ÖĞRETİM MATERYALLERİ KİTABI

Transkript

1 ÖĞRETİM MATERYALLERİ KİTABI Doç. Dr. Bülent ÇAVAŞ Bu kitap Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalında verilen Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme dersi kapsamında üretilen ve sergilenecek öğretim materyallerini içermektedir.

2 ÖĞRETİM MATERYALLERİ KİTABI Editör : Doç. Dr. Bülent ÇAVAŞ Kapak Tasarımı : Öğr.Gör.Dr.Ekin BOZTAŞ iletişim: [email protected] Mayıs 2014 Buca, Izmir TURKEY yazara bilgi vermek ve ticari olmamak koşuluyla bu kitap çoğaltılabilir ve öğrenme & öğretme ortamlarında kullanılabilir Sayfa 1

3 ÖĞRETİM MATERYALLERİ KİTABI ÖNSÖZ Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı dersi Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalı 3. Sınıfında verilen zorunlu derslerden birisidir. Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı dersinin içeriğine bakıldığında; Öğretim Teknolojisi ile ilgili kavramlar, çeşitli öğretim teknolojilerinin özellikleri, öğretim teknolojilerinin öğretim sürecindeki yeri ve kullanımı, okulun ya da sınıfın teknoloji ihtiyaçlarının belirlenmesi, uygun teknoloji planlamasının yapılması ve yürütülmesi, öğretim teknolojileri yoluyla iki ve üç boyutlu materyaller geliştirilmesi öğretim gereçlerinin geliştirilmesi (çalışma yaprakları, etkinlik tasarlama, tepegöz saydamları, slaytlar, görsel medya (VCD, DVD) gereçleri, bilgisayar temelli gereçler), eğitim yazılımlarının incelenmesi, çeşitli nitelikteki öğretim gereçlerinin değerlendirilmesi, İnternet ve uzaktan eğitim, görsel tasarım ilkeleri, öğretim materyallerinin etkinlik durumuna ilişkin araştırmalar, Türkiye de ve dünyada öğretim teknolojilerinin kullanım durumu. konularının işlendiği görülmektedir. Ders, 2 Teorik ve 2 Uygulama saati olmak üzere 4 saatlik bir derstir. Bu kitabın yazılış amacı Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı dersi kapsamında dönem sonu ödevi olarak öğrenciler tarafından hazırlanan materyallerin tanıtımını yapmaktır. Bu kitap gelecek yıllarda öğrenciler tarafından geliştirilecek öğretim materyalleri için bir kaynak kitap oluşturması açısından önemlidir. Sayfa 2

4 Burada sunulan materyaller öğrenciler tarafından geliştirilen 76 materyal arasından seçilerek 28 Mayıs 2013 tarihinde Buca Eğitim Fakültesinde ikincisi düzenlenecek olan II.Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı Şenliğinde sunulması planlanmıştır. Bu kitapta sunulan materyallerin hepsi Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalı 3.Sınıfında okuyan öğrencilerimizin katkılarıyla gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerimizin bu ders kapsamında tamamen kendi imkanlarıyla ve zamanlarını etkin bir şekilde kullanarak geliştirdikleri öğretim materyalleri için kendilerine teşekkürü bir borç bilirim. Bu kitap hiçbir ticari boyut düşünülmeden tasarlanmıştır ve tüm fen eğitimcilerinin kullanımına açıktır. Görüş, önerileriniz ve her şeyden öte işbirliği mesajlarınız bizim için önemlidir. Buca İzmir, Doç. Dr. Bülent ÇAVAŞ Sayfa 3

5 İçindekiler ÖNSÖZ... 2 BASİT BİR ELEKTRİK SÜPÜRGESİ... 5 GÖZE YOLCULUK YAPILANDIRILMIŞ FEN HORMONOT DENİZALTI TELEMİKROSKOP SESİMİZİ DUYURALIM HOPARLÖR YAPALIM METRO FRENLERİ KIRMIZI YOLCULUK İNDİKATÖR UĞUR BÖCEĞİ BASİT BİR SAÇ KURUTMA MAKİNASI MIKSER HIRSIZLARIN KORKULU RÜYASI HÜCREFELEK ASFALT AĞLIYOR Sayfa 4

6 BASİT BİR ELEKTRİK SÜPÜRGESİ Tasarlayanlar : Seden Kırte, Ayşe Ege Akar, Bülent Çavaş Amacı : Bu öğretim materyalinin amacı, öğrencilerin elektrik enerjisinin hareket enerjisine dönüştüğünü kavramalarını ve elektrik enerjisinin bilinçli ve tasarruflu bir şekilde kullanılmasının aile ve ülke ekonomisi bakımından önemini anlamalarını sağlamaktır. Sınıf Seviyesi Öğrenme Alanı Konu : 7. Sınıf : Fiziksel Olaylar : Elektrik Enerjisi İlgili Kazanımlar : 1. Elektrik enerjisinin hareket enerjisine, hareket enerjisinin de elektrik enerjisine dönüştüğünü kavrar; 2. Elektrik enerjisinin bilinçli ve tasarruflu kullanılmasının aile ve ülke ekonomisi bakımından önemini tartışır. Gerekli Malzemeler : Pet şişe, kola kutusu, tahta çubuklar (dondurma çubukları), oyuncak araba motoru, bakır tel, pil, bant, makas, falçata. Resim 1. Gerekli malzemeler Sayfa 5

7 Yapılışı : Bu öğretim materyali yapılırken öğrencilerin kendi elektrik süpürgelerini tasarlamaları istenmelidir. Böylelikle öğrencilerin hem el becerileri gelişecek hemde yaratıcılıklarını kullanarak teknolojik bir tasarım ortaya koyacaklardır. Bu nedenle aşağıda anlatılanlar sadece öğretmenlerin bu konuda bilgi ve deneyim kazanmalarını sağlamak için yazılmıştır. Öğrencilere aşağıdaki yapım aşamalarının birebir verilmesi kesinlikle önerilmemektedir. Pet şişenin kesilmesi: Pet şişenin arka tarafı bir makas yardımıyla aşağıdaki resimde görüldüğü gibi kesilmelidir. Resim 2. Pet şişenin kesilmesi (yetişkin yardımı gerektirir) Elektrik motoru ve fan tasarımı Kola veya herhangi bir teneke kutusu alınır ve makas kullanarak bir pervane tasarımı yapılır. Yapılan bu pervane elektrik motoruna plastik bant yoluyla adapte edilir. Resim 3. Pervane tasarımı - I Sayfa 6

8 Resim 4. Pervane tasarımı - II Fanı test etme Fanı ve motoru kapağa takmadan önce test etmek gerekmektedir. Motora pilleri takın. Eğer fan kapağa iyice uymuşsa, küçük kağıt parçalarını çekmeye başlayacaktır. Eğer çekmek yerine dışarı doğru üflüyorsa, pildeki bağlantıların yerlerini değiştirin. Eğer fan çok büyükse devam etmeden önce fanın boyutunu ayarlamanız gerekecektir. Resim 5. Fanın test edilmesi Elektrik motorunun pet şişeye sabitlenmesi Elektrik motorunun pet şişeye sabitlemesini sağlamak için birden fazla yol bulabilirsiniz. Aşağıdaki şekilde görülen sistem sadece bir öneri olarak sunulmaktadır. Siz çok daha iyi bir yöntem geliştirebilirsiniz. Resim 6. Elektrik motorunun şişeye sabitlenmesi I Sayfa 7

9 Elektrik motorunu pet şişeye sabitlemek için dondurma çubukları yukarıdaki ve aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi kullanılabilir. Resim 7. Elektrik motorunun şişeye sabitlenmesi - II Pilin sabitlenmesi ve basit bir anahtar tasarımı Yukarıdaki aşamadan sonra pilin pet şişeye sabitlenmesi gerekmektedir. Aşağıda resimde görüldüğü gibi pil şişeye sabitlenir ve bakır tel ve ataç kullanılarak basit bir anahtar oluşturulur. Resim 8. Pilin şişeye sabitlenmesi ve anahtar yapımı Elektrik süpürgesinin test edilmesi Yukarıdaki aşamaların tamamlanmasının ardından yapmış olduğunuz elektrik süpürgesini test edebilirsiniz. Öğrenciler tarafından yapılan farklı elektrik süpürgeleri test edilebilir. Sayfa 8

10 Resim 9. Test aşaması Öğretim materyali hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gereken noktalar: Aşağıda verilen öneriler öğretim materyalinin sınıf ortamında eğlenceli bir şekilde hazırlanması ve kullanılmasını sağlaması açısından önemlidir. 1. Öğretim materyali 3 kişiden oluşacak öğrenci grupları tarafından hazırlanmalıdır 2. En iyi süpürge tasarımı ve en iyi çekiş yapan tasarımların ödül alabileceği bir ortam yaratılmalıdır. 3. Gruplar hazırlandığında kullanılacak malzemelerin öğrencilere tanıtılması ve hangi malzeme ve ekipman kullanılırken nelere dikkat etmeleri gerektiği açıklanmalıdır. 4. Öğrencilerin konuyu daha iyi anlayabilmeleri için günlük yaşamda evlerimizde kullandığımız elektrikli araçların neler olduğu ve elektrik enerjisinden tasarruf yapabilmek için neler yapılması gerektiği sorulmalıdır. 5. Öğrencilerin el becerilerini geliştirmeleri ve yaratıcılıklarını kullanmaları sağlanmalıdır. Bunun için aşağıda tanımlanan mühendislik tasarım sürecini kullanmaları sağlanmalıdır. 6. Ders sonunda tasarlanan ürünler için daha iyi çekim gücü için neler yapılabilirdi? Motorun gücü nasıl artırılabilir? Elektrik enerjisinden nasıl tasarruf sağlanabilir? gibi soruların sorulması önerilir. Sayfa 9

11 MTS modeli beş basamaktan oluşmakta ve bu basamaklar aşağıda detaylandırılmıştır. Mühendislik Tasarı Süreci Basamakları Sor Basamakların Tanımları Problem durumuyla ve problemin çözümüne yönelik alternatif yöntemlerle ilgili uygun sorular sormak, Problemi tanımlamak Tasarı için (varsa) engelleri belirlemek (kullanılacak materyallerin yetersizliği vs.) Öğrencilerin önceki bilgileriyle konuyu ilişkilendirmek (fen kavramları vs.) Hayal Et Beyin fırtınası yapmak, Olası çözüm önerileri üretmek, Üretilen fikirleri yazıya dökmek ya da çizmek Planla Üretilen fikirlerden birinin uygulama yöntemlerinden birini seçmek, Seçilen bu fikri şema haline getirmek, Gerekli materyalleri tedarik etmek, Şartları belirlemek Yarat İlgili planı uygulamak, Tasarıyı oluşturmak, Oluşturulan tasarıyı test etmek Geliştir Tasarıyı daha iyi bir hale getirebilmek için fikirler üretmek, Üretilen fikirler doğrultusunda geliştirmek, Tekrar test etmek Sayfa 10

12 GÖZE YOLCULUK Tasarlayanlar : Gamze Kırkıncı Amacı : Bu öğretim materyalinin amacı; öğrencilere duyu organlarından biri olan gözün yapısını, bölümlerini ve göz kusurlarını tasarlanan bir model üzerinde gösterip, kavratmaktır. Sınıf Seviyesi Öğrenme Alanı Konu : 7. Sınıf : Canlılar ve Hayat : Duyu Organları İlgili Kazanımlar : 1- Duyu organlarına ait yapıları model üzerinde gösterir ve açıklar. (Duyu organlarında bulunan özel almaçların uyarıları nasıl aldığı ve cevap verme süreci açıklanır.) 2- Duyu organlarındaki kusurlara ve bu kusurların giderilmesinde kullanılan teknolojilere örnekler verir. 3- Duyu organlarının sağlığını korumak için alınması gereken tedbirleri tartışır. 4- Duyu organları ve sağlığı ile ilgili meslek gruplarını araştırır ve bu meslek gruplarının toplum açısından önemini tartışır. Gerekli Malzemeler : 2 adet ıraksak mercek, 1 adet yakınsak mercek, 1 adet numarasız mercek, renkli kalemler, renkli oyun hamurları, makas, maket bıçağı, 2 adet lazer, kil hamuru, kuvvetli yapıştırıcı, renkli bantlar, karton, sulu boya. Resim1: Gerekli malzemeler I Sayfa 11

13 Resim 2: Gerekli malzemeler II Yapılışı : Göz modelinin hazırlanması: Kil hamuruna bir kase yardımıyla 2 adet içi boş yarım bir küre gibi şekil verilerek göz akı yapılır. Resim 3: Kile şekil verilir. Sayfa 12

14 Şekil verilen kil kurumaya bırakılır. Kuruduktan sonra korneanın büyüklüğü kadar ön kısımda yuvarlak bir bölüm açılır. Resim 4: Kurutulmuş yarım göz akı Resim 5: Korneanın yeri Bir miktar kil ile yarım kürenin içersine koroid ve retinayı temsil edecek şerit yapılır. Korneanın bulunduğu yerin tam karşına denk gelecek şekilde bir miktar kil ile optik sinirlerin geçeceği yeri temsil eden bölüm yapılır. Resim 6: Koroid, retina ve optik sinirler bölümleri Sulu boya ile göz modelinin en iç kısmı turuncuya, orta kısım pempeye en dış kısım beyaz renkte olacak şekilde boyanır. Resim 7: Göz modeli boyanır. Sayfa 13

15 Lacivert ve kırmızı keçeli kalemler ile optik sinirleri ve kan damarlarını temsilen çizgiler çizilir. Resim 8: Kan damarları ve sinirler çizilir. Göz modeli böylelikle hazırlanmış olur. Gözün bölümleri materyal üzerinde gösterilir. Resim 9: Göz modeli Sayfa 14

16 Göz kusurlarını gösterme: Saydam beyaz bir karton gözün içi büyüklüğünde kesilerek içine yerleştirilir. Işık kaynağı olarak kullanılacak lazerler paralel bir biçimde gözün kendi merceği olan ıraksak merceğe tutulur ve sarı noktada kesişmesi sağlanır. Resim 10: Sağlıklı bir göz İki ışık kaynağı sarı nokta önünde bir yerde kesiştirilir. Resim 11: Miyop bir göz Sayfa 15

17 Bu şekilde oluşan durum miyop bir göze aittir ve ıraksak bir mercek kullanılarak bu göz kusuru düzeltilir. Resim 12: Iraksak mercek ile göz kusuru düzeltilir. Işık kaynakları göz merceğine paralel gönderilerek sarı nokta arkasında bir yerde kesiştirilir. Yakınsak mercek ile hipermetrop olan bu göz kusuru düzeltilir ve kesişen ışınlar sarı nokta üzerine düşürülür. Resim 13: Hipermetrop bir göz Sayfa 16

18 Resim 14: Yakınsak mercek ile göz kusuru düzeltilir. Öğretim materyali hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gereken noktalar: 1-Kil kuruduktan sonra kolay bir şekilde kırılabileceği için daha sonradan yapılan işlemler için dikkat edilmesi gerekir. 2-Göz merceğinin ıraksak mercek olduğu bilinmelidir. 3-Göz kusurlarında hangi mercek türünün kullanılacağı bilinmelidir. 4-Mercekler arası uzaklıklar iyi ayarlanmalıdır ki kırılan ışınlar sarı nokta üzerine sağlıklı bir şekilde düşürülebilsin. Sayfa 17

19 YAPILANDIRILMIŞ FEN Tasarlayanlar : Gizem AÇIKALIN Amacı :Bu öğretim materyali öğrencinin ucuz ve basit malzemeler kullanarak tasarım yapmayı öğrenmesini, aynı zamanda el becerilerini geliştirerek öğretmeyi amaçlamaktadır. Tasarladığım materyal Vücudumuzdaki Sistemler ünitesinin birçok kazanımını karşıladığı için de ünite sonu ölçme ve değerlendirme aracı olarak kullanılabilir. Böylece öğrencinin analitik düşünme yetisini kullanması da amaçlanır. Bu tasarım alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerinden biri olan yapılandırılmış grid tekniği örnek alınarak geliştirilmiştir. Sınıf Seviyesi Öğrenme Alanı Konu : 6.Sınıf : Canlılar ve Hayat : Vücudumuzdaki Sistemler İlgili Kazanımlar : Hayvan ve bitki hücrelerini temel kısımları ve görevleri açısından karşılaştırır Destek ve hareket sistemine ait yapıları açıklar ve görevlerini belirterek örnekler verir Solunum sistemini oluşturan yapı ve organları model üzerinde gösterir Akciğerlerin yapısını açıklar ve alveol-kılcal damar arasındaki gaz alışverişini model üzerinde gösterir Dolaşım sistemini oluşturan yapı ve organları görevleri ile birlikte açıklar Büyük ve küçük kan dolaşımını şema üzerinde gösterir Kan grupları arasındaki kan alışverişini kavrar Dolaşım sisteminin sağlığını korumak için yapılması gerekenleri araştırma verilerine dayalı olarak tartışır. Gerekli Malzemeler : Oyun hamuru,akrilik boyalar,renkli tahta çubuklar,sunta,pipet,balon,pet şişe,bakır tel,eva kağıdı,renkli kumaşlar,iğne,iplik,yapıştırıcı,silikon yapıştırıcı,serum borusu,pet bardak,köpük levha,cırt cırt,pamuk. Sayfa 18

20 Yapılışı : Bu öğretim materyali hazırlanırken öğrencinin üst düzey düşünme becerilerini kullanmaları istenmiştir.aynı zamanda el becerilerini de kullanarak atık malzemelerden materyal tasarımı yapmayı öğrenmeleri amaçlanmıştır. Oyun hamuruyla bitki hücres,hayvan hücresi, virüs ve el kemikleri yapımı; Bitki ve hayvan hücresi için organellere oyun hamuruyla elle şekil verilir.el kemikleri yapılırken bakır tel üzerine oyun hamuruyla kemik şekli verilir.virüs modeli yapılırken yine bakır telle önce virüsün kuyruk bölgesi yapılır ve üzeri oyun hamuruyla kaplanır. Baş bölgesi için pet bardak kesilerek şekil verilir boyun için de pipet kullanılır. Renkli tahta çubuklardan kan grupları simgeleri yapımı; Renkli tahta çubuklar çizilen harfler üzerine silikon yapıştırıcıyla mukavva üzerine sabitlenir. Sayfa 19

21 Eva kağıdıyla model yapımı; Belirlenen resimlerin yardımıyla serum ve aşı modeli eva kağıtları ile yapılır. Kumaş yardımıyla model yapımı; Düz kas ve soluk borusu için kumaş dikilir ve içi pamukla doldurularak şekil verilir. Renkli karton ve atık malzemelerle model yapımı; Sayfa 20

22 Serum boruları boyanarak atardamar ve toplardamar yapılır. Köpükten kalp yapılarak küçük ve büyük kan dolaşımı gösterilir.pet şişe etrafına karton kesilerek kaburga kemiği modeli hazırlanır. Pipet ucuna yerleştirilen balon pet şişe içine konularak akciğer modeli hazırlanır. Kesilen cırt cırtlar tutkal yardımıyla suntaya yapıştırılır. 16 kare için aynı işlem gerçekleştirilir.hazırlanan 16 farklı levhanın arkasına da cırt cırt yapıştırılarak sunta ve levhanın birbirini tutması sağlanır. Sayfa 21

23 Öğretim materyali hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gereken noktalar: 1.Tasarıma başlamadan önce kullanılacak malzemeler tanıtılmalı hangi modelde hangi malzemelerin kullanılacağı öğrencilere söylenmelidir. 2. Tasarım yapılırken öğrencilerin birbiriyle etkileşim kurmaları ve işbirliği halinde olmaları sağlanmalıdır. 3.Öğrencilerin el becerilerini geliştirmeleri ve yaratıcılıklarını kullanmaları sağlanmalıdır. 4.Öğrencilere materyal yaparken evde kullanılmayan ve atık malzemeleri değerlendirmesi teşvik edilmelidir. 5.Silikon yapıştırıcı ve tutkal kullanırken yardım istemeleri tasarıma başlanmadan önce söylenmeli, güvenlik uyarıları yapılmalıdır. Sayfa 22

24 HORMONOT Tasarlayanlar : Büşra HABİB, Hande DİLEKÇİ Amacı : Bu öğretim materyalinin amacı, hormonların nerelerden salgılandığını ve görevlerini eğlenceli bir şekilde deneyerek öğretmektir. Sınıf Seviyesi Öğrenme Alanı Konu İlgili Kazanımlar görevlerini açıklar. : 7.sınıf : Canlılar Ve Hayat : Vücudumuzdaki sistemler : 1. İç salgı bezlerini, model, levha ve/veya şema üzerinde göstererek Gerekli Malzemeler : Renkli pastel boyalar, mukavva, renkli karton, makas, renkli keçeli kalemler, bant, kırmızı led (9 tane), 85*65lik kağıt, Sayfa 23

25 Yapılışı : Bu öğretim materyali yapılırken öğrencilerden hormonlarımızın salgılandıkları yerleri öğrenmeleri için gerekli yerlere bilgiler ile ulaşmasını sağlayacak tasarım yapmaları istenmelidir. Böylelikle öğrencilerin hem el becerileri gelişecek hem de düşünürken öğrenmeleri sağlanacaktır. Bu nedenle aşağıda anlatılanlar sadece öğretmenlerin bu konuda bilgi ve deneyim kazanmalarını sağlamak için yazılmıştır. Öğrencilere aşağıdaki yapım aşamalarının birebir verilmesi kesinlikle önerilmemektedir.. 85*65lik kağıt üzerine bayan ve erkeği temsil etmek üzere iki insan vücudu çizilir.. Gerekli organların ve bezlerin yerleri renkli pastellerle boyanır..kağıt mukavvanın üzerine yapıştırılır.. Organlardan ve bezlerden oklar çıkartılarak iki vücut arasında kesiştirilir. Sayfa 24

26 . Kesiştirilen noktalardan mukavvada delinecek şekilde delikler açılır.. Deliklerden ledler geçirilir.. Ledlere iletken kablolar bağlanır.. İletken kablolarda anahtarlara aynı hizada olmaktan ziyade karışık bir şekilde bağlanır. Sayfa 25

27 . Anahtarların (düğmelerin) altına kartonlar yapıştırılır.. Kartonlara o anahtarın (düğmenin) hangi organı belirttiği yazılır.. Küçük kartonlara sorular ve başka küçük renkli kartona da cevaplar yazılır. Sayfa 26

28 Öğretim materyali hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gereken noktalar: Aşağıda verilen öneriler öğretim materyalinin sınıf ortamında eğlenceli bir şekilde hazırlanması ve kullanılmasını sağlaması açısından önemlidir. 1. Öğretim materyali 3 kişiden oluşacak öğrenci grupları tarafından hazırlanmalıdır. 2. Gruplar hazırlandığında kullanılacak malzemelerin öğrencilere tanıtılması ve hangi malzeme ve ekipman kullanılırken nelere dikkat etmeleri gerektiği açıklanmalıdır. 3. Öğrencilerin el becerilerini geliştirmeleri ve düşünürken öğrenmeleri sağlanmalıdır. Sayfa 27

29 ÖĞRETİM MATERYALLERİ KİTABI DENİZALTI Tasarlayanlar : Aykan Kara, Selami Mutlu Amacı : Bu öğretim materyalinin amacı, öğrencilerin yüzen ve batan cisimleri kavraması ve bunu eğlenceli bir materyal ile öğrenmeleridir. Günlük hayatta kolaylıkla bulunabilecek malzemeler ile denizaltını tasarlamaktır. Sınıf Seviyesi :8. Sınıf Öğrenme Alanı :Fiziksel Olaylar Konu :Kuvvet ve Hareket İlgili Kazanımlar :1.Bir cismin yoğunluğu ile daldırıldığı sıvının yoğunluğunu karşılaştırarak yüzme ve batma olaylarına genelleme yapar; 2.Denge durumunda, yüzen bir cisme etki eden kaldırma kuvvetinin cismin ağırlığına eşit olduğunu fark eder. Gerekli Malzemeler :Pet şişe, 2 tane oyuncak araba motoru, 2 tane su motoru, bakır tel(pervane yapımında), pil, bant, makas, silikon, tahta parçası(kumanda yapımında) Resim1. Gerekli Malzemeler Sayfa 28

30 ÖĞRETİM MATERYALLERİ KİTABI Yapılışı :Bu öğretim materyali ile öğrencilerin el ve zihin becerilerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Burada öğretmen bir model denizaltı tasarlamıştır. Öğrencilerden de kendi denizaltılarını tasarlamasını istemelidir. Pet Şişeye Motorların Sabitlenmesi Pet şişenin arkasına 2 tane araba motoru silikon yardımı ile sabitlenir. Resim 2. Pet şişeye motorların sabitlenmesi Pervane Tasarımı ve Test Edilmesi Metal tenekeden kesilen parçalar doğru şekil verilerek pervane halini alır. Bu pervanelerin çalıştığı test edilir. Resim 3. Pervane yapımı Sayfa 29

31 ÖĞRETİM MATERYALLERİ KİTABI Su Motorlarının Sabitlenmesi Su motorları kesilen açıklıktan pet şişenin içine silikon yardımı ile sabitlenir. Bu motorlardan birisi suyu içeriye almaya diğeri ise içerdeki suyu tahliye etmeye yarar. Resim 4. Su motorlarının Takılması Su Motoru Kablolarının Takılması ve Dışarıya Alınması Su motorları pet şişenin içine takıldıktan sonra kabloları dışarı alınır. Pet şişenin açıklığı silikon ile kapatılır. Resim 5. Su motorlarının Kabloları Sayfa 30

32 ÖĞRETİM MATERYALLERİ KİTABI Denizaltı Kumandasının Yapımı Bir tahta üzerine pervanelerin ileri gitmesi için 2 tane metal teneke ile yuva açılır, kablolar bağlanır. Aynı işlemler geri gitmesi içinde yapılır. Suyun tahliyesi ve içeri su alınması için gerekli olan su pompaları içinde ayrıca 2 tane metal tenekeden tuş tasarlanır. Resim 6. Kumanda Yapımı Kumandanın Bitimi ve Denizaltı ile Birleştirilmesi Kumanda son halini alır. Kablolar ile deniz altına bağlanır. Denizaltı suyu boşaltırken ortamda hava olmadığı için bir boru yardımı ile delik açılır. Resim 7. Denizaltının Birleştirilmesi Sayfa 31

33 Öğretim materyali hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gereken noktalar: Bir öğretim materyali tasarlanırken sınıf ortamının verimli ve eğlenceli kullanılması için aşağıdaki unsurlar önemlidir. 1. Öğrenciler kendi aralarında gruplar oluşturmalıdır. Her grup en fazla 3 kişi olmalıdır. 2. En iyi denizaltı tasarlayan gruba ödül verileceği söylenmelidir. Buda öğrencilerin motivasyonunu arttırmada çok önemlidir. 3. Öğrencilere materyalde kullanılacak malzemeler tanıtılmalıdır. Kazalara yol açabilecek aletlerin kullanılış biçimi öğrencilere gösterilmelidir. 4. Öğrencilerin konuyu daha iyi anlayabilmeleri için denizaltı ile ilgili resim ve videolar gösterilmelidir. 5. Ders sonunda yapılan tasarımlardan yola çıkarak denizaltılarda eksik kalan yönleri ve geliştirilebilecek yönleri öğrencilere sorulmalıdır. Sayfa 32

34 TELEMİKROSKOP Tasarlayanlar : Aykut Alabay, Fecri Karakaya Amacı : Bu öğretim materyalinin amacı, öğrencilerin mercekler ve kullanım alanları konusunu kavramaları ve ucuz maliyetle bitki ve hayvan hücrelerini inceleyebilecekleri kendi gözlem araçlarını tasarlamalarını sağlamaktır. Sınıf Seviyesi Öğrenme Alanı Konu : 7. Sınıf : Işık : Mercekler ve Kullanım Alanları İlgili Kazanımlar : 1. Işığın ince ve kalın kenarlı merceklerde nasıl kırıldığını keşfeder; 2. Merceklerin kullanım alanlarına örnekler verir; 3. Mercekleri kullanarak gözlem araçları tasarlar. Gerekli Malzemeler : 20cmx20cm tahta parçası, 20cmx20cm ve 20cmx10cm saydam plastik tabaka, matkap, oyuncak lazer merceği, akıllı telefon, küçük fener, 3 adet altıköşeli somun, 3 adet kelebek somun, 3 adet kapalı somun, 2 adet demir halka, 3 adet vida yuvası, 3 adet uzun vida, cetvel Sayfa 33

35 Yapılışı : Kesme ve Delme İşlemleri: 20cmx20cm boyutlarında tahta parçası, 20cmx20cm ve 20cmx10cm boyutlarında saydam plastik tabaka kesilir. Tahta parçasına ve plastik tabakalara vidaların girmesi için resimlerdeki gibi matkapla aynı hizada delikler açılır. Ayrıca tahta parçasına fenerin girmesi için, büyük plastik tabakaya lazer merceğinin girmesi için ve küçük plastik tabakada preparat incelenmesi için delikler açılır. Materyali Kurma İşlemleri: Tahta parçasındaki küçük deliklere uzun vidalar girecek şekilde vida yuvaları yerleştirilir. Uzun vidalar vida yuvalarına, küçük fener ise tahtaya açılan daha büyük deliğe yerleştirilir. Sayfa 34

36 Vidalara orta kısımdan biraz daha yukarıda kalacak şekilde kelebek somunlar geçirilir. Kelebek somunların üstünde kalacak şekilde demir halkalar geçirilir. Demir halkaların üstünde kalacak şekilde 20cmx10cm boyutlarında kesilen saydam plastik tabaka yerleştirilir. Sayfa 35

37 Arada kısa bir mesafe kalacak şekilde altıköşeli somunlar vidaya yerleştirilir. Altıköşeli somunların üstüne 20cmx20cm boyutlarında kesilen saydam plastik tabaka yerleştirilir. Plastik tabakayı sabitleştirmek için kapalı somunlar yerleştirilir. Sayfa 36

38 Üstte kalan plastik tabakada bulunan boş olan deliğe oyuncak lazerden çıkarılan mercek yerleştirilir. Akıllı telefonun kamerası açılır. Akıllı telefonun kamera merceği lazerden çıkarılıp plastik tabakaya yerleştirilen mercekle üst üste gelecek şekilde tasarımın üstüne koyulur. Fenerin düğmesine basılarak açılır. Böylece alt plastik saydam tabakaya yerleştirilen preparatların büyütülmüş görüntüsü akıllı telefonun ekranından görülüp fotoğrafı çekilerek kaydedilebilir. Sayfa 37

39 Aşağıda telemikroskop tasarımı ile elde edilen yaprak ve gazete kağıdının büyütülmüş görüntüleri görülmektedir: Sayfa 38

40 Öğretim materyali hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gereken noktalar: 1. Öğretim materyali 3 kişiden oluşacak öğrenci grupları tarafından hazırlanmalıdır. 2. En iyi mikroskop tasarımı ve en iyi görüntü elde edilen tasarımların ödül alabileceği bir ortam yaratılmalıdır. 3. Öğretim materyali hazırlanırken yapılacak kesme ve delme işlemleri tehlikeli olacağından yetişkin yardımı gerekmektedir. 4. Gruplar hazırlandığında kullanılacak malzemelerin öğrencilere tanıtılması ve hangi malzeme ve ekipman kullanılırken nelere dikkat etmeleri gerektiği açıklanmalıdır. 5. Öğrencilerin konuyu daha iyi anlayabilmeleri için günlük yaşamda kullandığımız mercekli sistemlere örnek vermeleri istenebilir. 6. Öğrencilerin el becerilerini geliştirmeleri ve yaratıcılıklarını kullanmaları sağlanmalıdır. Sayfa 39

41 ÖĞRETİM MATERYALLERİ KİTABI SESİMİZİ DUYURALIM Tasarlayanlar : Elif Bektaş, Tugay Yağcı Amacı : Bu öğretim materyalinin amacı, öğrencilere solunum organlarının ses oluşumundaki görevlerini model üzerinde göstererek kavratmaktır. Sınıf Seviyesi : 6. Sınıf Öğrenme Alanı : Vücumuzda Sistemler Konu : Solunum Sistemi İlgili Kazanımlar : 1. Solunum sistemini oluşturan yapı ve organları; model, levha ve/veya şema üzerinde göstererek görevlerini açıklar. Gerekli Malzemeler dosya, makas, bant. : Balon(iki adet), spiral boru, y bağlantı, tükenmez kalem(içi alınmış), poşet Resim 1. Gerekli malzemeler Sayfa 40

42 ÖĞRETİM MATERYALLERİ KİTABI Yapılışı : Öğretim materyali yapılırken öğrencilerin el becerileri gelişecek hem de göremeyecekleri olayları model yaparak gözlemlemeleri sağlanacaktır. Yapılış aşamalarının birebir verilmemesi, öğrencileri düşünmeye sevk edeceği için yerinde olacaktır. Balonların takılması: Y bağlantıya iki adet kırmızı renkte balon resimde görüldüğü gibi takılır. Resim 2. Y bağlantıya balonların takılması. Borunun kesilmesi: Alınan spiral boru resimde görüldüğü gibi makas yardımıyla kesilir. Resim 3. Borunun kesilmesi (yetişkin yardımı gerektirir) Sayfa 41

43 ÖĞRETİM MATERYALLERİ KİTABI Poşet dosya kesimi: Poşet dosyanın bir kısmı uzun ince şeritler halinde yarıya kadar kesilir. Daha sonra şeritlerin devamı bütün şeklinde dosyadan kesilerek ayrılır. Resim 4. Dosya kesimi Birleştirme Aşaması Resimdeki malzemeler kullanılarak model tamamlanır. Resim 5. Birleştirme aşaması İçi çıkarılan tükenmez kalem y bağlantısına resimdeki gibi takılır. Sayfa 42

44 Resim 6. Birleştirme aşaması I Kesilen spiral borunun içinden ince uzun poşet şeritlerin alt kısmı geçirilir. Resim 7. Birleştirme aşaması II İçerisinde poşet dosya bulunan spiral boru y bağlantı borusunun üst kısmına geçirilerek oynamaması için bantla sabitlenir. Sayfa 43

45 Resim 8. Birleştirme aşaması III Test Aşaması Yukarıdaki aşamaların tamamlanmasının ardından yapılan model test edilir. Resim 9. Test Aşaması Sayfa 44

46 Öğretim materyali hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gereken noktalar: Materyal hazırlanırken balonların ve tükenmez kalemin(içi alınmış) y bağlantısına uygun olmasına dikkat edilmelidir. 1. Öğretim materyali 2 kişiden oluşacak gruplar şeklinde hazırlanmalıdır. 2. Öğrencilere spiral boru kesiminde yardım edilmelidir. 3. Kullanılacak olan malzemeler için nelere dikkat edilmesi gerektiği açıklanmalıdır. 4. Model uygulaması yapılırken ses telleri yapımında daha çok sesin çıkışını gözlemleyebilmek amacı ile poşet dosyanın ince bir genişlikte kesilmesine dikkat edilmelidir. 5. Model uygulaması yapılırken balonların ikisinin de aynı oranda şişirilmesine dikkat edilmelidir. 6. Öğrencilerin materyali daha iyi anlayabilmeleri için nefes alırken konuşup konuşamadıkları sorulmalıdır. Konuşurken seslerinin çıkması için hangi solunum organlarına ihtiyaç duydukları ve organların ne gibi görevlerinin olduğu sorularak tasarlanmış materyalin kazanıma uygunluğu sağlanmalıdır. Sayfa 45

47 HOPARLÖR YAPALIM Tasarlayanlar : Yasin-KAYA Melahat-ÖZKAN Amacı : Elektrik enerjisinin sadece ısı, ışık veya hareket enerjisine dönüştüğünü görebilmenin yanı sıra (zor olduğu düşünülen) ses enerjisine dönüştüğünü görmeleri ve oluşan sesin özelliğinin nelere bağlı olduğunu öğrenmek. Sınıf Seviyesi Öğrenme Alanı : 8. Sınıf : Fiziksel Olaylar Konu : Ünite7 : Yaşamımızdaki Elektrik İlgili Kazanımlar : SINIF 8 ÜNİTE Üzerinden akım gecen bir bobinin, bir cubuk mıknatıs gibi davrandığını fark eder Üzerinden akım gecen bobinin merkezinde olusan manyetik etkinin, bobinden gecen akım ve bobinin sarım sayısı ile değistiğini deneyerek keşfeder 1.5. Elektrik enerjisinin hareket enerjisine donustuğunu fark eder Elektrik akımı gecen iletkenlerin ısındığını deneyerek fark eder (BSB-30,31) Elektrik enerjisinin bir iletkende ısı enerjisine donuseceği sonucuna varır (BSB-30,31). Gerekli Malzemeler : 1 adet küçük keski Çakmak Sayfa 46

48 Timsah bağlantı kabloları 1 adet usb 5w gücünde laptop speaker 1adet köpük tabak 20 m 0.25mm çapında bakır kalvanizli tel 1 adet kağıt çift taraflı bant Sayfa 47

49 1 adet mp3 çalar 1 adet solisyonlu yapıştırıcı 2adet neoidyum mıknatıs( 2,5cm boy-2cm çapında ve 2,5cm boy- 1,5cm çap ) Usb adaptör AVometre Sayfa 48

50 ÖĞRETİM MATERYALLERİ KİTABI Yapılışı : Bu öğretim materyalinde öğrencilerden oluşturulacak gruplardan kendi hoparlörlerini daha basit, ucuz ve kolay ulaşılabilir malzemelerle (köpük tabak gibi ) yapmaları istenecektir.böylelikle öğrenciler materyal yapmak için pahalı malzemelerin olması gerekmediğini, o malzeme yerine kullanılabilecek başka malzeme ile de güzel materyallerin ortaya çıkabileceğini fark etmeleri sağlanır. Fen ve teknoloji derslerinde elektrik konusunda daha çok elektrik enerjisinin hareket enerjisine,ışık enerjisine veya ısı enerjisine dönüşümünden bahsedilmektedir. Fakat bu materyal sayesinde öğrenciler elektrik enerjisinin ses enerjisine dönüşümünü de öğrenmiş olacaklardır. Aynı zaman da Bu öğretim materyali sayesinde öğrencilerin el becerileri ve tasarım yetenekleri gelişecek ilgili kazanmaları daha kolaylaşacaktır.yapılış basamağında ki bilgilerin hepsinin öğrenciye verilmemesi öğrencilerin kendi hayal güçlerini kullanarak materyali tasarlamaları istenilmesi önerilmektedir. Yapılış basamaklarında ki Parantez içine alınmış olan metinlerin kesinlikle öğrenciler ile paylaşılmaması tercih edilmelidir. Parantez içindeki metinler öğretim görevlisini bilgilendirmek için yazılmıştır. Gereksiz olan Hoparlörün Bozalım: Almış olduğumuz speaker ın ayar düğmelerinin olduğu taraftaki hoparlörünü bir tornavida veya makas yardımı ile vidalarını açıyoruz. Ardından + veya kablosunu kesiyoruz geri yerine takıyoruz. Hoparlörü Bağlayacağımız Devreyi Hazırlama: Bu adımda ise diğer hoparlöre giden +,- ses kablosunu kesip uçlarını pense ile sıyırıyoruz. Sayfa 49

51 Hoparlörün Tasarımı: Daha sonra (2,5cm boy-2cm çapında)neoidyum mıknatısın etrafına silindir şeklinde kağıt bandı yeterli kalınlıkta sarıyoruz. Sardıktan sonra içinden birkaç kat kağıt banttan çıkaralım ki mıknatıs içeride rahat hareket edebilsin. ( Bu kağıt silindirlerden 3 adet yapalım) Yaptığımız kağıt silindirlere sarımlı olacak şekilde 0,25 mm kalınlıktaki telimizi düzgün şekilde saralım. Öğrencilerden farklı sarım sayılarına sahip silindirler yapmaları istenerek sarım sayısının sesin şiddetini nasıl etkilediğini kendilerinin fark etmelerini ve bir sonuç çıkarmaları beklenir. Sardığımız bobinleri yapıştırıcı yardımıyla köpük tabağın arka ve orta kısmına yapıştıralım. Sayfa 50

52 Daha sonra sarımların uçlarını çakmak veya ocakta yakalım ki üzerindeki izolasyon maddesini çıkarmış olalım. Hoparlörü Devreye Bağlama: Sarımlardaki kabloları kestiğimiz hoparlörün +,- kutuplarına bağlantı kabloları ile bağlayalım. Sayfa 51

53 Hoparlörü Çalıştırma: Sayfa 52

54 Usb adaptörüne hoparlörün güç kablosunu adaptör ile prize takalım. Daha sonra yaptığımız tabağı mıknatısın üstüne koyalım ve mp3 ten müzik açalım. Hoparlörün volume ayarını sonuna kadar açalım. Sayfa 53

55 Sarım sayısının ses şiddetine etkisini görelim: Daha sonra aynı şekilde yaptığımız diğer sarımlı hoparlörleri teker teker takıp deneyelim. (Sarım sayısı arttıkça bobinin sahip olduğu manyetik kuvvet artacağı için sarım sayısı arttıkça ses şiddetinin de artması beklenir.deneyi deneme sırasında yaptığımız bobinlerin ısındığını ve birer mıknatıs özellik kazandıklarını gözlemleyelim.) Mıknatısların manyetik özelliklerinin ses şiddetine etkisini görelim: Sayfa 54

56 Bu iki farklı boyda mıknatısların her birinde ayrı ayrı olmak üzere kabinimizi alttaki şekildeki gibi üzerine koyarak ses şiddetini gözlemleyelim. Mıknatısların büyüklüklerinden de anlaşılacağı gibi manyetik şiddetleri de farklıdır.(dolaysıyla manyetik kuvvet arttıkça daha iyi titreşeceğinden ses şiddeti de artacaktır.) Sayfa 55

57 Akımın ses şiddetine etkisini görelim: Aşağıdaki şekilde görüldüğü üzere; Soldaki hoparlör devresine bağlı olan (potasiyo metre) ses ayar düğmesinden sesi azaltıp çoğaltma işlemi sırasında sağdaki şekilde görüldüğü gibi devreye avometre bağlayalım ve devreden geçen akımı ses şiddeti fazlayken ve azken akımı ölçelim. Buradan akım ile ses şiddeti arasındaki bağıntıyı kuralım. (akım arttıkça yapmış olduğumuz bobinin elektromanyetik özelliği de artacağından manyetik kuvvetin etkisiyle ses şiddetinin de akımla doğru orantılı olması beklenir.) Öğretim materyali hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gereken noktalar: Aşağıdaki verilen öneriler doğrultusunda hazırlanan öğretim materyalinin sınıf ortamında öğrencilerin tasarımdaki verimlilikleri açısından yarışma havası oluşturulmalıdır. 1. Öğretim materyali 3 veya 4 kişiden oluşacak öğrenci grupları şeklinde hazırlanmalıdır. 2. En iyi hoparlör tasarımı ve en kaliteli (yüksek ve net) ses çıkaran hoparlör tasarımı sahipleri ödüllendirilmelidir. 3. Teknoloji: İnsan hayatını kolaylaştırmak amacıyla yaratıcılık ve zekanın; bilim, sanat, mühendislik, ekonomi ve sosyal çalışmayla oluşturulan bir bireşimidir. Dolayısıyla öğrencilerin teknolojik tasarım yaparken aşağıdaki Ek1 tasarım süreci basamaklarını takip etmeleri önerilmektedir. 4. Gruplar hazırlandığında öğrencilere malzemeler tanıtılmalı materyal yapımı aşamasında dikkat etmeleri gereken adımlar hatırlatılmalıdır. 5. Ders sonunda tasarlanan materyallerdeki ses kalitesini veya ses şiddetini nasıl arttırabiliriz? Günlük hayatta kullandığımız amfibiler cihazlarını tasarladığımız materyalle ilişkilendirelim? Sarım sayısını sabit tutarak sesin şiddetini nasıl arttırabiliriz? Kullandığımız köpük tabak yerine neler kullanabiliriz? Gibi sorular sorulması önerilmektedir. Sayfa 56

58 Ek1 Sayfa 57

59 METRO FRENLERİ Tasarlayanlar : Tuğba DÖNMEZ Olcay BİRVAR Selin AYDOĞAN Devran TANİŞ Amacı : Bu öğretim materyalinin amacı öğrencilerin, mıknatıslar tarafından çekilen ve çekilmeyen maddelerin ayırt edilmesini sağlamak, günlük yaşamda kullanım alanları arasında ilişki kurar. Sınıf Seviyesi Öğrenme Alanı Konu : 5. Sınıf : Madde Ve Değişim : Maddenin Değişimi Ve Tanınması İlgili Kazanımlar : 1.6 Mıknatıslar tarafından çekilen ve çekilmeyen maddeleri ayırt eder. (BSB-5,6,15) 1.8 Maddelerin özellikleri ile gündelik hayatta kullanım alanları arasında ilişki kurar. Gerekli Malzemeler : 2 adet uzaktan kumandalı araba, 3 adet neodyum mıknatıs, mıknatıslarla eşdeğer ağırlıkta kütleler, alüminyum levha, bant, el işi kağıdı, mukavva şeritler. Sayfa 58

60 Yapılışı : Bu öğretim materyali yapılırken öğrencilerden metro gibi günlük yaşamda rahatlık sağlayan araçların fen ve teknoloji ile ilişki kurması amaçlanmaktadır. Böylelikle öğrenciler fen ve çevreyi etkileşim halinde bulacak ve yaratıcılıklarını kullanarak hayatımızı kolaylaştıracak teknolojik tasarımlar geliştirebileceklerdir. ALÜMİNYUM LEVHAYA ŞEKİL VERELİM Bir adet büyük mukavvamızı alınır..mukavvayla aynı boyutta olan alüminyum folyoda hazırlanır.alüminyum folyoyu aşağıdaki resimlerde görüldüğü gibi mukavvaya yapıştırarak daha kalın bir yüzey olması sağlanır.alüminyum folyodan dolayı arabaların yön değiştirmesini engellemek için yolun ortasında mukavvadan kalın şerit oluşturulur.yolun çizgilerini belirtmek için elişi kağıtlarından çizgiler oluşturulur.ve aşağıdaki görülen yol ortaya çıkar. ARABALARIN OLUŞTURULMASI İki adet uzaktan kumandalı araba alınır.aldığınız arabaya göre tornavida veya el yardımıyla arabalar ikiye ayrılır.öncelikle ilk araba açılır.hazırlanan mıknatıslar arabanın içine aşağıdaki görselde görüldüğü gibi bant yardımıyla yapıştırılır.mıknatıslar yapıştırıldıktan sonra arabanın yol üzerinde gidip gitmediği kontrol edilir ve olumlu sonuç alınırsa araba kapatılır.ikinci arabada ilk araba da olduğu gibi aynı şekilde açılır.bu arabanın içine ise mıknatıslarla özdeş kütleye sahip kütleler yerleştirilir.araba kontrol edilir ve kapatılır. Sayfa 59

61 SÜRÜŞ TESTİ Aşağıdaki görsel de görülen sistem tam olarak oluşturulduktan sonra sürüş testi yapılarak sonuçlar gözlenir. Öğrenciler tarafından yapılan farklı sistemlerde de test edilebilir. Öğretim materyali hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gereken noktalar: Aşağıda verilen öneriler öğretim materyalinin sınıf ortamında eğlenceli bir şekilde hazırlanması ve kullanılmasını sağlaması açısından önemlidir. Sayfa 60

62 1. Öğretim materyali 3 kişiden oluşacak öğrenci grupları tarafından hazırlanmalıdır. 2. Gruplar hazırlandığında kullanılacak malzemelerin öğrencilere tanıtılması ve hangi malzeme ve eşya kullanılırken nelere dikkat etmeleri gerektiği açıklanmalıdır. 3. Öğrencilerin konuyu daha iyi anlayabilmeleri için 4. Materyal hazırlanırken öğrencilerin el becerilerini geliştirmeleri ve yaratıcılıklarını kullanmaları sağlanmalıdır. 5. Böyle materyalleri günlük hayatta nerelerde kullanabileceğimizi öğrencinin kavraması sağlanmalıdır. Sayfa 61

63 KIRMIZI YOLCULUK Tasarlayanlar : Seçil Akın, Öykü Erkulus, Tuğçe Hatıhan Yavuz. Amacı : Bu öğretim materyalinin amacı anlaşılması zor olan konulardan biri olan dolaşım sistemi konusunu öğrencilere daha iyi kavratmaktır. Sınıf Seviyesi Öğrenme Alanı Konu : 6.Sınıf : Biyolojik Olaylar : Dolaşım Sistemi İlgili Kazanımlar : 1.Büyük ve küçük kan dolaşımını şema üzerinde gösterir. 2.Kanın yapı ve görevlerini kavrar. 3.Dolaşım sistemini oluşturan yapı ve organları görevleri ile birlikte açıklar. Gerekli Malzemeler : Kırmızı ve mavi kartonlar,mukavva,yapıştırıcı,zar,4 adet piyon,makas,renkli kalemler,bir kitaptan kesilmiş akciğer ve kalp resimleri. Şekil-1:malzemeler Yapılışı: Öğretim materyali tasarlarken öğrencilerin konuyu görsel olarak kavramları ve öğrenmelerinde anlamlı bir artış olmasını sağlayacak yapıda bir tasarım düşünülmelidir. Konuyu Sayfa 62

64 derste işleyen öğretmen materyali öğrencinin tasarlamasını da isteyebilir.böylece öğrencinin zihnindeki kavramsal yanılgılar da belirlenebilir ve tasarımın iyileştirilmesi sürecinde öğrenci bu yanılgısının farkına vardığında kavramsal yanılgı yerini kalıcı bir bilgi bütününe bırakır.kırmızı yolculuk oyununu öğrencileri için derste uygulamak isteyen ve büyük dolaşım,küçük dolaşım,kan,kan hücreleri,akciğer,atardamar,toplardamar,kirli kan,temiz kan gibi ünitede yer alan kavramları öğrencilerine daha iyi kavratmak isteyen bir öğretmen şu aşamaları izlemelidir. 1.Oyunda hangi kavramlara yer vermesi gerektiğini bilmelidir; Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı(2013) te yer aldığı üzere bu seviyede dolaşım sistemini oluşturan yapı ve organlar, kalbin yapısı ve görevi, kan damarları,büyük ve küçük kan dolaşımı,kan grupları gibi kavramlara yer verilebilir. Uyarılar;Ayrıca yine bu seviyede kalp kaslarının ve kapakçıklarının isimlerine yer verilmez,kan gruplarında moleküler temellere girilmez,alyuvarlarda hemoglobin ile gaz alışverişine değinilmez. 2.Ele alınan temel kavram ile hangi bilgi bütününe ulaşılması gerektiği özetlenmelidir; Kırmızı yolculuk adlı oyunda ele alınan temel öğreti; küçük kan dolaşımının, kirli kanın sağ karıncıktan akciğer atardamarı ile akciğerlere gönderildiği ve akciğerlerde oksijence zenginleştirilen kanın temizlenerek akciğer toplardamarı ile sol kulakçığa gelerek son bulduğunu büyük kan dolaşımının ise sol karıncıkta yer alan temiz kanın AORT ile vücuda dağıldığını göstermektir. 3.İstenilen kazanımları sağlayabilmek için oyunun yönergeleri ve kuralları belirlenmelidir; Kazanımları sağlayabilmek için düzlem üzerinde ilerlenilecek yollar kabaca belirlenmeli ve yönergeler oluşturulduktan sonra bir kağıda oyunun taslağı çizilmelidir. Taslak çizildikten ve öğrencinin nasıl yönlendirileceğine karar verildikten sonra tasarımdan, tasarımı gerçekleştirme aşamasına geçilebilir. Kırmızı Yolculuk oyunu için; a)sağ karıncıktan çıkan çıkan kirli kan gösterilmiş ve kanın çıktığı ilk nokta başlangıç noktası olarak belirlenmiştir. b)oyuncu/oyuncular piyonlarını başlangıç noktasında bekletir. Oyun zarla oynanır ve ilerleme bu şekilde sağlanır. Oyuna zarı büyük atan Oyuncu/Oyuncular başlar. c)öğrencinin oyunda izleyeceği yollar yönerge halinde belirtilmiştir ve zarı atan kişiler belirtilen yönde ilerler. Oyuncu /oyuncular piyonunu atılan zarda yazan rakam değerinde kutucuklarda ilerleme kaydeder. d)üzerinde soru işareti olan kutucuğa gelen oyuncu/oyuncular bir kart seçmek zorundadır. Çekilen kartta Dolaşım sistemi ile ilgili bir soru yer alır. Oyuncu/Oyuncular soruyu bilirlerse bir kere daha zar atıp ilerleme sağlarken bilemedikleri takdirde kartta yazan notlara göre ceza olarak 1 ya da iki el beklemek durumundadır. e) Oyundaki kartlarda 2 tane joker kartı yer alır. Üzerinde soru işareti olan kutucuğa gelen oyuncu/oyuncular joker kartını seçerlerse soru yanıtlamalarına gerek yoktur.joker kartını seçen oyuncu/oyuncular tekrar zar atıp oyuna devam ederler. Sayfa 63

65 f)oyuncu/oyuncular dur bekle! Yazısını gördükleri zaman yol ayrımına gelmiş demektir. Yol ayrımına gelen oyuncu ilerlerken attığı zarda kaç rakamı yazarsa yazsın o nokta üzerinden geçerken beklemek zorundadır.oyuncu o noktada durur ve bir kere daha zar atar.attığı zar çift ise pembe oku tek ise mavi oku takip ederek ilerler. g)oyun boyunca soru kartları oyun tablasında yer alan? yazan kısımda bulunur. Yanıtlanan kart en alta koyulurak oyuna devam edilir. Şekil-2:oyun tablası h)oyunda temel amaç çıkış noktasına en kısa sürede varmaktır. Çıkış noktasına en kısa sürede varan oyuncu/oyuncular oyunu kazanır. ı)çıkış noktasına ulaşıldığında kanının tekrar temizlenmesini isteyen oyun/oyucular kırmızı yolculuk oyununu tekrar oynamak için başlangıç noktasına geri dönmek zorundadır. Sayfa 64

66 ÖĞRETİM MATERYALLERİ KİTABI Oyunda yer alan bazı kartlar; Şekil-3:oyun kartlarından bazıları Öğretim materyali hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gereken noktalar: Sayfa 65

67 Öğrencinin oyunda izleyeceği yol bellidir fakat bunun sırf bir oyun olmadığını aynı zamanda öğretim materyali olduğunu kavraması için karşısına konu ile ilgili kavramlar çıkmalı ve bu kavramlar hakkında düşünerek doğru sonuca ulaşılmalıdır. Aksi takdirde oyun öğretici amacını yitirmiş olur ve öğrenme kavramı gerçekleşmez. Oyunda yer alan kartlar bunun için tasarlanmıştır. Kartlarda dolaşım sistemi ünitesi içinde yer alan kavramlar hafızdaki bilgileri kontrol etmek ve unutulan bilgileri hatırlatma amacı taşır. Oyuncu/Oyuncular her zar attığında soru işaretli kutucuğa denk gelmeyebilir. Şans faktörünü azaltmak için soru kutucuğuna yakın bölgelerde de bir adım ileri git, iki adım geri gelmen gerekmekte gibi ifadeler eklenmelidir. Dolaşım sisteminde en çok karıştırılan konulardan biri de dört odacığa sahip olan kalbimizden hangi damarların çıktığı ve hangi damarların kalbe temiz kan,hangi damarların kirli kan getirdiğininin bir türlü hatırımızda tutamamaktır.oyun tablası bütünü aslında baktığımızda bu olayın anlaşılması için de bizlere görsel bir veri sunmaktadır. Öğretim Materyali hazırlamak zor ve emek isteyen bir süreçtir. Fakat öğrenciler bu materyaller oldukça öğrenme işlemini daha kalıcı gerçekleştireceğinden fen eğitiminde önemli bir yere sahiptir. Sayfa 66

68 İNDİKATÖR UĞUR BÖCEĞİ Tasarlayanlar : Betül Aydın, Ayşe Öztürk Amacı : Bu öğretim materyalinin amacı, öğrencilerin günlük yaşamdaki maddeleri asit ve baz olarak ayırt edebilmelerini, asit ve bazların genel özelliklerini kavrayabilmelerini sağlamaktır. Sınıf Seviyesi Öğrenme Alanı Konu : 8. Sınıf : Madde Ve Değişim : Asitler Ve Bazlar İlgili Kazanımlar : 1. Maddenin ph değerlerini kullanarak asitlik ve bazlık durumları hakkında çıkarımlarda bulunur; 2. Asit ve bazların genel özelliklerini kavrayarak günlük yaşamdan örnekler verir. Gerekli Malzemeler : Eva, maket bıçağı, makas, mukavva kağıdı, farklı renkli A4 kağıtları, yapıştırıcı, silikon tabancası, plastik kap, renkli kalemler, çıt çıtlar, cetvel, 2 adet pil, 2 adet led, kablo, alüminyum folyo Resim 1.Malzemeler Sayfa 67

69 Yapılışı : Bu öğretim materyali yapılırken öğrencilerden kendi indikatörlerini tasarlamaları istenmelidir. Böylelikle öğrencilerin hem el becerileri gelişecek hem de öğrenciler yaratıcılıklarını kullanmaya teşvik edilecektir. Asit ve baz cetvelinin olduğu panonun hazırlanışı: İlk olarak mukavvanın üzerine asidi temsilen kırmızı ve bazı temsilen mavi fon kağıtlarından resimdeki gibi bir cetvel çizilip yapıştırılır.daha sonra üzerine çıt çıtlar rastgele yapıştırılır.küçük kağıtların konacağı keseler yapılır. Resim 2. Panonun yapımı Sayfa 68

70 ÖĞRETİM MATERYALLERİ KİTABI Asit ve baz örneklerinin olduğu kağıtların yapımı: Eva resimde görüldüğü gibi küçük parçalar şeklinde kesilir. Daha sonra bilgisayardan alınan resimli çıkartmalar evanın üzerine yapıştırılır.sonra bu evalara çıt çıtlar yapıştırılır ve arkasına alüminyum folyo L şeklinde yapıştırılır.alüminyum folyonun koyulma amacı elektrik iletimini sağlamaktır.folyonun bir kısmını bantladığımızda elektriği belli bir kısmı iletecektir ve uğur böceğine yapıcağımız ledler mavi yanacaktır.diğer uç kısmını da bantladığımızda o uç elektriği iletmeyeceğinden dolayı kırmızı yanacaktır. Resim 3.Çıkartmalı eva yapımı Asit ve bazların genel özelliklerini gösteren kağıtların yapımı: Fon kağıtları oval şekilde kesilir ve arkasına çıt çıt yapıştırılır.fon kağıtlarının üzerine genel özellikleri yazılır. Sayfa 69

71 Uğur böceği yapımı: Plastik kaba uğur böceğinin gözleri ve burnu açılır.kırmızı eva kabın etrafına yapıştırılır.uğur böceğinin benekleri yapılır.uğur böceğinin içerisine gözükmeyecek şekilde elektrik devresi kurulur.gözlerinin birine mavi diğerine kırmızı led takılır.kafasına kablodan iki anten yapılır.uğur böceği mukavvanın üzerine yapıştırılır. Resim 4.Uğur böceği yapımı İndikatör denemesi: Asit olan kağıt örneklerinden birisi indikatöre konur ve kırmızı ışık yandığı görülür.daha sonra baz olan örneklerden birisi denenir ve mavi ışık yandığı görülür. Resim 5.Deneme Sayfa 70

72 Öğretim materyali hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gereken noktalar: Aşağıda verilen öneriler öğretim materyalinin sınıf ortamında eğlenceli bir şekilde hazırlanması ve kullanılmasını sağlaması açısından önemlidir. 1.Öğretim materyali 2 veya 3 kişilik gruplar oluşturularak hazırlanmalıdır. 2. Gruplar hazırlandığında kullanılacak malzemelerin öğrencilere tanıtılması ve hangi malzeme kullanılırken nelere dikkat edilmesi gerektiği açıklanmalıdır. 3.Öğrencilerin konuyu daha iyi anlayabilmeleri için asit ve baz olabilecek maddelere günlük yaşamdan örnekler verilmesi istenmelidir. 4.Öğrencilerin el becerilerini geliştirmeleri ve yaratıcılıklarını kullanmaları sağlanmalıdır. 5.Ders sonunda tasarlanan ürünler için uğur böceği yerine ne kullanılabilirdi? Farklı olarak başka ne tür asit baz indikatörleri hazırlanabilirdi? Uğur böceği içerisindeki elektrik devresi daha farklı nasıl kurulabilirdi? gibi soruların sorulması önerilir. Sayfa 71

73 BASİT BİR SAÇ KURUTMA MAKİNASI Tasarlayanlar : Muhammed Sağlam, Onur Kara, Emin Berk Özkan Amacı : Bu öğretim materyalinin amacı, öğrencilerin elektrik enerjisinin hareket ve ısı enerjisine dönüştüğünü kavramalarını ve bunu test etmeleridir. Sınıf Seviyesi Öğrenme Alanı Konu : 7. Sınıf : Fiziksel Olaylar : Elektrik Enerjisi İlgili Kazanımlar : 1. Basit bir elektrik devresi kurar ve çalıştırır. 2. Elektrik enerjisinin hareket enerjisine dönüştüğünü fark eder. 3. Elektrik enerjisinin bir iletkende ısı enerjisine dönüşeceği sonucuna varır. 4. Üzerinden akım geçen bir iletkende açığa çıkan ısının; iletkenin direnci, üzerinden geçen akım ve akımın geçiş süresiyle ilişkili olduğunu deneyerek keşfeder. Gerekli Malzemeler : Pet şişe, fan(8lik-12v), kola kutusu, elektrik bandı, devre anahtarı, 4 adet pil(9v), bakır tel, rezistans teli (0.15mm kalınlıkta ve 10 cm uzunlukta), maket bıçağı, makas, pens, tornavida, bıçak-(varsa saç kurutma başlığı) Sayfa 72

74 Yapılışı : Bu öğretim materyali yapılırken öğrencilerin kendi saç kurutma makinaları tasarlamaları istenmelidir. Böylelikle öğrencilerin hem el becerileri gelişecek hem de yaratıcılıklarını kullanarak teknolojik bir tasarım ortaya koyacaklardır. Bu nedenle aşağıda anlatılanlar sadece öğretmenlerin bu konuda bilgi ve deneyim kazanmalarını sağlamak için hazırlanmıştır. Öğrencilere aşağıdaki yapım aşamalarının birebir verilmesi kesinlikle önerilmemektedir. Pillerin Birleştirilmesi: Elimizdeki 4 adet 9V pillerin her birini elektrik bandı yardımıyla kaplıyoruz. Bunun sebebi piller birbirine bağlandıktan sonra elektrik geçişini engellemektir. Ardından pillerin; + kutuplarını birbirleriyle, kutuplarını da birbirleriyle bakır kablo yardımı ile bağlıyoruz. Amacımız 4 adet pilden bir tane + kutup, bir tane kutup çıkış elde etmektir. Bunu elde ettikten sonra 4 pili birbirine elektrikli bant yardımıyla sabitlemelisiniz. Anahtarın Bağlanması: + veya kutuplardan herhangi bir kablonun geçişine anahtarı bağlayabilirsiniz. -Bu iki adımdan sonra biz anahtarı pillerin üzerine bağlamayı ve pilleri de arka arkaya tutturmayı düşündük. Sonuçta böyle bir malzeme elde ettik. Malzeme1 Rezistans Telinin ve Fanın Kontrolü: + ve kutuplara ister tek tek bağlayarak, isterse ikisini birden bağlayarak bu kontrolü sağlayabilirsiniz. Kola Kutusu ve Fanın Birleştirilmesi: Kola kutusunun alt kısmını ve üst kısmını maket bıçağı yardımıyla kesiyoruz. Kutunun alt kısmını 8 kere kesiyoruz(yaklaşık 1.5 cm derinlikte). Kenarlara gelecek kısımlar 3 cm uzunlukta, köşelere gelecek kısımlar 1 cm uzunlukta kesilmelidir. Köşelere gelen kısımlar fanın köşesinde bulunan deliklere bakır tel yardımıyla sabitliyoruz. Sonuç olarak böyle bir malzeme elde ettik. Malzeme2 Sayfa 73

75 Kabloların Birleştirilmesi: Artık materyalimizin kabataslak hali hazır durumda sadece elektriksel bağlantı işlemleri kaldı geriye. Yaptığımız Malzeme2 nin tam ortasından karşılıklı 2 adet delik açıyoruz. Malzeme1 in + kutbu ile fanın + kutbunu bağlıyoruz. Deliklerden birinden içeri sokuyoruz. + kutup ile rezistans telini bağlıyoruz. Ardından kutup ile fanın kutbunu bağlıyoruz ve diğer delikten içeri sokuyoruz. Ardından rezistans telini kutup ile bağlıyoruz. Devremiz Hazır! Malzeme3 Kapak Hazırlanması: Önceden bulduğunuz, kullanılmayan saç kurutma makinası kapağı yardımıyla tasarımınızı gerçek bir saç kurutma makinasına benzetebilirsiniz. Elinizdeki pet şişenin alt kısmından 10cm, üst kısmından 2cm kesiniz. Üst kısmına bulduğunuz veya kullanmadığınız kapağı yerleştirip bantlayınız. Malzeme4 **Son olarak Malzeme4 ü Malzeme3 ün üzerine takınız ve devreyi çalıştırınız. Sonuç olarak böyle bir malzeme elde ettik. Sayfa 74

76 Öğretim materyali hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gereken noktalar: Elektrikle uğraşmayı gerektiren bu materyali yaparken dikkat ediniz. Rezistans telinin yeterli elektrik ile ısınan bir yapısı vardır. Yanma ve tahrişe sebep olabilir. Fanı bağlarken kutuplara dikkat ediniz. Kabloları birleştirirken anahtarın kapalı olduğundan emin olmalısınız. Aksi elde eliniz yanabilir. Malzeme3 ün alt tarafındaki kesik kısımlar için elektrik bantları kullanmalısınız. Aksi halde fandan çıkan enerjinin bir kısmı kaybolacaktır ve kesiklere, yaralanmalara sebep olabilir. Bant kullanırken farklı renk seçimleri yapabilirsiniz. Böylece materyalinizi kendinize özgü tasarımlara çevirebilirsiniz. Sayfa 75

77 MIKSER Tasarlayanlar : Alper Arda, Duygu Kılıç, Pelin Kılınçoğlu Amacı : : Bu öğretim materyalinin amacı, öğrencilerin elektrik enerjisinin hareket enerjisine dönüştüğünü kavramalarını ve elektrik enerjisinin bilinçli ve tasarruflu bir şekilde kullanılmasının aile ve ülke ekonomisi bakımından önemini anlamalarını sağlamaktır. Sınıf Seviyesi Öğrenme Alanı Konu : 7. Sınıf : Fiziksel Olaylar : Elektrik Enerjisi İlgili Kazanımlar :1. Elektrik enerjisinin hareket enerjisine, hareket enerjisinin de elektrik enerjisine dönüştüğünü kavrar; 2. Elektrik enerjisinin bilinçli ve tasarruflu kullanılmasının aile ve ülke ekonomisi bakımından önemini tartışır. Gerekli Malzemeler : Pet şişe, tahta çubuklar (dondurma çubukları), 2 adet oyuncak araba motoru, bakır tel, makas, falçata, USB kablosu. Resim 1. Gerekli malzemeler Yapılışı : Bu öğretim materyali yapılırken öğrencilerin kendi mikserlerini tasarlamaları istenmelidir. Böylelikle öğrencilerin hem el becerileri gelişecek hem de yaratıcılıklarını kullanarak teknolojik bir tasarım ortaya koyacaklardır. Bu nedenle aşağıda anlatılanlar sadece öğretmenlerin bu konuda bilgi ve deneyim kazanmalarını sağlamak için yazılmıştır. Öğrencilere aşağıdaki yapım aşamalarının birebir verilmesi kesinlikle önerilmemektedir. Pet şişenin kesilmesi: Pet şişenin arka tarafı bir makas yardımıyla aşağıdaki resimde görüldüğü gibi kesilmelidir. Sayfa 76

78 Resim 2. Pet şişenin kesilmesi (yetişkin yardımı gerektirir) Elektrik motoru ve mikser uçları tasarımı Metal veya bakır tel kullanılarak, el yardımıyla mikser uçları tasarlanır. Resim 3. Mikser uçlarının tasarımı Motoru test etme Motoru kapağa takmadan önce test etmek gerekmektedir. Motora USB kablosunu takın. Eğer motor USB kablosuyla uyumluysa çalışmaya başlayacaktır. Elektrik motorunun pet şişeye sabitlenmesi Elektrik motorunun pet şişeye sabitlemesini sağlamak için birden fazla yol bulabilirsiniz. Aşağıdaki şekilde görülen sistem sadece bir öneri olarak sunulmaktadır. Siz çok daha iyi bir yöntem geliştirebilirsiniz. Sayfa 77

79 Resim 4. Elektrik motorunun şişeye sabitlenmesi I Elektrik motorunu pet şişeye sabitlemek için dondurma çubukları yukarıdaki ve aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi kullanılabilir. Resim 5. Elektrik motorunun şişeye sabitlenmesi II Usb kablosunun sabitlenmesi ve basit bir anahtar tasarımı Yukarıdaki aşamadan sonra pilin pet şişeye sabitlenmesi gerekmektedir. Aşağıda resimde görüldüğü gibi usb kablosu şişeye sabitlenir ve bakır tel ve ataç kullanılarak basit bir anahtar oluşturulur. Sayfa 78

80 Resim 6. Anahtar tasarımı ve USB kablosunu sabitleme Mikserin test edilmesi Yukarıdaki aşamaların tamamlanmasının ardından yapmış olduğunuz mikseri test edebilirsiniz. Resim 7. Mikserin test edilmesi Sayfa 79

81 Öğretim materyali hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gereken noktalar: Aşağıda verilen öneriler öğretim materyalinin sınıf ortamında eğlenceli bir şekilde hazırlanması ve kullanılmasını sağlaması açısından önemlidir. 1. Öğretim materyali 3 kişiden oluşacak öğrenci grupları tarafından hazırlanmalıdır 2. En iyi mikser tasarımı yapan tasarımların ödül alabileceği bir ortam yaratılmalıdır. 3. Gruplar hazırlandığında kullanılacak malzemelerin öğrencilere tanıtılması ve hangi malzeme ve ekipman kullanılırken nelere dikkat etmeleri gerektiği açıklanmalıdır. 4. Öğrencilerin konuyu daha iyi anlayabilmeleri için günlük yaşamda evlerimizde kullandığımız elektrikli araçların neler olduğu ve elektrik enerjisinden tasarruf yapabilmek için neler yapılması gerektiği sorulmalıdır. 5. Öğrencilerin el becerilerini geliştirmeleri ve yaratıcılıklarını kullanmaları sağlanmalıdır. Bunun için aşağıda tanımlanan mühendislik tasarım sürecini kullanmaları sağlanmalıdır. 6. Motorun gücü nasıl artırılabilir? Elektrik enerjisinden nasıl tasarruf sağlanabilir? gibi soruların sorulması önerilir. Sayfa 80

82 HIRSIZLARIN KORKULU RÜYASI Tasarlayanlar : Aslıhan DEDEOĞLU / Nagehan ÇORBACIOĞLU Amacı : Bu öğretim materyalinin amacı, elektriğin iletken madde sayesinde devrede dolaşıp elektrik akımının iletildiğinin gözlemlenmesini sağlamaktır. Sınıf Seviyesi Öğrenme Alanı Konu : 7. Sınıf : Elektrik akımı : Elektrik Devresinde Neler Oluyor? İlgili Kazanımlar : 2.1. Elektrik enerjisi kaynaklarının devreye elektrik akımı sağladığını ifade eder Elektrik devrelerinde akımın oluşması için kapalı bir devre olması gerektiğini ifade eder Elektrik devresindeki akımın yönünün üretkenin pozitif kutbunda negatif kutbunda doğru olduğunu ifade eder.2.4.maddeleri, elektrik enerjisini iletme bakımından iletken ve yalıtkan maddeler olarak sınıflandırır (BSB-4) 2.5.Elektrik akımı geçen iletkenlerin ısındığını fark eder. Gerekli Malzemeler yapıştırıcı, makas : Kapı zili, duy, lamba, iletken tel, mukavva, pil, alüminyum folyo, bant, Yapılışı : Resim 1. Gerekli malzemeler Bu öğretim materyali yapılırken öğrencilerin kendi elektrik devrelerini tasarlamaları istenmelidir. Böylelikle öğrencilerin hem el becerileri gelişecek hem de yaratıcılıklarını kullanarak teknolojik bir tasarım ortaya koyacaklardır. Tasarım süresince öğrencilerin kavram yanılgılarının giderilmesine dikkat edilmelidir. Bu nedenle aşağıda anlatılanlar sadece öğretmenlerin bu konuda bilgi ve deneyim kazanmalarını sağlamak için yazılmıştır. Öğrencilere aşağıdaki yapım aşamalarının birebir verilmesi kesinlikle önerilmemektedir. Kapı zilinin açılması Kapı zilinin dikkatli bir şekilde aşağıda görüldüğü gibi içi açılır. Sayfa 81

83 Resim 2. Kapı zilinin açılması (yetişkin yardımı gerektirir) Alüminyumun devreye eklenmesi Mukavvadan uzun bir şerit kesilir ve ikiye katlanır. Alüminyum folyodan aynı uzunlukta iki kesit alınır. Katlanan mukavvanın ucuna bant yardımıyla alüminyum folyolar sarılır. Resim 3. Alüminyum folyonun devreye eklenmesi Kapı zilinin ve alüminyum folyonun devreye eklenmesi İletken kablolar ve pil ile kapalı bir elektrik devresi kurulur. Kapı zili ve alüminyum folyo yapıştırıcı yardımıyla devreye eklenir. Sayfa 82

84 Resim 4. Kapı zilinin ve alüminyumun devreye eklenmesi Duy-lambayı devreye ekleme Kapalı devremize duya taktığımız lambamızı iletken teller yardımıyla ekliyoruz. Resim 5. Lambanın devreye eklenmesi Sayfa 83

85 Öğretim materyali hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gereken noktalar: Aşağıda verilen öneriler öğretim materyalinin sınıf ortamında eğlenceli bir şekilde hazırlanması ve kullanılmasını sağlaması açısından önemlidir. 1. Öğretim materyali 3 kişiden oluşacak öğrenci grupları tarafından hazırlanmalıdır 2. En iyi elektrik akımı devresini tasarlayan grubun ödül alabileceği bir ortam yaratılmalıdır. 3. Gruplar hazırlandığında kullanılacak malzemelerin öğrencilere tanıtılması ve hangi malzeme ve ekipman kullanılırken nelere dikkat etmeleri gerektiği açıklanmalıdır. 4. Öğrencilerin konuyu daha iyi anlayabilmeleri için devre çeşitleri örneklerle açıklanmalı ve devre elemanlarının işlevleri ile ilgili sorular sorulmalıdır. 5. Öğrencilerin el becerilerini geliştirmeleri ve yaratıcılıklarını kullanmaları sağlanmalıdır. Bunun için aşağıda tanımlanan mühendislik tasarım sürecini kullanmaları sağlanmalıdır. 6. Öğrencilerin kavram yanılgılarının düzeltilmesine dikkat edilmelidir. 7. Ders sonunda tasarlanan devrelerin daha iyi zil sesi çıkarması ve ışığı yakması için neler yapılabilirdi? Işığın şiddeti ve zilin şiddeti nasıl artırılabilir? Hırsızlar için kurduğumuz elektrik devremizi nasıl geliştirebiliriz? gibi soruların sorulması önerilir. 8. Öğrencilere fikir yürütmeleri için basit bir elektrik devresi modeli verilir. Basit bir elektrik devresi Sayfa 84

86 HÜCREFELEK Tasarlayanlar Amacı Sınıf Seviyesi Öğrenme Alanı Konu : Mürvet YÜKSEL Merve KABUKÇU Belgin KIVCI : Bitki hücresini eğlenceli bir şekilde kavratmak : 6. Sınıf : Fen Bilimleri : Hücre İlgili Kazanımlar : 1.2. Hücrenin temel kısımlarını levha, model üzerinde göstererek görevlerini açıklar Gözlemleri sonucunda bitki ve hayvan hücresi arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları listeler Farklı tipte hücrelere örnek verir. Gerekli Malzemeler : Renkli boncuklar, ip, yapıştırıcı, makas, büyük strafor top, küçük strafor top, yeşil keçe, sarı keçe, tel, makas, renkli şönil, akrilik boya, misina, bant, deterjanlı su Yapılışı : İlk olarak hücremizin yer alacağı hücre modelini yapıyoruz(akvaryumda kullanılabilir). Asetat kâğıdı ve tahta çubuklar yardımıyla modelimizi hazırlıyoruz. Daha sonra sırasıyla organellerimizi yapmaya başlıyoruz. Sayfa 85

87 koful kloroplast mitokond ri Endoplazmik retikulum Golgi aygıtı ribozom Büyük çekirdek(kırmızı) Küçük çekirdek (Siyah) Sayfa 86

88 sitoplazma Hücre zarı Hücre çeperi 1-Koful: Balonun içine taş koyup biraz şişiriyoruz.(suyun içinde batmaması için) 2-Kloroplast: Yeşil keçe ile içi boş kayık şeklini oluşturuyoruz. İçine renkli boncuk ve ipler yapıştırıyoruz. 3-Mitokondri: Sarı keçeyle mitokondri yapıyoruz. 4-Endoplazmik retikulum: Yeşil şönillerle endoplazmik retikulum şeklini veriyoruz. 5-Golgi aygıtı: İpleri birbirlerine paralel şekilde bantın üzerine yapıştırıyoruz. İplerin ucuna boncuk koyup tekrar üzerini bantlıyoruz. Böylece araları şeffaf ama bir bütün golgi aygıtı tasarlıyoruz. 6-Ribozom: Büyük delikli boncukları ribozom modelinde kullanıyoruz. 7-Çekirdek: Büyük strafor topu ortadan ikiye kesiyoruz. İçini küçük strafor top girecek şekilde oyuyoruz. Son olarak akrilikle boyuyoruz.( Çekirdeğin üzerine renkli boncuklar ve tel yardımıyla DNA ve RNA eklenebilir.) 8-Çekirdekçik: Küçük strafor topu ortadan ikiye kesiyoruz. Çekirdekten farklı renkte akrilik boyasıyla boyuyoruz. 9-Sitoplazma: Sitoplazma yerine deterjanlı su kullanıyoruz. 10- Hücre Zarı: Akvaryumun dışını hücre zarı yerine kullanıyoruz. 11-Hücre Duvarı: Hücre duvarı için akvaryumun dışına yeşil kartonlar ile kapak yapıyoruz. Yapmış olduğumuz bu organelleri numaralandırıyoruz. Daha sonra misina yardımı ile hazırlamış olduğumuz akvaryumun yanlarından bantlıyoruz. Sayfa 87

89 Çarkıfeleğimizi şekildeki gibi hazırlıyoruz. Uygulanışı: Öğrenciden çarkıfeleğin çevrilmesi isteniliyor. Çevrildikten sonra çıkan sayıya eş olan bitki hücresi modelimizdeki numaralandırılmış organeller içerisinden o sayıyı bularak açıklaması isteniliyor. Öğretim materyali hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gereken noktalar: Hücre duvarı kapak şeklinde yapılmalı ve yandan bakıldığında organeller görülmelidir. Çekirdek ve çekirdekçiğin içine RNA ve DNA yapılabilir. Akvaryum elde yapılacaksa su doldurduğumuzda boşluk olmamasına dikkat edilmelidir. Koful yerine kullandığımız balonun su yüzeyine çıkmaması için içine ağırlık koyulmalıdır. Sayfa 88

90 ASFALT AĞLIYOR Tasarlayanlar : Betül GÜL, Meltem ALĞAN, Şerife KILBAŞ Amacı : Bu öğretim materyalinin amacı, farklı yüzeylere etki eden sürtünme kuvvetinin öğrenciler tarafından gözlemlenmesidir. Sınıf Seviyesi Öğrenme Alanı Konu : 5. Sınıf : Fiziksel Olaylar : Kuvvet ve Hareket İlgili Kazanımlar : 1) Çeşitli yüzeylerin cisimlerin hareketlerine etkilerini karşılaştırır. 2)Bir cismin kaygan bir yüzeyde daha kolay, pürüzlü bir yüzeyde ise daha zor hareket ettirilebileceğini gözlemler. 3) Bir cismin kaygan bir yüzeyde daha kolay, pürüzlü bir yüzeyde ise daha zor hareket ettirilmesinin sebebini, sürtünen yüzeylerin farklılığı ile açıklar. 4)Yüzey ile cisim arasında, cismin hareketini zorlaştıran veya engelleyen kuvveti, sürtünme kuvveti olarak tanımlar. 5)Sürtünmenin bir temas kuvveti olduğunu ifade eder. Gerekli Malzemeler : köpük, mukavva, kuvvetli yapıştırıcı, uzaktan kumandalı oyuncak araba, falçata, taş, kum, tahta, fayans, renkli led lambalar Resim1.Gerekli Malzemeler Sayfa 89

91 Yapılışı :Bu öğretim materyali yapılırken öğrencilerin kendi sürtünme kuvveti pistlerini tasarlamaları istenmelidir. Böylelikle öğrencilerin hem el becerileri gelişecek hemde yaratıcılıklarını kullanarak teknolojik bir tasarım ortaya koyacaklardır. Bu nedenle aşağıda anlatılanlar sadece öğretmenlerin bu konuda bilgi ve deneyim kazanmalarını sağlamak için yazılmıştır. Öğrencilere aşağıdaki yapım aşamalarının birebir verilmesi kesinlikle önerilmemektedir. Mavi Köpüğün Kesilmesi Mavi köpük resimde görüldüğü gibi sütunlar halinde kesilmelidir. Resim 2. Mavi Köpüğün Kesilmesi (Yetişkin yardımı gerektirir) Farklı yüzeyli pistin hazırlanması Mavi köpükten kestiğimiz uzun sütunları resimde görüldüğü gibi kuvvetli yapıştırıcıyla mukavvaya sabitleyiniz. Daha sonra sırasıyla taş, toprak, tahta ve fayanslar sabitlenen sütunlar arasına yerleştirilmek suretiyle farklı yüzeylerin oluşturulması sağlanır. Sayfa 90

92 Resim3. Farklı yüzeyli pistin oluşturulması Kum ve taşlar iki sütun arasına düzgünce yerleştirilir. Resim4. Kum ve taşların yerleştirilmesi Resim5. Uzaktan kumandalı oyuncak araba Sayfa 91

93 Sütunlara yerleşecek şekilde tahta ve fayansın boyu ayarlanarak kesilir. Resim6. Tahta ve fayanslar Son olarak tamamlanan pistin çevresine resimdeki gibi led ışıklar yapıştırılır. Resim7. Renkli Led Işıkların Takılması Sayfa 92

94 Öğretim materyali hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gereken noktalar: Aşağıda verilen öneriler öğretim materyalinin sınıf ortamında eğlenceli bir şekilde hazırlanması ve kullanılmasını sağlaması açısından önemlidir. 1. Öğretim materyali 3 kişiden oluşacak öğrenci grupları tarafından hazırlanmalıdır 2. En iyi materyalin değerlendirilebileceği bir ortam yaratılmıştır. 3. Gruplar hazırlandığında kullanılacak malzemelerin öğrencilere tanıtılması ve hangi malzeme ve ekipman kullanılırken nelere dikkat etmeleri gerektiği açıklanmalıdır. 4. Öğrencilerin konuyu daha iyi anlayabilmeleri için gerçek yaşamda arabaların yollarda nasıl gittiğini, hangi yolların daha hızlı gidilebileceğini söylemeleri istenir. Öğrencilerin el becerilerini geliştirmeleri ve yaratıcılıklarını kullanmaları sağlanmalıdır. 6.Öğrencilerin bu materyalle gerçek yaşamdaki arabaların yollardaki durumlarını hayal etmeleri sağlanır. Materyalin Maliyeti Mavi köpük: 2 tl Yapıştırıcı:2 tl Falçata:2 tl Bant (2 adet):1 tl Oyuncak Araba: 25 tl Kuvvetli Yapıştırıcı: 6.5 tl Sayfa 93