Yeni Dönemde Nasıl Bir Enerji Sektörü

Transkript

1 13. Uluslararası Enerji Arenası Yeni Dönemde Nasıl Bir Enerji Sektörü 9 Eylül 2011 Sami Sevinç

2 Dağıtım ile ilgili Yorumlar 3.Dağıtım İhalelerinde yükümlülüklerini yerine getiremeyen girişimcilerin yerine ikinci ve üçüncü olan girişimcilere, yükümlülüklerini yerine getirebilmeleri durumunda muhakkak devir yapılmalıdır. 5.İkinci ve üçüncü olan girişimciler de, yükümlülüklerini yerine getiremez ise ihaleler en az iki yıl askıya alınmalı ve acele edilmemelidir Sami Sevinc 2

3 2023 ÜRETİM PLANLAMA TAHMİNİ - Senaryo 2 - Güvenilir Enerji GWh Strateji Belgesi Kısıtları Teknik Sınırlar Linyit % 100% MW T.Kömür+Asfaltit % 100% İthal Kömür Doğal Gaz % 30% Altı Jeotermal MW Fuel-oil Motorin Diğer Termik Toplam Biogaz+Atık Hidrolik % 30% 100% GWh Rüzgar MW Nükleer % 5% Toplam Üretim İmkanı Yedek 11,2% 4,0% -22,5% 9,6% Toplam Talep Tahmini Sami Sevinc 3

4 2023 ÜRETİM PLANLAMA TAHMİNİ - LİSANS MÜRACAATLARI Artış Artış Lisans Müracaatları MW GWh GWh GWh MW MW Linyit T.Kömür+Asfaltit İthal Kömür Doğal Gaz Jeotermal Fuel-oil Motorin Diğer Termik Toplam Biogaz+Atık Hidrolik Rüzgar Nükleer Toplam Sami Sevinc 4

5 Yorum Doğal Gaz ve İthal Kömür Santralleri için Lisans verilmesine son verilmeli mi? Soru İşaretleri 8.Linyit Sahalarımızı Nasıl Geliştireceğiz? 10.Hidrolik Potansiyelimizin tamamını nasıl kullanacağız? 12.Nükleer santral kurulamaz ise farkı kapatmak için hangi yakıt tür/türlerine başvuracağız? Sami Sevinc 5

6 Sorular 3.EÜAŞ ve TETAŞ gerçekten Serbest Piyasa için bir tehdit mi? 5.İkili Anlaşmalar için teşvik olduğu düşünülen uzun süreli sözleşmeler, sözleşme tarafı kamu ile olunca mı sorun olmaktadır? 7.Piyasa için gerçek sorun nedir? Sami Sevinc 6

7 Geçerli Piyasa Endikatörleri: EPDK-Türkiye Ortalama Elektrik Toptan Satış Fiyatı 2010 yılı için geçerli fiyat Krş/kWh Yenilenebilir için uygulanabilecek bir regülasyon EPDK-Ülke Ortalama Elektrik Toptan Satış Fiyatı İlgili her saat için gün öncesi planlama kapsamında belirlenen sistem marjinal fiyatları ya da gün öncesi piyasada belirlenen nihai piyasa takas fiyatı Perakende Satış Lisansına sahip Dağıtım Şirketlerinin kendi kaynaklarından yapacakları alım için TETAŞ-Toptan Satış Tarifesi 01/01/ /09/ Krş/kWh 01/10/ /12/ Krş/kWh TETAŞ ın Perakende Satış Lisansına sahip Dağıtım Şirketlerine uygulayacağı EPDK tarafından onaylanmış fiyat Sami Sevinc 7

8 Geçerli Piyasa Endikatörleri (devamı): PMUM-Gün Öncesi Piyasası Fiyatları 2010 yılı için ortalama fiyat 12.2 Krş/kWh 2010 yılı için en yüksek fiyat 42.0 Krş/kWh 2010 yılı için en düşük fiyat 0.0 Krş/kWh PMUM-Dengeleme Güç Piyasası Fiyatları 2010 yılı için ortalama fiyat 11.8 Krş/kWh 2010 yılı için en yüksek fiyat 42.0 Krş/kWh 2010 yılı için en düşük fiyat -0.3 Krş/kWh EPDK-Dağıtım Fonsuz Tek Zamanlı Perakende Satış Tarife Birim Fiyatı 2010 yılı için Sanayi 15.8 Krş/kWh 2010 yılı için Ticarethane 20.9 Krş/kWh 17.Piyasa İkili Anlaşmalar Birim Fiyatları 19.Üretici Maliyetleri Sami Sevinc 8

9 Piyasa için gerçek sorun Elektrik Fiyatının belirleniş şeklidir. İşte bu noktada EÜAŞ ve TETAŞ Serbest Piyasa için bir tehdit oluşturmaktadır. TETAŞ sadece uzun dönemli yükümlülükleri üstlenmemekte, aynı zamanda EÜAŞ HES Santrallarından ve PMUM dan da enerji almakta ve Dağıtım Şirketlerine ve PMUM a satmaktadır. Satış Tarifesi alım maliyetleri dikkate alınarak hesaplanmakta ve EPDK tarafından onaylanmaktadır yılında TETAŞ Satışa sunduğu GWh enerjinin GWh uzun dönem sözleşmelerinden tedarik etmiştir. (Uzun dönem sözleşmelerin Piyasa Payı %30) Öncelikle Paçal Fiyat Uygulamasından vazgeçilmeli ve TETAŞ ın yükümlü olduğu alımların maliyeti satış fiyatına doğrudan yansıtılmak sureti ile doğrudan ve sadece Dağıtım Şirketlerine satış yapması sağlanmalıdır. (BOTAŞ Yakıt Maliyeti?) Sami Sevinc 9

10 EÜAŞ ise 2010 yılında, TETAŞ dahil, satışa sunduğu GWh enerji ile %45 Piyasa Payına sahiptir. Satış Tarifesi Maliyet Bazlı Fiyatlandırma Usul ve Esasları hükümleri doğrultusunda TETAŞ ve Dağıtım Şirketleri için ayrı hesap edilmekte ve uygulanmaktadır yılında PMUM satışları GWh, alışları ise GWh mertebesinde olmuştur. EÜAŞ bir yandan da Özelleştirme Programı içeresindedir. Ancak bu programda ertelenmek zorunda kalına bilinir. EÜAŞ ın Maliyet Bazlı Fiyatlandırma Usul ve Esasları hükümleri doğrultusunda hesap edilecek fiyatları da doğrudan ve sadece Dağıtım Şirketlerine yansıtılmalıdır Sami Sevinc 10

11 Üretim Projeksiyonu, TWh Üretim Kapasitesi-Sen2-Güv: Gerçekleşen Üretim-Düşük Talep: Üretimin Dağılımı EÜAŞ + TETAŞ %75 %72 %68 %63 %59 %53 Üretim Şirketleri + OTOP Sami Sevinc 11

12 TETAŞ ve EÜAŞ Piyasa Fiyatının oluşumunun dışında bırakılmalıdır. Bu da çok endişe edilecek bir durum değildir. TETAŞ ın sözleşmeler elverdiği çerçevede Dağıtım Şirketlerine satışları sınırlandırılabilir. Özelleşme tamamlanana kadar EÜAŞ, Santral Rehabilitasyonlarına öncelik vererek üretimini düşürebilir ve Dağıtım Şirketlerine satışlarını azaltabilir. Böylelikle 2012 başından itibaren kısmen, 2013 başından itibaren ise artan oranlarda Dağıtım Şirketleri elektrik alım ihalelerine başlayabilirler ve PMUM a paralel olarak gerçek piyasa fiyatının oluşmasına liderlik ederler Sami Sevinc 12