Teknikerler ve Teknisyenler İçin. Editör

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Teknikerler ve Teknisyenler İçin. Editör"

Transkript

1

2 Teknikerler ve Teknisyenler İçin ANESTEZ YOLOJ Editör Prof. Dr. Melek GÜRA ÇELİK İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Editör Yardımcıları Doç. Dr. Kemalettin KOLTKA İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Uzm. Dr. E. Nursen KOLTKA İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı GÜNEŞ TIP KİTABEVLERİ

3 Önsöz Teknikerler ve Teknisyenler İçin Anesteziyoloji kitabının öyküsü meslek yaşamımın ilk yıllarına kadar uzanır. Uzmanlık eğitimim için başladığım İstanbul Üniversitesi Anesteziyoloji Kürsüsü nde (o zamanlar anabilim dalı kavramı yoktu) asistan arkadaşlar aramızda tıbbi konuları konuşurken elimizde farklı kitaplar olur, bizi uzaktan izleyen anestezi teknisyenlerinden sıklıkla bizlerin de okuyup yararlanabileceğimiz kitaplarımız olsa keşke tarzındaki haklı sitem ve dileklerini daha sonra çalışmış olduğum diğer hastanelerde de duymaya devam ettim. Mecburi hizmet için gittiğim Anadolu daki bir devlet hastanesinde de, Klinik Şef Yardımcısı ve Şefliği yaptığım uzmanlık eğitimi veren Eğitim Hastanelerinde de aynı sözler, aynı istekler hep var oldu. Üç farklı statüde eğitim ve hizmet sunumunda bulunan hastanelerde (üniversite-eğitim hastanesi-devlet hastanesi) anestezi teknisyenlerinden gelen istek farklı değildi, tek bir istek vardı: bir rehber kitap. İşte bu gereklilikten yola çıkarak bu kitabı oluşturduk. Kitabımız anesteziyolojinin temel bilgileri ile başlayıp özellikli anestezi konularıyla devam etmekte ve uygulamada sıklıkla rastlanılan olgular üzerinden pratik bilgileri aktarmaktadır. Bir boşluğu doldurmanın yanı sıra bir başlangıç olarak kabul edilecek bu kitap ileri yıllarda başka yazarların kitaplarıyla da desteklenmelidir. Kitabımızın tüm anestezi tekniker ve teknisyenlerine yararlı olmasını dilerken sizlerden gelecek katkılarla daha da zenginleşmesini umut ediyorum. Bilgi paylaştıkça çoğalır ilkesi doğrultusunda hem bilgi ve deneyimlerini paylaşarak hem de bir sorumluluğu yerine getirerek kitabın oluşmasında katkılarını esirgemeyen hocalarıma, arkadaşlarıma ve bilim insanlarına çok teşekkür ediyorum. Ameliyathane de ekip çalışmasının önemini her zaman vurgulayan ve buna yürekten inanan bir anestezist olarak kitabı yazmam için bana gereken bilgi birikimini sağlayan başta İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı olmak üzere, farklı hastanelerde birlikte çalıştığım eli kalem veya neşter tutan tüm hekim arkadaşlarıma teşekkür etmeyi bir borç biliyorum. Kitabın oluşumunda özverili desteklerinden ötürü Güneş Tıp Kitabevlerine teşekkürlerimi sunuyorum. Melek Güra Çelik iii

4 Yazarlar Doç. Dr. Nurten BAKAN Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği Prof. Dr. Emre ÇAMCI İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Uzm. Dr. Sibel DEVRİM İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Uzm. Dr. Meltem GÜL Özel Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Anesteziyoloji Departmanı Prof. Dr. Melek GÜRA ÇELİK İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Asu GÜRER Marmara Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Anestezi Programı Doç. Dr. Kemalettin KOLTKA İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Uzm. Dr. E. Nursen KOLTKA İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı v

5 vi Yazarlar Prof. Dr. Gül KÖKNEL TALU İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Fidan KÜDÜR ÇIRPAN Marmara Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Anestezi Programı Uzm. Dr. Zeynep Nur ORHON İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Uzm. Dr. Ali Nadir ÖZÇEKİÇ İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Doç. Dr. Tülay ÖZKAN SEYHAN İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Uzm. Dr. A. Esra SAĞIROĞLU İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Uzm. Dr. Serhan SARAR İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Doç. Dr. Zerrin SUNGUR ÜLKE İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yrd. Doç. Dr. Betül ŞEN İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Doç. Dr. Evren ŞENTÜRK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı

6 Yazarlar vii Prof. Dr. Mert ŞENTÜRK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Prof. Dr. Lütfi TELCİ İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Uzm. Dr. Canan ÜNLÜ İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yrd. Doç. Dr. Ayşen YAVRU İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yrd. Doç. Dr. Feyza YAYCI Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Uzm. Dr. Serdar YÜZER İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı

7 İçindekiler BÖLÜM 1: Anesteziyoloji ve Reanimasyon Biliminin Tarihi Lüfti Telci BÖLÜM 2: Anestezi Teknisyeninin Rolü ve Görevleri Fidan Küdür Çırpan, Asu Gürer BÖLÜM 3: Anestezi Devreleri ve Anestezi Makinesi Emre Çamcı BÖLÜM 4: Monitörizasyon Canan Ünlü BÖLÜM 5: İnhalasyon Anestetikleri Feyza Yaycı BÖLÜM 6: İntravenöz Anestetikler Feyza Yaycı BÖLÜM 7: Opioid Analjezikler Serhan Sarar BÖLÜM 8: Nöromusküler Blokerler ve Antagonistleri Zeynep Nur Orhon BÖLÜM 9: Lokal Anestetikler Kemalettin Koltka BÖLÜM 10: Vazoaktif Ajanlar Sibel Devrim BÖLÜM 11: Preoperatif Değerlendirme Zeynep Nur Orhon BÖLÜM 12: Sıvı-Elektrolit Dengesi ve Perioperatif Sıvı Yönetimi E. Nursen Koltka BÖLÜM 13: Asit Baz Dengesi ve Kan Gazı Değerlendirmesi Canan Ünlü ix

8 x İçindekiler BÖLÜM 14: Kan ve Kan Ürünü Transfüzyonu Meltem Gül BÖLÜM 15: Hasta Pozisyonları Asu Gürer, Fidan Küdür Çırpan BÖLÜM 16: Havayolu ve Entübasyon A. Esra Sağıroğlu BÖLÜM 17: Anestezi ve Kardiyovasküler Sistem Hastalıkları Zerrin Sungur Ülke BÖLÜM 18: Anestezi ve Kardiyovasküler Cerrahi Zerrin Sungur Ülke BÖLÜM 19: Anestezi ve Solunum Sistemi Hastalıkları Mert Şentürk BÖLÜM 20: Anestezi ve Göğüs Cerrahisi Mert Şentürk BÖLÜM 21: Anestezi ve Beyin Cerrahisi Melek Güra Çelik BÖLÜM 22: Anestezi ve Böbrek, Ürogenital Cerrahi Betül Şen BÖLÜM 23: Anestezi ve Karaciğer Hastalıkları Cerrahisi Ayşen Yavru BÖLÜM 24: Anestezi ve Endokrin Sistem Ayşen Yavru BÖLÜM 25: Anestezi ve Kulak Burun Boğaz Cerrahisi Nurten Bakan BÖLÜM 26: Anestezi ve Göz Cerrahisi Nurten Bakan BÖLÜM 27: Anestezi ve Travma Cerrahisi E. Nursen Koltka BÖLÜM 28: Anestezi ve Ortopedik Cerrahi Ali Nadir Özçekiç BÖLÜM 29: Anestezi ve Laparoskopik Cerrahi Melek Güra Çelik

9 İçindekiler xi BÖLÜM 30: Anestezi ve Pediatrik Hasta Zeynep Nur Orhon BÖLÜM 31: Anestezi ve Geriatrik Hasta Betül Şen BÖLÜM 32: Obstetrik Anestezi Tülay Özkan Seyhan BÖLÜM 33: Anestezi ve Obezite Canan Ünlü BÖLÜM 34: Anestezi ve Nadir Görülen Hastalıklar A. Esra Sağıroğlu BÖLÜM 35: Anestezi ve Günübirlik Cerrahi Sibel Devrim BÖLÜM 36: Ameliyathane Dışı Anestezi Uygulamaları Sibel Devrim BÖLÜM 37: Monitörize Anestetik Bakım Serdar Yüzer BÖLÜM 38: Santral Bloklar: Spinal, Epidural ve Kaudal Bloklar Serhan Sarar BÖLÜM 39: Periferik Sinir Blokları Kemalettin Koltka BÖLÜM 40: Kardiyopulmoner Resusitasyon E. Nursen Koltka BÖLÜM 41: Postoperatif Ağrı ve Kontrol Yöntemleri Gül Köknel Talu BÖLÜM 42: Anestezi Sonrası Bakım Evren Şentürk BÖLÜM 43: Hastane İçi ve Hastaneler Arası Transport Kemalettin Koltka BÖLÜM 44: Olgu Sunumları Melek Güra Çelik, Kemalettin Koltka

10 1 Anesteziyoloji ve Reanimasyon Biliminin Tarihi Lütfi Telci Anesteziyoloji nin tarihi, kazılarda bulunan bulgulara ve belgelere dayandırılarak yazıldığında, prehistorik dönemden başlanılması gerekir. Bulunan belgelerden, bazı cerrahi işlemlerin yapıldığı ve bu işlemler sırasında bitki yaprakları (coca yaprakları) ve bitki kökleri (mandrago kökü) kullanıldığı bilgileri elde edilmiştir. Sonraki dönemlere ait belgelerden alkol, hint keneviri ve ban otunun kaynatılarak içirilmesi ile uyku veya dalgınlık hali oluşturulması hedeflendiği bilgileri elde edilmiştir. Orta çağda opium türevleri içeren otların kullanımı öne çıkmıştır. Çeşitli otların karışımı kaynatılıp bir süngere emdirilir ve bu süngerler kullanılacağı zaman ılık bir suya konulurmuş. Ameliyat diyebileceğimiz ağrılı girişimler sırasında bu süngerler hastanın burun delikleri üstüne yerleştirilerek hastanın koklaması sağlanır ve bu yöntemle hastalar uyutulmak istenirmiş. Tarihi gelişimleri yüzyıllar çerçevesinde sıralayarak anesteziyolojinin bugününü anlatabilmek daha kolay olurdu. Anesteziyoloji nin derinliklerinde kaybolmamak için 18. yüzyıldan başlayarak önemli dönemeçlerin altını çizmek gerekir. Oksijen (1771) ve azot protoksiti (1772) bulan Joseph Priestley, tüm bilimlere ve anesteziyolojiye çok büyük katkı yapmıştır. Sonrasında Humphrey Davy azot protoksit üzerinde çalışmalar başlatmış (1799) ve azot protoksitin ağrıyı ortadan kaldırdığını göstermiştir yılında Horace Wells azot protoksit kullanarak ağrısız diş çekmeyi başarmıştır yılında inhalasyon anestezisi fikrini dile getirerek eter anestezisi ile diş çekme denemesini Boston da Morton gerçekleştirmiştir. 48 yaşında ölen William T.G. Morton un mezar taşında anestetik inhalasyonu bulan ve uygulayan, ameliyat ağrılarını yok eden insan yazısı bulunmaktadır. Londralı John Snow özel inhalatörünü geliştirmiş, major ameliyatlarda anestezi vermiş (1847) ve ilk anestezi uzmanı doktor olarak kayıtlara geçmiştir. Aynı tarihte İskoçyalı Simpson kloroformu inhalasyon anestezisinde kullanmıştır. İnhalasyon anestezisi uygulanan hastaya morfinin deri altından verilmesi ile ağrının ortadan kalktığı, anestetiklerin kullanım miktarının azaldığı ve anestezi sonrası daha iyi konfor sağlandığı, 1868 yılında Green tarafından ileri sürülmüştür. Aynı yılda azot protoksit+oksijen karışımı ilk kez başarılı olarak, Amerika da Andrews tarafından kullanılmıştır yılında Koller, göz ameliyatında kokaini lokal anestetik olarak kullanmış ve anesteziyolojide yeni bir sayfa açmıştır. 18. yüzyıldan başlayan ve 19. yüzyılın ortalarında zirve yapan gelişmelerle, modern anestezinin temelleri atılmış ve hastalarımıza bugün uyguladığımız anestezi yöntemlerinin felsefeleri oluşturulmuştur. 20. yüzyıla girmeden önce, anestezide büyük çığır açacak intratrakeal anestezi için gerekli olan laringoskopi aleti (autoscope) 1895 yılında Kirstein tarafından yapılmış ve 20. yüzyılın başında Kuhn (1902) laringeal entübasyon yapmayı başarmıştır. Magill, Waters ve Guedel in bu konudaki çalışmalarından çok yararlanılmıştır. Laringoskop kullanılarak ilk entübasyon uygulaması, 1907 yılında Chevalier Jackson tarafından gerçekleştirilmiştir. 1

11 2 Anesteziyoloji 20. yüzyıl Anesteziyoloji biliminde ve doğrudan bağlantılı olarak Cerrahi bilimlerde, sürekli devrim niteliği taşıyan gelişmeler, buluşlar ve uygulamalarla sona ermiştir. Volatil anestetiklere yenileri eklenmiş, intravenöz anestetikler (tiyopental 1934, ketamin 1966) anestezi uygulamalarında yer almış, kürar anesteziyoloji bilimi sayesinde tıbbi uygulamalar içine girerek zehir sınıfından ilaç sınıfına geçmiştir. Anesteziyoloji bilim dalındaki gelişmeler tüm hekimlerin dikkatini çekmiş ve hekimler ameliyathane dışında da anestezi uzmanlarından bazı konularda yardım istemişlerdir. İstenen yardımlardan en önemli ve en anlamlısı, 1952 yılında Kopenhag da meydana gelen polio salgını sırasında, hipoventilasyona bağlı hipoksi gelişen çocuk hastalar için istenen yardımdır. O dönemde elle yapılan ventilasyonla anestezideki hastaların durmuş olan solunumlarını yapay olarak sürdüren anesteziyoloji uzmanlarından, bu salgında yardım istenmiştir. Anestezi uzmanı B. Ibsen, elle yapay solunum uygulayarak polio salgınındaki ölüm oranını %85 ten %25 e düşürmüş ve bugünkü yoğun bakım servislerinin temelini atmıştır. Dünyada Anesteziyoloji ve Reanimasyon bilim dalında bu gelişmeler yaşanırken, ülkemizde 1930 lu yıllardan sonra gelişme kaydeden bir Anesteziyoloji bilimi ve uygulamaları görülmektedir li yıllar, modern anestezi uygulamalarının hekimlerimiz tarafından uygulandığı ve sonrasında bu hekimlerden bazılarının Anesteziyoloji bilim dalında uzmanlık diploması aldığı, ülkemizde Anesteziyoloji bilim dalının kurulduğu dönemi kapsamaktadır. İstanbul Tıp Fakültesi nin farklı kliniklerinde Dr. Sadi Sun, Dr. Simon Batmaz, Dr. Melih Erman, Dr. Rüçhan Kutbay ve Dr. Cemalettin Öner, bu dalda çalışan ilk hekimlerdendir. İstanbul Tıp Fakültesi dışında, Şişli Çocuk Hastanesi nde Dr. Cahit Bergil, Vakıf Guraba Hastanesi nde Dr. Cemalettin Öner ve Heybeliada Sanatoryumu nda Dr. Ercüment Kopman anestezist olarak çalışmışlardır. Türk Anesteziyoloji Cemiyeti 1956 yılında Prof. Dr. Sadi Sun tarafından kurulmuştur. İstanbul Tıp Fakültesi nde Anesteziyoloji Enstitüsü 1963 yılında kurulmuş ve yönetimi Dr. Sadi Sun a verilmiştir yılında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi kurulunca, kürsüler ayrılmış ve İstanbul Tıp Fakültesi ndeki Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kürsüsü başkanlığına Doç. Dr. Faruk Or atanmıştır. Anesteziyoloji eğitimine Haydarpaşa Numune Hastanesi nde başlayan Dr. Cemalettin Öner, eğitim için gittiği Fransa da anesteziyoloji uzmanları tarafından yönetilen Reanimasyon servislerini görmüş ve o servislerde çalışmıştır. Multidisipliner yoğun bakım servislerinin adı Fransa da o dönemde Reanimasyon olarak geçtiği için, Dr. Cemalettin Öner Fransa dan dönüp yoğun bakım çalışmalarına başladığı 1959 yılında, Haydarpaşa Numune Hastanesinde açtığı servise Reanimasyon adını vermiştir. Ülkemizde Anesteziyoloji Bilim Dalı nda ilk doçent unvanları Dr. Sadi Sun (1960) ve Dr. Cemalettin Öner (1961) tarafından alınmıştır yılında İstanbul Tıp Fakültesi ne geçen Doç. Dr. Cemalettin Öner akademik hayatına burada devam etmiştir. Doç. Dr. Cemalettin Öner İstanbul Tıp Fakültesinin ilk yoğun bakım servisini Reanimasyon ismi ile 4 yataklı olarak 1970 yılında açmıştır yılında, Prof. Dr. Cemalettin Öner, Prof. Dr. Sadi Sun, Doç. Dr. Kutay Akpir ve 19 öğretim üyesi Yoğun Bakım Derneği ni kurmuşlardır. Yararlandığım kaynakları yazan hocalarım Prof. Dr. Cemalettin Öner ve Prof. Dr. Faruk Or, Anesteziyoloji ve Reanimasyon bilimine yapmış oldukları katkılarla her zaman saygı ile anılacaktırlar.

12 2 Anestezi Teknisyeninin Rolü ve Görevleri Fidan Küdür Çırpan, Asu Gürer Anestezi teknisyeninin görevleri, Sağlık Bakanlığı Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği nin 137. maddesinde aşağıdaki gibi belirlenmiştir. MADDE Anestezi teknisyeni; anestezi uzmanı veya bunun bulunmadığı hallerde ameliyathane sorumlu uzmanının sorumluluğu altında, bunların ve ameliyatı yapan uzmanın direktiflerine göre ameliyatın ve narkozun salimen ve rahat bir şekilde sonuçlanması için gerekenleri yapar. a) Anestezi cihazının bakımından, temizlenmesinden, sterilizasyonundan ve daima kullanılabilir halde bulundurulmasından sorumludur. Anestezi cihazını ve ameliyat masasını her ameliyattan önce kontrol eder. Ameliyata hazır duruma getirir. Oksijen, azot protoksit tüplerinin dolu olup olmadığına bakar. Anestezi cihazındaki arızaları, anestetik maddelerle, anestezide kullanılan bütün yardımcı ilaç ve malzeme ihtiyacını anestezi uzmanına vaktinde haber verir. b) Anestezi uzmanı bulunmayan yerlerde anestezi teknisyeni, ameliyat olacak hastaları en az bir gün önce görür. Hastaların dosyalarını inceler. Anestezi ve ameliyat yönünden noksan olan tetkikleri tamamlattırır. Herhangi bir zorlukla karşılaşırsa operatöre haber verir. 26 Nisan 2011 tarihinde Resmi Gazete de sayı: ile yayınlanan Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun a göre (Kanun no: 6225, kabul tarihi: ), MADDE 9 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir. EK MADDE 13 g) Anestezi teknisyeni/teknikeri; sağlık meslek liselerinin ve meslek yüksekokullarının anestezi programlarından mezun; anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı tabibin sorumluluğunda ve yönlendirmesi doğrultusunda anestezi işlemlerinin güvenli bir şekilde başlatılması, sürdürülmesi ve sonlandırılması için gerekenleri yapan sağlık teknisyeni/teknikeridir. Tabipler ve diş tabipleri dışındaki sağlık meslek mensupları hastalıklarla ilgili doğrudan teşhiste bulunarak tedavi planlayamaz ve reçete yazamaz. Sağlık meslek mensuplarının iş ve görev ayrıntıları ile sağlık hizmetlerinde çalışan diğer meslek mensuplarının sağlık hizmetlerinde çalışma şartları, iş ve görev tanımları; sertifikalı eğitime ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığı nca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Tabiplerce veya tabiplerin yönlendirmesiyle ilgili sağlık meslek mensubu tarafından uygulanmak şartıyla insan sağlığına yönelik geleneksel/tamamlayıcı tedavi yöntemlerinin alanları, tanımları, şartları ve uygulama usul ve esasları Sağlık Bakanlığı nca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. 5

13 6 Anesteziyoloji Diploması veya meslek belgesi olmadan bu maddede tanımlanan meslek mensuplarının yetkisinde olan bir işi yapan veya bu unvanı takınanlar bir yıldan üç yıla kadar hapis ve ikiyüz günden beşyüz güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. ÜNVAN: ANESTEZİ TEKNİSYENİ / TEKNİKERİ ARANILAN NİTELİKLER: Sağlık meslek lisesi anestezi bölümü mezunu veya sağlık hizmetleri meslek yüksekokullarının anestezi bölümünden mezun olmak. Anestezi teknisyenleri; dikkatli, sabırlı, titiz, sorumluluk sahibi, sahip olduğu bilgi ve yeteneklerini doğru kullanabilen, yönergeleri doğru anlayıp uygulayabilen, hastaya ve hasta haklarına saygılı, mahremiyete gerekli özeni gösteren, kişilerarası ilişkilerde başarılı ve iletişim kurabilen, ekip çalışmasına inanan ve bunu başarabilen, yeniliklere açık, alandaki değişim ve gelişmeleri takip eden tutum ve davranış sergileyebilen bireyler olmalıdırlar. Ülkemizde sağlık meslek lisesi (4 yıl) anestezi bölümü mezunu olan öğrenciler anestezi teknisyeni unvanını alırken, 2 yıllık sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu anestezi bölümü mezunları anestezi teknikeri unvanını almaktadırlar. Anestezi teknisyen/teknikerlerinin görevleri: Anestezide kullanılacak araç-gereçleri hazırlamak, gaz tüplerinin doluluğunu kontrol etmek, Gerekli hallerde hastanın premedikasyonunu gerçekleştirmek, Uygun şekilde hastanın ameliyathaneye kabulünü sağlamak, Anestezi uzmanı eşliğinde anestezi uygulamasını gerçekleştirmek, Anestezi uzmanının bulunmadığı hallerde cerrahın kontrolünde anestezi uygulamasını gerçekleştirmek, Ameliyat boyunca hastayı hemodinamik açıdan değerlendirip gerekli kayıtları tutmak, Bir sorunla karşılaşıldığında sorumlu hekimi bilgilendirmek, gerekli müdahaleyi hekimle birlikte uygulamak, Ameliyat sonrası, hastayı anestezi sonrası bakım ünitesine (derlenme/uyanma odası) veya gerekli hallerde yoğun bakım ünitesi çalışanlarına, kurallara uygun olarak teslimini sağlamak, Anestezi cihazının temizlik ve bakımını sağlamak, her zaman kullanıma hazır halde bulundurmak, Cihazda meydana gelebilecek sorunlarda ilgili teknik servise bildirimi sağlamak amacıyla arıza bildirim formu düzenlemek, Ameliyathanede tüketilen ilaç ve sarf malzemelerinin temini ve takibini sağlamak, Tüm faaliyetlerin nöbet süresince de 24 saat boyunca devam etmesini sağlamak, Ameliyathane dışında gerçekleşen acil durumlarda gerekli müdahaleleri ekibiyle birlikte uygulamak. Kaynaklar 1. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği Resmi Gazete Tarihi: Resmi Gazete Sayısı: (Mükerrer) Yapılan Değişikliklerin Resmi Gazete Yayım Tarihi: 05/ Yapılan Değişikliklerin Resmi Gazete Sayısı: Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Resmi Gazete Tarihi: 26 Nisan 2011 Resmi Gazete Sayısı: Kanun No: 6225 Kabul Tarihi:

14 3 Anestezi Devreleri ve Anestezi Makinesi Emre Çamcı Genel anestezi uygulamalarında gerek inhalasyon yoluyla uygulanacak gazları hastaya ulaştıracak, gerekse solunum fonksiyonunu anestezi esnasında kısmen veya tamamen yerine getirecek bir düzene gerek vardır. Anestezi makineleri hem bir yapay solunum aygıtı hem de anestetik ajanı hastaya ulaştıran bir aygıt olarak bu gereksinimi karşılamaktadır. Bu bölümde gazın ana kaynaktan çıkıp hastanın akciğerlerine ulaşana kadar bu sistem içinde yer alan tüm unsurlar gözden geçirilecektir. GAZ TEDARİK VE İLETİMİ Merkezi Sistem Günümüz modern hastane dizaynı tüm medikal gazların (oksijen, azot protoksit, komprese hava, vakum, karbondioksit) mümkün olduğunca merkezi olarak tedarikini ve bu merkezi tanklardan kullanım sahalarına iletimini öngörür. Böylelikle bu gazları, kullanım sahasında tüp içerisinde bulundurmanın dezavantajlarından korunmuş olunur. Bu dezavantajlar maliyet ve güvenlik konuları olarak kendini gösterir. Yukarıda sözü edilen gazlar uygun tanklar veya silindirlerde depolanır, bakır boru hatları ile hastane içinde kullanılacakları bölümlere iletilir ve kullanım alanlarında örneğin ameliyathanelerde duvar prizlerinde sonlanır. Prizler ile anestezi cihazları arası fleksibl hortumlar ile taşınan gazlar uygun ve güvenli bağlantı parçaları ile anestezi makinesine girerler (Şekil 1). Şekil 1 Merkezi gaz sistemlerinin ameliyathane bağlantıları 7

15 8 Anesteziyoloji Resim 1 Anestetik gazlar için duvar prizleri Merkezi tanklar ve iletim hatları anestezistlerin müdahale kapsamı dışında olup ameliyathane duvar prizleri ile priz-makine arası hortum ve bağlantıların kontrolunun anestezistlerin sorumluluğunda olması gerekir (Resim 1). Priz-hortum ve hortum-makine girişi güvenlik sistemleri çap-indeks sistemi ve hızlı bağlantı sistemleri olarak yapılandırılmıştır. Hızlı bağlantı sistemi gaza özgü dişi ve erkek konnektörlerce oluşturulur ve anestezi makinelerinin kolaylıkla yer değiştirmesine ve değişik ameliyathane ve ameliyathane dışı girişim yerlerinde kurulmasına olanak tanır (Resim 2). Ancak aşınmış ve zorlanmış konnektörler ile yanlış bağlantı yapılarak hastaya hipoksik gaz karışımı solutulabileceği unutulmamalıdır. Oksijen: Oksijen küçük ölçekli kurumlarda çok sayıda tüpün bir manifolda bağlanmasıyla oluşturulan sistem yoluyla depolanabileceği gibi, büyük ölçekli hastanelerde depolama işlemi tanklar içinde sıvılaştırılmış oksijen halinde çelik tanklarda -160 ile -180 C de, 7-10 bar basınç altında depolanır. Bu saklama ısısı kritik ısı olan C nin altındadır. Vakumlanmış perlit tozu içeren bir kapsülle izole edilmiş olmasına rağmen dışarıdan bir miktar ısı transferiyle tanktaki oksijen buharlaşma eğiliminde olup basınç artışı meydana gelebilir. Basıncın 17 bar ı geçmesi ile emniyet vanası açılarak basınç fazlası tahliye edilir. Sıvı halde depolanan oksijenin 1 litresinden kullanıma uygun 850 litre gaz sunumu müm- Resim 2 Konnektör örneği

16 4 Monitörizasyon Canan Ünlü Anestezi pratiği hastanın dikkatli, eksiksiz ve sürekli bir biçimde değerlendirilmesini gerektirir. Böylece hasta güvenliği ve standart bakım en uygun şartlarda sağlanabilir. Hastaya ve uygulanacak işleme göre monitörizasyon seçimi güvenli anestezi takibi için önemlidir. Genel veya bölgesel anestezi uygulanan hasta, bir anestezi hekimi veya onun kontrolunda çalışan anestezi teknisyenleri tarafından sürekli olarak izlenmelidir. Monitörizasyonun derecesi ve tipi; hastanın genel durumu, ameliyat tipi, anestezi tekniği, anestezistin monitörizasyondaki deneyimi ve hastanın pozisyonu değerlendirilerek seçilmelidir. En temel monitörizasyon teknikleri; inspeksiyon, oskültasyon ve palpasyondur. Bu yöntemlerle teknolojik monitörlerle bile elde edilemeyen bilgiler edinilebilir. İnspeksiyonla cilt rengi, tırnak rengi, pozisyonun etkileri, hastanın istemsiz hareketleri, pupillaları, konjunktivaları gözlemlenir. Oskültasyonla endotrakeal tüpün doğru yerleştiği saptanabilir, pulmoner sistemde havanın hareketi, kalp sesleri dinlenebilir. Palpasyon ile nabız dolgunluğu saptanabilir, kas gevşeme derecesi hissedilebilir, büyük damarların yerleri saptanabilir. Perküsyonla ise mesane ve mide distansiyonu anlaşılabilir. Amerikan Anesteziyoloji Derneği (ASA) tarafından 1986 yılında temel anestezi monitörizasyonu belirlenmiş, 1998 de bu standartlar tekrar düzenlenmiştir. Bu standartlar özetlenecek olursa; Standart 1: Rejyonal veya genel anestezi uygulamalarında deneyimli bir personel hasta odasında olmalıdır. Standart 2: Tüm anestezi uygulaması boyunca hastada oksijenizasyon, ventilasyon (puls oksimetre, kapnografi, oksijen analizörü, devre ayrılma alarmı), dolaşım (EKG, kan basıncı ölçümü) ve vücut ısısı takip edilmelidir. KARDİYOVASKÜLER SİSTEM MONİTÖRİZASYONU Kardiyak sistemin monitörizasyonunun en basit yolu nabzı palpe etmektir. Böylece kalp atım hızı, ritmi ve karakteri tespit edilebilir. Kardiyovasküler sistem monitörizasyonu; elektrokardiografi ile kalp ritminin ve atım karakterinin, invazif ve noninvazif yöntemlerle kan basıncının, büyük venöz damar basınç değerlerinin dalga şekillerinin ve kalp debisi ve ilişkili değerlerin izlenmesini içerir. Hangi monitörizasyon yöntemlerinin kullanılacağına, birçok faktör değerlendirilerek karar verilir. Elektrokardiografi (EKG) EKG miyokard hücrelerinden yayılan elektrik potansiyelinin kaydedilmesiyle oluşur. İntraoperatif uygulanması ile aritmiler, miyokard iskemileri, iletim bozuklukları ve elekt- 27

17 28 Anesteziyoloji TABLO 1 Derivasyon D I D II D III avr avl avf Standart ve Unipolar Derivasyonlar ve Ölçülen Potansiyel Farklar Ölçtüğü Potansiyel Fark Sağ kol - sol kol arası Sağ kol - sol bacak arası Sol kol - sol bacak arası Sağ kol - santral elektrod arası Sol kol - santral elektrod arası Sol ayak - santral elektrod arası rolit bozuklukları saptanabilir. EKG monitörizasyonu için gümüş klorür elektrodlar kullanılır. Elektrodlardaki iletken jel sayesinde cildin elektriksel direnci azaltılır. Gerektiğinde cilt mekanik olarak veya alkolle temizlenirse bu direnç daha da azaltılabilir. EKG Derivasyonları Kalpteki elektrofizyolojik değişiklikler vücut yüzeyinden ölçülür. Bu ölçümler iki nokta arasındaki potansiyel farkın ölçülmesiyle yapılır. Standart derivasyonlar kalp atımı sırasında vücudun iki noktası arasında oluşan potansiyel farkını saptar. Unipolar ekstremite derivasyonları için, ekstremite elektrodları santral terminal elektroda birleştirilir, her ekstremite ile santral elektrod arasındaki potansiyel fark kaydedilir. Tablo 1 de standart ve unipolar derivasyonlar özetlenmiştir. Prekordiyal derivasyonlar, santral elektrod ve araştırıcı elektrod arasındaki potansiyel farkını ölçer. Derivasyonlar araştırıcı elektrodun yerine göre isimlendirilir. Tablo 2 de prekordiyal derivasyonlar ve yerleri özetlenmiştir. Şekil 1 de mevcut 12 derivasyon gösterilmiştir. Kaydedilen elektriksel potansiyel standart EKG trasesini oluşturur. Bu trasenin bölümlerinin her biri kalbin çalışma döngüsündeki bir komponenti ifade eder. P Dalgası: Atrium depolarizasyon dalgasıdır. Atriumlar kasılmadan önce oluşan voltaj değişikliklerini ifade eder. Normal süresi 0.11saniye, yüksekliği 2.5 mm den küçüktür. DI, DII ve avf de pozitif; avr de negatif; avl de pozitif, negatif veya iki fazlı; V1 de iki fazlı veya negatif olabilir. TABLO 2 Derivasyon V1 V2 V3 V4 V5 V6 Prekordiyal Derivasyonlar ve Ölçüm Yerleri Ölçüm Yeri Sternum kenarı, sağ 4. interkostal aralık Sternum kenarı, sol 4. interkostal aralık V2 ve V4 arası Orta klavikular hatta, 5. interkostal aralık Sol ön aksiler hatta, V4 hizası Sol orta aksiler hatta, V4 hizası

18 5 İnhalasyon Anestetikleri Feyza Yaycı İnhalasyon anestetikleri vücuda soluk alma (inhalasyon) yoluyla alınan, vücuttan soluk vererek (ekshalasyon) atılan ilaçlardır. Sıvı hale getirilmiş uçucu gazlar olduklarından bunlara volatil anestetik veya gaz anestetikler de denilir. Özel vaporizatörlerde buharlaştırılarak anestezi sistemine katılırlar. Anestezi oluşturma özelliğine sahip farklı bileşikler arasında, halojenli eterler (izofluran, halotan, sevofluran, desfluran), inorganik bir molekül olan azot protoksit (N 2 O=nitröz oksit) ve inert bir element olan zenon (xenon) yer alır. İnhalasyon anestetikleri oda sıcaklığı ve atmosfer basıncında, gaz veya sıvı halde bulunurlar. Gaz İnhalasyon Anestetikleri: Azot protoksit, zenon, siklopropan, etilen Sıvı İnhalasyon Anestetikleri: Kloroform, eter, fluroksen, halotan, metoksifluran, enfluran, izofluran, sevofluran, desfluran Anestezi uygulamalarının ilk yıllarında tek başına gaz anestezisi kullanılırken, günümüzde birden fazla gaz anestetik (sevofluran ve N 2 O kombinasyonu), intravenöz ilaçlarla birlikte kullanılmaktadır. Böylelikle bu ilaçlar daha düşük dozlarda kullanılarak yan etkileri en aza indirilmektedir. Genel anestezinin seyri üç evreden oluşur: indüksiyon, idame ve uyanma (derlenme). Anestezi indüksiyonu, erişkin hastalarda genellikle intravenöz ajanlarla gerçekleştirilirken, küçük çocuklarda maske ile inhalasyon indüksiyonu uygulanır. Anestezi idamesi hastanın yaşından bağımsız olarak, genellikle inhalasyon ajanları ile yapılır. Uyanma ise temel olarak bu ajanların akciğerden atılımı sonucu gerçekleşir. İnhalasyon anestezisinde, sıvı haldeki inhalasyon ajanı anestezi cihazındaki vaporizatörde buharlaştırılarak, akciğerler aracılığıyla kana, beyne ve diğer dokulara ulaştırılır. İlaçlar, intravenöz uygulamaya oranla akciğer dolaşımı yoluyla arteryel kana daha hızlı geçerler. İnhalasyon ajanlarının son etkileri beyinde oluşturdukları terapötik konsantrasyona bağlıdır. Bu ajanlar santral sinir sistemindeki sinir hücrelerinin membranlarına bağlanarak bilinç kaybı oluştururlar. Akciğerlerdeki anestetik konsantrasyonu, beyindeki anestetik konsantrasyonu ile aynı kabul edilir. Çünkü bu ilaçların yağdaki çözünürlüğü çok yüksektir, hızla ve kolayca dağılarak vücut kompartmanları arasında eşit düzeye ulaşırlar. Akciğerlerdeki, dolayısıyla beyindeki ilaç konsantrasyonu ne kadar hızlı yükselirse, anestezi o kadar hızlı oluşur. Aynı şekilde, anestezinin sonlandırılması ile akciğerlerdeki, dolayısıyla beyindeki ilaç konsantrasyonu ne kadar hızlı düşerse hasta o kadar çabuk uyanır. 39

19 40 Anesteziyoloji Anestezi cihazından çıkan taze gaz hastaya ulaşmadan önce solunum devresindeki azot protoksit ve oksijen ile karışır. Dolayısı ile vaporizatörde ayarlanan gaz konsantrasyonu, hastaya ulaşıncaya kadar kayba uğrar. İnspire edilen gaz konsantrasyonunun ayarlanan taze gaz konsantrasyonuna yakın olabilmesi için; taze gaz akım hızı yüksek, solunum devresi hacmi düşük ve anestezi cihazının plastik parçalarının ve karbondioksit absorbanının yaptığı absorpsiyon az olmalıdır. Anestezi indüksiyonunun başlangıcında taze gaz akım hızını düşük tutmak ekonomik olsa da, ilk birkaç dakika akım hızının yüksek tutulması ile indüksiyonu hızlandırmak mümkündür. İnhalasyon anestetiklerinin güvenle uygulanabilmesi için farmakokinetik ve farmakodinamik özelliklerinin bilinmesi gereklidir. Farmakokinetik, bir ilacın dozu ile dokulardaki konsantrasyonu ve etki süresi arasındaki ilişkiyi; farmakodinamik ise ilaçların etki mekanizması ve toksik etkilerini inceler. İnhalasyon Anestetiklerinin Farmakokinetiği İnhalasyon anestetikleri ile ilgili farmakokinetik kavramlar şunlardır: Kan/gaz çözünürlüğü Konsantrasyon etkisi İkinci gaz etkisi Ventilasyon etkisi Kalp debisi etkisi Yaş ve obezitenin etkisi Yağ/gaz çözünürlüğü Difüzyon hipoksisi Kan/Gaz Çözünürlüğü Bir anestetiğin alveollerden kana transfer (uptake) hızı ve alveollerden vücut dışına atılma (eliminasyon) hızı, o anestetiğin kan/gaz çözünürlük katsayısına bağlıdır. Henry yasasına göre; bir gaz, alveoldeki ve kandaki basınçları eşitleninceye kadar kanda erir. Kan/gaz çözünürlük katsayısı; bir inhalasyon ajanının kandaki ve alveoldeki konsantrasyonlarının eşit olduğu andaki parsiyel basınçlarının oranıdır. Bir başka deyişle, anestetik ilacın kanda çözünen miktarının, yani kan fazının kanı terk ederek dokulara dağılan miktarına, yani gaz fazına oranıdır. Bir ilacın kan/gaz çözünürlüğü ne kadar yüksek ise ilaç o kadar fazla oranda kanda kalır, beyin ve spinal korda daha yavaş transfer olur, dolayısıyla anestezi daha geç oluşur. Diğer taraftan kan/gaz çözünürlüğü ne kadar düşük ise etkinin başlaması ve sonlanması o kadar hızlı olur. İnhalasyon anestetiklerinin kan/gaz çözünürlük katsayıları Tablo 1 de listelenmiştir. İnhalasyon Anestetiklerinin Kan/Gaz Çözünürlük Katsayıları, Yağ/Gaz Çözünürlük TABLO 1 Katsayıları ve MAK Değerleri Anestetik Ajan Kan/Gaz Çözünürlük Katsayısı Yağ/Gaz Çözünürlük Katsayısı MAK (%) Azot protoksit İzofluran Sevofluran Desfluran MAK: Minimum alveolar konsantrasyon

20 6 İntravenöz Anestetikler Feyza Yaycı İntravenöz anestetikler, merkezi sinir sistemi depresyonuna bağlı olarak sedasyon ve hipnoz oluşturan ajanlardır. İntravenöz anestetiklerin kullanım alanları; genel anestezi indüksiyonu, bilinçli sedasyon ve total intravenöz anestezidir. Ayrıca kısa girişimlerde tek başına anestetik ajan olarak da kullanılırlar. İdeal bir intravenöz anestetiğin özellikleri; hızlı ve yumuşak bir indüksiyon ve derlenme sağlaması, kalp ve solunum depresyonu etkisinin minimum olması, serebral metabolizmayı azaltması, analjezik, antiemetik ve bronkodilatör etkinliğe sahip olması, histamin salınımı ve hipersensitiviteye neden olmaması, toksik olmaması, inaktif metabolitlere yıkılması ve dokularda birikmemesidir. Mevcut intravenöz anestetiklerin hiçbiri derlenme süresini uzatmaksızın ve yan etki oluşturmaksızın tek başına tam bir anestezi sağlayamaz. Hipnoz, amnezi, analjezi ve aynı zamanda hemodinamik stabilite sağlamak için her bir ilacın nispeten düşük dozda kullanıldığı ilaç kombinasyonlarından yararlanılır. Dengeli anestezi adı verilen bu uygulamada, intravenöz anestetikler hipnotik olarak indüksiyonda kullanılırken, idamede inhalasyon ajanları veya intravenöz ajanlar, analjezi için opioidler ve kas gevşemesi için nöromusküler blokerler kullanılır. İntravenöz ajanlarla anestezi indüksiyonu yapılırken yan etkileri en aza indirgemek için, ilaç yavaş olarak ve hipnoz oluşturmaya yetecek en düşük dozda verilmelidir. İlaç vital merkezlere hızla ulaştığından apne ve hipotansiyon gibi yan etkiler inhalasyon ajanlarından daha belirgindir. Ayrıca koruyucu refleksler hızla deprese olduğundan regürjitasyon ve aspirasyon olasılığı da daha fazladır. BARBİTÜRATLAR Barbitüratlar, barbitürik asitin sodyum tuzu şeklindeki türevleridir. Barbitürik asit bileşenine farklı konumlarda, farklı atomların eklenmesi ile farmakolojik etkinlik değişir. Alkil, aril grubu eklenmesi ile oksibarbitüratlar elde edilir. Bunlar, suda çözünen, uzun etkili, sedatif-hipnotik etkinliğe sahip bileşiklerdir. Bu grupta pentobarbital, sekobarbital ve fenobarbital yer alır. Sülfür atomu eklenmesi ile yağda çözünebilen, dolayısıyla etkisi hızlı başlayan ve hızlı sonlanan (ultra-kısa etkili), hipnotik potensi daha fazla olan tiyobarbitüratlar elde edilir. Tiyopental bu grupta yer alır. Metil grubu eklenmesi ile yine ultra-kısa etkili, ancak istemsiz kas hareketlerine neden olabilen metoheksital elde edilir. Barbitüratlar, suda eriyen alkali solüsyonlar (ph ) olarak üretilmektedir. Bu nedenle asit yapılı olan opioidler, katekolaminler ve nöromusküler blokerlerle geçimsizdirler. Barbitüratların kullanılmadan önce aseptik teknikle %5 dekstroz veya %0.9 sodyum klorür ile çözündürülmesi gerekir. Barbitüratlar yanlışlıkla damar dışına veya artere enjekte edilirse alkali yapılarından dolayı ağır doku hasarına neden olabilir. Diğer taraftan alkali 51

Lokal anestetik preparatları

Lokal anestetik preparatları Lokal anestetikler Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 21.10.2010 Lokal anestetik preparatları 2 2/30 1 3 3/30

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı. Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı. Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma 1. YIL ilk yarıyıl (güz dönemi) BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma 09.00-09.50 SHMY101 ANES-101 ANES-101

Detaylı

Genel anestetik preparatları I

Genel anestetik preparatları I Genel anestetikler Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 21.10.2010 Genel anestetik preparatları I 2 2/32 1 Genel

Detaylı

SEDASYON UYGULAMALARINDA HANGİ İLAÇLARI KULLANIYORUZ? Yasemin Oyum Acıbadem Bursa Hastanesi YBÜ Sorumlu Hemşiresi 2014

SEDASYON UYGULAMALARINDA HANGİ İLAÇLARI KULLANIYORUZ? Yasemin Oyum Acıbadem Bursa Hastanesi YBÜ Sorumlu Hemşiresi 2014 SEDASYON UYGULAMALARINDA HANGİ İLAÇLARI KULLANIYORUZ? Yasemin Oyum Acıbadem Bursa Hastanesi YBÜ Sorumlu Hemşiresi 2014 SUNU PLANI Benzodiazepinler Barbütüratlar Diğer Sedatifler SEDASYON UYGULAMALARINDA

Detaylı

Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi

Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi Journal of Clinical and Analytical Medicine Acil Tıp El Kitabı Güçlü Aydın, Ümit Kaldırım Opioidler Analjezi bilinç değişikliği yaratmadan ağrının azaltılmasıdır. Akut

Detaylı

YETİŞKİN VE ÇOCUK HASTADA SEDASYON

YETİŞKİN VE ÇOCUK HASTADA SEDASYON YETİŞKİN VE ÇOCUK HASTADA SEDASYON Sedasyon Hastanın korku ve endişe kaynaklı rahatsızlığını azaltmak için santral sinir sistemi ve reflekslerinin farmakolojik ve nonfarmakolojik (psikolojik) yollarla

Detaylı

ANESTEZİYOLOJİYE GİRİŞ ve GENEL ANESTEZİ. Doç. Dr. Fatiş Altındaş İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD

ANESTEZİYOLOJİYE GİRİŞ ve GENEL ANESTEZİ. Doç. Dr. Fatiş Altındaş İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD ANESTEZİYOLOJİYE GİRİŞ ve GENEL ANESTEZİ Doç. Dr. Fatiş Altındaş İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Anestezi nedir? Hissizlik Genel anestezi Vital fonksiyonlarda kalıcı bir

Detaylı

1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ

1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 9.Hafta ( 10-14 / 11 / 2014 ) 1.)İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ 2.) İLAÇLARIN VERİLİŞ YOLLARI VE ETKİSİNİ DEĞİŞTİREN FAKTÖRLER Slayt No : 13 1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ

Detaylı

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 10.03.2009

Detaylı

Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014

Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014 Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014 Sedasyon Uygulamaları Günübirlik Anestezi Sonrası Derlenme Safhaları Modifiye Aldrete Skoru Nedir ve Nerede Kullanılır? Modifiye

Detaylı

Anestezi Programı Ders İçeriği

Anestezi Programı Ders İçeriği Anestezi Programı Ders İçeriği İN ADI DÖNEMİ 1 KATEGORİSİ UYGULAMA I ZORUNLU LIK MESLEK İ X OKUL EĞİTİMİ BİREYSEL ÖĞRENME SEÇMELİ 6 155 235 390 Sİ AKTS Sİ 13 ÖĞRENCİYE GENEL UYGULAMASI İLE İLGİLİ BİLGİ

Detaylı

Farmakoloji bilgileri kullanılarak farmakoloji dışında yanıtlanabilecek olan toplam soru sayısı: 8

Farmakoloji bilgileri kullanılarak farmakoloji dışında yanıtlanabilecek olan toplam soru sayısı: 8 Soruların konulara göre dağılımı: Otonom Sinir Sistemi : 5 Santral Sinir Sistemi : 5 Genel Farmakoloji: 2 Kardiyovaskuler sistem: 3 Otakoid: 2 Endokrin sistem: 2 Antiviral ilaçlar: 1 Konu dağılımı daha

Detaylı

Dr. Füsun Bozkırlı ĐNTRAVENÖZ ANESTEZĐKLER

Dr. Füsun Bozkırlı ĐNTRAVENÖZ ANESTEZĐKLER ĐNTRAVENÖZ ANESTEZĐKLER Genel anestezi indüksiyonunda hem intravenöz anestezik ajanlar hem de inhalasyon ajanları kullanılabilmesine rağmen genel olarak intravenöz ajanların kullanımı tercih edilmektedir.

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem IV Anesteziyoloji ve Reanimasyon Staj Eğitim Programı Genel Bilgiler: Staj süresi: 2 hafta ÇOMÜ kredisi: AKTS kredisi: 4 kredi 3 kredi Eğitim Başkoordinatörü: Dönem 4 Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı:

Detaylı

SİNİR HÜCRELERİ. taşınması çevresel sinir sistemi tarafından meydana getirilen sinir hücreleri tarafından gerçekleştirilir.

SİNİR HÜCRELERİ. taşınması çevresel sinir sistemi tarafından meydana getirilen sinir hücreleri tarafından gerçekleştirilir. SİNİR HÜCRELERİ Sinir hücreleri nöron adını alır.hayvanlarda değişik görevler üstlenen nöronlar örneğin deniz anemonunda bir sinirsel ağ oluşturmuştur.tentaküllerin hareketi bu sinir ağı tarafından kontrol

Detaylı

Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR

Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR Prof. Dr. A. Necati GÖKMEN DEÜ Tıp Fakültesi Anesteziyoloji

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı T.C. MİLLÎ EĞİTİM BKNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve çıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı KİTPÇIK TÜRÜ T.C. SĞLIK BKNLIĞI PERSONELİNİN UNVN DEĞİŞİKLİĞİ SINVI 22. GRUP:

Detaylı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı Ameliyat Sırası Hasta Bakımı AMAÇ Hastanın ameliyat sırası hemşirelik bakımının sürdürülmesi ve karşılaşabileceği komplikasyonların önlenmesidir. TEMEL İLKELER Ameliyat sırası dönemde hemşirelik bakımı;

Detaylı

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU ANESTEZİ ÜNİTELERİ

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU ANESTEZİ ÜNİTELERİ MALİ HİZMETLER KURUM BAŞKAN YARDIMCILIĞI STOK TAKİP VE ANALİZ DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU ANESTEZİ ÜNİTELERİ BMM. Serhat ALADAĞ Ağustos 2015 ANESTEZİ ÜNİTELERİ Yetki Grubu: Solunum Sistemleri

Detaylı

OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi)

OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi) OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi) Otonom sinir sitemi iki alt kısma ayrılır: 1. Sempatik sinir sistemi 2. Parasempatik sinir sistemi Sempatik ve parasempatik sistemin terminal nöronları gangliyonlarda

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

ANESTEZİ TEKNİSYENİ TANIM

ANESTEZİ TEKNİSYENİ TANIM TANIM Her türlü ameliyatta hastanın uyutulması (anestezi) ile ilgili tıbbi yöntemleri hekimin talimatına göre uygulayan ve hekime yardımcı olan kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN, ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN -

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ANESTEZİ PROGRAMI

SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ANESTEZİ PROGRAMI SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ANESTEZİ PROGRAMI 1. SINIF I. DÖNEM Matematik Z 2 0 2 2 Sayılar, cebir, denklemler, trigonometri ve logaritma Fizik Z 2 0 2 2 Maddenin mekanik özelliklerini, sıcaklık

Detaylı

TÜRK ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON DERNEĞİ (TARD) ANESTEZİ UYGULAMA KILAVUZLARI POSTANESTEZİK BAKIM

TÜRK ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON DERNEĞİ (TARD) ANESTEZİ UYGULAMA KILAVUZLARI POSTANESTEZİK BAKIM TÜRK ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON DERNEĞİ (TARD) ANESTEZİ UYGULAMA KILAVUZLARI POSTANESTEZİK BAKIM Kasım 2005 Sayın Meslektaşlarımız, Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği, anestezi uygulamalarında

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.10.0.THG.0.10.0.THG.012.00.03-216/99/ Konu : Yoğun Bakım Hemşireliği 13.05.2008/ 17438 Eğitim Programı Uygulama Yönergesi BAKANLIK MAKAMINA

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELER KURUMU BURSA KAMU HASTANELER BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ ORHANELİ İLÇE DEVLET HASTANESİ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELER KURUMU BURSA KAMU HASTANELER BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ ORHANELİ İLÇE DEVLET HASTANESİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU BURSA İLİ KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ ORHANELİ İLÇE DEVLET HASTANESİ ANESTEZİ BÖLÜM UYUM REHBERİ Doküman Kodu Yayın Tarihi Revizyon

Detaylı

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması Dr. Ahmet U. Demir Solunum fizyolojisi Bronş Ağacı Bronş sistemi İleti havayolları: trakea (1) bronşlar (2-7) non respiratuar bronşioller (8-19) Gaz değişimi: respiratuar

Detaylı

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukukî Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu Yönergenin amacı; Sağlık

Detaylı

2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru yanıt hayır olabilir mi?

2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru yanıt hayır olabilir mi? ÇOCUKLARDA İLAÇ KULLANIMINDA FARMAKOKİNETİK VE FARMAKODİNAMİK FARKLILIKLAR 17.12.2004 ANKARA Prof.Dr. Aydın Erenmemişoğlu ÇOCUKLARDA İLAÇ KULLANIMINDA FARMAKOKİNETİK VE 2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru

Detaylı

MAVİ KOD UYGULAMA TALİMATI

MAVİ KOD UYGULAMA TALİMATI 1. AMAÇ: Hastanemizde kardiyopulmoner arrest durumundaki bir hastanın veya sağlık personelinin hızlı ve güvenli biçimde,eğitimli ve deneyimli personel tarafından,kalp ve solunum sistemine müdahale ile

Detaylı

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ÇOCUK ENFEKSİYON YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ÇOCUK ENFEKSİYON YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ Sayfa No 1 / 5 1.AMAÇ: Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Enfeksiyon yoğun bakım ünitesinde yatmakta olan her hastanın vital organ fonksiyonlarının desteklenmesi; organ

Detaylı

RADYOTERAPİ TEKNİKERİNİN TEDAVİDEKİ ROLÜ

RADYOTERAPİ TEKNİKERİNİN TEDAVİDEKİ ROLÜ RADYOTERAPİ TEKNİKERİNİN TEDAVİDEKİ ROLÜ Cafer ATAR Radyoterapi Teknikeri Ankara Dr.Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Kliniği 2013 Kanser tedavisinde radyoterapinin

Detaylı

SDÜ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON AD 2014-2015 TIP FAKÜLTESİ DÖNEM V Grup I DERS PROGRAMI

SDÜ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON AD 2014-2015 TIP FAKÜLTESİ DÖNEM V Grup I DERS PROGRAMI 08.09.2014 Pazartesi SDÜ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON AD 2014-2015 TIP FAKÜLTESİ DÖNEM V Grup I DERS PROGRAMI Yoğun Bakımda Vizit 11:15-12:00 Yoğun Bakıma Giriş Dr. L. Yavuz 13:30-14:15 Sepsis Dr. L.

Detaylı

HÜCRE ZARINDA TAŞINIM

HÜCRE ZARINDA TAŞINIM HÜCRE ZARINDA TAŞINIM Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ YDÜ TIP FAKÜLTESİ BİYOFİZİK AD Küçük moleküllerin zardan geçişi Lipid çift tabaka Polar moleküller için geçirgen olmayan bir bariyerdir Hücre içindeki suda

Detaylı

Solunum Sistemi Fizyolojisi

Solunum Sistemi Fizyolojisi Solunum Sistemi Fizyolojisi 1 2 3 4 5 6 7 Solunum Sistemini Oluşturan Yapılar Solunum sistemi burun, agız, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea (soluk borusu), bronslar, bronsioller, ve alveollerden

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ Egzersiz sırasında çalışan kaslar, ihtiyaç duydukları enerji için oksijen (O 2 ) kullanır ve karbondioksit (CO 2 ) üretir. Akciğerler, hava ile kanın karşılaştığı ı organlardır.

Detaylı

BİYOLOJİK AJANLARIN DİĞER İLAÇLARLA ETKİLEŞİMLERİ. Mustafa ÖZGÜROĞLU Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı

BİYOLOJİK AJANLARIN DİĞER İLAÇLARLA ETKİLEŞİMLERİ. Mustafa ÖZGÜROĞLU Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı BİYOLOJİK AJANLARIN DİĞER İLAÇLARLA ETKİLEŞİMLERİ Mustafa ÖZGÜROĞLU Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı İki ilaç etkileşime girdiği zaman ne tür ürünle karşımıza gelebilirler? Pozitif etkileşim

Detaylı

PULS-OKSİMETRİ. Dr. Necmiye HADİMİOĞLU. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı

PULS-OKSİMETRİ. Dr. Necmiye HADİMİOĞLU. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı PULS-OKSİMETRİ Dr. Necmiye HADİMİOĞLU Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Puls oksimetre, Pulsatil atımı olan arterlerdeki farklı hemoglobinlerin ışık emilimlerini

Detaylı

GÜNCEL ANESTEZİ D E R S N O T L A R I

GÜNCEL ANESTEZİ D E R S N O T L A R I GÜNCEL ANESTEZİ D E R S N O T L A R I L E C T U R E N O T E S : CURRENT ANESTHESİA Editör Gülay Ok Şubat 2016 Copyright 2016 ISBN : 978-605-5121-28-0 Eser Editör Editör İletişim Bilgileri : Güncel Anestezi

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Acil Tıp Hekimliği Uygulama Dilimi (Seçmeli) Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Okhan AKDUR Doç.

Detaylı

AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ

AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ SUNU PLANI Açık ve kapalı cerrahide hemşirelik bakım amacı Açık ve kapalı cerrahide hemşirelik

Detaylı

Opioid analjezik preparatları I

Opioid analjezik preparatları I Opioidler Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 21.10.2010 Opioid analjezik preparatları I 2 2/46 1 Opioid analjezik

Detaylı

ANESTEZİ TEKNİKERİ. EROL ERTAN Uludağ Üniversitesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon A.D Baş Sağlık Teknikeri

ANESTEZİ TEKNİKERİ. EROL ERTAN Uludağ Üniversitesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon A.D Baş Sağlık Teknikeri ANESTEZİ TEKNİKERİ EROL ERTAN Uludağ Üniversitesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon A.D Baş Sağlık Teknikeri ANESTEZİ TEKNİKERİ- TEKNİSYENİ Anestezi teknikeri ve teknisyeni aynı işi icra ederler. Aralarındaki

Detaylı

Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel, Füsun Güzelmeriç, Tuncer Koçak

Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel, Füsun Güzelmeriç, Tuncer Koçak Koroner Arter Bypass Greftleme Operasyonlarında Esmolol Hidroklörür ve Magnezyum Sülfatın Laringoskopi ve Trakeal Entubasyona Bağlı Hemodinamik Yanıta Etkileri Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel,

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ 19/11/2015 SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI

SOLUNUM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ 19/11/2015 SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI VE FİZYOLOJİSİ FİZYOLOJİSİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Canlılığın sürdürülebilmesi için vücuda oksijen alınması gerekir. Solunumla alınan oksijen, kullanılarak metabolizma sonucunda karbondioksit açığa

Detaylı

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER EGZERSİZ VE TERMAL STRES Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER TERMAL DENGE ısı üretimi BMH Kas etkinliği Hormonlar Besinlerin termik etkisi Postur Çevre ısısı Vücut ısısı (37 o C±1) ısı kaybı konveksiyon, radyasyon,

Detaylı

PEDİYATRİK KALP CERRAHİSİNDE REKTAL YOLLA VERİLEN KETAMİN, MİDAZOLAM VE KLORALHİDRAT PREMEDİKASYONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

PEDİYATRİK KALP CERRAHİSİNDE REKTAL YOLLA VERİLEN KETAMİN, MİDAZOLAM VE KLORALHİDRAT PREMEDİKASYONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI PEDİYATRİK KALP CERRAHİSİNDE REKTAL YOLLA VERİLEN KETAMİN, MİDAZOLAM VE KLORALHİDRAT PREMEDİKASYONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Dr. Mehmet ÇİMEN, Dr. Halide Oğuş,Dr Banu Şebnem Saraç, Dr. Füsun GÜZELMERİÇ,Dr.

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

Genellikle 1-3 günlük tedavi yeterlidir. Romatizma tedavilerinde en az bir hafta uygulanır.

Genellikle 1-3 günlük tedavi yeterlidir. Romatizma tedavilerinde en az bir hafta uygulanır. Prospektüs FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Metamizol steroid olmayan yangı giderici bir pyrazolone'dur. Analjezik, antiinflamatuar ve antipiretik etkilere sahiptir. Narkotik olmayan analjezikler grubuna girer.

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

13/05/15 OBEZİTE CERRAHİSİNDE ANESTEZİ YÖNETİMİ SUNU PLANI HASTA TRANSFERİ VE POZİSYON

13/05/15 OBEZİTE CERRAHİSİNDE ANESTEZİ YÖNETİMİ SUNU PLANI HASTA TRANSFERİ VE POZİSYON OBEZİTE CERRAHİSİNDE ANESTEZİ YÖNETİMİ NOTE: To change the image on this slide, select the picture and delete it. Then click the Pictures icon in the placeholder to insert your own image. DR. ABDULKADİR

Detaylı

İLAÇ UYGULAMA PROSEDÜRÜ

İLAÇ UYGULAMA PROSEDÜRÜ Sayfa 1 / 5 1.AMAÇ: Hakkari Devlet Hastanesi nde ilaç hatalarının önlenmesi amacıyla stratejilerin belirlenmesi, ilaç kullanım sürecinin tüm safhalarında görev alan sağlık bakımı sunanların rollerinin

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:.....

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

EK: 2 Derlenme ve taburcu etme kriterleri

EK: 2 Derlenme ve taburcu etme kriterleri EK: 2 Derlenme ve taburcu etme kriterleri Girişim tamamlandıktan sonra da hastalar komplikasyonlar açısından risk altında olabilir. Bu nedenle hastalar, kardiyorespiratuar depresyon tehlikesi ortadan kalkıncaya,

Detaylı

Perfüzyon Teknikleri Programı Ders İçeriği

Perfüzyon Teknikleri Programı Ders İçeriği Perfüzyon Teknikleri Programı Ders İçeriği DERSİN ADI DERSİN KATEGORİSİ SÜRE Perfüzyon I Tıbbi Hizmetler ve Teknikler Perfüzyon Teknikleri Programı 1. Yarıyıl ZORUNLU DERS MESLEK DERSİ SEÇMELİ DERS Anatomi

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi,

Detaylı

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas MYOLOGIA CRUSH SENDROMU Dr. Nüket Göçmen Mas Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD Kas hücresi ve kas dokusu Kısalma özelliğini taşıyan hücreye kas hücresi denir. Bunların oluşturduğu dokuya

Detaylı

ANESTEZİ TEKNİKERİ TANIM

ANESTEZİ TEKNİKERİ TANIM TANIM Anestezi teknikeri; her türlü ameliyatta hastanın uyutulması ile ilgili tıbbi yöntemleri anestezi uzmanı hekimin talimatına göre uygulayan, anestezi işlerinde hekime yardımcı olan kişidir. A- GÖREVLER

Detaylı

Oksijen tedavisi. Prof Dr Mert ŞENTÜRK. İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı

Oksijen tedavisi. Prof Dr Mert ŞENTÜRK. İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı Oksijen tedavisi Prof Dr Mert ŞENTÜRK İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı OKSİJEN TEDAVİSİ Kime uygulanmalı? Endikasyonlar? Kaç litre? Ne şekilde? Kime uygulanmalı? Gereksinimi

Detaylı

EMG nin Kullanım Alanları ve Uyarılmış Potansiyeller. Uzm Dr Pınar Gelener

EMG nin Kullanım Alanları ve Uyarılmış Potansiyeller. Uzm Dr Pınar Gelener EMG nin Kullanım Alanları ve Uyarılmış Potansiyeller Uzm Dr Pınar Gelener Genel Bilgiler Sinir ve kas hücreleri elektrik üretebilen, dışarıdan elektrik ile uyarılabilen ve elektriği iletebilen dokulardır

Detaylı

SPİNALDE AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr. Elif Başaran Gündoğdu. Uludağ Üniversitesi Beyin ve Sinir Cerrahisi.

SPİNALDE AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr. Elif Başaran Gündoğdu. Uludağ Üniversitesi Beyin ve Sinir Cerrahisi. SPİNALDE AKILCI İLAÇ KULLANIMI Dr. Elif Başaran Gündoğdu. Uludağ Üniversitesi Beyin ve Sinir Cerrahisi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ilacı, fizyolojik sistemleri veya patolojik durumları, kullanıcının yararı

Detaylı

DEĞİŞİK KOŞULLARDA SOLUNUM (İRTİFA VE SUALTI)

DEĞİŞİK KOŞULLARDA SOLUNUM (İRTİFA VE SUALTI) DEĞİŞİK KOŞULLARDA SOLUNUM (İRTİFA VE SUALTI) Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER Fizyoloji Anabilim Dalı Yüksek irtifa fizyolojisi İrtifa (metre) Atm.P (mmhg) At.PO 2 (mmhg) P A CO 2 (mmhg) P A O 2 (mmhg) Art.O 2

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1 / 6 1. AMAÇ: Kardiyopulmoner arrest durumundaki bir hastanın hızlı ve güvenli biçimde, eğitimli ve deneyimli personel tarafından, kalp ve solunum sistemine müdahale ile canlandırılmasını sağlamak

Detaylı

EKG CİHAZ KULLANIMI ve EKG nin YORUMLANMASI

EKG CİHAZ KULLANIMI ve EKG nin YORUMLANMASI EKG CİHAZ KULLANIMI ve EKG nin YORUMLANMASI T.C B.E.Ü. SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HEMŞİRELİK HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM HEMŞİRELİĞİ Hem.BURCU ER EKG Kalbin çalışması sırasında oluşan

Detaylı

Hızlı Seri Entübasyon Protokolü HSE nedir? HSE acil hava yolu yönetiminin en önemli kısmıdır. Bu teknik hastalara hemen hemen aynı anda verilen güçlü sedatifler (indüksiyon) ve nöromusküler bloker ajanlar

Detaylı

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokullarının veya Yüksekokul ve Fakültelerin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

LOKAL ANESTETİKLER VE BÖLGESEL ANESTEZİ

LOKAL ANESTETİKLER VE BÖLGESEL ANESTEZİ PLAN LOKAL ANESTETİKLER VE BÖLGESEL ANESTEZİ DR. SONER IŞIK AKDENİZ ACİL TIP AD 30.11.2010 1 Giriş Farmakoloji Toksisite Uygulama yöntemleri Bölgesel anestezi 2 GİRİŞ Lokal anestetiklerden önce ağrıyı

Detaylı

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir. Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da

Detaylı

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Atomlar Arası Bağlar 1 İyonik Bağ 2 Kovalent

Detaylı

DÖNEM I HAFTALIK DERS PROGRAMI

DÖNEM I HAFTALIK DERS PROGRAMI TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I HAFTALIK DERS PROGRAMI DÖNEM I. DERS KURULU Eylül Kasım 0 Dekan : Dönem Koordinatörü : Ders Kurulu Başkanı : Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ Doç.Dr. Doç.Dr. KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK

Detaylı

KARDİYOLOJİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN BİLGİLENDİRİLMİŞ HASTA ONAM FORMU

KARDİYOLOJİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN BİLGİLENDİRİLMİŞ HASTA ONAM FORMU SAYFA NO 1/5 HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:..... Hastaneye Kabul Tarihi:..... Servise Yatış Tarihi:..... Hastalığın Ön Tanısı/Tanısı...

Detaylı

Levosimendanın farmakolojisi

Levosimendanın farmakolojisi Levosimendanın farmakolojisi Prof. Dr. Öner SÜZER Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AbD 1 Konjestif kalp yetmezliği ve mortalite 2 Kaynak: BM Massie et al, Curr Opin Cardiol 1996

Detaylı

KAUDAL ANESTEZĠ. Hazırlayan:Dr.Mert Akbaş, FIPP

KAUDAL ANESTEZĠ. Hazırlayan:Dr.Mert Akbaş, FIPP KAUDAL ANESTEZĠ Hazırlayan:Dr.Mert Akbaş, FIPP Kaudal anestezi epidural anestezinin sakral bölgeden uygulanmasıdır. ANATOMİ: Sakrum, beş sakral vertebranın birleşmesi ile oluşan büyük bir üçgen şeklindedir.

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Acil Tıp Hekimliği Uygulama Dilimi (Zorunlu) Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Ahmet UYSAL

Detaylı

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti Prospektüs ; berrak sarı renkli çözelti olup her ml'si 500.000 IU Vitamin A, 75.000 IU Vitamin D 3 ve 50 mg Vitamin E içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ uygun farmasötik şekli, içerdiği A, D 3 ve E vitamin

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. MON.TALYUM-201 berrak ve renksiz bir çözeltidir. 1 ml enjeksiyonluk çözelti içinde 37 MBq Talyum-201 ( 201 Tl) radyonüklidi içerir.

KULLANMA TALİMATI. MON.TALYUM-201 berrak ve renksiz bir çözeltidir. 1 ml enjeksiyonluk çözelti içinde 37 MBq Talyum-201 ( 201 Tl) radyonüklidi içerir. KULLANMA TALİMATI MON.TALYUM-201 I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren flakon Her bir flakondaki talyum klorür ( 201 Tl) aktivitesi kalibrasyon tarih ve saatinde 37 MBq/mL dir. Damar içine uygulanır. Etkin

Detaylı

MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KONU : OKSİJEN TEDAVİSİ

MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KONU : OKSİJEN TEDAVİSİ DERS : MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KONU : OKSİJEN TEDAVİSİ 1.) Aşağıdaki cümlelerin başında boş bırakılan parantezlere, cümlelerde verilen bilgiler ) Oksijenin kimyasal simgesi O2 dir. ) Oksijen, canlıların

Detaylı

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant)

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 1 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 2 Prospektüs 3 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) Steril,apirojen Formülü Beher Zoladex LA Subkütan implant, enjektör içinde, uygulamaya hazır, beyaz

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik İç Hastalıkları (Zorunlu) Uygulama Dilimi Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN

Detaylı

İNTRATEKAL MORFİN UYGULAMASININ KORONER ARTER BYPASS GREFT OPERASYONLARINDA ETKİSİ

İNTRATEKAL MORFİN UYGULAMASININ KORONER ARTER BYPASS GREFT OPERASYONLARINDA ETKİSİ İNTRATEKAL MORFİN UYGULAMASININ KORONER ARTER BYPASS GREFT OPERASYONLARINDA STRES YANIT VE AĞRI KONTROLÜ ÜZERİNE ETKİSİ KARTAl KOŞUYOLU YÜKSEK İHTİSAS EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ANESTEZİ VE REANİMASYON

Detaylı

2010-2011 ÖĞRETĠM YILI ANESTEZĠYOLOJĠ ANABĠLĠM DALI SEMĠNER PROGRAMI. Dr.Mesut YORNUK Uzm.Dr.Giray VARANSU. Pediatrik Preop değerlendirme

2010-2011 ÖĞRETĠM YILI ANESTEZĠYOLOJĠ ANABĠLĠM DALI SEMĠNER PROGRAMI. Dr.Mesut YORNUK Uzm.Dr.Giray VARANSU. Pediatrik Preop değerlendirme 2010-2011 ÖĞRETĠM YILI ANESTEZĠYOLOJĠ ANABĠLĠM DALI SEMĠNER PROGRAMI Tarih Saat Yer KonuĢmacı Konu BaĢlığı 06.10.2010 07.45-08.30 07.10.2010 07.30-08.00 13.10.2010 07.45-08.30 14.10.2010 07.30-08.00 20.10.2010

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK ARASTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ HASTA NAKLİ ve AMBULANS HİZMETLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK ARASTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ HASTA NAKLİ ve AMBULANS HİZMETLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç DÜZCE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK ARASTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ HASTA NAKLİ ve AMBULANS HİZMETLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu yönergenin amacı; Düzce Üniversitesi

Detaylı

Postanestezik ajitasyon

Postanestezik ajitasyon Postanestezik ajitasyon Doç.Dr.Serbülent Gökhan BEYAZ Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Sunum planı Tanım Etyoloji Mekanizma Skalalar İlaç ve yöntemler Sonuç Ajitasyon Stres durumunun davranış olarak

Detaylı

GENEL YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

GENEL YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ Dok No:YBH.PR.01 Yayın Tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/No:-/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ: Erişkin yoğun bakım ünitesine yatış endikasyonu olan hastaların erişkin yoğun bakım ünitesine kabulü, izlenmesi, tedavisi,

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ESMERON 50 mg/ 5 ml enjeksiyon için solüsyon içeren flakon İntravenöz olarak kullanılır.

KULLANMA TALİMATI. ESMERON 50 mg/ 5 ml enjeksiyon için solüsyon içeren flakon İntravenöz olarak kullanılır. KULLANMA TALİMATI ESMERON 50 mg/ 5 ml enjeksiyon için solüsyon içeren flakon İntravenöz olarak kullanılır. Etkin madde: Roküronyum bromür. Yardımcı maddeler: Sodyum asetat, sodyum klorür, asetik asit,

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ. Düz Kas. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan.

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ. Düz Kas. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan. Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ İ İ İ Düz Kas Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan.net net Düz Kas Kalp kası İskelet kl kası Düz kas Düz Kas Düz

Detaylı

GLASKOW KOMA SKALASI HAZIRLAYAN: NURTEN ŞİŞMAN

GLASKOW KOMA SKALASI HAZIRLAYAN: NURTEN ŞİŞMAN GLASKOW KOMA SKALASI HAZIRLAYAN: NURTEN ŞİŞMAN TANIM Glaskow koma skalası genel olarak kişinin nörolojik değerlendirmesini yapmak için geliştirilmiş bir kriterdir. Hastanın şuur seviyesinin derecesi belirlenir

Detaylı

Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir.

Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir. KEMOTERAPİ KEMOTERAPİ NEDİR? Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir. Kemoterapide, bir veya birden fazla ilaç bir arada kullanılabilir. Her ilacın

Detaylı

I- YAZILI ONAM (RIZA):

I- YAZILI ONAM (RIZA): HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ ELEKTROFİZYOLOJİK ÇALIŞMA VE KALP RİTİM BOZUKLUKLARININ KATETER ABLASYON YÖNTEMİ İLE TEDAVİSİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:.....

Detaylı