı veya birbirini tamamlayan yaklaşımı içeren halk sağlığı perspektifi yaşamın ilk yıllarını da içine alacak şekilde ölüme kadar insanı ve insanı çevreleyen çevreleri ele almaktadır. Günümüzde ön plana çıkan halk sağlığı kavramları insana yönelik olarak sağlığın belirleyicileri, destekleyici çevreler, sağlığın geliştirilmesi ve insanı çevreleyen çevrelere yönelik olarak da doğada yaşanan ani değişimler, şehir sağlığı, ergonomi dir. Tanımlanan tüm süreçleri değerlendirebilmek için riskleri tespit ve risk değerlendirmesi ve sağlık etki değerlendirmesi yapmak gerekmektedir. Yaşanılan her yerde sağlıklı bir ortam sağlamak, sağlıklı bir toplum için halk sağlığını geliştirmeye yönelik çalışmaları yürütmek için uluslar arası sağlık otoritesi Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve ülke düzeyinde Sağlık Bakanlıkları gerekli politika dökümanlarını hazırlamaktadırlar. Ülkelerde ulusal halk sağlığı politikalarını yerelde yaymak, geliştirmek, uygulamak ve sürdürülür kılmak ise sadece adında sağlık geçen kuruluşların görev ve sorumluluğu değildir. Türkiye de yerelde valilikler, belediyeler, bakanlıkların il müdürlükleri, varsa il özel idareleri, il genel meclisleri, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler, medya vb. halkın sağlıklı olmasında çeşitli rollere sahiptir. Halk da kendi sağlığından sorumlu olduğunu bilmelidir. Kendisi için sunulan halk sağlığı hizmetlerinin bir parçası olabilmesi için sağlık okuryazarlığının gelişmiş olması gerekmektedir. Halk Sağlığı Perspektifinden Fiziksel Aktivite DSÖ, dünyada 15 yaş ve üzeri yetişkinlerin %31 inin yeterli düzeyde aktif olmadığını belirtmektedir (3). Sağlık Bakanlığı 2013 çalışmasına göre; boş zamanlarda yapılan fiziksel aktivite açısından erkeklerin yüzde 23 ü, kadınların ise yüzde13 ü yeterli düzeyde fiziksel aktiviteye sahiptir (4). Sağlığı etkilediği en çok bilinen davranışsal risk faktörleri şunlardır (2): 1. Sigara içme 2. Düzensiz ve yetersiz beslenme alışkanlıkları 3. Alkol ve ilaç bağımlılığı 4. Fiziksel aktivite azlığı 11

12 Fiziksel aktivite yukarıdaki sıralamada ilk sıralara doğru yükselmektedir. Bunun bireysel nedenleri; fiziksel aktivitenin yararlarına inanmama, fiziksel aktiviteyi bir davranış-tutum haline getirmeme, kendi kendini teşvik ve disipline edememe, fiziksel aktivite olanaklarına erişimde zorluk, süreklilik isteyen olaylardan kaçınma, hedef belirleyememe, aktif yaşamdan hoşlanmama, aile-arkadaş-çevre desteğinin olmaması, maddi-kültürel-sosyal çekingenlik olarak sıralanabilir (2). En son yapılan çalışmalarda fiziksel aktivite düzeyini saptamak amacıyla uluslararası fiziksel aktivite anketinin yaygın bir şekilde kullanıldığı görülmektedir (5-8). Toplumsal veya çevreye dayalı fiziksel aktivite azlığı nedenleri ise daha farklı boyutlarda incelenmektedir. DSÖ koordinasyonunda, Cavill ve arkadaşları yürüme ve bisiklete binme ile ilgili sağlık etkilerinin ekonomik değerlendirmesine yönelik bir araç geliştirmiştir: Health Economic Assessment Tool (HEAT) (9). Prof.Dr.James F. Sallis tarafından geliştirlen Yakın Çevre Yürünebilirlik Ölçeği (NEWS) uluslararası fiziksel aktivite ve çevre ağı (IPEN) tarafından yerleşik çevre ve fiziksel aktivite ilişkilerinin ülkeler arası analizini değerlendirmek için kullanılmaktadır (10). Bütün bunlar geleceğin konuları olan sağlığı geliştiren şehir ergonomisi, nefes alan mahalleler, sağlıklı ve güvenli yürüyüş alanları, engelsiz bisiklet yolları gibi halk sağlığı yaklaşımları için ön çalışmalardır. Belediyelerin Rolü İnşa edilmiş/yapılandırılmış çevre; insan eliyle şekillendirilmiş ve insan hayatına yönelik ihtiyaçları karşılamak üzere geliştirilmiş yapıları içermektedir. Sağlıklı ve güvenli şekilde planlanmış inşa edilmiş/yapılandırılmış çevre, sağlığın belirleyicilerini olumlu yönde etkiler. En kapsamlı inşa edilmiş/ yapılandırılmış çevre yaşadığımız şehirler dir. Alt birimler ise; evler, okullar, sağlık kuruluşları, iş yerleri, park ve rekreasyon alanları, iş merkezleri, sanayi bölgeleri, yeraltından geçen elektrik, su, kanalizasyon, ısınma hatları, tüm ulaşım yolları (karayolu, tren, metro vb.). DSÖ şehirler canlı birer organizmadır demiştir. Şehirler doğarlar, büyürler, gelişirler, hastalanabilirler ve zamanı geldiğinde de ölürler. Şehrin yaşamını sağlıklı ve güvenli sürdürebilmesi için onu koruyan ve gözetenlere ihtiyacı vardır. Şehirler farklı profillere sahiptir. Her birisi için farklı gelişim planları hazırlanması gerekmektedir. Şehir için alınacak kararların büyük bir kısmı ekonomik yaklaşım gerektirmektedir. Sağlığı Geliştirme-çevre-ekonomik yaklaşım için açılım sağlayacak sorular şunlar olabilir: Bu girişim şehir için ne kadar gerekli?; girişim kamu ve özel sektör ile halk tarafından kabul görür mü?; girişimin sağlık etki değerlendirmesi (SED) yapılmış mı?; para nerede ve kimde?; kaç kişi ile ne kadar sürede yapılabilir?; kim yapar, kim daha iyi yapar?; girişimden kaç kişi iş imkanı ve/veya parasal çıktı olarak yararlanacak?; yeni girişim eski mevcut olan yapıyı değiştirebilme gücüne sahip mi?; ne gibi bir yenilik getirecek?; bu yenilik harcanacak zaman, para ve insan gücüne değer mi? Ülkeler ve şehirlere göre yukarıdaki soruların öncelik sırası değişebilmektedir. Birçok faktör karar vericileri sağlığı geliştiren çevreleri oluşturma ve geliştirmede yönlendirmektedir: ülkenin genel ulaşım politikası, yerelde yönetim/karar verme basamakları,geleneksel, kültürel alışkanlıklar, şehrin coğrafik ve ekonomik yapısı, sağlıklı yaşam/fiziksel aktiviteye bakış açısı, sağlığı geliştirme yaklaşımı, halkın kararlara katılım boyutu/etkisi gibi. Özellikle şehre yapılan büyük yatırımlarda yatırımın boyutundan çok ekonomik çıktısı önem kazanır. 12

13 Halk sağlığı perspektifi bir şehre yeni bisiklet veya yürüyüş yolu yapılması için karar vericiye ve yatırımcıya nasıl bir ekonomik çıktı gösterebilir? Bunu bir örnek ile açıklayalım: *Bir şehirde bisiklete binenler/ yürüyenlerin sayısı, şehrin çeşitli bölgelerine göre oranları, dağılımları artarsa: aktif yaşam-fiziksel aktivitede artış-kronik hastalıklarda azalma-yaşam kalitesinde artış-yaygınlaştırma için yeni faaliyetlere ihtiyaç (eğitim, farkına vardırma vb.) -trafik kazaları-düşmeler-ortaya çıkan yaralanma veya travmaların boyutu-tedavisi-hastalık yükü-azaltılması için yapılacaklar (eğitim, yol düzenlemeleri, bisiklet değişimi vb.). Ancak bunlar karar verici ve yatırımcı için çoğu zaman itici yorumlar olabilmektedir. Uzun sürede ortaya çıkacak ve sadece bisiklete binme/yürüme ile ilişkilendirilemeyecek başka etkileyen faktörlerin olduğu çıktılara ihtiyaç vardır. Daha elle tutulur, para birimi ile ifade edilebilecek, çok sayıda nüfusa genellenebilecek kanıtlar isteyebilirler. Bu noktada akla gelen iki soruyu cevaplamalıyız: 1. Yerel yönetimler tüm sağlık konularını bilmek zorundalar mı? 2.Yerel yönetimler tüm sağlık konularından sorumlu mu? Bu iki sorunun nedeni; özellikle sağlık alanında çalışanların kimi zaman yerel yönetimlerin ilgisizliği, farkındalığının azlığı, vizyonsuzluğu ndan şikayet etmeleridir. Halbuki, halkın sağlığı ile ilgili uygulamaların programlara girmesi, planlanması, uygulanması, izlenmesi, geliştirilmesinde tek adres yerel yöneticilerdir. Yerel yönetimler topluma en yakın olan yönetim şeklidir. Yerel yöneticiler yerel gereksinimleri en iyi bilenler ve bu gereksinimlere uygun politikalar geliştirirler. Sağlığı belirleyici unsurlara yön verme yetkileri vardır. Diğer toplum liderleri ve konu ile ilgili kurum ve kuruluşların ortak ve etkili çalışmasını da sağlayabilirler. Aynı zamanda taşımacılık, turizm ve endüstri dahil olmak üzere pek çok yerel ekonomi geliştirme programlarını da kendileri oluştururlar. Çevre ve sağlık konularındaki politikaları diğer sektörler ile birleştirebilirler sayılı 1930larda yayınlanan Belediye Kanunu nun 15.maddesi yerel halk sağlığı uygulamalarını düzenlemesi açısından büyük bir öneme sahiptir. Hazırlandığı yıl düşünüldüğünde 1987 yılında başlayan şehir sağlığı yaklaşımının rehber kitabı gibidir yılında yürürlülüğe giren 5393 sayılı Belediye kanunu ve 2004 yılında yürürlüğe giren 5216 Sayılı Büyüksehir Belediye Kanunu şehir sağlığı yaklaşımının hayata geçirilmesinde kolaylaştırıcı olabilecektir Sayılı Belediye Kanunu nun 14. maddesinde su ve kanalizasyon, ulasım gibi kentsel alt yapı; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; sehir içi trafik; ağaçlandırma, park ve yesil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım.. gibi görevler belediyelere verilmiştir. Bunun yanı sıra; yerel yöneticiler 1998 Atina Deklerasyonu başta olmak üzere, 2014 Atina Deklerasyonuna kadar yayınlanan tüm şehir sağlığı deklerasyonlarında sağlıklı yaşam alanları, sağlığı destekleyen ve geliştiren çevreler oluşturma konusunda söz verdiler. Mevzuat ve uluslar arası belgeler rehberliğinde gerçekleştirilen çalışmalar sağlık yönetimi ve sağlığın belirleyicilerini izleyen, değerlendiren ve denetleyen kurum ve kuruluşlar ile toplumun farkındalık, bilgi, deneyim ve sorumluluklarını arttırmaya başlamıştır. Bu alanda detaylı araştırmaların yapılması ve bilimsel sonuçların yayınlanması yerel halk sağlığı uygulamalarının yönünü belirleyecektir. 13

14 DSÖ Sağlıklı Şehirler Ağı kanıtları çoğaltmak üzere yerel düzeyde sağlığı geliştiren ve destekleyen çevrelerin oluşturulmasını teşvik eden programları gündeme getirmektedir: yaşlı dostu kentler, aktif vatandaşlık, sağlık okuryazarlığı, sağlıklı konutlar, sağlıklı ulaşım, göze hitap eden, yaşanabilir, sağlıklı şehir dizaynı vb. DSÖ tarafından bir proje olarak başlatılan günümüzde şehir sağlığı kavramının yaygınlaşmasında bir araç olarak kullanılan sağlıklı şehir tanımı halk sağlığı çalışanları tarafından kentleşme ve bunun sonucunda ortaya çıkan yaşam şekillerinin sağlığa etkilerini vurgulamak için kullanılmaktadır. T.C. Sağlık Bakanlığı ulusal sağlık otoritesi olarak, 1993 yılından bu yana, DSÖ Sağlıklı Şehirler Projesi Ulusal Ağı görevini yürütmektedir yılında kurulan Sağlıklı Kentler Birliği ulusal ağın genişlemesini ve şehir sağlığı kavramının geliştirilmesini sağlaması açısından önemlidir. DSÖ fiziksel aktiviteyi ana temaları arasına aldığı dönemlerde başlayan fiziksel aktiviteyi arttıran faaliyetler çalışmaları belediyeler için hem görselliği hem de etkili bir girişim olarak hızla benimsenmiştir. Sokaklara parallel yapılandırılan açık hava fiziksel aktivite aletleri, yolları, alanları zamanla kapalı ortamlara taşınmaya başlanmıştır. Şehirlerde hızla artan fitness center, spor salonları vb. yapılanmalar başlamıştır. Sağlık Bakanlığı ve Gençlik ve Spor Bakanlığı ile işbirliğinde belediyelerin çok daha farklı açılımlarla ve bilimsel gerçekler ve kanıtlarla desteklenen çalışmaları daha aktif bir toplumun oluşmasını sağlayacaktır. Kaynaklar 1. Detels R. and Breslow L., Current scope and concerns in public health, Oxford Textbook of Public Health, Public Health, Ed. Detels R., McEwen J., Beaglehole R., Tanaka H., Oxford Uni versity Press, Fourth Edition, Green L.W. and Potvin L., Education, health promotion, and social and lifestyle determinants of health and disease, Oxford Textbook of Public Health, Public Health, Ed. Detels R., McEwen J., Beaglehole R., Tanaka H., Oxford University Press, Fourth Edition, Global Strategy on Diet, Physical Activity and Health, Physical Inactivity: A Global Public Health Problem, achived in Ünal B., Ergör G. ve ark., Türkiye Kronik Hastalıklar ve Risk Faktörleri Sıklığı Çalışması, Sağlık Bakanlığı, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Ankara, Oyeyemi AL, Umar M, Oguche F, Aliyu SU, Oyeyemi AY (2014) Accelerometer-Determined Physical Activity and Its Comparison with the International Physical Activity Questionnaire in a Sample of Nigerian Adults. PLoS ONE 9(1): e doi: /journal.pone Vašíčková J., Groffik D., Frömel K., Chmelík F., Wasowicz W., Determining gender differenc es in adolescent physical activity levels using IPAQ long formand pedometers, Annals of Agricultural and Environmental Medicine 2013, Vol 20, No 4, Korkmaz N.H., Deniz M., Yetişkinlerin Fiziksel Aktivite Düzeyleri İle Sosyo-Ekonomik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, E-Journal of New World Sciences Academy, 8. Vural Ö., Eler S., Atalay Güzel N., Masa Başı Çalışanlarda Fiziksel Aktivite Düzeyi ve Yaşam Kalitesi İlişkisi, Spormetre Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 2010, VIII (2) WHO/Europe Health Economic Assessment Tool (HEAT), achived in NEWS, achived in

15 Sağlıklı Kentler Perspektifi Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çalışmaları Nermin TOL Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Başkan Danışmanı Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Fiziksel Aktivite, Çevresel ve Sportif faaliyetleri; Kocaeli, artan nüfusuyla gelişen ekonomisi ve sanayisiyle Türkiye nin gözbebeğidir. 1 milyon 772 bin nüfusuyla dinamik, çalışkan insanların şehridir. Anadolu nun Avrupa ya açılan penceresi olan Kocaeli, ana ulaşım aksının merkezinde yer almaktadır. Asya ile Avrupa kıtaları arasında önemli kara ve demiryolu güzergâhlarının kesiştiği bir yerde kurulan Kocaeli, bugün Marmara Bölgesi nin ve yurdumuzun en önemli endüstri ve sanayi yerleşimlerinden biridir. Kocaeli, adını, 1320 senesinde İzmit ve havalisini fetheden Akça Koca Bey den alır. Yaylalarından dağlarına, Kartepe turistik tesislerinden SEKAPARK ına, Mimar Sinan ın tarihi camilerinden yürüyüş parkurlarına, Kartacalı Komutan Hanibal dan, Macar Kralı Tökeli İmre nin mezarına ve bir çağ açıp çağ kapatan İstanbul un Fatihi Sultan 2. Mehmet in vefat ettiği otağına kadar pek çok turistik öğeyi içinde barındıran zengin bir şehirdir. Kandıra sahilleriyle Karadeniz e, İzmit Körfezi ile de Marmara ya kıyısı olan sahillerle çevrili bir şehirdir yılında Büyükşehir yasasıyla ilk kez İstanbul ve Kocaeli nin hizmet sınırlarının tüm il sınırlarını kapsamasıyla birlikte adı büyük kendisi küçük İzmit Büyükşehir den tüm kente hizmet vermeye başlayan Kocaeli Büyükşehir Belediyesi kurulmuştur. Hizmet alanı 32 kilometrekareden 3 bin 505 kilometrekareye çıkmış, yani 110 kat büyümüştür yılındaki yeni bir düzenlemeyle 44 belde belediyesi kapatılmış, 6 yeni ilçe belediyesi kurulmuştur. Böylece Kocaeli Büyükşehir Belediyesi 12 ilçe belediyesiyle yola devam etmeye başlamış, yetki tek elde toplanmıştır. Bu değişim Kocaeli için büyük bir avantaj oluşturmuş, hizmetin kontrollü ve hızlı bir şekilde dağılımı sağlanmıştır. Özellikle çevresel yönden Kocaeli nde 10 yılda büyük bir değişim gözlenmiştir. 15

16 Kocaeli yi yeşile boyamak için Büyükşehir tarafından 18 milyon metrekarelik alanı yeşillendirilmiştir. Kent genelinde 6 milyon 294 bin adet ağaç dikilmiştir. Kişi başına düşen yeşil alan miktarı böylece 1 metrekareden 11 metrekareye çıkmıştır. Bu da Kocaeli nde bir kişi üç ağaç düşüyor demektir. Kocaeli, 129 kilometre yürüyüş yoluyla tanışmıştır. Akıllı bisikletler çok ilgi çekmiş, bisiklet tutkunları için 34 kilometre bisiklet yolu yapılmıştır. İzmit Körfezi nin çevresini yeşil bir gerdanlıkla sarmak amacıyla 26 adet yeni sahil düzenlemesi, 21 adet mesire alanı yapılmıştır. Oturma grupları, oyun alanları ve spor sahalarıyla 85 adet yeni parkı hizmete alınmıştır. Bin 184 adet çocuk oyun grubu kurulmuştur. Halk, yediden yetmişe kent geneline yapılan 383 adet fitness grubunda spor yapma imkanı bulmuştur. Engelliler için de 15 adet engelli parkı yapılmıştır. Kocaeli ne kentin imajına yakışan kültür merkezi ve spor tesisleri kazandırılmıştır. Halkın yararlanabileceği 47 adet sosyal tesis binasının yapımı tamamlanmıştır. Küçüklü büyüklü 52 adet spor tesisini hizmete açılmıştır. Okullara spor salonları yapılmış, 221 okulun bahçesine spor sahaları inşa edilmiştir. 3 yılda ilkokul birinci sınıf öğrencilerine 91 bin 555 adet satranç takımı dağıtılmıştır. 507 okula masa tenisi takımı hediye edilmiştir. Amatör spor kulüplerine 9 yılda 10 milyon lira değerinde malzeme ücretsiz dağıtılmıştır. Kocaeli, amatör sporun merkezi olmuş, İzmit ve Gebze de hayata geçirilen Amatör Spor Evleri, yönetici, hakem, sporcu ve antrenörlere sıcak bir yuva olmuştur. 51 bin lisanslı sporcusuyla başarıdan başarıya koşan, ulusal ve uluslararası arenada toplam bin 781 madalya elde eden Büyükşehir bünyesindeki Kağıtspor kentin gururu olmaya devam etmektedir. Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Karaosmanoğlu nun 9 yıl önce, Sağlıklı kentleri; sağlıklı insanlar oluşturur diyerek yola çıktığı sabah yürüyüşleri programları çığ gibi büyümüştür. Haftanın 3 günü 7 den 70 e binlerce kişiyle yapılan yürüyüşler Sağlıklı Yaşam Projesi ni oluşturmuştur. Sağlıklı toplum kitlesine ulaşmak hedefiyle Kocaeli nin pilot ilçelerinden başlayarak sağlık için spor amaçlarının başarıya ulaşması çalışmaları devam etmektedir. Kişiler altı ayda bir belli tetkiklerle sağlık kontrolünden geçirilmektedir. 16

17 Kocaeli Halk Sağlığı Müdürlüğü ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi katılımıyla Okullarda Fiziksel Aktivite ve Sağlıklı Beslenme etkinliği kapsamında okul idarecilerine ve okul aile birliklerine yönelik eğitim programı düzenlenmiş ve ilçe ilçe uygulama geçilmiştir. Obeziteyle mücadele için ev kadınlarına yönelik egzersiz ve diyet programları uzman kontrolünde ücretsiz uygulanmaktadır. Kadınlar Sağlık İçin Harekete Geçiyor Projesi ile 2 bin ev kadınına ulaşılmıştır. Masa başında çalışan belediye personelinin kas ve iskelet sistemini etkileyecek sağlık sorunları yaşamamaları için zaman zaman onları harekete yönlendirecek Ergoofis programı başlatılmıştır. Kocaeli halkında spor ve beden hareketlerine sevgi ve alaka uyandırılarak, kitle hareketi haline getirilmiştir. Sağlıklı toplum kitlesine ulaşmak hedefiyle; Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Dünya Sağlık Örgütü nün hareketsizlikle mücadele çağrısının uygulayıcısı olarak sağlıklı nesillerin yetişmesine katkı sağlamaktadır. 17

18 Sağlıklı Kentler Perspektifi Altındağ Belediyesi Tarafından Gerçekleştirilen, Toplumun Fiziksel Aktivite Düzeyinin Arttırılmasına Yönelik Çalışmalar Tuncay TEMEL Altındağ Belediyesi Başkan Yardımcısı Kadın Eğitim Kültür Merkezlerinde Yürütülen Uygulama Örnekleri Altındağ bölgesinin her mahallesinde açılan toplam 24 adet K.E.K.M. inde yaş aralığında üyemiz bulunmaktadır. Merkezlerimizde fiziksel aktivite düzeyinin arttırılmasına yönelik voleybol, basketbol, futbol, dart, tenis, masa tenisi, hentbol branşlarında düzenli olarak turnuvalar yapılmaktadır. 24 merkezin hepsinde spor salonları bulunmaktadır ve düzenli olarak step, aerobik, fitness, jimnastik, pilates kursları yürütülmektedir. Bu sportif çalışmalara katılan kadınlardan her ay düzenli olarak sağlık raporu alınmaktadır. Spor faaliyetlerinin hepsi uzman personeller tarafından yürütülmektedir. Merkezlerimizde kadınlar her sabah düzenli olarak doğada sabah yürüyüşlerini gerçekleştirmektedir ve her hafta düzenli olarak profosyenel hocalar eşliğinde yüzme eğitimi verilmektedir. Yıl sonunda bütün merkezlerin katılımıyla bisiklet parkurunda etkinlikler düzenlenmektedir. Her yıl düzenli olarak Halk Oyunları Yarışması düzenlenmektedir. Ayrıca 80 farklı branşta sosyal ve kültürel gelişimlerini arttırıcı kurslarla eğitim almaları sağlanmakadtır. Kadın Eğitim Kültür Merkezlerimizde farklı kurumlar ile yaptığımız iş birliği ile Sağlıklı Beslenme ve Fiziksel Aktivite, Nasıl Sağlıklı Kilo Verebiliriz?, Yetişkin Dönem Obezite, İştah Kontrolü Nasıl Sağlanır?, Beslenmenin Ruh Sağlığına Etkileri, Diyabet Eğitimi vb. gibi seminerler düzenlenmektedir. Ankara Üniversitesi ve KİBEM (Kişisel Beslenme ve Eğitim Merkezi) işbirliği ile bölgede obezite taraması yapılmaktadır. Kişilere eğitimin yanı sıra kilo kontrolü ile ilgili bireysel yönlendirmeler de yapılmaktadır. Kişiye özel diyet programları uygulanmaktadır. Gençlik Merkezlerinde Yürütülen Uygulama Örnekleri Altındağ Belediyesi ne bağlı 16 gençlik merkezlerinde yaş aralığında üyemiz bulunmaktadır. Merkezlerimizde fiziksel aktivite düzeyinin arttırılmasına yönelik modern dans, halk oyunları, okçuluk, boks, güreş, judo, atletizm, voleybol, basketbol ve futbol kursları yüzlerce öğrencinin katılımıyla devam etmektedir. Ayrıca merkezlerimizde düzenli olarak satranç, masa tenisi, langırt ve bilardo turnuvaları düzenlenmektedir. Ayrıca her yıl düzenli olarak Gençlik Haftası kapsamında Gençlik Merkezleri bünyesinde düzenlenen Gençlik Koşusu na yaklaşık 1000 öğrenci katılmış ve geleceğin sportmen gençleri olma yönünde adım atmıştır. Altındağ Belediyesi Gençlik Merkezleri arasında düzenlenen Halk Oyunları Yarışmaları nda gençler aylar süren uzun çalışmalarının ardından Türkiye nin dört bir yöresine ait halk oyunları yorumlarını izleyicilerle buluşturmuştur. 18

19 Çamlıdere Çamkoru Tabiat Parkı nda düzenlenen Altındağ Belediyesi Gençlik Merkezleri nden toplamda 1000 çocuğun katıldığı Çamkoru Gençlik Kampı nda gençler 5 gün boyunca drama, el sanatları, müzik, halk oyunları, spor, doğa yürüyüşleri gibi pek çok konuda düzenlenen etkinliklere katılmıştır. Gençlik Merkezlerimizde her yıl üç ay boyunca devam eden Yaz Spor Okulu nda yüzlerce öğrencimiz voleybol, basketbol, futbol, tenis ve yüzme turnuvalarıyla yaz tatillerinde sportif faaliyetlerini güçlendirmektedirler. Bütün bu faaliyetlerin yanı sıra eğitimin de önemi, düzenli olarak gençlik merkezlerimizde düzenlenen seminerlerimizle vurgulanmaktadır. Yeterli ve Dengeli Beslenme, Obezite ile mücadele, Çocuklarda ve gençlerde fiziksel aktivite ve sağlık, Spor faaliyetinin bedensel ve zihinsel etkileri, Fiziksel aktivite, bisikletli yaşam, bisiklet Teknikleri, Evde fizik tedavi yöntemleri gibi seminerlerle gençlerde fiziksel aktivite düzeyinin artırılmasına yönelik bilinç oluşturulması amaçlanmıştır. Altındağ da Yer Alan Başlıca Parklar Altındağ ilçesinde belediyemize bağlı toplamda 3 milyon metrekare den fazla yeşil alanı oluşturan, her biri temalı ve işlevsel 29 park bulunmaktadır (Deniz Feneri, Çamlık, Cemre, Su, M.Ersoy, Köroğlu, Mevlana, Alemdağ, Kosova, Beşikkaya, Bisiklet, Karacaören, Karapürçek, ŞH. Üst Teğmen Fatih Korçam, Anahatun, Güneşevler, Doğantepe, Karapürçek oyun parkı, Kaykay, Yeşil Kuşak, Beşikkaya 2, Yıldıztepe, Ulubey, Hacı Bayram Veli, Aliya İzzetbegoviç Parkları Peçinek Mesire Alanı, Altın Köy, Şehitler ve Gülpınar Koruları). Parkların tamamında bulunan çocuk oyun alanları ve fitness alanları ile 200, 240 ve 350 metre uzunluğundaki koşu parkurları, voleybol, futbol ve basketbol sahaları parkların 7 den 70 e herkes tarafından kullanılmasını sağlamaktadır. Altındağ da Yer Alan Spor Tesisleri Spor faaliyetleri tüm dünyada eğitimin önemli bir parçası olarak görülüyor ve teşvik ediliyor, Altındağ Belediyesi olarak yaptığımız tesisler ve gerçekleştirdiğimiz projelerle gençlerimizi sportif faaliyetlere yönlendirmekteyiz. Onların spor yaptığı tesislerin bakımı, temizliği ve güvenliğine dikkat edilmekte ve tesisler devamlı yenilenmektedir. Bisiklet Parkı Temalı Dev Parklar projesiyle dikkatleri üzerine çeken Altındağ Belediyesi, yine bir ilki gerçekleştirerek Bisiklet Parkı nı hizmete açmıştır. Altındağlı kadınlara bisiklet kullanma alışkanlığını kazandırmak, çocuklarıyla bisiklete binmelerini teşvik etmek amacıyla hizmete giren park her geçen gün onlarca Altındağlıya bisiklet kullanma alışkanlığını aşılamaya devam etmektedir. Kaykay Parkı Kaykay Parkı gençlerin paten ve kaykay yapabilecekleri metrekare alana sahiptir. Ankara da bu alanda duyulan eksikliği gideren Kaykay Parkı na gençler ve çocuklar yoğun ilgi göstermektedir. Altındağ Belediyesi Güreş Alanı Kırkpınar güreşlerinden sonra, en büyük güreş organizasyonu olarak nitelendirilen Altındağ Belediyesi Karapürçek Yağlı Güreşleri, geleneksel olarak her yıl Ankaralı güreş severlere spor dolu günler yaşatmaya devam ediyor. 19

20 Çamlık Spor Tesisi 15 bin metrekarelik alan üzerine kurulu ve her türlü ihtiyaca cevap verebilen gençlere sağlıklı ve huzurlu spor tesisleri kazandırmak amacıyla yapılan Çamlık Parkı nda yer alan Çamlık Spor Tesisleri nde futbol, basketbol ve voleybol sahaları ile tenis kortu bulunuyor. Alemdağ Spor Tesisi 01 Kasım 2008 hizmete giren spor tesisimizde 2 adet 30x50m büyüklüğünde halı saha ile bir adet 17x36m büyüklüğünde çok amaçlı sahanın bulunduğu tesisin kapalı alanı ise 200m2 genişliğindedir. Beşikkaya Spor Tesisi 2008 yılında Beşikkaya Mahallesi nde hizmete giren Spor Tesisimizin alanı 7585m2 olup kapalı alanı ise 200m2 genişliğindedir. Tesis de 2 adet 30x50m büyüklüğünde halı saha ile bir adet 17x36m büyüklüğünde çok amaçlı sahası bulunmaktadır. Gülpınar Spor Tesisi Gülpınar Mahallesinde 2008 yılında hizmete giren Spor Tesisimizin arsa alanı 6000m2 dir. Tesisimizde 1 adet 25x50m büyüklüğünde halı saha ile 17x30m büyüklüğünde çok amaçlı sahadan oluşuyor. Yıldıztepe Spor Tesisi 2008 yılında Yıldıztepe Mahallesi nde hizmete giren Spor Tesisimiz 6000m2 büyüklüğündedir. Tesisimizde bir adet 25x50m büyüklüğünde halı saha ile bir adet 17x30m büyüklüğünde çok amaçlı sahadan oluşan tesisin etrafında birde koşu parkuru yer almaktadır. Açık hava kondisyon aletlerinin yanı sıra tesiste, çocuklar için oyun alanı da bulunmaktadır. Güneşevler Spor Tesisi 2006 yılında hizmete giren Tesisimizin proje alanı 5000 m2 olup kapalı alanı 250 m2 dir. Tesisimiz de 1 adet spor tesis binası,2 adet 43x14m-44x22m halı saha, 1 adet 28x14m çok amaçlı basketbol sahası yer almaktadır. Örnek Spor Tesisi Örnek Stadyumu yeniden yapımı yapılarak 2007 yılında hizmete girmiştir. Tesisimizde 2 adet spor tesisi ve sporcu binası,1 adet 44x22m halı saha,1 adet 28x14m çok amaçlı basketbol sahası,1 adet 28x14m çok amaçlı tenis sahası 1 adet 28x14m çok amaçlı voleybol sahası, 1 adet 90x60m sentetik çim antrenman sahası ile seyirci tribününden oluşan Örnek Spor Merkezi nin toplam proje alanı m2 olup 450m2 lik alana sahiptir. Stadyumda 1218 kişilik seyirci tribünü yer alıyor. Karapürçek Semt Stadı 2012 yılında açılan Karapürçek Semt Stadının büyüklüğü 45 x 90 metredir, zemini sentetik çimle kaplı olan stadyumun 1000 kişi kapasiteli kapalı tribünü bulunmaktadır. Karapürçek Kapalı Spor Salonu Kapalı Spor Salonumuz Karapürçek Mahallesinde 2008 yılında hizmete girmiştir. 20

Yaşadığımız çağa göre; duygusal, ruhsal, zihinsel (entelektüel), toplumsal mesleki ve fiziksel olarak sağlıklı olma hali olarak açıklanabilir.

Yaşadığımız çağa göre; duygusal, ruhsal, zihinsel (entelektüel), toplumsal mesleki ve fiziksel olarak sağlıklı olma hali olarak açıklanabilir. SAĞLIKLI KENTLERDE FİZİKSEL AKTİVİTELER Sağlığın Tanımı : Yaşadığımız çağa göre; duygusal, ruhsal, zihinsel (entelektüel), toplumsal mesleki ve fiziksel olarak sağlıklı olma hali olarak açıklanabilir.

Detaylı

OBEZİTE DİYABET VE METABOLİK HASTALIKLAR DAİRE BAŞKANLIĞI

OBEZİTE DİYABET VE METABOLİK HASTALIKLAR DAİRE BAŞKANLIĞI OBEZİTE DİYABET VE METABOLİK HASTALIKLAR DAİRE BAŞKANLIĞI Dr. Sabahattin KOCADAĞ Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanlığı Dünyada her yıl 2,8 milyon insan, fazla kilolu (obezite de dahil) olmak nedeniyle

Detaylı

SAĞLIKLI ŞEHİR YAKLAŞIMI

SAĞLIKLI ŞEHİR YAKLAŞIMI SAĞLIKLI ŞEHİR YAKLAŞIMI Bugün şehirlerimizdeki problemlerin çoğu fakirlik, eşitsizlik, işsizlik, işe ve mal ve hizmetlere erişim zorlukları, düşük düzeyde sosyal ilişkiler ve kentsel alanlardaki düşük

Detaylı

Doç. Dr. Nazan YARDIM

Doç. Dr. Nazan YARDIM Doç. Dr. Nazan YARDIM T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar, Programlar Ve Kanser Başkan Yardımcılığı Obezite Diyabet Ve Metabolik Hastalıklar Daire Başkanı Mevcut

Detaylı

OKULLAR YENİ YAŞAM ALANLARIMIZ

OKULLAR YENİ YAŞAM ALANLARIMIZ OKULLAR HAYAT OLSUN OKULLAR YENİ YAŞAM ALANLARIMIZ Okullarımız halka açıldı Okullar eğitim-öğretim saatleri dışında; akşam saatleri, hafta sonları ve yaz aylarında halkımızın hizmetine açıldı. Derslikler,

Detaylı

VERİLERLE TÜRKİYE ve DÜNYADA DİYABET. YARD.DOÇ.DR. GÜLHAN COŞANSU İstanbul Üniversitesi Diyabet Hemşireliği Derneği

VERİLERLE TÜRKİYE ve DÜNYADA DİYABET. YARD.DOÇ.DR. GÜLHAN COŞANSU İstanbul Üniversitesi Diyabet Hemşireliği Derneği VERİLERLE TÜRKİYE ve DÜNYADA DİYABET YARD.DOÇ.DR. GÜLHAN COŞANSU İstanbul Üniversitesi Diyabet Hemşireliği Derneği 21.Yüzyılın sağlık krizi: DİYABET Diyabet yaşadığımız yüzyılın en önemli sağlık sorunlarından

Detaylı

YEREL YÖNETİMLERDE REKREASYON YEREL PROGRAM YÖNETİMLERDE VE REKREASYON

YEREL YÖNETİMLERDE REKREASYON YEREL PROGRAM YÖNETİMLERDE VE REKREASYON YEREL YÖNETİMLERDE REKREASYON YEREL PROGRAM YÖNETİMLERDE VE REKREASYON PROGRAM HİZMETLERİ VE HİZMETLERİ Yrd.Doç.Dr.Ümit KESİM Marmara Üniversitesi BESYO Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr.Ümit KESİM TMOK ve SBD

Detaylı

BESLENME DOSTU OKUL PROGRAMI GÜL ANAOKULU BESLENME VE HAREKETLİ YAŞAM EKİBİ

BESLENME DOSTU OKUL PROGRAMI GÜL ANAOKULU BESLENME VE HAREKETLİ YAŞAM EKİBİ BESLENME DOSTU OKUL PROGRAMI GÜL ANAOKULU BESLENME VE HAREKETLİ YAŞAM EKİBİ SIRA AD-SOYADI OKULDAKİ GÖREVİ EKİPTEKİ GÖREVİ NO 1 FUNDA ÜNAL OKUL MÜDÜRÜ EKİP BAŞKANI 2 FATMA YAVUZ OKUL MÜDÜR YARDIMCISI EKİP

Detaylı

Son yıllarda tüm dünyada mücadelesi yoğun bir şekilde devam eden, uzun süreli enerji dengesizliği sonucunda oluşan ve birçok hastalığın ortaya

Son yıllarda tüm dünyada mücadelesi yoğun bir şekilde devam eden, uzun süreli enerji dengesizliği sonucunda oluşan ve birçok hastalığın ortaya Giriş Eğer mucizevi bir ilaç size zayıflamada, kaslarınızı kuvvetlendirmede, hastalıklardan korunmada, genel sağlık düzeyinizi iyileştirmede yardım edecek olsa bu ilacı almak ister miydiniz? Cevap vermeden

Detaylı

DSÖ SAĞLIKLI ŞEHİRLER PROJESİ 5. FAZ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI JÜLİDE ALAN SAĞLIKLI KENTLER BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ NİSAN 2008

DSÖ SAĞLIKLI ŞEHİRLER PROJESİ 5. FAZ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI JÜLİDE ALAN SAĞLIKLI KENTLER BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ NİSAN 2008 DSÖ SAĞLIKLI ŞEHİRLER PROJESİ 5. FAZ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI JÜLİDE ALAN SAĞLIKLI KENTLER BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ NİSAN 2008 DSÖ SAĞLIKLI ŞEHİRLER AĞI 5. Faz Ana Konuları 5. FAZ Dünya Sağlık

Detaylı

Dr. Bekir KESKİNKILIÇ

Dr. Bekir KESKİNKILIÇ Dr. Bekir KESKİNKILIÇ 1 SAĞLIK Yalnızca hastalık veya sakatlığın olmaması değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik halidir. Irk, din, siyasi görüş, ekonomik veya sosyal durum ayrımı yapılmaksızın

Detaylı

Sağlıklı Kentler Birliği. Yıllık Değerlendirme Raporu 1 Ocak 31 Aralık 2012

Sağlıklı Kentler Birliği. Yıllık Değerlendirme Raporu 1 Ocak 31 Aralık 2012 Sağlıklı Kentler Birliği Yıllık Değerlendirme Raporu 1 Ocak 31 Aralık 2012 Genel Bilgiler Sağlıklı Kentler Birliği tarafından üye belediyelerin çalışmalarını takip etmek, üye belediyeler tarafından sürdürülen

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

DR. BİRKAN SANCAK Bursa Halk Sağlığı Müdürlüğü

DR. BİRKAN SANCAK Bursa Halk Sağlığı Müdürlüğü DR. BİRKAN SANCAK Bursa Halk Sağlığı Müdürlüğü PROJE AMAÇLARI AMAÇ 1 Madde Bağımlılığını Önleme Konularında Doğru, Güncel ve Standart Bilgilendirme ve Eğitimlerin Sağlanması AMAÇ 2 Bursa İli Yıldırım

Detaylı

SAĞLIKLI KALP İÇİN AKTİF YAŞAM

SAĞLIKLI KALP İÇİN AKTİF YAŞAM SAĞLIKLI KALP İÇİN AKTİF YAŞAM SAĞLIKLI KALP İÇİN AKTİF YAŞAM Günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biri de kalp hastalıklarıdır. Bu kavram içinde birçok farklı hastalık bulunsa da, dünyada ve ülkemizde

Detaylı

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü 10 Ekim 2014 nbilir@hacettepe.edu.tr Sunum Planı Sağlık Hizmetlerinin Gelişmesi

Detaylı

BOLU KENT VİZYONU HEDEF 2023

BOLU KENT VİZYONU HEDEF 2023 BOLU KENT VİZYONU HEDEF 2023 VİZYONUMUZU OLUŞTURDUK BOLU ÜNİVERSİTE, TURİZM,SPOR VE SAĞLIK KENTİ OLACAK BOLU nun GELECEĞİNİ PLANLADIK Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA) ile Bolu Belediyesi arasında imzalanan

Detaylı

Koşuyolu Mahallesi Proje Sınırları

Koşuyolu Mahallesi Proje Sınırları Vizyon Sağlıklı Kent Planlaması kapsamında, Mahalle planlaması yaparak mahalleye yönelik eğitim, konut,yeşil alanlar,ticari alanlar ve toplum güvenliği gibi yaşam kalitesini etkileyen konularda sağlıklı

Detaylı

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr 1 HEDEFLER.Sağlığı, koruma ve geliştirme kavramlarını bilme İşyerlerinde

Detaylı

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar:

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar: Kadın Dostu Kentler Projesi İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün ulusal ortağı ve temel paydaşı olduğu Kadın Dostu Kentler Projesi, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu-UNFPA ve Birleşmiş Milletler

Detaylı

Tablo 3. Beslenme Dostu Okul Planı Formu

Tablo 3. Beslenme Dostu Okul Planı Formu Tablo 3. Beslenme Dostu Okul Planı Formu AMAÇ: Aydın ili, Koçarlı İlçesi Mustafa Keziban Küçükoğlu Çok programlı Lisesi olarak, Beslenme Dostu Okul Programının,Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat

Detaylı

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı?

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı? Başarılı bir kilo verme ve daha da önemlisi bu kiloyu korumada en önemli anahtar egzersizdir. Kilo verdikten sonra egzersiz yapmayı bırakanlar yeniden kilo alırken, egzersize devam edenlerde bu ihtimal

Detaylı

Çocukluk Çağı Obezitesi

Çocukluk Çağı Obezitesi Çocukluk Çağı Obezitesi Prof. Dr. Hilal Özcebe Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü hozcebe@hacettepe.edu.tr Çocuklarda Obezite Son yıllarda önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmesi Gelişmiş

Detaylı

Suriye İnsani Krizi Sürecinde Türk Kızılayı nın Mülteci Çocuklar için Adaptasyon Çalışmaları. İlhami YILDIRIM Türk Kızılayı İstanbul Şube Başkanı

Suriye İnsani Krizi Sürecinde Türk Kızılayı nın Mülteci Çocuklar için Adaptasyon Çalışmaları. İlhami YILDIRIM Türk Kızılayı İstanbul Şube Başkanı Suriye İnsani Krizi Sürecinde Türk Kızılayı nın Mülteci Çocuklar için Adaptasyon Çalışmaları İlhami YILDIRIM Türk Kızılayı İstanbul Şube Başkanı Suriye Acil Durum Müdahalesi Psiko-Sosyal Destek Programı

Detaylı

FAZLA SU HÜCRELERİ ŞİŞİRİYOR

FAZLA SU HÜCRELERİ ŞİŞİRİYOR FAZLA SU HÜCRELERİ ŞİŞİRİYOR Yeni yapılan çalışmalar birçok insanın egzersiz sırasında veya sonrasında çok fazla su tükettiğini ortaya koyuyor. Clinical Journal of Sport Medicine de yayımlanan çalışma,

Detaylı

OBEZİTE İLE MÜCADELEDE HAREKETLİ VE SAĞLIKLI YAŞAM PROJESİ

OBEZİTE İLE MÜCADELEDE HAREKETLİ VE SAĞLIKLI YAŞAM PROJESİ KADINLAR SAĞLIK İÇİN HAREKETE GEÇİYOR! OBEZİTE İLE MÜCADELEDE HAREKETLİ VE SAĞLIKLI YAŞAM PROJESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRESİ BAŞKANLIĞI SAĞLIK İŞLERİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ DR. YILMAZ OKTAY SAĞLIKLI VE

Detaylı

SPOR A.Ş. (İstanbul Spor Etkinlikleri ve İşletmeciliği Ticaret A.Ş.)

SPOR A.Ş. (İstanbul Spor Etkinlikleri ve İşletmeciliği Ticaret A.Ş.) SPOR A.Ş. (İstanbul Spor Etkinlikleri ve İşletmeciliği Ticaret A.Ş.) Sporun nabzını 20 ayrı branşta verdiği hizmetle elinde tutan Büyükşehir Belediyesi iştiraklerinden; Türkiye'nin ilk ve tek spor organizasyon

Detaylı

HAZIRLAYAN : AYTEN ALP YALOVA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ BULAŞICI OLMAYAN HASTALIKLAR VE KRONĐK DURUMLAR BĐRĐMĐ

HAZIRLAYAN : AYTEN ALP YALOVA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ BULAŞICI OLMAYAN HASTALIKLAR VE KRONĐK DURUMLAR BĐRĐMĐ DÜNYADA VE TÜRKĐYE DE BULAŞICI OLMAYAN KRONĐK HASTALIKLARLA MÜCADELE POLĐTĐKALARI HAZIRLAYAN : AYTEN ALP YALOVA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ BULAŞICI OLMAYAN HASTALIKLAR VE KRONĐK DURUMLAR BĐRĐMĐ Yirminci yüzyılda

Detaylı

KORGAN İLKOKULU EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BESLENME DOSTU OKUL PROJESİ YILLIK ÇALIŞMA PLANI BESLENME DOSTU OKUL PROJESİ

KORGAN İLKOKULU EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BESLENME DOSTU OKUL PROJESİ YILLIK ÇALIŞMA PLANI BESLENME DOSTU OKUL PROJESİ KORGAN İLKOKULU 2016-2017 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BESLENME DOSTU OKUL PROJESİ YILLIK ÇALIŞMA PLANI BESLENME DOSTU OKUL PROJESİ Öğrencilerin kişiliği özellikle okul çağlarında şekillenmekte ve yetişkin çağdaki

Detaylı

BAĞIMSIZ BİREY SAĞLIKLI TOPLUM STRATEJİK EYLEM PLANI

BAĞIMSIZ BİREY SAĞLIKLI TOPLUM STRATEJİK EYLEM PLANI AKTİF EĞİTİM -SEN Aktif Eğitimciler Sendikası BAĞIMSIZ BİREY SAĞLIKLI TOPLUM STRATEJİK EYLEM PLANI Aktif Eğitim-Sen - 2015 2 AKTİF EĞİTİM-SEN Beştepe Mahallesi 33. Sokak Nu.:13 Yenimahalle/ ANKARA Tel:

Detaylı

BALIKESİR BÜYÜKŞEHİR 2015 2019 STRATEJİK PLANI

BALIKESİR BÜYÜKŞEHİR 2015 2019 STRATEJİK PLANI BALIKESİR BÜYÜKŞEHİR BEL E D İ Y E S İ 2015 2019 STRATEJİK PLANI 2015-2019 Stratejik Pl an ı 3.4.11 Stratejik Alan 11 : Kültür ve Sosyal İşler 70 A1 Katılımcılığı Esas Alarak Balıkesir'i Kültürel Ve Sportif

Detaylı

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ Dr. Sema ÖZBAŞ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk

Detaylı

Telefon : 210 21 96 Faks : 210 79 81

Telefon : 210 21 96 Faks : 210 79 81 Telefon : 210 21 96 Faks : 210 79 81 Büyük Spor Salonu : 210 21 98 Baraka Spor Salonu : 210 21 94 Spor Merkezi : 210 78 50 Havuz Müdürlüğü : 210 27 36 Tenis Kortları : 210 21 93 Internet Adresi E-posta

Detaylı

Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor? Sağlık Bakanlığı Görüşü. Prof. Dr. Nurhan İNCE Türkiye Halk Sağlığı Kurumu

Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor? Sağlık Bakanlığı Görüşü. Prof. Dr. Nurhan İNCE Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor? Sağlık Bakanlığı Görüşü Prof. Dr. Nurhan İNCE Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Anahtar Gerçekler 2014 yılı, 18 yaş üzeri yetişkinlerde

Detaylı

ESENYURT BELEDİYESİ ERİŞİLEBİLİRLİK ÇALIŞMALARI

ESENYURT BELEDİYESİ ERİŞİLEBİLİRLİK ÇALIŞMALARI ESENYURT BELEDİYESİ ERİŞİLEBİLİRLİK ÇALIŞMALARI Türkiye İstatistik Kurumu ve Özürlüler İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan Türkiye Özürlüler Araştırması sonuçlarına göre, ülkemizde yaklaşık 8,4 milyon

Detaylı

GADEM AÇILIŞ. Meclis üyelerimizin vermiş olduğu soru önergesi ile GADEM in temeli atılmıştır.

GADEM AÇILIŞ. Meclis üyelerimizin vermiş olduğu soru önergesi ile GADEM in temeli atılmıştır. KONU BAŞLIKLARIMIZ GADEM Açılış Misyonumuz Hedef kitlemiz İşleyişimiz İşbirliği yaptığımız kurumlar Mobil Ekip Uygulamamız Bütünşehir Sistemi Etkinliklerimiz Ödül Sistemimiz Danışan İstatistiklerimiz GADEM

Detaylı

Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi

Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi Doç.Dr.Mustafa N.İLHAN Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı mnilhan@gazi.edu.tr Sağlık Tanımı (DSÖ) Yalnızca sakatlık ve hastalık

Detaylı

BASKETBOL. Rehber Öğretmen: Ali KAYAR Çalışma Zamanı: Çarşamba 4. ve 5. saat Çalışma Yeri: Büyük Spor Salonu

BASKETBOL. Rehber Öğretmen: Ali KAYAR Çalışma Zamanı: Çarşamba 4. ve 5. saat Çalışma Yeri: Büyük Spor Salonu BASKETBOL Rehber Öğretmen: Ali KAYAR Çalışma Yeri: Büyük Spor Salonu Basketbol öğrencilerimizin bedensel, zihinsel ve sosyal gelişimine yardımcı olur. Basketbol özgüvenin ve yaşama sevincinin artması,

Detaylı

TOPLUM TANILAMA SÜRECİ. Prof. Dr. Ayfer TEZEL

TOPLUM TANILAMA SÜRECİ. Prof. Dr. Ayfer TEZEL TOPLUM TANILAMA SÜRECİ Prof. Dr. Ayfer TEZEL TOPLUMUN TANIMI A.Ü.AHE 402 Halk Sağlığı Hemşireliği Aynı toprak parçası üzerinde bir arada yaşayan ve temel çıkarlarını sağlamak için iş birliği yapan insanların

Detaylı

AFETLERDE ERGOTERAPİ. Prof.Dr. Esra AKI H.Ü Sağlık Bilimleri Fakültesi Ergoterapi Bölümü

AFETLERDE ERGOTERAPİ. Prof.Dr. Esra AKI H.Ü Sağlık Bilimleri Fakültesi Ergoterapi Bölümü AFETLERDE ERGOTERAPİ Prof.Dr. Esra AKI H.Ü Sağlık Bilimleri Fakültesi Ergoterapi Bölümü Ergoterapi Nedir? Anlamlı ve amaçlı aktivitelerle sağlığı ve refahı geliştiren kişi merkezli bir sağlık mesleğidir.

Detaylı

SAĞLIĞI GELİŞTİRME KAVRAMI

SAĞLIĞI GELİŞTİRME KAVRAMI İŞYERLERİNDE İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİNDE İŞYERİ HEMŞİRELİĞİNİN ÖNEMİ ROLÜ KURSU 4 MAYIS 2014 İSTANBUL VII. ULUSLARARASI İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ KONFERANSI SAĞLIĞI GELİŞTİRME KAVRAMI Uzm.

Detaylı

YENİŞEHİR BELEDİYESİ ENGELLİLER RAPORU - 2014

YENİŞEHİR BELEDİYESİ ENGELLİLER RAPORU - 2014 1. ENGELLİLER PARKI : 2007 yılından; buyana Engellilere Yönelik Psikolojik Destek ve Yaşam Kalitesinin Artırılması Projesi kapsamında; Menteş Mahallesi, Engellilere tahsisli, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü,

Detaylı

BEP Plan Hazırla T.C Selçuk Kaymakamlığı Atatürk İlkokulu Müdürlüğü Beden Eğitimi ve Spor (Yeni Müfredat) Dersi Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı

BEP Plan Hazırla T.C Selçuk Kaymakamlığı Atatürk İlkokulu Müdürlüğü Beden Eğitimi ve Spor (Yeni Müfredat) Dersi Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı BEP Plan Hazırla T.C Selçuk Kaymakamlığı Atatürk İlkokulu Müdürlüğü Beden Eğitimi ve Spor (Yeni Müfredat) Dersi Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı Öğrenci : Osman Aras Günaydın Uzun Dönemli Amaç : Hareket

Detaylı

Cari: 5393 Sayılı. Belediye Kanunu

Cari: 5393 Sayılı. Belediye Kanunu Cari: 5393 Sayılı Belediye Kanunu a) Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve

Detaylı

AB GENÇLİK POLİTİKALARINDA SAĞLIK

AB GENÇLİK POLİTİKALARINDA SAĞLIK AB GENÇLİK POLİTİKALARINDA SAĞLIK Yrd. Doç. Dr. Sedef EYLEMER İzmir Katip Çelebi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü Avrupa Birliği Uygulama ve Araştırma Merkezi

Detaylı

YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIKLI YAŞAMI DESTEKLEME PROGRAMI. Dr. Metin SABUNCU YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRÜ

YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIKLI YAŞAMI DESTEKLEME PROGRAMI. Dr. Metin SABUNCU YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRÜ YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIKLI YAŞAMI DESTEKLEME PROGRAMI Dr. Metin SABUNCU YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRÜ Dünyada 13.5 milyon koroner kalp hastası var. Yılda 1.5 milyon insan kalp krizi geçiriyor.

Detaylı

EK-4 ÇANKIRI ŞEHİT ERDEM ÖZTÜRK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BESLENME DOSTU OKUL PLANI FORMU

EK-4 ÇANKIRI ŞEHİT ERDEM ÖZTÜRK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BESLENME DOSTU OKUL PLANI FORMU EK-4 ÇANKIRI ŞEHİT ERDEM ÖZTÜRK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BESLENME DOSTU OKUL PLANI FORMU AMAÇ Aile ve çocuk eğitimleri ile sağlıklı nesillerin yetişmesine katkı sağmak için; ** Çocuk ve ailelerde

Detaylı

YAPABİLİRİZ, YAPABİLİRİM 2017 KAMPANYAMIZA KATILIN

YAPABİLİRİZ, YAPABİLİRİM 2017 KAMPANYAMIZA KATILIN BASIN YAPABİLİRİZ. BİLDİRİSİ YAPABİLİRİM. YAPABİLİRİZ, YAPABİLİRİM 2017 KAMPANYAMIZA KATILIN TÜRK ARAŞTIRMA VE SAVAŞ KURUMU DERNEĞİ 4 Şubat 2017 Du nya Kanser Gu nu : Ankara Dünya Kanser Günü Nedir? Her

Detaylı

NAMIK KEMAL ORTAOKULU

NAMIK KEMAL ORTAOKULU T.C. ÇİNE KAYMAKAMLIĞI NAMIK KEMAL ORTAOKULU -SOSYAL OKUL, SOSYAL İNSAN- 2014 201 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 2014 201 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI NAMIK KEMAL ORTAOKULU PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK HİZMETLERİ ÇERÇEVE

Detaylı

Yaygın Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü TÜRKİYE DE YAYGIN EĞİTİM

Yaygın Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü TÜRKİYE DE YAYGIN EĞİTİM Yaygın Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü TÜRKİYE DE YAYGIN EĞİTİM HAZIRLAYANLAR: Md. Yrd. Şinasi BAYRAKTAR Baş Öğretmen Dr. Ayşegül GÜLTEKİN TOROSLU Uzman Öğretmen Menevşe SARAÇOĞLU Öğretmen Sevgi SÜREK 15 Kasım

Detaylı

KİLİS GENÇLİK HİZMETLERİ VE SPOR İL MÜDÜRLÜĞÜ. İl müdürlüğümüz Kilis İl Özel İdaresine Ait Renk iş hanının en üst katında hizmet vermektedir.

KİLİS GENÇLİK HİZMETLERİ VE SPOR İL MÜDÜRLÜĞÜ. İl müdürlüğümüz Kilis İl Özel İdaresine Ait Renk iş hanının en üst katında hizmet vermektedir. KİLİS GENÇLİK HİZMETLERİ VE SPOR İL MÜDÜRLÜĞÜ İl müdürlüğümüz Kilis İl Özel İdaresine Ait Renk iş hanının en üst katında hizmet vermektedir. İLİMİZİN SPOR FAALİYETLERİ AMATÖR SPOR KULÜP SAYILARI Bal Ligi

Detaylı

ANTRENÖRLÜK EĞİTİMİ EĞİTİM-ÖĞRETİM PROGRAMI (BİRİNCİ /İKİNCİ ÖĞRETİM) DERS PROGRAMI

ANTRENÖRLÜK EĞİTİMİ EĞİTİM-ÖĞRETİM PROGRAMI (BİRİNCİ /İKİNCİ ÖĞRETİM) DERS PROGRAMI Adnan Menderes Üniversitesi BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR YÜKSEKOKULU BÖLÜMLER ANTRENÖRLÜK EĞİTİMİ ANTRENÖRLÜK EĞİTİMİ (İkinci Öğretimi) BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÖĞRETMENLİĞİ REKREASYON REKREASYON (İkinci Öğretim)

Detaylı

ERASMUS+ ( ) 2016

ERASMUS+ ( ) 2016 ERASMUS+ (2014-2020) 2016 Yürütme Ajansı na Sunulan Merkezi Projeler Merkezi Projeler MERKEZİ PROJELER NİÇİN ÖNEMLİDİR? Sektörlere yön veren kurum ve kuruluşlarla ortaklık kurmayı sağlar, Proje sonuçlarının

Detaylı

BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. Yarıyıl (Güz Dönemi) Dersleri BİLİMSEL ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ VE YAYIN ETİĞİ Z 3 0 3 6 TOPLAM 12 0 12 30 II. Yarıyıl (Bahar Dönemi) Dersleri

Detaylı

T.C AKDENİZ BELEDİYELER BİRLĞİ 2011 YILI ÇALIŞMA PROGRAMI

T.C AKDENİZ BELEDİYELER BİRLĞİ 2011 YILI ÇALIŞMA PROGRAMI T.C AKDENİZ BELEDİYELER BİRLĞİ 2011 YILI ÇALIŞMA PROGRAMI Akdeniz Belediyeler Birliği, üyelerine üst düzey hizmet sunan, yerel ölçekteki Reform süreçlerine ve Ülkemizin AB ile bütünleşme sürecine destek

Detaylı

EK-4: DÜZKÖY DOĞANKAYA İLKOKULU BESLENME DOSTU OKUL PLANI

EK-4: DÜZKÖY DOĞANKAYA İLKOKULU BESLENME DOSTU OKUL PLANI FSİNEM KURT AMAÇ: Düzköy Doğankaya İlkokulu/ Ortaokulu nda Beslenme Dostu Okul Programının, Sağlıklı Beslenme ve Düzenli Egzersiz uygulamaları ile öğrencilerin ve okul çalışanlarının ÜÇ (3) yıllık sonunda

Detaylı

EFA 2008 Küresel İzleme Raporu. 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar

EFA 2008 Küresel İzleme Raporu. 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar EFA 2008 Küresel İzleme Raporu 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar EFA 2008 Raporu bir orta dönem değerlendirmesidir. 2000 yılından bu yana gerçekleşen önemli gelişmeler 1999-2005 yılları

Detaylı

GRUP 6: DOĞU KARADENİZ

GRUP 6: DOĞU KARADENİZ GRUP 6: DOĞU KARADENİZ Gümüşhane Ordu Kars Moderatör: Prof.Dr.Leyla Karaoğlu Raportör: Arş.Gör.Öznur Altıntaş Sekreter: Arş.Gör.Merve Kılıçbay 1) YAŞLANMA SÜRECİNDE YEREL YÖNETİMLERİN ROLÜ Yerel yönetimlerin

Detaylı

ESKİŞEHİR TEPEBAŞI BELEDİYESİ

ESKİŞEHİR TEPEBAŞI BELEDİYESİ ESKİŞEHİR TEPEBAŞI BELEDİYESİ Stratejik Plan ve Zincirlikuyu Planlama Projesi Saygın Can Oğuz Y. Şehir Plancısı Tepebaşı Belediyesi İmar Müdürlüğü saygin.oguz@tepebasi.bel.tr Sağlıklı Kentler Birliği Toplantısı

Detaylı

BAĞCILAR BELEDİYESİ BİRLİKTE MODELLEME DEĞİŞKEN ÖNERİLERİ

BAĞCILAR BELEDİYESİ BİRLİKTE MODELLEME DEĞİŞKEN ÖNERİLERİ BAĞCILAR BELEDİYESİ BİRLİKTE MODELLEME DEĞİŞKEN ÖNERİLERİ İçindekiler SİSTEM DİNAMİKLERİ ALTERNATİF DEĞİŞKEN ÖNERİLERİ... 2 Aile Yapısı... 2 Çocuk ve Gençlerle ilgili Faaliyetler... 2 Eğitim Kültür...

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU (AİLE HEKİMİ, AİLE SAĞLIĞI ELEMANI, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HEKİMİ, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIK PERSONELİ) Prof.

Detaylı

İbrahim Çeçen ilkokulu

İbrahim Çeçen ilkokulu 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İBRAHİM ÇEÇEN İLKOKULU BESLENME DOSTU OKULLAR KONULU YILLIK EYLEM PLANI nin oluşturulması Okul Müdürü İsmail DURAK Beslenme dostu okul projesi yıllık planın hazırlanması Beslenme

Detaylı

SARILAR ZEKİ VARGÜN İLKÖĞRETİM OKULU. MEVCUT DURUM Mevcut Durum Devam Eden Çalışmalar Hedefler

SARILAR ZEKİ VARGÜN İLKÖĞRETİM OKULU. MEVCUT DURUM Mevcut Durum Devam Eden Çalışmalar Hedefler SARILAR ZEKİ VARGÜN İLKÖĞRETİM OKULU MEVCUT DURUM Mevcut Durum Devam Eden Çalışmalar Hedefler OKUL MÜDÜRÜ AHMET İYİOL MEVCUT DURUM Mevcut Durum Devam Eden Çalışmalar Hedefler MEVCUT DURUM Okulumuz Manavgat

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

TRABZONSPOR RESMİ DERGİSİ

TRABZONSPOR RESMİ DERGİSİ 7 EKİM 2010 7 EKİM 2010 7 EKİM 2010 TRABZONSPOR RESMİ DERGİSİ 6 EKİM 2010 6 EKİM 2010 TRABZON KAZANACAK! Zihni Ağırman /TAKA GAZETESİ Trabzon büyük bir organizasyona hazırlanıyor. Sadece Trabzon değil,

Detaylı

BESLENME DOSTU OKUL POLİTİKASI

BESLENME DOSTU OKUL POLİTİKASI BESLENME DOSTU OKUL POLİTİKASI 1- Beslenme dostu okul politikası ile okulumuzda sağlıklı beslenme ve hareketli yaşam konularında duyarlılığın arttırılması, bu konuda yapılan iyi uygulamaların desteklenmesi

Detaylı

YÜKSEK MİMAR SELÇUK KARAKİMSELİ İLKOKULU EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI EĞİTİM ORTAMLARINDA ŞİDDETİN ÖNLENMESİ VE AZALTILMASI EYLEM PLANI

YÜKSEK MİMAR SELÇUK KARAKİMSELİ İLKOKULU EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI EĞİTİM ORTAMLARINDA ŞİDDETİN ÖNLENMESİ VE AZALTILMASI EYLEM PLANI MÜDAHALE ALANI 1: YÖNETİM SÜREÇLERİ AMAÇ: GÜVENLİ EĞİTİM ORTAMINI SAĞLAYACAK YÖNETİM SÜREÇLERİNİN İŞLETİLMESİ GEREKÇE: Eğitim ortamında şiddetin önlenmesi ve azaltılmasında, eğitim ortamları ve çevresindeki

Detaylı

OKUL BAHÇELERİ DÜZENLEME İLKELERİ, İHTİYAÇ PROGRAMLARI AÇIKLAMALARI VE ÖRNEK PROJELER. (Ek 1)

OKUL BAHÇELERİ DÜZENLEME İLKELERİ, İHTİYAÇ PROGRAMLARI AÇIKLAMALARI VE ÖRNEK PROJELER. (Ek 1) OKUL BAHÇELERİ DÜZENLEME İLKELERİ, İHTİYAÇ PROGRAMLARI AÇIKLAMALARI VE ÖRNEK PROJELER (Ek 1) 1 OKUL BAHÇELERİ DÜZENLEME İLKELERİ, İHTİYAÇ PROGRAMLARI AÇIKLAMALARI VE ÖRNEK PROJELER Çağımızda eğitim ve

Detaylı

SPOR İÇİN BİSİKLET SAĞLIK İÇİN HAREKET PROJESİ

SPOR İÇİN BİSİKLET SAĞLIK İÇİN HAREKET PROJESİ T.C. 19 MAYIS KAYMAKAMLIĞI Atatürk Ortaokulu Müdürlüğü SPOR İÇİN BİSİKLET SAĞLIK İÇİN HAREKET PROJESİ HAZIRLAYAN: 19 MAYIS ATATÜRK ORTAOKULU Hasan KAYA- Okul Müdürü Özgür CİNEL - Beden Eğitimi Öğretmeni

Detaylı

YEREL ÇEVRESEL PLANLAMA

YEREL ÇEVRESEL PLANLAMA YEREL ÇEVRESEL PLANLAMA M. SİNAN ÖZDEN 2 AĞUSTOS 2017 İSTANBUL PLAN Plan, yapılacak bir işin tasarıları toplamıdır. Plan, bir amaca ulaşmada izlenecek yol ve davranış biçimini gösterir. Plan, bir düşünceyi,

Detaylı

ŞEHİRSEL TEKNİK ALTYAPI ( ) Prof. Dr. Hülya DEMİR

ŞEHİRSEL TEKNİK ALTYAPI ( ) Prof. Dr. Hülya DEMİR ŞEHİRSEL TEKNİK ALTYAPI (2017-2018) Prof. Dr. Hülya DEMİR Mekânsal kullanım tanımları ve esasları (madde 5) i) Sosyal altyapı alanları (kentsel sosyal altyapı alanları) Birey ve toplumun kültürel, sosyal

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA

VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA 2 VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma,

Detaylı

BELGESİ. YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21

BELGESİ. YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21 TÜRKİYE HAYAT BOYU ÖĞRENME STRATEJİ BELGESİ YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21 Dr. Mustafa AKSOY Hayat Boyu Öğrenmenin Geliştirilmesi Operasyon Koordinatörü mustafaaksoy@meb.gov.tr

Detaylı

1-7 NİSAN KANSER HAFTASI

1-7 NİSAN KANSER HAFTASI 1-7 NİSAN KANSER HAFTASI 1-7 nisan Kanser haftası nedeniyle Halk Sağlığı Müdürü Uzm.Dr. Mustafa Nuri Ceyhan, bir açıklama da bulundu. Bu konuda ki açıklama metni aynen şöyle: 01-07 Nisan Tüm Dünyada halkı

Detaylı

EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KURTULUŞ ANADOLU LİSESİ BESLENME DOSTU OKUL YILLIK PLANI

EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KURTULUŞ ANADOLU LİSESİ BESLENME DOSTU OKUL YILLIK PLANI 05-06 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KURTULUŞ ANADOLU LİSESİ UYGULAMA YÖNELİK ÇALIŞMALAR KASIM 0-06 Kasım 05 09- Kasım 05 6-0 Kasım 05 Ekip ruhunu oluşturmak ve ne olduğunu kavramak Çevre ile işbirliğinin önemini

Detaylı

Basketbol öğrencilerimizin bedensel, zihinsel ve sosyal gelişimine yardımcı olur.

Basketbol öğrencilerimizin bedensel, zihinsel ve sosyal gelişimine yardımcı olur. MEF LİSESİ WEB SAYFASI KULÜPLER KISMINDAKİ DEĞİŞİKLİKLER BASKETBOL Rehber Öğretmen: İsmail DÜKKANCI Çalışma Yeri: Büyük Spor Salonu Basketbol öğrencilerimizin bedensel, zihinsel ve sosyal gelişimine yardımcı

Detaylı

KÜLTÜR VE SOSYAL İŞLER MÜDÜRLÜĞÜ

KÜLTÜR VE SOSYAL İŞLER MÜDÜRLÜĞÜ KÜLTÜR VE SOSYAL İŞLER MÜDÜRLÜĞÜ Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü, 5216 ve 5393 sayılı Belediye yasasının 48. maddesine dayanılarak Tuşba Belediye Meclisinin 07.05.2014 tarih ve 10 sayılı kararıyla kurulmuş

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Yalın Altı Sigma Konferansı-5 / 7-8 Kasım 2014

Türkiye Cumhuriyeti Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Yalın Altı Sigma Konferansı-5 / 7-8 Kasım 2014 Türkiye Cumhuriyeti Yalın Altı Sigma Konferansı-5 / 7-8 Kasım 2014 Sürdürülebilir Bir Üretim Altyapısı Çevreye Duyarlı VGM Güvenli Verimli BSTB İleri Teknoloji Yüksek Katma Değer 2 20 nün Kuruluşu 17 Ağustos

Detaylı

EK-4: BARTIN ELLİBAŞ ORTAOKULU BESLENME DOSTU OKUL PLANI

EK-4: BARTIN ELLİBAŞ ORTAOKULU BESLENME DOSTU OKUL PLANI EK-4: BARTIN ELLİBAŞ ORTAOKULU BESLENME DOSTU OKUL PLANI AMAÇ: Bartın İli Ellibaş Ortaokulu nda Beslenme Dostu Okul Programının, Sağlıklı Beslenme ve Düzenli Egzersiz uygulamaları ile öğrencilerin ve okul

Detaylı

Evrak Tarih ve Sayısı: 01/07/2014-12620

Evrak Tarih ve Sayısı: 01/07/2014-12620 Evrak Tarih ve Sayısı: 01/07/2014-12620 T.C. KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Müdürlüğü *BENUBML7* Sayı : 31850582-612.01.01- Konu: Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum

Detaylı

Aile Hekimlerinin ve Aile Sağlığı Elemanlarının Kanser Taramalarındaki Rolü ve Önemi

Aile Hekimlerinin ve Aile Sağlığı Elemanlarının Kanser Taramalarındaki Rolü ve Önemi Aile Hekimlerinin ve Aile Sağlığı Elemanlarının Kanser Taramalarındaki Rolü ve Önemi Aile Hekimliği Uygulama Daire Başkanlığı 02.04.2015 Aile Hekimliği Uygulamasının Temel Amaçları Sağlık hizmetlerinin

Detaylı

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon Obezite Nedir? Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması

Detaylı

Türkiye de Kırsal Kalkınma Politikaları ve Geleceği

Türkiye de Kırsal Kalkınma Politikaları ve Geleceği 2023 Vizyonu Çerçevesinde Türkiye Tarım Politikalarının Geleceği Çalıştayı Türkiye de Kırsal Kalkınma Politikaları ve Geleceği Dr. Yurdakul SAÇLI Kalkınma Bakanlığı İktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel

Detaylı

TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2.

TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2. TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2. UDAİS, İstanbul SERDAR GÜLER Amasya Trabzon Samsun Anadolu Lisesi Hacettepe

Detaylı

Konu:4 Yaşlılıkta Sağlığı Etkileyen Faktörler ve Erken Yaşlanmanın Önlenmesi

Konu:4 Yaşlılıkta Sağlığı Etkileyen Faktörler ve Erken Yaşlanmanın Önlenmesi Konu:4 Yaşlılıkta Sağlığı Etkileyen Faktörler ve Erken Yaşlanmanın Önlenmesi 1-GİRİŞ Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) yaşlılığı çevresel etkenlere uyum sağlayabilme yeteneğinin azalması olarak tanımlamaktadır.

Detaylı

ŞARTNAME AMAÇ VE KAPSAM KATEGORİLER KATILIMCI KATILIM KOŞULLARI BAŞVURU FORMU VE TESLİM MATERYALİ

ŞARTNAME AMAÇ VE KAPSAM KATEGORİLER KATILIMCI KATILIM KOŞULLARI BAŞVURU FORMU VE TESLİM MATERYALİ ŞARTNAME AMAÇ VE KAPSAM Özelkalem Dergisi nce düzenlenen Özelkalem Dergisi Yerel Yönetim Ödülleri; yerel yönetim alanında yenilik getiren ve kentsel sorunların çözümüne yönelik olarak geliştirilen özgün

Detaylı

BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER

BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER 0-2 Yaş Süt çocukluğu 2-5 Yaş Oyun çocukluğu veya okul öncesi 6-12,14 Yaş Okul çağı veya büyük çocukluk 4-5 yıl Ergenlik dönemi 23-26 Yaş Gençlik veya ergenlik sonu 2-5 YAŞ

Detaylı

İTÜ de Spor ve Yaşam

İTÜ de Spor ve Yaşam İTÜ de Spor ve Yaşam Geçmişten Geleceğe İTÜ İstanbul Teknik Üniversitesi, teknik öğretimde 240 yılı aşan parlak geçmişi, çağdaş eğitim ortamı, güçlü akademik kadrosuyla Türkiye de mühendislik ve mimarlık

Detaylı

Joao Breda. Bölge Beslenme Danışmanış. Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Sağlığın Geliştirilmesi

Joao Breda. Bölge Beslenme Danışmanış. Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Sağlığın Geliştirilmesi Aşırı ş Kilo ve Obeziteyi engellemek için Yerel Eylem Joao Breda Bölge Beslenme Danışmanış Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Sağlığın Geliştirilmesi DSÖ Avrupa Bölge Ofisi - Kopenhag Genel Bakış ş Arka Plan.

Detaylı

9-11 YAŞ KIZ ÖĞRENCİLERİN OKUL TEMELLİ EGZERSİZ UYGULAMALARININ OBEZİTE VE SAĞLIKLA İLGİLİ YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ

9-11 YAŞ KIZ ÖĞRENCİLERİN OKUL TEMELLİ EGZERSİZ UYGULAMALARININ OBEZİTE VE SAĞLIKLA İLGİLİ YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ 9-11 YAŞ KIZ ÖĞRENCİLERİN OKUL TEMELLİ EGZERSİZ UYGULAMALARININ OBEZİTE VE SAĞLIKLA İLGİLİ YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ Nevzat Demirci 1,*, Pervin D. Toptaş 2, Erdal Demirci 3, Ali Demirci 1 1 School of Physical

Detaylı

Dr. A. Hakan ERSĐN Sağlık Müdür Yardımcısı KHH Đl Kurul Başkanı

Dr. A. Hakan ERSĐN Sağlık Müdür Yardımcısı KHH Đl Kurul Başkanı YALOVA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKĐYE KRONĐK HAVA YOLU HASTALIKLARINI ÖNLEME VE KONTROL PROGRAMI ĐL KURUL TOPLANTISI Tarih: 10/08/2011 1- Türkiye KHH (Kronik Hava Yolu Hastalıkları) Eylem Planı Đl Kurul üyelerinin

Detaylı

HEDEFLER: A)YÖNETİM FAALİYETLERİ. 2- Okul sağlığının daha iyi düzeylere çıkarılması için çalışmalar yapmak.

HEDEFLER: A)YÖNETİM FAALİYETLERİ. 2- Okul sağlığının daha iyi düzeylere çıkarılması için çalışmalar yapmak. HEDEFLER: A)YÖNETİM FAALİYETLERİ 1- Okulumuzda sağlıksız beslenme ve obezitenin önlenmesi için gerekli tedbirleri almak. 2- Okul sağlığının daha iyi düzeylere çıkarılması için çalışmalar yapmak. 3- Sağlıklı

Detaylı

ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2011-2012 TRABZON KENTİ STADYUM VE YAKIN ÇEVRESİ TASARIM PROJESİ 47661

ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2011-2012 TRABZON KENTİ STADYUM VE YAKIN ÇEVRESİ TASARIM PROJESİ 47661 1.GİRİŞ Çalışma alanı Trabzon kentinde yer alan İnönü Mahallesi ndeki Stadyum ve Yakın Çevresini kapsamaktadır. Stadyum ve yakın Çevresine baktığımızda; Numune Hastanesi, Trabzon Lisesi, Endüstri Meslek

Detaylı

Yaşanabilir Bir Şehir için İzmir Bölge Planı Hedefleri. H.İ.Murat ÇELİK, PMP Birim Başkanı

Yaşanabilir Bir Şehir için İzmir Bölge Planı Hedefleri. H.İ.Murat ÇELİK, PMP Birim Başkanı Yaşanabilir Bir Şehir için İzmir Bölge Planı Hedefleri H.İ.Murat ÇELİK, PMP Birim Başkanı Yaşanabilir Şehirler Sempozyumu 1. İZKA 2. İzmir Bölge Planı 3. Yaşanabilir Şehir Hedefleri İçerik 1.

Detaylı

YEREL YÖNETİMLER İŞBİRLİĞİ REHBERİ

YEREL YÖNETİMLER İŞBİRLİĞİ REHBERİ YEREL YÖNETİMLER İŞBİRLİĞİ REHBERİ YEREL YÖNETİMLER İŞBİRLİĞİ REHBERİ 2 Yeşilay, insan onurunu ve saygınlığını temel alan, toplumu ve gençliği ayrım gözetmeden zararlı alışkanlıklardan korumak için çalışan,

Detaylı

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ

ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ w w w. o h u. e d u. t r NİĞDE Anadolu nun ortasında yer alan Niğde, karayolu ve demiryolu ulaşımı bakımından son derece elverişli bir konuma sahiptir. Kapadokya Bölgesi nin

Detaylı

OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ

OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ Türkiye Obezite ile Mücadele ve Kontrol Programı Eğiticilerin Eğitimi Toplantısı 4 8 Ekim 2010, Antalya Dr. Dyt. Zehra Büyüktuncer Hacettepe Üniversitesi Sağlık

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

AFYONKARAHİSAR İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ HER TÜRLÜ BAĞIMLILIKLA MÜCADELE PROJESİ UYGULAMA YÖNERGESİ

AFYONKARAHİSAR İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ HER TÜRLÜ BAĞIMLILIKLA MÜCADELE PROJESİ UYGULAMA YÖNERGESİ AFYONKARAHİSAR İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ HER TÜRLÜ BAĞIMLILIKLA MÜCADELE PROJESİ UYGULAMA YÖNERGESİ PROJENİN TANIMI; Bu proje, bağımlılıkla mücadele alanında paydaşlarımızla etkin bir işbirliği çerçevesinde

Detaylı