Chapter 4 Spesifik faktörler ve Gelir Dağılımı

Transkript

1 Chapter 4 Spesifik faktörler ve Gelir Dağılımı

2 Bölüm Organizasyonu Giriş Spesifik Faktörler Modeli Spesifik Faktörler Modelinde Uluslararası Ticaret Gelir Dağılımı ve Ticaretin Kazanımları Ticaretin Politik Ekonomisi: Ön Bakış Uluslararası İşgücü Hareketi Özet 4-3

3 Giriş Ticaret ekonomi için bu kadar iyiyse neden bu kadar karşıtlık var? Uluslararası ticaretin ülke içerisindeki gelir dağılımı üzerine güçlü etkileri olmasının 2 temel sebebi : Kaynaklar bir sektörden diğerine arasında anında ve masrafsızca harekete demez Sektörler talep ettikleri üretim faktörlerine göre değişirler. 4-4

4 Spesifik Faktör Modeli Spesifik faktörler model ticaretin gelir dağılımını etkilemesine izin verir. (Paul Samuelson, Ronald Jones, 1971) Modelin varsayımları: İki ürün: giyecek ve yiyecek. Üç üretim faktörü : işgücü (L), fiziki sermaye (K) ve toprak (T for terrain). Tüm piyasalarda tam rekabet etkin 4-5

5 Spesifik Faktör Modeli (devam) Giyecek fiziki sermaye ve işgücü kullanılarak üretiliyor (toprak yok). Yiyecek toprak ve işgücü kullanılarak üretiliyor (fiziki sermaye yok) İşgücü sektörler arasında hareket edebilen mobil faktör. Torak ve fiziki sermaye her ikisi de sadece bir ürün üretiminde kullanılan spesifik faktörler. 4-6

6 Spesifik Faktör Modeli (devam) Ekonomi her üründen ne kadar üretir? Giyeceğe ait üretim fonksiyonu, her miktar fiziki sermaye ve işgücü girdisi ile üretilebilecek giyecek miktarını verir: Q C = Q C (K, L C ) (4-1) Q C giyecek üretimi K fiziki sermaye stoku L C giyecek sektöründe istihdam edilen işgücü 4-7

7 Spesifik Faktör Modeli (devam) Yiyeceğe ait üretim fonksiyonu, her miktar toprak ve işgücü girdisi ile üretilebilecek yiyecek miktarını verir: Q F = Q F (T, L F ) (4-2) Q F yiyecek üretimi T toprak arzı L F yiyecek sektöründe istihdam edilen işgücü 4-8

8 Üretim Olanakları İşgücü bir sektörden diğerine kaydırılırsa ekonominin çıktı bileşimi nasıl değişir? İşgücü yiyecekten giyeceğe kayarsa, yiyecek üretimi düşerken giyecek üretimi artar. Şekil 4-1 giyeceğe ait üretim fonksiyonunu gösteriyor. 4-9

9 Şekil 4-1: Giyecek için Üretim Fonksiyonu 4-10

10 Üretim Olanakları (devam) Üretim fonksiyonun şekli azalan marjinal getiri (diminishing marginal returns) kanunu yansıtıyor. Üretim prosesine bir işçi eklemek (fiziki sermaye miktarını sabit tutarak) her bir işçinin çalışacağı daha az sermaye olması anlamına gelir. Bu nedenle, her bir ilave birim işgücü öncekine göre daha az çıktı kazandırır. Şekil 4-2 işgücünün birim çıktısını (marginal product of labor),bir birim ekstra işgücüne karşılık gelen çıktı artışı, gösteriyor. 4-11

11 Şekil 4-2: İşgücünün Marjinal Üretimi (Marginal Product of Labor) Her bir ilave birim işgücü öncekine göre daha az çıktı kazandırır, MPL C azalır. 4-12

12 Üretim Olanakları (devam) Ekonomi geneli için, giyecek ve yiyecekte istihdam edilen toplam işgücü toplam işgücü arzına eşit olmalıdır: L C + L F = L (4-3) Bu eşitlikleri ekonomideki üretim olanakları eğrisini (production possibilities frontier) çıkarmak için kullanalım. 4-13

13 Üretim Olanakları (devam) Şekil 4-3 deki üretim olanakları eğrisini (production possibilities frontier) oluşturmak için 4-kadranlı bir diyagram kullanın. Alt sol kadran işgücü tahsisini gösteriyor. Alt sağ kadran Şekil 4-1 deki giyecek üretim fonksiyonu gösteriyor. Üst sol kadran yiyecek üretim fonksiyonu gösteriyor. Üst sağ kadran üretilebilecek giyecek ve yiyecek kombinasyonunu gösteriyor. 4-14

14 Şekil 4-3: Spesifik Faktörler Modelinde Üetim Olanakları Eğrisi 4-15

15 Üretim Olanakları (devam) Üretim olanakları eğrisi (production possibilities frontier) neden eğimlidir? Her bir sektördeki işgücünün azalan getirisi (Diminishing returns to labor) ekonomi bir üründen daha fazla ürettikçe o ürüne ait fırsat maliyetinin artmasına sebep olur. Giyeceğin yiyecek cinsinden fırsat maliyeti üretim olanakları eğrisinin eğimine eşittir ekonomi daha fazla giyecek ürettikçe eğim daha da dikleşir. 4-16

16 Üretim Olanakları (devam) Bir metre daha fazla giyecek üretmenin fırsat maliyeti MPL F /MPL C kilo yiyecek. 1 metre daha fazla giyecek üretmek için, 1/MPL C saat daha işgücüne ihtiyaç var. Bir saatlik bir işgücü elde etmek için, yiyecek çıktısını MPL F kilo azalmanız gerek. Daha az yiyecek ve daha çok giyecek üretmek için yiyecekte daha az ve giyecekte daha fazla kişi istihdam et. Yiyecekte işgücünün birim çıktısı (marginal product of labor) artar; giyecekte işgücünün birim çıktısı (marginal product of labor) düşer. Böylece MPL F /MPL C artar. 4-17

17 Fiyatlar, Ücretler, ve İşgücü Tahsisi Her bir sektörde kadar işgücü istihdam edilir? işgücü piyasasındaki arz ve talebe bakmak gerekir. İşgücü talebi : Her bir sektörde, işverenler bir ilave saatte üretilebilecek ürünün değerinin o saatte bir işçi çalıştırmanın maliyetine eşit olduğu noktaya kadar işgücü talep ederek karlarını maksimize ederler. 4-18

18 Fiyatlar, Ücretler, ve İşgücü Tahsisi (devam) Giyecek sektöründe işgücü talep eğrisi: MPL C x P C = w (4-4) Ücret işgücünün üretimdeki birim çıktısının değerine (value of the marginal product of labor) eşit. Yiyecek sektöründe işgücü talep eğrisi: MPL F x P F = w (4-5) Ücret işgücünün yiyecekteki birim çıktısının değerine (value of the marginal product of labor) eşit. 4-19

19 Fiyatlar, Ücretler, ve İşgücü Tahsisi (devam) Şekil 4-4 iki sektördeki işgücü talebini temsil ediyor. Giyecek sektöründeki işgücü talebi Şekil 4-2 deki MPL C çarpı P C kadardır. Giyecek sektöründeki işgücü talebi soldan sağa ölçülüyor. Yiyecek sektöründeki işgücü talebi sağdan sola ölçülüyor. Yatay eksen toplam işgücü arzını (L) temsil ediyor. 4-20

20 Şekil 4-4: İşgücü Tahsisi Denge durumunda: (1 noktası) MPL C x P C = w 1 MPL F x P F = w

21 Fiyatlar, Ücretler, ve İşgücü Tahsisi (devam) İşgücü sektörler arsında hareket edebildiği için iki sektör de aynı ücreti ödemek zorunda. Ücretler giyecek sektöründe daha yüksek olsaydı, işçiler yiyecek yapımından giyecek yapımına kayarlardı taa ki ücretler eşitlenene kadar. Ya da ücretler yiyecek sektöründe daha yüksek olsaydı, işçiler tersi yöne hareket ederlerdi. İşgücü talep eğrilerinin kesişimi denge ücret ve iki sektör arasındaki işgücü paylaşımını (tahsisini) verir. w 1 : denge ücret, L C 1: giyecek üretimine tahsis edilen işgücü L F 1: yiyecek üretimine tahsis edilen işgücü 4-22

22 Fiyatlar, Ücretler, ve İşgücü Tahsisi (devam) Üretim noktasında, üretim olanakları eğrisi (PPF) eğimi - (giyecek fiyatı / yiyecek fiyatı) olan bir eğriye tanjant olmalıdır. Relatif fiyatlar ile çıktı arasındaki ilişki: -MPL F /MPL C = -P C /P F (4-6) MPL C x P C = w MPL C = w/ P C MPL F x P F = w MPL F = w/ P F MPL F / MPL C = (w/ P F ) /(w/ P C ) = P C /P F 4-23

23 Şekil 4-5: Spesifik Faktörler Modelinde Üretim Üretim olanakları eğrisinin eğimi= -MPL F /MPL C

24 Fiyatlar, Ücretler, ve İşgücü Tahsisi (devam) Yiyecek ve giyecek fiyatları değişirse işgücün tahsisine ve gelir dağılımına ne olur? İki durum: 1. Fiyatlarda eşit oransal bir değişim 2. Relatif fiyatlarda bir değişim 4-25

25 Fiyatlar, Ücretler, ve İşgücü Tahsisi (devam) 1. Her iki fiyatlar da aynı oranda değişirse, hiçbir reel bir değişiklik olmaz. Ücretler (w) fiyatlar ile aynı oranda artar, böylece reel ücretler (i.e., ücretlerin ürünlerin fiyatlarına oranı) değişmez. Fiziki sermaye sahiplerinin ve toprak sahiplerinin reel gelirleri de aynı kalır 4-26

26 Şekil 4-6: Giyecek ve Yiyecek Fiyatlarında Eşit Orsansal Artış 4-27

27 Fiyatlar, Ücretler, ve İşgücü Tahsisi (devam) 2. Sadece P C artarsa, işgücü yiyecek sektöründen giyecek sektörüne kayar, ve yiyecek çıktısı düşerken giyecek çıktısı artar. P C Q C ve Q F Ücret (w), P C kadar yükselmez çünkü giyecek istihdamı artar ve bundan dolayı da o sektördeki işgücünün birim çıktısı (marginal product of labor) düşer. P C Q C L C MPL C MPL C x P C = w 4-28

28 Şekil 4-7: Giyecek Fiyatında Bir Artış P c Üretim noktası 1 den 2 ye kaydı Daha çok giyecek, daha az yiyecek üretiliyor L C L F 4-29

29 Şekil 4-8: Üretimin Giyeceğin Relatif Fiyatındaki Değişime Tepkisi P C Q C, Q F P C /P F MPL F / MPL C = P C /P F Q C MPL C Q F MPL F 4-30

30 Fiyatlar, Ücretler, ve İşgücü Tahsisi (devam) Relatif fiyatlar ve Gelir Dağılımı P C varsayın ki 10% artıyor. Ücret (w) %10 dan daha az artar. Bu fiyat artışının aşağıdaki üç grubun gelirleri üzerindeki ekonomik etkisi nedir? İşçiler, fiziki sermaye sahipleri ve toprak sahipleri 4-31

31 Fiyatlar, Ücretler, ve İşgücü Tahsisi (devam) Fiziki sermaye sahipleri kesinlikle daha iyi durumda. Toprak sahipleri kesinlikle daha kötü durumda (çünkü toprak üretimi artan giyecek sektöründe kullanılmayan faktör). İşçiler: işçiler için daha iyi ya da kötü durumda olduğunu söyleyemeyiz: Giyecek ve yiyeceğin işçilerin tüketimindeki relatif önemine bağlı. P C, w, ancak w / P C (Giyecek cinsinden reel ücret) P F sabit, w w / P F (Yiyecek cinsinden reel ücret) 4-32

32 Şekil 4A-1: Marginal Ürün Eğrisinin Altındaki Alan Üretime Eşittir Tam rekabet altında: Üretim geliri= toplam faktör ödemeleri Toplam üretim işçiler ve sermaye sahipleri arasında gelir olarak paylaşılır. Giyecek üretim geliri= Giyecek üretimindeki işçilerin gelirleri + sermaye sahiplerinin geliri 4-33

33 Şekil 4A-1: Marginal Ürün Eğrisinin Altındaki Alan Üretime Eşittir Tam rekabet altında: Toplam üretim geliri = toplam faktör ödemeleri = kırmızı MPL C eğrisi altında kalan alan 4-34

34 Şekil 4A-2: Giyecek sektöründe Gelirin dağılımı Giyecek sektöründe çalışan işçilerin gelirleri (mavi ile taralı alan) = reel ücret (giyecek cinsinden) X işgücü İşçi gelirleri= ( w / P C ) 1 X L C 4-35

35 Şekil 4A-2: Giyecek sektöründe Gelirin dağılımı Sermaye sahiplerinin gelirleri (pembe taralı alan) = Toplam üretim - Giyecek sektöründe çalışan işçilerin gelirleri 4-36

36 Şekil 4A-3: P C deki artış sermaye sahiplerinin yararına P C /P F w/ P C L C Toplam üretim: önce: A +B+D sonra: A +B+C+D+E A Giyecek sektöründeki işçilerin geliri = w/ P C X L C P C /P F artışı öncesi: L C1 X (w/p C ) 1 = B+D P C /P F artışı sonrası : L C2 X (w/p C ) 2 = D+E B D C E Sermaye sahiplerinin gelirleri : P C /P F artışı öncesi: A P C /P F artışı sonrası A+B+C Sermaye sahiplerinin gelirleri artar 4-37

37 Şekil 4A-3: P C deki artış sermaye sahiplerinin yararına P C /P F w/ P C L C Toplam üretim: önce: X+Y+Z+M+N sonra: X+Y+M X Giyecek sektöründeki işçilerin geliri = w/ P F X L F P C /P F artışı öncesi: L F1 X (w/p F ) 1 = M+N P C /P F artışı sonrası : L F2 X (w/p F ) 2 = Y+M Y M Z N Toprak sahiplerinin gelirleri : P C /P F artışı öncesi: X+Y+Z P C /P F artışı sonrası X Toprak sahiplerinin gelirleri azalır 4-38

38 Relatif Fiyatların Belirlenmesi Giyeceğin yiyeceğe göre relatif fiyatı : P C /P F RS (relative supply) eğirisi : Giyeceğin yiyeceğe göre relatif arzını belirler. RD (relative demand) eğiris : Giyeceğin yiyeceğe göre relatif talebini belirler Ticaret yoksa denge üretim ülke içi relatif arz ve talebin eşitlenmesi ile bulunur (1 noktası) 4-39

39 Relatif Fiyatların Belirlenmesi (devam) Giyeceğin yiyeceğe göre relatif fiyatı artarsa: P C /P F Giyeceğin yiyeceğe göre relatif arzı artar O nedenle RS (relative supply) eğirisi + eğimlidir. Giyeceğin yiyeceğe göre relatif talebi azalır O nedenle RD (relative deman) eğrisi - eğimlidir. 4-40

40 Şekil 4-9: Relatif Fiyatların Belirlenmesi Ticaret yoksa : Denge üretim her iki eğrinin (RS ve RD eğrilerinin) kesişimi ile belirlenir. (1 noktası) (relatif arz ve relatif talebin eşitlendiği nokta) 4-41

41 Şekil 4-9: Relatif Fiyatların Belirlenmesi P C /P F Q C / Q F Relatif arz eğrisi (RS eğrisi ) pozitif eğimlidir. Relatif talep eğrisi (RD eğrisi ) negatif eğimlidir. 4-42

42 Spesifik Faktörler Modelinde Uluslararsı Ticaret Ticaret ve relatif fiyatlar Ticaret öncesi giyeceğin relatif fiyatı ekonominin giyecek relatif arzı (RS eğrisi) ve relatif talebin (RD eğrisi) kesişimi ile belirlenir. (1 noktası) Serbest ticaret sonrası giyeceğin relatif fiyatı, dünya relatif giyecek arzı (RS world eğrisi) ve dünya relatif giyecek talebinin (RD world eğrisi) kesişimi ile belirlenir. (2 noktası) 4-43

43 Şekil 4-10: Ticaret ve Relatif Fiyatlar NOT: Talep kısmında dünya ve ülke relatif talebini aynı varsayıyoruz (RD world ). RS eğrisi dünya relatif arz eğrisinin (RS world ) sağında Yerli ülkede belirli bir relatif giyecek fiyat için relatif giyecek arzı daha fazla. Farklı relatif fiyatın olası sebebi: Teknolojide farklılık Kaynaklarda farklılık 4-44

44 Şekil 4-10: Ticaret ve Relatif Fiyatlar Ticaret öncesi: 1 noktası Giyecek relatif fiyatı= (P C /P F ) 1 Ticaret sonrası: 2 noktası Giyecek relatif fiyatı= (P C /P F )

45 Spesifik Faktörler Modelinde Uluslararası Ticaret (devam) Serbest ticaret sonrası giyeceğin relatif fiyatı, dünya relatif giyecek arzı (RS world eğrisi) ve dünya relatif giyecek talebinin (RD world eğrisi) kesişimi ile belirlenir (P C /P F ) 2 Ülke ticaret yapmıyor olsa giyeceğin relatif fiyatı (P C /P F ) 1 olacaktı Serbest ticaret sonrası giyeceğin relatif fiyatı, (P C /P F ) 2 ticaret öncesi relatif fiyata göre daha yüksek olacağı için ülke giyecek ihraç eder. (P C /P F ) 2 > (P C /P F ) 1 Ticarete açılmak relatif giyecek arzı dünya toplamından çok olan ülkenin relatif giyecek fiyatını arttırır. 4-46

46 Spesifik Faktörler Modelinde Uluslararası Ticaret (devam) Ticaretin kazanımları Ticaret olmadan, ekonomide bir ürünün üretimi o ürününü tüketimine eşit olmak zorunda. Uluslararası ticaret tüketilen giyecek ve yiyecek bileşiminin üretilenden farklı olmasına olanak sağlar. Ülke kazandığından daha fazla harcayamaz: P C x D C + P F x D F = P C x Q C +P F x Q F 4-47

47 Spesifik Faktörler Modelinde Uluslararası Ticaret (devam) Bütün olarak ekonomi ticaretten kazanır. Ülke, giyeceğin relatif fiyatı*ihraç edilen giyecek miktarına eşit tutarda kadar yiyecek ithal eder: Yiyecek ithalatı = (P C / P F ) x Giyecek ihracatı D F - Q F = (P C / P F ) x (Q C D C ) (Food Demand Quantity of food prodution) = (P C / P F ) X Quantity of food prodution- Food Demand Food Demand food prodution = Food import Cloth Production Cloth demad = Cloth export 4-48

48 Spesifik Faktörler Modelinde Uluslararası Ticaret (devam) Bir ülkenin kendisinin üretemeyeceği giyecek ve yiyecek miktarlarını tüketmesine imkan sağlar. Ticaret altındaki bütçe kısıtı, üretim olanakları eğrisinin üstünde yer alır bkz. Şekil

49 Şekil 4-11: Ticaret Yapan bir Ülke için Bütçe Kısıtı ve Ticaretin Kazanımları 4-50

50 Gelir Dağılımı ve Ticaretin Kazanımları Uluslararası ticaret giyeceğin yiyeceğe olan relatif fiyatını değiştirir, böylece faktör fiyatları da değişir. Ticaret her ülkedeki ihracat sektörüne spesifik olan faktöre kazanç sağlar, ancak ithalatla yarışan sektörlere spesifik faktöre ise zarar verir. Ticaretin mobil faktörler üzerindeki etkisi belirsizdir (her iki yönlü olabilir). 4-51

51 Gelir Dağılımı ve Ticaretin Kazanımları (devam) Ticaret bir ülkenin olasılıklarını arttırarak ona yarar sağlar. Ticaretten herkesin kazanacağı şekilde gelir yeniden paylaştırılabilir. Ticaretten kazananlar kaybedenleri kompanse (tazmin, telafi) edebilir ve hala daha iyi durumda olabilirler. Herkesin ticaretten kazanabileceği gerçekte de kazandıkları anlamına gelmez gelirin yeniden dağılımının uygulanması genellikle zordur. 4-52

52 Ticaretin Politik Ekonomisi: Bir Ön Bakış Ticaret genellikle kazananlar kadar kaybedenleri de doğurur. Optimal ticaret politikası bir grubun kazanımına karşı diğer grubun kaybını tartmalıdır. Bazı grupların özel olarak ele alınması gerekebilir çünkü zaten görece daha yoksuldurlar (örnek, A.B.D. deki ayakkabı ve giyecek işçileri). Çoğu ekonomist güçlü bir şekilde serbest ticareti savunur. 4-53

53 Ticaretin Politik Ekonomisi: Bir Ön Bakış (devam) Gelir Dağılımı ve Ticaret Politikası Tipik olarak, ticaretten kazananlar kaybedenlere göre çok daha az konsantre, haberdar, ve organize bir gruplardır. Örnek: A.B.D.'deki şeker sanayindeki tüketiciler ve üreticiler, sırasıyla Hükümetler genellikle ticaretten (ya da başka değişikliklerden) zarar görenlerin kayıplarını hafifletecek gelir desteği güvenlik ağı ( safety net ) sağlarlar 4-54

54 Ticaret ve İşsizlik (devam) Ticaret işleri ithalatla yarışan sektörden ihracat sektörüne kaydırır. Bu işlem anlık değildir bazı işçiler yeni işler ararken işsiz kalacaklardır. İşsizliğin ne kadarı ticarete bağlanabilir? 2001 den 2010 a kadar, isteksiz işten çıkarmaların sadece %2 kadarı ithalatla rekabet ya da fabrikaların denizaşırı gitmesinden kaynaklı. 4-55

55 Şekil 4-12: A.B.D.'deki İşsizlik ve İthalat Penetrasyonu 4-57

56 Ticaret ve İşsizlik (devam) Şekil 4-12 gösteriyor ki ABD deki işsizlik oranı ile ithal/gdp arasında belirgin bir korelasyon yok. İşsizlik temel olarak resesyonlar sırasında artan makroekonomik bir problem. İşsizliği düşürmenin en iyi yolu ekonominin iyileşmesini sağlayacak makroekonomik politikalar uygulamak, ticari koruma uygulamak değil. 4-58

57 Üretim Faktörleri Hareketi Üretim faktörleri hareketi aşağıdakileri kapsar: işgücü göçü (labor migration) uluslararası borç alıp borç verme yolu ile finansal varlıkların transferi yabancı firmaların sahibi olduğu çok uluslu şirketlerin işlemleri Ürünler ve servislerin hareketi (ticaret), gibi üretim faktörleri hareketi de politik olarak hassas bir konudur ve genellikle kısıtlanmıştır. 4-59

58 Özet 1. Uluslararası ticaretin genellikle ülkeler içi gelir dağılımı üzerinde güçlü etkileri vardır-- kaybedenler ve kazananlar yaratır. 2. Gelir dağılımı etkisi iki sebepten ortaya çıkar: üretim faktörleri masrafsız ve bir sektörden diğerine hareket edemezler. Ekonominin üretim bileşimindeki değişimin değişik üretim faktörlerinin talebi üzerine farklı etkileri vardır. 4-60

59 Özet (devam) 3. Uluslararası ticaret spesifik faktörler modelinde gelir dağılımını etkiler. Her ülkedeki ihracat sektörüne spesifik faktörler ticaretten kazanırken, ithalatla yarışan spesifik faktörler kaybeder.her iki sektörde de kullanılabilen mobil faktörler kazanabilir kaybede de. 4-61

60 Özet (devam) 4. Ticaret sonuç olarak genel kazanımadır. Ticaretten kazananlar prensipte ticaret öncesi duruma kıyasla daha kötü duruma düşmeden kaybedenleri kompanse edebilirler. 5. Çoğu ekonomist ticareti kısıtlamak yerine gelir dağılımı problemini direkt olarak çözmeyi yeğler. 6. Ticaretten kaybedenler genellikle kazananlardan daha iyi organizedir. Bu da ticaret kısıtlarının uygulanmasına neden olur. 4-62

61 Özet (devam) 7. İşgücü yüksek işgücü verimliliği, yüksek reel ücretleri olan işgücünün kıt olduğu ülkelere göç eder. Real ücretler göç alımından dolayı azalır ve göç etme ile artar. dünya çıktısı artar. 8. Ülkeler arası reel ücretler teknolojik farklılıklar ve göç kısıtlarından dolayı eşitlikten çok öte. 4-63

62 Uluslararsı İşgücü Hareketi İşgücü neden göç eder ve işgücü göçü ne etki doğurur? İşçiler ücretler nerede en yüksekse oraya göç ederler. Sektörler yerine ülkeler arası işgücünün hareketini düşünün. Varsayın ki iki ülke iki üretim faktörü kullanarak ticareti yapılamayan (non-traded) bir ürün (yiyecek) üretiyor: toprak ülkeler arası hareket edemez ama işgücü eder. 4-65

63 Uluslararası İşgücü Hareketi (devam) Şekil 4-13 ülkeler arası göç ile denge ücret ve işgücü paylaşımını buluyor. Şekil 4-4 de sektörler arası denge işgücü paylaşımını belirlemesine benzer şekilde. Göç öncesi yerli ülkede OL 1 işçinin ücreti (nokta C) yabancı ülkedeki L 1 O * işçinin ücretinden (nokta B) daha düşük. Yerli ülkede işçi başı daha az topraktan dolayı daha düşük ücret (düşük verimlilik). Yerli ülke ülkedeki işçiler daha çok kazanabilecekleri yabancı ülkeye göç etmek istiyorlar. 4-66

64 Şekil 4-13: Uluslararası İşgücü Hareketinin Neden ve Sonuçları 4-67

65 Uluslararsı İşgücü Hareketi (devam) İşgücü göçüne hiçbir engel yoksa, ücretlerin alım gücü ülkeler arası eşitleninceye kadar (A noktası), işçiler yerli ülkeden yabancı ülkeye giderler. Yerli ülkede OL 2 işçi ve yabacı ülkede L 2 O * işçi olana kadar Yerli ülkeden olan göç işgücü arzını düşürür ve orada kalan işçilerin reel ücretlerini artırır. Başlangıçta yerli ülkede olan işçiler göç etsin veya etmesin bu göçten dolayı daha çok kazanırlar. Yabancı ülkeye göç oradaki işgücü arzını arttırır ve reel ücreti düşürür. Ücretler, göçü kısıtlayıcı politikalar ve gitmeye karşı olan doğal isteksizlik gibi göç engellerinden dolayı gerçekte eşitlenmez. 4-68

66 Uluslararsı İşgücü Hareketi (devam) İşgücü göçü dünya çıktısını artırır. Yabancı ülkedeki üretim değeri artar (MPL * eğrisinin altındaki L 1 den L 2 ye kadar olan alan kadar ) Yerli ülkedeki üretim değeri düşer (MPL eğrisinin altındaki L 2 den L 1 e kadar olan alan kadar) Dünya çıktısı artar çünkü işgücü daha verimli olduğu yere gider (ücretler nerede daha yüksek ise). Dünya çıktısı marjinal işgücü verimliliği ülkeler arasında aynı olduğu zaman maksimize olur. 4-69

67 Uluslararsı İşgücü Hareketi (devam) Bu işçi girişinden dolayı başlangıçta yerli ülkede olan işçiler kazanırken yabancı ülkedeki işçiler zarar görür. Yabancı ülkedeki (göç alan ülke) toprak sahipleri işçi girişi reel ücretleri düşüreceği ve üretimi arttıracağı için fayda sağlarlar. Yerli ülkedeki (göç veren ülke) toprak sahipleri işçi çıkışı reel ücretleri arttıracağı ve üretimi düşüreceği için zarar görüler. 4-70

68 Uluslararsı İşgücü Hareketi (devam) Göç öngörülen ücret değişikliklerine yol açıyor mu? Tablo 4-1 gösteriyor ki 1870 de varılan ülkelerdeki reel ücretler kaynak ülkelerdekinden çok daha yüksek de 1. Dünya Savaşının başına kadar, ücretler kaynak ülkelerde varılan ülkelere göre çok daha hızlı arttı (Kanada dışında). Göç dünyayı daha eşitlenmiş ücretlere getirdi. 4-71

69 Tablo

70 Uluslararası İşgücü Hareketi (devam) 20. yy ın başlarında, A.B.D.'deki göçmen oranı hızla arttı. En yoğun göç doğu ve güney Avrupa dan lerde sıkı gök kısıtları getirildi lere gelindiğinde ABD de göçmenler küçük bir güçtü 1970 civarında yeni bir göç dalgası başladı. Çoğunlukla Latin Amerika ve Asya dan 2006 itibari ile, A.B.D. işgücünün %15.3 i yabancı doğumlu itibari ile, A.B.D. işgücünün %16.1 i yabancı doğumlu. 4-73

71 Şekil 4-14: A.B.D. Nüfusuna oranla Göçmen Yüzdesi 4-75

72 Göç ve A.B.D. Ekonomisi Yakın zamandaki göçteki en büyük artış en düşük eğitim seviyesindeki işçiler arasında meydana geldi. Bu da A.B.D. deki daha az eğitimli işçileri bollaştırdı. Muhtemelen doğma-büyüme vatandaş düşük eğitim seviyeli işçilerin ücretlerini düşürürken daha fazla eğitimlilerin ücretlerini arttırdı. Daha az eğitimli işçiler ile yüksek eğitimli işçiler arasındaki ücret farkını genişletti. 4-76

73 Şekil. 4-15: Eğitim Seviyesine Göre 25 Yaş Üstü Yabancı Doğumlu ve Toplam ABD Nüfusu